Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1037.2025.2.MB

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne

22 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 16 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 22 stycznia 2026 r. (wpływ 29 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W 2007 r. zawarła Pani wraz z mężem, umowę dotyczącą udzielenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe z ówczesnym (…) Bank, obecnie (…) Bank.

Kredyt hipoteczny - zgodnie z Państwa pierwotnym wnioskiem kredytowym opiewającym na kwotę (…) PLN, z okresem spłaty 30 lat i z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego w Polsce, pod obecnie nadal zamieszkiwanym adresem (jedna inwestycja mieszkaniowa), denominowany do waluty obcej w CHF - został przeliczony przez Bank do celów umowy kredytowej, po wewnętrznym kursie Banku, na kwotę (…) CHF.

W wyniku długotrwałego procesu reklamacyjnego z Bankiem w zakresie obsługi kredytu, tj. zarówno prawidłowości w wykonywaniu poszczególnych zapisów umownych, jak i - ostatecznie w grudniu 2021 r. - zakwestionowania przez Państwa całej umowy (Oświadczenie Kredytobiorców o nieważności umowy z tytułu zawarcia w niej zapisów niedozwolonych wraz z wezwaniem Banku do zwrotu wynikających stąd świadczeń nienależnych), podjęli Państwo wraz z Bankiem czynności zmierzające do polubownego rozwiązania sporu i ostatecznego rozliczenia wzajemnych roszczeń, w oparciu o warunki wspólnie wypracowanej ugody, zatwierdzonej następnie przez Sąd. W okresie lat 2022-2025 otrzymali Państwo od Banku kilka wersji propozycji ugodowych - wszystkie w oparciu o model przeliczenia umownego kredytu w walucie CHF na PLN. Ostatnie „Proponowane Ogólne Warunki Zawarcia Ugody”, jakie otrzymali Państwo od Banku z dniem (…) listopada 2025 r. zakładają, że:

-     kredyt pozostający do spłaty zostanie przewalutowany na PLN oraz

-     całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu po przewalutowaniu zostanie umorzona oraz

-     Bank dokona wypłaty na rzecz Kredytobiorcy.

Bank zakreślił ponadto „Szacunkowe skutki finansowe dla Kredytobiorcy po zawarciu ugody”, według stanu na dzień (…).10.2025, a to:

-     kwota aktualnego zadłużenia na dzień wydania propozycji: (…) CHF,

-     kwota do umorzenia po przewalutowaniu, w oparciu o średni kurs CHF według NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający wydanie propozycji: (…) PLN,

-     wysokość wypłaty na rzecz Kredytobiorcy (…) PLN.

Bank poinformował Państwa także o proponowanych etapach zawarcia umowy ugody, w tym konieczności odbycia mediacji przy udziale bezstronnego mediatora, przed którym obie strony potwierdzają i akceptują ostateczne warunki ugody, zatwierdzane następnie przez sąd powszechny.

Umowa ugody wchodzi w życie z datą jej podpisania, co miałoby nastąpić w 2026 r., gdyż postępowanie mediacyjne przy KNF może potrwać około trzech miesięcy.

Bank poinformował Państwa ponadto o możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w tym zakresie. W toku i efekcie postępowania mediacyjnego strony doprecyzują wszystkie zapisy umowy ugody, w tym także w zakresie ww. wypłaty na rzecz Kredytobiorcy, to jest zwrotu środków nienależnie wpłaconych do Banku, tytułem spłaty kredytu i odsetek od kredytu. Zwrot będzie związany z ponownym przeliczeniem wartości zobowiązań z tytułu umów kredytowych.

Dotychczas Kredytobiorcy tj. ani Pani, ani Pani mąż, ani wspólnie, nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej.

Dodatkowe informacje:

1. Jako małżonkowie od 2001 r. do nadal, korzystacie Państwo ze wspólnego opodatkowania małżonków.

2. Macie Państwo jednego - urodzonego w 2004 r., a obecnie studiującego - syna, który na stałe zamieszkuje także w przedmiotowej nieruchomości (bo uczy się na miejscu w Krakowie) i który docelowo ma pozostać bezpośrednim spadkobiercą tejże nieruchomości.

