Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1039.2025.3.KF

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

29 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 15 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Uzupełnili go Państwo pismem z 4 lutego 2026 r. (wpływ 4 lutego 2026 r.) oraz pismem z 12 marca 2026 r. (wpływ 12 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

(…);

2)  Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

(…).

Opis stanu faktycznego

(…) (dalej łącznie jako: Wnioskodawcy) (…) stycznia 2006 r. zawarli z bankiem (…), którego następcą prawnym jest (…) z siedzibą w (…) (dalej jako: Bank), umowę o kredyt hipoteczny nr (…) (dalej jako: Umowa).

Zgodnie z Umową, Wnioskodawcom został udzielony kredyt w wysokości (…) CHF, który był denominowany kursem CHF (dalej: Kredyt). Na mocy aneksu do Umowy zawartego (…) sierpnia 2006 r., kwota kredytu została podwyższona do kwoty (…) CHF.

Kwota udzielonego Wnioskodawcom Kredytu została wypłacona Wnioskodawcom w PLN. Wartość zadłużenia Wnioskodawców była określona w CHF, natomiast spłata Kredytu wraz z odsetkami odbywała się w toku wykonywania Umowy w PLN oraz CHF.

Zgodnie z Umową, kwota Kredytu została przeznaczona na sfinansowanie kosztów zakupu nowobudowanego lokalu mieszkalnego bezpośrednio od (…) oraz refinansowanie wniesionego wkładu własnego.

Ze względu na fakt, że w ocenie Wnioskodawców Umowa spełniała przesłanki do uznania jej za nieważną, strony podjęły pozasądowe rozmowy ugodowe. W ramach tych rozmów ugodowych Wnioskodawcy otrzymali od Banku propozycję zawarcia ugody pozasądowej, bowiem chciał on polubownie zakończyć spór pomiędzy Bankiem a Wnioskodawcami. (…) lipca 2025 r. (dalej jako: dzień zawarcia Ugody) zaproponowana przez Bank Ugoda (dalej jako: Ugoda), została zawarta pomiędzy Bankiem a Wnioskodawcami w ramach postępowania w (…) przy (…).

Na podstawie Ugody doszło do zmiany waluty zadłużenia określonej w Umowie (CHF), na walutę polską (dalej jako: Przewalutowanie).

W wyniku Przewalutowania, wartość zadłużenia Wnioskodawców z tytułu zaciągniętego Kredytu – ustalona dotychczas w walucie obcej – została przeliczona na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody. W efekcie Przewalutowania, wartość zadłużenia Wnioskodawców została ustalona w walucie polskiej i przestała podlegać denominacji w walucie obcej.

Strony zgodnie postanowiły, że po Przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu.

Z uwagi na powyższe, w treści Ugody Bank zaproponował zapis, zgodnie z którym zwolnił Wnioskodawców z długu (umorzył zadłużenie) w kwocie stanowiącej saldo kapitału bieżącego (nie wymagalnego), a także kapitału przeterminowanego (wymagalnego), odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych) oraz odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych), przy czym w dniu zawarcia Ugody saldo kapitału przeterminowanego (wymagalnego), odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych) oraz odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych) wynosiło 0,00 zł. Wnioskodawcy przyjęli dokonane zwolnienie z długu.

Zgodnie z treścią Ugody, Bank zobowiązał się także do wypłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty dodatkowej w wysokości (…) zł na ich rachunek bankowy (dalej jako: Nadpłata). Wysokość Nadpłaty nie jest wynikiem dokonanego przez Bank Przewalutowania i przeliczenia kwoty Kredytu. Jej wysokość została ustalona przez Strony w drodze negocjacji. Wnioskodawcy nie posiadają informacji o konkretnym sposobie ustalania przed Bank kwoty Nadpłaty, stosowanych przez Bank wskaźnikach czy wartościach, jakimi kieruje się Bank ustalając kwotę Nadpłaty.

Bank w Ugodzie zawarł ponadto postanowienia dotyczące powstania przychodu podatkowego, w tym zapis, zgodnie z którym w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) oraz w związku z wypłatą Nadpłaty u Wnioskodawców powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11).

