Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1032.2025.2.AK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 18 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 26 stycznia 2026 r. (wpływ 26 stycznia 2026 r.) oraz pismem z 19 lutego 2026 r. (wpływ 19 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

1. W dniu 11 września 2008 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem zawarła z Bankiem (…) (dalej jako „Bank”) umowę kredytu hipotecznego nr (…).

2. Bank (…) podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i jest uprawniony do udzielania kredytów, a jego działalność jest regulowana przez Prawo Bankowe oraz inne przepisy, w tym Ustawę o kredycie hipotecznym.

3. Na mocy podpisanej umowy kredytu hipotecznego Bank udzielił Kredytobiorcom kredytu hipotecznego w wysokości (…) zł. Kredyt miał charakter kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF), został wypłacony jednorazowo w złotych polskich dnia 25 września 2008 r. w kwocie (…) zł, co po kursie wypłaty pozwanego 2,0315 stanowiło równowartość (…) CHF i taka kwota wyrażona w CHF, stanowiła saldo zadłużenia.

4. Kredyt został przeznaczony na sfinansowanie zakupu przez Wnioskodawczynię oraz jej męża działki gruntu z prawem do zabudowy, nr (…) położonej w miejscowości U. (KW nr …) prowadzona przez Sąd Rejonowy (...) Wydział Ksiąg Wieczystych). Przedmiotowa nieruchomość w ewidencji gruntów oznaczona była w dacie nabycia symbolem „Bp”, który oznacza zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy - a zatem grunty, które przeznaczone są pod zabudowę, ale jeszcze nie są w ten sposób zagospodarowane, lub które są w trakcie realizacji inwestycji budowlanej.

5. Kredytobiorcy nabyli rzeczoną nieruchomość w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, tj. z zamiarem wybudowania na nieruchomości budynku mieszkalnego dla swojej rodziny. Nieruchomość mogła być przeznaczona pod budowę budynku mieszkalnego już w chwili jej nabycia przez Wnioskodawczynię - nie wymagała dodatkowych starań o zmianę przeznaczenia gruntu.

6. Przedmiotowy kredyt został zabezpieczony hipoteką na rzecz Banku, ustanowioną na nieruchomości należącej do Kredytobiorców położonej w (…), KW nr (…), prowadzoną przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych.

7. Pomimo zakupu gruntu z prawem zabudowy Kredytobiorcy ostatecznie nie wybudowali na nieruchomości budynku mieszkalnego. W pierwszej kolejności na przeszkodzie realizacji inwestycji stanęła ciąża Wnioskodawczyni i wynikłe stąd ograniczenie możliwości podejmowania działań urzędowych i faktycznych związanych z budową domu, później trudności finansowe, a wreszcie między Kredytobiorcami doszło do rozwodu (w roku 2015), co ostatecznie przekreśliło sens budowy wspólnego domu na przedmiotowej nieruchomości. W efekcie Kredytobiorcy dokonali zbycia (w roku 2020) nieruchomości sfinansowanej kredytem hipotecznym nr (…) z 11 września 2008 r.

8. W dniu 15 września 2022 r. Wnioskodawczyni złożyła wraz z byłym mężem pozew przeciwko Bankowi do Sądu Okręgowego (...), o stwierdzenie nieważności umowy, z uwagi na zawarte w jej treści klauzule abuzywne (sprawa przed Sądem Okręgowym (...), sygn. akt …).

9. Do dnia wytoczenia powództwa Kredytobiorcy zapłacili na rzecz Banku łącznie kwotę (…) zł oraz (…) CHF tytułem spłaty kredytu.

10. W dniu 18 sierpnia 2025 r. (tj. w trakcie oczekiwania na pierwszą rozprawę sądową) Bank przedstawił Kredytobiorcom propozycję ugody.

11. W księgach rachunkowych Banku na dzień 14 sierpnia 2025 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła (…) CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosiła (…) CHF, a kwota odsetek naliczonych do dnia 14 sierpnia 2025 r. wynosiła (…) CHF, co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po kursie 4,5249, zadłużenie Kredytobiorców na dzień 14 sierpnia 2025 r. stanowiła równowartość (…) zł.