3. Na dzień wniesienia niniejszego wniosku o interpretację podatkową w Państwa indywidualnej sprawie i zgodnie z żądaniem Banku - do momentu podpisania umowy ugody - nadal spłacacie Państwo pełne raty kapitałowo-odsetkowe od udzielonego nam kredytu i w oparciu o bieżący harmonogram spłaty rat w CHF. Tym samym, w cyklu comiesięcznym i na bieżąco, istotnie nadpłacacie Państwo kwotę wypłaconego Państwu pierwotnie kapitału kredytu w PLN.

Ponadto wskazała Pani, że z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, złożonym przy użyciu Kreatora wniosku ORD-IN, wystąpiła Pani indywidualnie i dotyczy on tylko i wyłącznie Pani osoby. W żadnej mierze nie podważa to natomiast Pani statusu małżeńskiego z wymienionym we wniosku (…). Przedstawione we wniosku informacje, stanowią tym samym element wyczerpującego opisu stanu faktycznego i związanego z nim zdarzenia przyszłego.

Składając wniosek występuje Pani, tym samym, zarówno jako strona postępowania, jak i osoba zainteresowana, przy czym wskazuje transparentnie, że Pani interes prawno-podatkowy w przedmiotowej sprawie jest tożsamy z interesem prawno-podatkowym Pani męża i na odwrót. Złożony przez Panią wniosek dotyczy bowiem Państwa wspólnej sytuacji kredytowej, a co za tym idzie zbieżnego stanu faktycznego, tj. jednej umowy kredytu hipotecznego, zawartej ze wskazanym bankiem solidarnie przez obojga współmałżonków, na budowę jednej nieruchomości. Zadane zaś pytanie podatkowe dotyczy zbieżnego zdarzenia przyszłego, tj. jednej ugody z bankiem, zmierzającej do polubownego zakończenia sporu, powstałego na bazie umowy kredytowej jw.

Tym samym, skutki prawno-podatkowe, stanowiące przedmiot opisanego zdarzenia przyszłego, pozostają tożsame dla obojga współmałżonków, w szczególności zaś zważywszy że, cytuje Pani: „Jako małżonkowie od 2001 r. do nadal, korzystamy ze wspólnego opodatkowania małżonków” i „Dotychczas Kredytobiorcy, tj. ani ja, ani mąż, ani wspólnie, nie korzystaliśmy z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej”.

Zgodnie z umową kredytu była Pani, nadal jest i do czasu jakiejkolwiek zmiany opisanego stanu faktycznego pozostanie, solidarnie - wraz z mężem (…), będącym pozostałym Kredytobiorcą - zobowiązana do jego spłaty. I na odwrót - każdy ze współmałżonków odpowiada za zobowiązania wspólne i drugiego solidarnie, pod warunkiem nie wyłączenia tej solidarności, co nie stanowi przedmiotu opisanego stanu faktycznego.

Zgodnie z negocjowanym modelem warunków przyszłej ugody, przedmiotowa umowa kredytowa ma zostać polubownie rozliczona oraz całkowicie i definitywnie zamknięta. Tym samym, Bank umorzy, cytuję: „całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu po przewalutowaniu”, co niniejszym stanowi część kredytu pierwotnie i solidarnie udzielonego obojgu Kredytobiorcom. Umorzenie nastąpi pod rygorem odstąpienia przez Kredytobiorców od dalszych negocjacji ugodowych i wystąpienia na drogę sądową przeciwko Bankowi, celem ostatecznego - a to: finansowo, prawnie i podatkowo, niekorzystnego dla Banku - unieważnienia umowy kredytu.

Zgodnie z przedłożonym opisem planowanego zdarzenia przyszłego, Bank z którym zawarła Pani solidarnie wraz z małżonkiem umowę kredytu w 2007 r. był, a po licznych przejęciach właścicielskich i kapitałowych - nadal jest, podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Tym samym - jak każdy legalnie zarejestrowany i działający w formie spółki akcyjnej Bank w Polsce, w tym zarówno ówczesny (…) Bank, jak i obecny (…) Bank, podlegały i podlegają ogólnokrajowemu nadzorowi - obecnie Komisji Nadzoru Finansowego, powstałej na mocy ustawy z 21 lipca 2006 r., w wyniku przejęcia zadań poprzednich organów funkcjonujących w przedmiotowym zakresie nadzoru (KPWG, KNUF, KNB). Ewentualne postępowanie mediacyjne (w przypadku takiej konieczności) również odbędzie się przy KNF.

Zgodnie z przedłożonym opisem stanu faktycznego, cytuje Pani: „w 2007 r. zawarliśmy wraz z mężem, umowę dotyczącą udzielenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe”.

