Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1030.2025.1.KF

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 16 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) lipca 2007 r. wraz z żoną (…) zawarł Pan akt notarialny (Rep. A Nr (…)) będący przedwstępną umową sprzedaży, obejmującą zobowiązanie strony sprzedającej do sprzedaży (…) małżonkom (…) (zwanym także dalej stroną kupującą), nieruchomości położonych w (…), jedn. ew. (…), obręb (…), a to: lokalu mieszkalnego LM1 o pow. ok. (…) m², znajdującego się na parterze budynku nr (…) przy ulicy (…) (po zmianie numeracji budynek nr (…) przy ulicy (…)), wybudowanego na działce nr (…) wraz z prawem do wyłącznego korzystania z „ogródka” (który stanowić będzie całą niezabudowaną część działki nr (…) połączoną funkcjonalnie i faktycznie z działką nr (…) zabudowaną budynkiem w zabudowie szeregowej nr (…) o czym poniżej), za cenę (…) zł, oraz do sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę nr (…), zabudowaną budynkiem w zabudowie szeregowej nr (…) przy ul. (…) (po zmianie numeracji budynek nr (…) przy ulicy (…)) (wraz z udziałem wynoszącym (…) części w drodze dojazdowej stanowiącej działkę nr (…)), łącznie za cenę (…) zł.

W związku z zawartą umową wraz z żoną (…) zapłacił Pan stronie sprzedającej część ceny w kwocie (…) zł. Natomiast resztę cen w łącznej kwocie (…) zł zobowiązali się Państwo zapłacić stronie sprzedającej z uzyskanego na ten cel kredytu.

A zatem pierwsza umowa jaka została zawarta od razu obejmowała zarówno lokal mieszkalny na parterze w budynku nr (…), z ogródkiem (dawniej budynek (…)) oraz działkę z budynkiem nr (…) (dawniej (…)), której ogródek również jest połączony z ogródkiem z budynku nr (…).

W związku z powyższym (…) sierpnia 2007 r. wraz z żoną (…) zawarł Pan z (…) pierwszą umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (…) waloryzowany kursem CHF. Jak wynika z § 2 umowy kredytowej, kredyt w kwocie (…) CHF, równowartość w PLN (…) zł, został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego w budynku, wówczas ulica (…) obecnie (…), w zabudowie szeregowej (przylegającym do budynku nr (…) również w zabudowie szeregowej). Umowa kredytu została zawarta na 360 miesięcy, tj. do (…) sierpnia 2037 r. Wypłata kredytu miała nastąpić w dwóch transzach, do (…) marca 2008 r. Zabezpieczeniem spłaty kredytu miała być m.in. hipoteka zwykła w wysokości (…) CHF, równowartość w PLN (…) zł, oraz hipoteka kaucyjna do kwoty (…) CHF równowartość w PLN (…) zł.

Natomiast (…) września 2007 r. wraz z żoną (…) zawarł Pan z (…) drugą umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (…) waloryzowany kursem CHF. Jak wynika z § 2 umowy kredyt w kwocie (…) CHF, równowartość w PLN (…) zł, został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego na parterze LM1 (w budynku w zabudowie szeregowej obecnie nr (…)), położonego w (…). Umowa kredytu została zawarta na 360 miesięcy, tj. do (…) września 2037 r. Wypłata kredytu miała być dokonana jednorazowo do (…) marca 2008 r. Zabezpieczeniem spłaty kredytu miała być m.in. hipoteka zwykła w wysokości (…) CHF, równowartość w PLN (…) zł, oraz hipoteka kaucyjna do kwoty (…) CHF, równowartość w PLN (…) zł.

(…) września 2007 r. wraz z żoną (…) zawarł Pan akt notarialny (Rep. A nr (…)), na mocy którego kupili Państwo nieruchomość położoną w (…), stanowiącą działkę nr (…) zabudowaną budynkiem w zabudowie szeregowej oznaczonym nr wówczas (…) przy ul. (…) (wraz z udziałem w drodze dojazdowej stanowiącej działkę nr (…)) wynoszącym (…) części w stosunku do całości, za cenę (…) zł, na wspólność ustawową, za fundusze stanowiące Państwa majątek wspólny.