Zgodnie z Ugodą Wnioskodawcy zostali ponadto poinformowani o korzystnym dla kredytobiorców orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także o skutkach potencjalnego stwierdzenia niedozwolonego charakteru postanowień umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszących się do sposobu określania kursu waluty obcej.

W związku z zawarciem Ugody, Strony zgodnie oświadczyły, że Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy – w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej Ugodą. W związku z tym Strony oświadczyły, że nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorcy z długu, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia Stron w tym zakresie.

Należy podkreślić, że w wyniku zawarcia Ugody, w tym dokonania Przewalutowania czy zwrotu Nadpłaty, Wnioskodawcy nie otrzymali i nie otrzymają od Banku kwoty, która przekraczałaby wartość wpłat dokonanych przez nich do Banku na poczet realizacji zawartej Umowy.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

W piśmie z 4 lutego 2026 r. doprecyzowano okoliczności sprawy o następujące informacje.

Bank, z którym Wnioskodawcy zawarli umowę kredytu był podmiotem, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Bank ten został następnie przejęty przez inny bank, który również podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów (z tym bankiem doszło do zawarcia ugody).

Jednym z zabezpieczeń kredytu były hipoteka zwykła i hipoteka kaucyjna na spółdzielczym własnościowym prawie do kredytowanej nieruchomości.

Lokal, którego zakup został sfinansowany kredytem, jest położony w Polsce.

Wszyscy Wnioskodawcy byli (jako kredytobiorcy) zobowiązani łącznie do spłaty całego kredytu (do pełnej wysokości). Spłata kredytu przez któregokolwiek z nich oznaczałaby jednocześnie również spłatę kredytu przez wszystkich pozostałych. W tym stanie rzeczy można zatem przyjąć, że Wnioskodawcy byli zobowiązani solidarnie, co wynika również z samej natury umowy kredytu (choć w samej umowie brak jest sformułowania wskazującego wprost na „solidarność”).

Umorzenie części zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu przez Bank dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców odpowiadających za dług.

Wnioskodawcy (…) i (…) nie korzystali dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego.

Wnioskodawcy (…) i (…) skorzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego – dotyczyło to kredytu zaciągniętego na budowę domu jednorodzinnego położonego w Polsce.

Wnioskodawcy pragną jednocześnie zaznaczyć, że – tak jak zostało to już wskazane w złożonym wniosku – zgodnie z Umową, kwota Kredytu została przeznaczona na sfinansowanie kosztów zakupu nowobudowanego lokalu mieszkalnego bezpośrednio od (…) oraz refinansowanie wniesionego wkładu własnego. W rzeczywistości jednak zakupiony lokal (choć określony w Umowie jako lokal mieszkalny) został przeznaczony nie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, lecz na cele związane z działalnością gospodarczą.

Kwota Nadpłaty stanowiła zwrot środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Wnioskodawców na rzecz Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat związanych z Kredytem.

W wyniku zawarcia ugody Bank zwrócił Wnioskodawcom kwotę niższą niż kwota uprzednio przez nich spłacona (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kapitału) – jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, w sytuacji uzyskania przez Wnioskodawców pozytywnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym w potencjalnym sporze przeciwko bankowi o uznanie umowy za nieważną od samego początku, kwota zwrotu na rzecz Wnioskodawców nienależnie pobranych przez Bank świadczeń, pomniejszona o zwrócony przez nich do banku kapitał, byłaby z pewnością wyższa niż zaproponowana przez Bank w Ugodzie kwota nadpłaty.

Wnioskodawcy pragną ponadto podkreślić, że suma kwoty Nadpłaty i kwoty kredytu określonej w Ugodzie jako kwota umorzona, również łącznie są niższe niż kwota, jaką Wnioskodawcy wpłacili do Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat związanych z kredytem.

Jednocześnie nie sposób udzielić twierdzącej odpowiedzi na pytanie, czy kwota Nadpłaty stanowiła zwrot środków, które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie „stały się nienależne bankowi”. Jak szczegółowo przedstawiono to we wniosku, w ramach Ugody doszło do przewalutowania kredytu, umorzenia pozostałego salda zadłużenia i wypłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty Nadpłaty, będących wynikiem ugodowych rozmów stron – ugoda nie posługuje się sformułowaniem „świadczeń nienależnych”.