12. Zgodnie z propozycją ugody przedstawioną przez Bank, strony miałyby w pierwszej kolejności dokonać zmiany waluty zadłużenia na walutę polską (PLN): za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia strony przyjęłyby, iż kredyt udzielony na podstawie przedmiotowej umowy rozliczony zostanie tak, jakby od daty zawarcia umowy, tj. od dnia 11 września 2008 r., stanowił kredyt złotowy - na warunkach określonych w treści ugody - z zachowaniem pozostałych parametrów kredytu wynikających z umowy wraz z późniejszymi zmianami.

13. Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską (PLN) pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorców wobec Banku z tytułu umowy kredytu, według wyliczeń na dzień 14 sierpnia 2025 r., wynosiłoby (…) zł, w tym: kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (…) zł, odsetki: 0 zł, koszty i opłaty: 0 zł.

14. Następnie Bank i Kredytobiorcy dokonaliby, w ramach ugody, obniżenia tak ustalonego salda zadłużenia o kwotę (…) zł, do kwoty (…) zł, którą Kredytobiorcy zapłaciliby jednorazowo, w ramach wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu hipotecznego.

15. Na skutek omawianej ugody Bank zwolniłby Kredytobiorców z długu (umorzyłby zadłużenie) w zakresie kwoty (…) zł stanowiącej różnicę między kwotą wskazaną w ust. 11 powyżej, a kwotą (…) zł pozostałą do zapłaty przez Kredytobiorców.

16. Umorzenie zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu będzie dotyczyło zarówno Wnioskodawczyni, jak i jej byłego męża, tj. wszystkich Kredytobiorców.

17. Kredytobiorcy nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

18. Wnioskodawczyni wraz z byłym mężem zdecydowani są na podpisanie ugody po udzieleniu interpretacji w poniższej sprawie przez Krajową Informację Skarbową.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że zgodnie z zamiarem Stron do podpisania ugody ma dojść przed dniem 31 grudnia 2026 r.

W umowie kredytu hipotecznego nr (…) z dnia 11 września 2008 r. cel kredytu określony został jako:

„Zakup działki budowlanej - kwota (…) PLN;

koszty wliczone w kredyt - kwota (…) PLN.

Przedmiotem kredytowania, w rozumieniu postanowień umowy, jest/są: Nieruchomość, KW: (…) prowadzona przez Sąd Rejonowy (...) Wydział Ksiąg Wieczystych, powierzchnia działki [m kw.] 2003,00, adres: (…)”.

Całość środków pieniężnych otrzymanych w ramach ww. umowy kredytu Wnioskodawczyni przeznaczyła wspólnie z ówczesnym mężem na zakup działki nr (…) położonej w (...).

Grunt nabyty przez Wnioskodawczynię oraz jej byłego męża stanowił grunt przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową. Przedmiotowa nieruchomość położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie domów rodziców obu Kredytobiorców, co stanowiło motywację do nabycia rzeczonej działki gruntu oraz budowy domu jednorodzinnego.

Dodatkowo wskazała Pani, że z kwoty (…) zł przyznanej Kredytobiorcom w wykonaniu umowy kredytu hipotecznego nr (…) z dnia 11 września 2008 r., kwota w wysokości (…) zł została przeznaczona na zakup oznaczonej we wniosku działki budowlanej, natomiast kwota (…) zł stanowiła opłatę pobraną przez Bank jako koszt zlecenia wyceny nabywanej nieruchomości, zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 7 pkt 1) umowy kredytu. Uiszczenie przez Kredytobiorców kwoty (…) zł jako opłaty za wycenę nieruchomości było zatem warunkiem z góry określonym w treści umowy kredytu, stanowiło tzw. „koszt wliczony w kredyt” według § 2 ust. 3 nadmienionej umowy.