Ponieważ strona sprzedająca nie wywiązała się do (…) września 2007 r. z wszystkich ciążących na niej obowiązków, a wynikających ze wspomnianej wyżej umowy przedwstępnej z (…) lipca 2007 r., w niniejszym akcie notarialnym została zawarta kolejna umowa przedwstępna, której przedmiotem była ponownie nieruchomość położona w (…), stanowiąca samodzielny lokal mieszkalny o pow. ok. (…) m², znajdujący się na parterze budynku wówczas nr (…) przy ulicy (…), obecnie nr (…), wybudowanego na działce nr (…) oraz prawo do wyłącznego korzystania z „ogródka” (który stanowił i stanowi całą niezabudowana część działki nr (…). W związku z zawartą umową przedwstępną strona kupująca zobowiązała się zapłacić stronie sprzedającej cenę (…) zł, z uzyskanego na ten cel kredytu, jednak nie później jak do (…) marca 2008 r.

Ponieważ strona sprzedająca nadal nie wywiązywała się z ciążących na niej obowiązków (…) maja 2008 r. wraz z żoną (…) zawarł Pan kolejny akt notarialny (Rep. A Nr (…)), w którym strona sprzedająca zobowiązała się sprzedać Państwu nieruchomość położoną w (…), stanowiącą samodzielny lokal mieszkalny LM1 (obecnie nr (…) w budynku nr (…)), położony na parterze budynku wstępnie oznaczonego nr (…) przy ulicy (…) (obecnie nr (…)) wraz z prawem do wyłącznego korzystania z całej części działki stanowiącej tzw. ogródek.

W związku z opisaną wyżej sytuacją umowa kredytowa z (…) września 2007 r. wygasła i wraz z żoną (…) zmuszony był Pan (…) lipca 2008 r. do zawarcia z (…) kolejnej umowy kredytowej (…). Jak wynika z § 2 umowy kredyt w kwocie (…) CHF, o szacunkowej równowartość w PLN (…) zł, został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego (w budynku w zabudowie szeregowej) położonego w (…), ul. (…) (obecnie nr (…) ulica (…)). Umowa kredytu została zawarta na 360 miesięcy, licząc od dnia zawarcia umowy, zaś wypłata kredytu miała nastąpić w dwóch transzach. Zabezpieczeniem spłaty kredytu miała być m.in. hipoteka zwykła w wysokości (…) CHF, oraz hipoteka kaucyjna do kwoty (…) CHF.

Ostatecznie do wydzielenia opisanego wyżej samodzielnego lokalu LM1 opisanego wyżej (obecnie ulica (…)) i jego sprzedaży na rzecz Pana i Pana żony (…) doszło w tym samym dniu po podpisaniu umowy kredytowej (akt notarialny z (…) lipca 2008 r., Rep. A Nr (…)).

Od (…) kwietnia 2009 r. w małżeństwie Pana i Pana żony obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej (ustanowiony umową z (…) kwietnia 2009 r., Rep. A nr (…)), rozdzielność majątkowa nie miała i nie ma wpływu na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych małżonków (…), którzy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe w lokalu i domu, razem zamieszkując.

Lokal mieszkalny (…) ulica (…) (w budynku w zabudowie szeregowej) oraz budynek nr (…), również w zabudowie szeregowej, których zakup został sfinansowany opisanymi wyżej kredytami, służyły wyłącznie celom mieszkaniowym Pana i Pana żony (…), w szczególności nigdy nie służył działalności gospodarczej Pana i/lub Pana żony, jak również nie był przedmiotem najmu.