Ponadto pismem z 12 marca 2026 r. ponownie doprecyzowano opis stanu faktycznego.

Obecnie działalność gospodarczą, w której wykorzystywany jest lokal, prowadzi (…).

We wcześniejszym okresie lokal był również wykorzystywany przez:

-     (…) w ramach prowadzonej przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej (do marca 2021 r.),

-     (…) oraz (…) w ramach (…) (do grudnia 2019 r.),

-     (…) w ramach prowadzonej przez nią jednoosobowej działalności gospodarczej (do grudnia 2019 r.).

Głównym przedmiotem prowadzonej w lokalu działalności gospodarczej było i pozostaje do dziś świadczenie usług (…).

Z daleko posuniętej ostrożności wskazać należy, że (…) powołana została do zarządzenia nieruchomością. W czasie jej funkcjonowania wynajmowane były również (…) na działalność (…) innym (…), sporadycznie na szkolenia, również dotyczące zasadniczej działalności prowadzonej w lokalu.

Działalność gospodarcza prowadzona przez (…) związana była z kolei z administracyjną obsługą biura. (…) świadczyła usługi początkowo na rzecz (…), później na rzecz (…).

(…), który obecnie wykorzystuje lokal w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, rozlicza się na zasadach podatku liniowego. Z daleko posuniętej ostrożności wskazano, że w ten sam sposób rozliczał się (…) oraz (…).

Sposób wykorzystania lokalu w działalności gospodarczej został opisany powyżej. Lokal nie stanowił środka trwałego w prowadzonej działalności gospodarczej.

Nie dokonywano odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej lokalu, ponieważ nie został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych.

Udzielając odpowiedzi na pytanie: Czy odsetki od kredytu zapłacone przed wprowadzeniem lokalu mieszkalnego do ewidencji środków trwałych zwiększyły wartość początkową tego środka trwałego?, wskazano: Nie dotyczy, ponieważ lokal nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych.

W odpowiedzi na pytanie: Czy odsetki od kredytu zapłacone po wprowadzeniu lokalu mieszkalnego do ewidencji środków trwałych były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w ramach działalności gospodarczej?, wyjaśniono: Nie dotyczy, ponieważ lokal nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Z daleko posuniętej ostrożności wskazano, że odsetki od kredytu stanowiły koszt uzyskania przychodów w działalności gospodarczej prowadzonej przez (…) (w 1/2).

Pytanie

Czy w konsekwencji zawarcia z Bankiem Ugody, po stronie Wnioskodawców powstał przychód podatkowy zgodnie z przepisami Ustawy PIT?

Przedmiotem pytania Wnioskodawców jest kompleksowe określenie skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych powstałych w związku z zawarciem przez nich z Bankiem Ugody. Elementami tej Ugody były:

-     przewalutowanie kwoty zadłużenia wyrażonej w CHF na walutę PLN po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody;

-     następnie zwolnienie Wnioskodawców z długu (umorzenie zadłużenia Wnioskodawców) wyrażonego w PLN;

-     dodatkowa zapłata przez bank na rzecz Wnioskodawców kwoty Nadpłaty.

W ocenie Wnioskodawców zawarta Ugoda jest zatem jednym zdarzeniem, którego skutków podatkowych dotyczy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawcy we wniosku wskazali na treść Ugody, opisując elementy i postanowienia, która ta Ugoda zawiera. Tym samym, skoro wniosek Wnioskodawców dotyczy skutków podatkowych zawarcia Ugody, to dotyczy tym samym wszystkich ww. wymienionych elementów w niej zawartych.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawców, nie istnieje potrzeba przeformułowania zadanego przez nich pytania, bowiem chcą oni potwierdzić prawidłowość ich stanowiska, zgodnie z którym w wyniku zawarcia przez nich Ugody, nie doszło do powstania po ich stronie przychodu podatkowego zgodnie z przepisami ustawy PIT. Wnioskodawcy wnoszą więc o udzielenie odpowiedzi na pytanie w kształcie sformułowanym w pierwotnie złożonym wniosku, doprecyzowując dla uniknięcia wątpliwości, że objęte nim są wszystkie ww. elementy znajdujące się w Ugodzie.