Pytanie

Czy w świetle opisanego stanu faktycznego, w przypadku zawarcia przez Wnioskodawczynię, drugiego Kredytobiorcę oraz Bank ugody, w wyniku której dojdzie do umorzenia Kredytobiorcom wierzytelności w kwocie (…) zł z tytułu kredytu hipotecznego przeznaczonego na nabycie nieruchomości gruntowej z prawem do zabudowy, Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, w świetle opisanego stanu faktycznego, w przypadku zawarcia przez Wnioskodawczynię, drugiego Kredytobiorcę oraz Bank ugody, w wyniku której dojdzie do umorzenia Kredytobiorcom wierzytelności w kwocie (…) zł z tytułu kredytu hipotecznego przeznaczonego na nabycie nieruchomości gruntowej z prawem do zabudowy – Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672, dalej jako „Rozporządzenie”) zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej. W opisanej we wniosku sytuacji, w efekcie zawarcia ugody pomiędzy Kredytobiorcami a Bankiem, dojdzie do umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Wnioskodawczynię oraz jej byłego męża na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Kredytobiorcy nie korzystali także z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

W odniesieniu do zawartej w § 3 Rozporządzenia definicji kredytu mieszkaniowego należy stwierdzić, że kredyt hipoteczny nr (…) zaciągnięty został w dniu 11 września 2008 r., a zatem przed dniem 15 stycznia 2015 r., zaś Bank (…) jest podmiotem, który podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i jest uprawniony do udzielania kredytów, a jego działalność jest regulowana przez Prawo Bankowe oraz inne przepisy, w tym Ustawę o kredycie hipotecznym. Zaciągnięty przez Wnioskodawczynię kredyt został zabezpieczony hipoteką na rzecz Banku, ustanowioną na nieruchomości należącej do Kredytobiorców położonej w (…), KW nr (…), prowadzoną przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 3) Rozporządzenia kredyt mieszkaniowy musiał ponadto zostać zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli wydatki na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów przywołanej ustawy. Jednymi z wydatków na cele mieszkaniowe są m.in. określone w art. 21 ust. 25 pkt 1) lit. c) p.d.o.f. wydatki poniesione na nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zdaniem Wnioskodawczyni poniesione przez nią i jej byłego męża koszty zakupu nieruchomości gruntowej spełniają przytoczoną definicję wydatku na cele mieszkaniowe. Kredyt został przeznaczony na sfinansowanie zakupu działki gruntu, która już w chwili nabycia - z uwagi na jej status prawny oraz wolę samych nabywców - mogła być przeznaczona pod budowę budynku mieszkalnego, nie wymagając dokonywania zmian przeznaczenia gruntu. Żaden przepis Rozporządzenia ani też art. 21 ust. 25 pkt 1) p.d.o.f. nie warunkuje zaniechania poboru podatku dochodowego od przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, od zrealizowania przez nabywcę inwestycji budowy budynku mieszkalnego na zakupionym gruncie ani nie wyznacza terminu realizacji takiej inwestycji. W przedstawionym stanie faktycznym Kredytobiorcy ponieśli wydatek na zakup gruntu pod zabudowę (sfinansowany kredytem hipotecznym), jednak ostatecznie - z przyczyn, których nie przewidywali w chwili nabywania nieruchomości - nie wybudowali na zakupionym gruncie budynku mieszkalnego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że w 2008 r. zawarła Pani wraz z mężem umowę kredytu hipotecznego celem sfinansowania zakupu działki gruntu z prawem do zabudowy, położonej w (...) oraz kosztów wliczonych w kredyt.

Pomimo zakupu ww. gruntu – w związku z Pani sytuacją życiową – ostatecznie nie został wybudowany na przedmiotowej działce budynek mieszkalny, a w 2020 r. dokonała Pani z byłem mężem zbycia ww. nieruchomości.

15 września 2022 r. wspólnie z byłym mężem złożyła Pani przeciwko Bankowi pozew o stwierdzenie nieważności umowy, z uwagi na zawarte w treści umowy kredytowej klauzule abuzywne. Do dnia wytoczenia powództwa Kredytobiorcy wpłacili do Banku łącznie kwotę (…) zł oraz (…) CHF tytułem spłaty kredytu. 18 sierpnia 2025 r. Bank zaproponował Kredytobiorcom zawarcie ugody. Zgodnie z propozycją ugody Strony miałyby w pierwszej kolejności dokonać zmiany waluty zadłużenia na walutę polską (PLN): za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęłyby, iż kredyt udzielony na podstawie przedmiotowej umowy rozliczony zostanie tak, jakby od daty zawarcia umowy, tj. od dnia 11 września 2008 r., stanowił kredyt złotowy - na warunkach określonych w treści ugody - z zachowaniem pozostałych parametrów kredytu wynikających z umowy wraz z późniejszymi zmianami. Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską (PLN) pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorców wobec Banku z tytułu umowy kredytu, według wyliczeń na dzień 14 sierpnia 2025 r., wynosiłoby (…) zł, w tym: kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (…) zł, odsetki: 0 zł, koszty i opłaty: 0 zł.