Obydwa te kredyty (kredyt z (…) sierpnia 2007 r. oraz kredyt z (…) lipca 2008 r.) zostały zaciągnięte, w Pana rozumieniu, na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, budynki (…) przylegają do siebie, mimo, że są na dwóch różnych działkach, działki te przez Pana i Pana żonę zostały od strony ogródków połączone funkcjonalnie, faktycznie, jest posiana trawa, są drzewa, krzewy, skrzynki z warzywami, meble ogrodowe przeznaczone dla lokalu nr (…) i dla budynku nr (…) (od przodu budynków granica działek jest w granicy budynków). Ze względu na wymogi banku nie było możliwości ich kredytowania jednym kredytem. Jedna nieruchomość to działka zabudowana budynkiem nr (…) (zakupiona wówczas w 100% przez Pana i Pana żonę) w zabudowie szeregowej, druga nieruchomość to samodzielny lokal mieszkalny nr (…), znajdujący się na parterze budynku nr (…) (również w zabudowie szeregowej, w którym sprzedający wydzielił lokale, a Pan i Pana żona nabyli jeden z nich).

Pan i Pana żona zakupili dwie nieruchomości, traktując je i wykorzystując jakby były jedną, między innymi z uwagi na fakt, iż Pan (pracownik (…), obecnie (…)) z uwagi na potrzebę przygotowywania się do pracy w ciszy i spokoju, przez wiele godzin dziennie potrzebował odrębnego pomieszczenia (odseparowanego od małego dziecka, wtedy około (…) roku), zamiast ponosić koszty wynajmu Pan i Pana żona postanowili kupić lokal przy domu, połączony z domem ogródkiem. Wkrótce po zakupie zaczęła też zamieszkiwać wraz z Panem i Pana żoną mama żony (…) (pochodząca z (…)), z uwagi na konieczność pomocy w opiece nad dzieckiem. Ubrania, książki, meble Pana, Pana żony, Państwa najbliższa rodzina mieli i mają zarówno w lokalu nr (…) jak i w budynku nr (…). Intencją Pana i Pana żony od chwili obejrzenia po raz pierwszy domu i mieszkania było nabycie ich łącznie (co wynika z pierwszej zawartej przedwstępnej umowy sprzedaży), wykorzystywanie łącznie na cele własne, nie uzyskiwaniu z tych nieruchomości żadnych korzyści majątkowych (nigdy nie były wynajęte, nigdy nie były objęte działalnością gospodarczą), celem było i jest prowadzenie jednego gospodarstwa domowego.

W 2022 r. pomiędzy Panem i Pana żoną a (…) z siedzibą w (…) powstał spór dotyczący poszczególnych postanowień umownych i całych wspomnianych wyżej umów kredytowych (oraz ich ważności), który zawisł w sprawie do sygn. akt (…) o ustalenie i zapłatę, toczącej się przed Sądem (…).

Ostatecznie (…) lutego 2025 r. między Panem i Pana żoną a (…) została zawarta ugoda pozasądowa (ugoda nr 1) dotycząca umowy kredytu z (…) sierpnia 2007 r. Stosownie do jej treści na dzień sporządzenia ugody całkowite zadłużenie Pana i Pana żony z tytułu wspomnianej umowy kredytu wynosiło (…) CHF, na którą to kwotę składało się (…) CHF z tytułu niespłaconego kapitału, (…) CHF z tytułu odsetek zawieszonych oraz (…) CHF z tytułu odsetek bieżących, co po przeliczeniu na PLN po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego zawarcie ugody odpowiadało łącznej kwocie (…) zł. W konsekwencji Bank zaproponował w ugodzie zmianę waluty zadłużenia na PLN i uzgodnienie, że całkowite zadłużenie na dzień sporządzenia Ugody wynosiło (…) zł, a następnie zwolnienie Pana i Pana żony z długu w całości, tj. w zakresie kwoty (…) zł. Ze swojej strony Państwo zobowiązali się do cofnięcia złożonego pozwu.

Załącznikiem do ugody są oświadczenia podatkowe Pana (i Pana żony), dotyczące możliwości skorzystania z ulgi podatkowej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 592 z późn. zm.). W treści tych oświadczeń Pan (i Pana żona) wskazali, między innymi, że kredyt z (…) sierpnia 2007 r. został przez nich zaciągnięty w całości na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów.