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawców, w konsekwencji zawarcia z Bankiem Ugody, po ich stronie nie powstał przychód podatkowy zgodnie z przepisami Ustawy PIT.

Uzasadnienie własnego stanowiska

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej „Ustawa PIT”) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 Ustawy PIT dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

W myśl art. 11 ust. 1 Ustawy PIT przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawa PIT wskazuje więc, że przychód stanowią m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne. Z ww. przepisów jasno wynika więc, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wyłącznie takie zdarzenia, które związane są z określonym przyrostem, przysporzeniem majątkowym u danego podatnika. Powstanie obowiązku podatkowego na gruncie ustawy PIT musi więc wiązać się z powstaniem, na zasadach określonych w ustawie PIT, przychodu w postaci otrzymanych bądź pozostawionych do dyspozycji pieniędzy, czy innych wartości.

W Ustawie PIT określone są różne źródła przychodów. Aby opodatkować właściwie dany przychód, należy dopasować go do odpowiedniego źródła jego powstania. Zgodnie z art. 10 Ustawy PIT jednym ze źródeł przychodów są przychody z innych źródeł. Zgodnie z art. 20 ust. 1 Ustawy PIT za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty. W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przychodem z innych źródeł.

Jednocześnie na podstawie art. 42 Ustawy PIT podmioty prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 (wypłat z tytułu przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust 1 pkt 9 ustawy PIT) są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania, tzw. PIT-11. Obowiązek ten materializuje się więc wyłącznie w sytuacji wypłaty określonych świadczeń, w związku z którymi u podatnika rozpoznaje się przychód podatkowy.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem niniejszego wniosku, na podstawie zaproponowanej przez Bank Ugody doszło do Przewalutowania (zmiany waluty Kredytu), a w konsekwencji także do jego spłaty i zwrotu na rzecz Wnioskodawców uzgodnionej w Ugodzie kwoty Nadpłaty. W ocenie Wnioskodawców, samo Przewalutowanie Kredytu, do którego doszło na skutek zawarcia Ugody, stanowiło wyłącznie techniczną operację zamiany kwoty wyrażonej w określonej walucie (CHF), na tę samą kwotę wyrażoną w innej walucie (PLN). W konsekwencji, Przewalutowanie nie powinno skutkować dla Wnioskodawców powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku zawarcia Ugody, a w konsekwencji także dokonanego Przewalutowania, ustalenia spłaty całej kwoty Kredytu oraz dokonania przez Bank zwrotu Nadpłaty, Wnioskodawcy nie osiągnęli żadnego konkretnego przysporzenia majątkowego.

Zwrócona im kwota Nadpłaty stanowiła w ich ocenie jedynie zwrot środków pieniężnych, które Wnioskodawcy w przeszłości uiścili do Banku, w wykonaniu obowiązującej ich Umowy, która pierwotnie stanowiła umowę kredytu denominowanego kursem CHF. Należy stanowczo podkreślić, że propozycja zawarcia Ugody, a także zaproponowana przez Bank Wnioskodawcom Nadpłata, jest efektem utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą umowy tego typu są uznawane za nieważne, a w rezultacie jej strony są zobowiązane do wzajemnego zwrotu na swoją rzecz świadczeń uzyskanych w związku z ich zawarciem i wykonywaniem.

Brak powstania przychodu w zbliżonym stanie faktycznym potwierdził Dyrektor KIS m.in. w wydanej przez siebie interpretacji podatkowej z 7 czerwca 2024 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.378.2024.1.BM, w której uznał, iż:

Analogiczne stanowisko wyraził Dyrektor KIS w interpretacji z 8 lutego 2023 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.933.2022.1.MKA:

Ponadto, w interpretacji z 11 maja 2023 r., wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, nr 0112-KDIL2-1.4011.235.2023.1.AK organ uznał, że:

Wnioskodawcy pragną zwrócić także uwagę na kolejną interpretację podatkową, w której stan faktyczny w ich ocenie odpowiada ich stanowi faktycznemu, a w której organ podatkowy uznał, że po stronie kredytobiorcy nie powstaje przysporzenie majątkowe, a zatem kwota wynikająca z ugody nie stanowi przychodu podatkowego (interpretacja DKIS z 2 lipca 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.464.2024.2.MKA). W interpretacji tej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że:

Powyższe potwierdzone zostało m.in. w interpretacji Dyrektora KIS z 24 marca 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.68.2025.2.MB:

W tym miejscu Wnioskodawcy pragną także podkreślić, że w sporach takiego typu jak potencjalny spór sądowy o ustalenie nieważności Umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcami a Bankiem i o zapłatę, w ostatnich latach przewagę uzyskała linia orzecznicza, w ramach której najczęściej zapadającym rozstrzygnięciem jest stwierdzenie abuzywności klauzuli ryzyka walutowego i zasad denominacji lub indeksacji i w konsekwencji stwierdzenie nieważności całej umowy kredytu oraz – w przypadku powództw kredytobiorców – zasądzenie na rzecz kredytobiorcy roszczeń dochodzonych z tego tytułu. Istnienie takiej linii orzeczniczej przyznał zresztą sam Bank w zaproponowanej przez siebie treści Ugody.

W przypadku uzyskania przez Kredytobiorcę w potencjalnym sporze z Bankiem rozstrzygnięcia odpowiadającego tym, które zapadają w ramach dominującej linii orzeczniczej, stronom sporu przysługiwałyby wzajemne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu Umowy:

a)  Bank byłby zobowiązany do zwrotu Wnioskodawcom sumy uiszczonych przez nich rat kapitałowo-odsetkowych (i ewentualnie innych opłat),

b)  Wnioskodawcy zobowiązani byliby do zwrotu Bankowi wypłaconego kapitału;

przy czym każdorazowo, dodatkowo Wnioskodawcy mogliby uzyskać również zasądzenie od Banku zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie dochodzonego roszczenia pieniężnego oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Należy zatem stanowczo podkreślić, że w sytuacji uzyskania przez Wnioskodawców pozytywnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym w potencjalnym sporze przeciwko Bankowi o uznanie Umowy za nieważną od samego początku (ex tunc) i niewywołującą żadnych skutków prawnych i w konsekwencji zasądzenia na ich rzecz należności tytułem zwrotu nienależnie pobranych przez Bank świadczeń, na podstawie nieważnej z mocy samego prawa Umowy (na co wskazuje dominująca obecnie linia orzecznicza sądów powszechnych), Wnioskodawcy znaleźliby się w korzystniejszej sytuacji niż w efekcie zawieranej przez nich Ugody. Kwota zwrotu na rzecz Wnioskodawców nienależnie pobranych przez Bank świadczeń, pomniejszona o zwrócony przez nich do Banku kapitał, byłaby bowiem z pewnością wyższa niż zaproponowana przez Bank w Ugodzie kwota Nadpłaty.

Trzeba jednocześnie wskazać, że nawet w takim przypadku po stronie Wnioskodawców nie powstałby przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Brak powstania po stronie kredytobiorców przychodu w przypadku ustalenia nieważności umowy kredytowej potwierdzają organy podatkowe, w tym m.in. w interpretacji Dyrektora KIS z 29 czerwca 2022 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.355.2022.1.SR, w której organ uznał, iż:

W ocenie Wnioskodawców, wskazane powyżej okoliczności i przyczyny, dla których Bank chciał zawrzeć z nimi Ugodę na opisanych powyżej warunkach (tj. przede wszystkim dominująca linia orzecznicza prezentowana w tego typu sprawach przez sądy powszechne, Sąd Najwyższy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej), powinny prowadzić do uznania, że zawarcie przez Wnioskodawców zaproponowanej przez Bank Ugody, w wyniku której doszło do Przewalutowania udzielonego im Kredytu, a następnie umorzenia ich zadłużenia i wypłaty Nadpłaty, nie skutkuje u Wnioskodawców powstaniem przychodu podatkowego zgodnie z przepisami Ustawy PIT.