Tym samym kredyt został zabezpieczony w postaci hipotek zwykłej i kaucyjnej, ustanowionych na przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z przedłożonym opisem planowanego zdarzenia przyszłego, cytuje Pani: „całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu po przewalutowaniu zostanie umorzona”, co niniejszym oznacza, że w skład kwoty zadłużenia, które umorzy bank, wchodzić będzie całość aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu, tj. kwoty środków pieniężnych oddanych do dyspozycji Kredytobiorcy/om na ustalony cel. W przedstawionym stanie faktycznym wraz z wyczerpującym uzasadnieniem stanowiska Kredytobiorcy/ów, kwota do umorzenia stanowi zatem, ni mniej, ni więcej, niż część kwoty umownie pożyczonego przez Bank kapitału, przeznaczonego na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, cytuje Pani: „po przewalutowaniu, w oparciu o średni kurs CHF według NBP na ostatni dzień roboczy, poprzedzający wydanie propozycji”.

W wyniku zawarcia ugody, Bank zwróci środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorców (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu), a to, cytuje Pani: „Bank zaproponował (...) zwrot na naszą rzecz kwoty (…) zł, jako zwrot środków nienależnie wpłaconych do Banku tytułem spłaty kredytu i odsetek od kredytu”, wobec czego „skoro kwota, którą jako Kredytobiorcy otrzymamy od Banku w wyniku zawartej ugody, będzie mieściła się w kwocie wpłaconej przez nas podczas spłaty kredytu hipotecznego, to jej otrzymanie nie spowoduje po naszej stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego”.

Będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych - według kursu waluty przyjętego w ugodzie - stały się nienależne Bankowi.

Pytanie

Czy w przypadku zawarcia ugody z Bankiem, która zostanie zawarta w wyniku mediacji z KNF, będzie musiała Pani zapłacić podatek dochodowy (czy powstanie obowiązek podatkowy) od kwoty umorzonego kredytu, jak również od kwoty zwrotu na rzecz Kredytobiorcy?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, obowiązek podatkowy nie zaistnieje zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, co będzie zgodne z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163) i innymi niżej wymienionymi przepisami.

Uzasadnienie stanowiska:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9,10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w przepisie tym sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja kredytu jest uregulowana przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W Państwa przypadku Bank zaproponował umorzenie w drodze ugody kredytu w kwocie (…) PLN oraz zwrot na Państwa rzecz kwoty (…) zł, jako zwrot środków nienależnie wpłaconych do Banku tytułem spłaty kredytu i odsetek od kredytu.

Wobec tego, skoro kwota, którą jako Kredytobiorcy otrzymacie Państwo od Banku w wyniku zawartej ugody, będzie mieściła się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu hipotecznego, to jej otrzymanie nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Państwa przychodem, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ich otrzymanie nie będzie skutkowało po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Natomiast wartość umorzonej Państwu części kredytu na podstawie zawartej ugody z Bankiem będzie stanowiła dla Państwa przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 102 z późn. zm.):

1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału),

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje,

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego, w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit.b.

Natomiast w myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z § 3 przytoczonego rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tak więc w konsekwencji, do uzyskanego przychodu - związanego z ww. umorzeniem - zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Tym samym nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tytułu umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Panią, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:

-        do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,

-        do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,

-        do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,

-        a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz

-        w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W literze b) art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostały wymienione: budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego. Zatem udzielony Pani kredyt wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że planowane umorzenie przez bank części kwoty kredytu zaciągniętego przez Panią w 2007 r. stanowić będzie dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Będzie bowiem Pani spełniać wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.

Dlatego nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego przychodu.

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych planowanej wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty (…) zł, wyjaśniam że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1, wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych – co już wcześniej zauważono – można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

We wniosku wskazała Pani, że w ramach ugody bank zaproponował wypłatę na Pani rzecz kwoty w wysokości (…) zł, jako zwrot środków nienależnie wpłaconych do banku tytułem spłaty kredytu i odsetek od kredytu.

Zatem w analizowanej sprawie po Pani stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzyma Pani zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazała Pani na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu hipotecznego. A zatem otrzyma Pani środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Pani własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Pani majątku. Wypłata ta będzie dla Pani neutralna podatkowo.

W konsekwencji, wypłata przez bank ww. kwoty nie będzie stanowić dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będzie Pani miała obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez bank kwoty.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla pozostałego kredytobiorcy – Pani męża.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.