Natomiast (…) lutego 2025 r. między Panem i Pana żoną a (…) została zawarta ugoda pozasądowa (ugoda nr 2) dotycząca umowy kredytu z (…) lipca 2008 r. Stosownie do jej treści na dzień sporządzenia ugody całkowite zadłużenie Pana i Pana żony z tytułu wspomnianej umowy kredytu wynosiło (…) CHF, na którą to kwotę składało się (…) CHF z tytułu niespłaconego kapitału, (…) CHF z tytułu odsetek zawieszonych oraz (…) CHF z tytułu odsetek bieżących, co po przeliczeniu na PLN po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego zawarcie ugody odpowiadało łącznej kwocie (…) zł. W konsekwencji Bank zaproponował w ugodzie zmianę waluty zadłużenia na PLN i uzgodnienie, że całkowite zadłużenie na dzień sporządzenia Ugody wynosiło (…) zł, a następnie zwolnienie Pana i Pana żony z długu w całości, tj. w zakresie kwoty (…) zł. Ze swojej strony Pana i Pana żona zobowiązali się do cofnięcia złożonego pozwu.

Załącznikiem do ugody są oświadczenia podatkowe Pana (i Pana żony), dotyczące możliwości skorzystania z ulgi podatkowej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 592 z późn. zm.). W treści tych oświadczeń Pan (i Pana żona) wskazali, między innymi, że kredyt z (…) lipca 2008 r. został przez nich zaciągnięty w całości na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów.

Jednocześnie oświadcza Pan, że przed zawarciem wspomnianych wyżej ugód pozasądowych nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku z tytułu jakiegokolwiek kredytu.

Pytanie

Czy na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 592 z późn. zm.) w Pana sytuacji, zaniechaniu poboru podatku dochodowego podlega również kwota (…) zł wynikająca z drugiej (późniejszej) z zawartych ugód, tj. z ugody zawartej (…) lutego 2025 r. (dotyczącej umowy kredytowej z (…) lipca 2008 r.)?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, z uwagi na treść powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. obydwie kwoty umorzenia kredytów, tj. kredytu z (…) sierpnia 2007 r. oraz z (…) lipca 2008 r. podlegają zaniechaniu poboru podatku dochodowego, a zatem również kwota (…) zł wynikająca z drugiej (późniejszej) z zawartych ugód, tj. z ugody zawartej (…) lutego 2025 r.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 592 z późn. zm.) zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej (pkt 1 lit. a), a osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej, otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Stosownie do § 1 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia kwoty wierzytelności, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje oraz opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Zgodnie z § 1 ust. 5 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Stosownie do § 1 ust. 6 powołanego wyżej rozporządzenia przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w § 1 ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Wraz z żoną wspólnie uzyskał Pan wyżej opisane kredyty i do dnia zawarcia ugód cały czas pozostawali Państwo kredytobiorcami. Od dnia nabycia wraz z żoną zamieszkiwał Pan i nadal zamieszkuje, w rozumieniu powołanego rozporządzenia, wraz z synem i Pana teściową, w lokalu nr (…) i w budynku nr (…) przy ulicy (…). Prawnie są Państwo właścicielami (obecnie w sposób niżej opisany) dwóch nieruchomości, natomiast faktycznie, celowościowo, funkcjonalnie, traktowanych i wykorzystywanych jako jedna. Zakupy, jedzenie, obiady, sprzątanie, remonty, wszystko robione jest wspólnie, w jednej nieruchomości i/lub w drugiej. Nawet pies przebywa zamiennie w lokalu lub w budynku. Z uwagi najpierw na konieczność zajęcia się małym dzieckiem Pan i Pana żona, a następnie z uwagi na wiek oraz choroby mieszkała i mieszka z Panem i Pana żoną matka żony (…), która przez okres trzech lat była nawet współwłaścicielką lokalu nr (…) (od (…) lipca 2022 r. do (…) maja 2025 r.). Obecnie właścicielem budynku nr (…) jest Pan, a lokalu nr (…) współwłaścicielami są Pan i Pana żona. Od dnia nabycia, do chwili obecnej wraz z żoną zaspokajał Pan i zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe zarówno w budynku nr (…), jak i w lokalu mieszkalnym nr (…), których zakup z uwagi na wymogi banku sfinansowany został dwoma kredytami waloryzowanymi do CHF. Intencja Pana i Pana żony była taka, aby nabyć nieruchomości łącznie i uzyskać jeden kredyt. Nie było to możliwe z uwagi na wymogi banku, natomiast Pan i Pana żona przez cały czas trwania umów kredytowych płacili terminowo raty kredytu, utrzymywali obydwie nieruchomości, mieszkali w nich, mimo iż raty wzrosły ponad dwa razy od dnia uzyskania kredytów, nie wynajęli żadnej z nich, wykorzystując je tylko na własne cele. Sytuacja Pana i Pana żony nie różni się niczym od sytuacji kredytobiorcy, który uzyskał kilka kredytów frankowych na nabycie/budowę jednego domu np. o powierzchni (…) m² z dwoma osobnymi wejściami, w którym mieszkałoby małżeństwo z dzieckiem i matką jednego z nich, różni się ta sytuacja tylko literalnym brzmieniem przepisu.