Następnie Bank i Kredytobiorcy dokonaliby, w ramach ugody, obniżenia tak ustalonego salda zadłużenia o kwotę (…) zł, do kwoty (…) zł, którą Kredytobiorcy zapłaciliby jednorazowo, w ramach wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu hipotecznego.

Na skutek omawianej ugody Bank zwolniłby Kredytobiorców z długu (umorzyłby zadłużenie) w zakresie kwoty (…) zł stanowiącej różnicę między kwotą wskazaną w ww. punkcie 11, a kwotą (…) zł pozostałą do zapłaty przez Kredytobiorców. Umorzenie zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu będzie dotyczyło wszystkich Kredytobiorców.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego 11 września 2008 r. wyjaśnić należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzona na podstawie ugody kwota wierzytelności (kapitału) z tytułu zaciągniętego 11 września 2008 r. kredytu mieszkaniowego, stanowić będzie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że: „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1)  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2)  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3)  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4)  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie;

5)  kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Dodać należy, że dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Pani wątpliwość budzi to, czy w przypadku umorzenia przez Bank części kredytu hipotecznego - stanowiącego pozostały do spłaty kapitał - zaciągniętego w 2008 r., zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Omawiane rozporządzenie odwołuje się w swej treści do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazując, że główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w tym artykule.

W analizowanej sprawie środki pieniężne uzyskane w ramach kredytu zaciągniętego 11 września 2008 r. przeznaczyła Pani wspólnie z mężem, na zakup działki gruntu pod budowę budynku mieszkalnego oraz na koszty wliczone w kredyt, tj. opłaty za wycenę nieruchomości, który to koszt był warunkiem z góry określonym w treści umowy kredytu.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w ust. 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych.

W literze c) tego przepisu zostało wymienione m.in. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje jaki grunt jest gruntem pod budowę budynku mieszkalnego.

W celu doprecyzowania tego pojęcia należy zatem odwołać się do przepisów ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 12 tej ustawy:

Wskazała Pani, że działka, o której mowa we wniosku stanowi grunt przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową.

Skoro w analizowanej sprawie cel kredytu określony został jako zakup działki budowlanej oraz koszty wliczone w kredyt stanowiące opłatę za wycenę nieruchomości, która była warunkiem z góry określonym w treści umowy, to udzielony Pani kredyt wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.

Ponadto, w odniesieniu do kwestii umorzenia przez Bank części kredytu hipotecznego wskazuję, że z przepisu § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów wynika, że: Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Z literalnego brzmienia przywołanego § 1 ust. 2 rozporządzenia wynika więc, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego.

Wskazała Pani, że: (…) pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorców wobec Banku z tytułu umowy kredytu, według wyliczeń na dzień 14 sierpnia 2025 r., wynosiłoby (…) zł, w tym: kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (…) zł, odsetki: 0 zł, koszty i opłaty: 0 zł.

Następnie Bank i Kredytobiorcy dokonaliby, w ramach ugody, obniżenia tak ustalonego salda zadłużenia o kwotę (…) zł, do kwoty (…) zł, którą Kredytobiorcy zapłaciliby jednorazowo, w ramach wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu hipotecznego.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez Bank zadłużenia – kapitału pozostałego do spłaty z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Panią w 2008 r., stanowić będzie dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie wskazuję, że w związku z uzyskanym przez Panią przychodem związanym z umorzeniem wierzytelności (kapitału) z tytułu zaciągniętego w 2008 r. kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup działki gruntu pod budowę domu oraz koszty stanowiące opłatę za wycenę nieruchomości, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. W związku z powyższym nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu powstałego w związku z umorzeniem tej części kredytu hipotecznego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Należy dodatkowo wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Podmiot występujący z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji na formularzu ORD-IN może wnioskować o określenie własnej sytuacji prawnopodatkowej, a nie sytuacji prawnopodatkowej innych osób. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna jest wiążąca dla Pani jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (tj. dla Pani byłego męża).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.