Według Pana spełnia Pan wszelkie przesłanki do zwolnienia go z podatku dochodowego od obu kredytów umorzonych na mocy zawartych ugód, a zatem z tytułu obu zawartych ugód.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9:

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikających z zaciągniętych przez Pana kredytów hipotecznych, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętych przez Pana kredytów hipotecznych należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Z treści § 1 omawianego Rozporządzenia jasno wynika, że kredyt mieszkaniowy powinien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

Zatem rozporządzenie to nie ogranicza liczby kredytów, z tytułu których dochodzi do umorzenia, a ogranicza liczbę inwestycji sfinansowanych kredytem (kredytami) – do jednej.

Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 o podatku od spadków i darowizn.

Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Ponadto, z zaniechania można skorzystać tylko raz. Ewentualne wcześniejsze korzystanie przez podatnika z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na inną inwestycję, uniemożliwia skorzystanie kolejny raz z preferencji w postaci zaniechania poboru podatku.

Jak wynika z opisu sprawy podpisał Pan wspólnie z żoną dwie różne ugody dotyczące dwóch różnych kredytów zaciągniętych na dwie różne nieruchomości. Mimo, że we wniosku wskazuje Pan, że zarówno w zakupionym lokalu mieszkalnym jak i budynku mieszkalnym realizuje Pan własne cele mieszkaniowe, nie zmienia to faktu, że są to dwie odrębne nieruchomości, które należy traktować jako dwie różne inwestycje mieszkaniowe.

Mając na uwadze przepisy wynikające z omawianego Rozporządzenia wskazuję, że w przypadku umorzenia wierzytelności z tytułu dwóch kredytów zaciągniętych na różne inwestycje mieszkaniowe zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych może być zastosowane tylko do jednego kredytu. Przepisy rozporządzenia nie precyzują natomiast konieczności zastosowania zaniechania tylko w odniesieniu do pierwszego umorzenia (w ramach pierwszego kredytu). Biorąc pod uwagę ukształtowanie zaniechania poboru podatku wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., decyzja o tym, która z inwestycji mieszkaniowych (w przypadku kilku kredytów) będzie objęta zaniechaniem poboru podatku, czy też zmiana tej decyzji przez podatnika, jest tylko po jego stronie.

Zatem może Pan wybrać, w stosunku do którego umorzonego kredytu chce Pan skorzystać z zaniechania poboru podatku. Jednakże, jeśli skorzysta Pan już z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do jednego z dwóch kredytów, o których mowa we wniosku, to nie może Pan ponownie skorzystać z tego rozwiązania. To oznacza, że kwota umorzenia tego drugiego kredytu będzie podlegała opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.

W związku z powyższym, nieprawidłowe jest Pana stanowisko, zgodnie z którym, obydwie kwoty umorzenia kredytów, tj. kredytu z (…) sierpnia 2007 r. oraz z (…) lipca 2008 r., podlegają zaniechaniu poboru podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.