Zważając na ostatni akapit zawartego w doręczonym wezwaniu z 28 stycznia 2026 r. uzasadnienia konieczności uzupełnienia wniosku złożonego przez Wnioskodawców, pragną oni raz jeszcze wskazać, że w ich ocenie w konsekwencji zawarcia Ugody – zawierającej wskazane powyżej elementy – nie powstał po ich stronie przychód podatkowy. W ich ocenie, również postanowienia Ugody dotyczące zwolnienia ich z długu (umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu) nie skutkowały powstaniem po ich stronie przychodu podatkowego na gruncie ustawy PIT. Należy podkreślić, że podobnie jak w przypadku Przewalutowania czy zwrotu Nadpłaty przez bank na rzecz Wnioskodawców, również zwolnienie Wnioskodawców z długu (umorzenie zadłużenia) w kwocie stanowiącej saldo kapitału bieżącego (nie wymagalnego), nie skutkowało dla nich powstaniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego.

Po pierwsze należy stanowczo podkreślić, że kwota, której dotyczyło zwolnienie z długu (a nawet suma tej kwoty i Nadpłaty) jest mniejsza niż kwota wpłat zrealizowanych przez Wnioskodawców do dnia zawarcia Ugody, tytułem spłaty udzielonego im Kredytu. Umorzenie kwoty pozostałej do spłaty nie doprowadziło zatem do żadnego wzbogacenia po stronie Wnioskodawców, a było tylko naturalną konsekwencją Przewalutowania i obliczenia przez bank kwoty pozostałej do spłaty po dokonanym Przewalutowaniu. Należy wskazać, że w przypadku skierowania przez Wnioskodawców do sądu powszechnego powództwa w zakresie wspomnianym w treści uzasadnienia do złożonego przez Wnioskodawców wniosku, i po pozytywnym rozpatrzeniu ich sprawy (na co wskazuje dominująca linia orzecznicza polskich sądów powszechnych, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej), Wnioskodawcy nie tylko otrzymaliby od banku znacznie wyższą kwotę niż kwota Nadpłaty, jak zostało to już podniesione we wniosku, ale w praktyce skutkiem stwierdzenia nieważności umowy kredytowej (niespłaconej jeszcze w dacie wydania wyroku) byłoby również to, że de facto saldo aktualnego zadłużenia Wnioskodawców (tj. pozostałego do spłaty kredytu) wyniosłoby 0 (tj. kredytobiorcy nie musieliby już uiszczać dalszych spłat na rzecz banku, co jest tożsame z umorzeniem długu). W ocenie Wnioskodawców, w ich sytuacji dochodzi więc do analogicznych skutków, jakie miałyby miejsce w przypadku pozytywnego zakończenia procesu sądowego, chociaż Bank operuje w Ugodzie innymi słowami niż zawarte byłyby w treści wyroku sądowego.

Bank pomimo tego, że nie przyznaje w treści Ugody nieważności, co wynika z praktyki i podejścia banków do zawierania ugód w tych sprawach, to w gruncie rzeczy tą Ugodą zbliża się do przyjęcia skutków zbieżnych z nieważnością umowy kredytowej. Skutki oczywiście są zbliżone, a nie równoważne, bowiem – jak to wynika z istoty ugody – strony czynią sobie w niej wzajemne ustępstwa, w związku z czym kredytobiorcy zawierający ugodę z bankiem nie otrzymują takiej korzyści, jaką otrzymaliby w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia sądu.

Wnioskodawcy pragną także zwrócić uwagę organu na równie istotny w ich ocenie aspekt, a mianowicie na zestawienie ich sytuacji z sytuacją kredytobiorcy, który całkowicie spłacił udzielony przez bank kredyt, a następnie zawarł z bankiem podobną Ugodę, jaka została zawarta przez Wnioskodawców. W treści takiej ugody znajdowałyby się postanowienia o przewalutowaniu kredytu, a także o kwocie należnej kredytobiorcy Nadpłaty, która byłaby znacznie wyższa niż Nadpłata przyznana w sytuacji braku spłaty całości kredytu. Taka Nadpłata, zdaniem Wnioskodawców, nie generowałaby po stronie kredytobiorcy przychodu. W takiej Ugodzie nie byłoby też mowy o umorzeniu (kredyt byłby bowiem całkowicie spłacony, nie byłoby więc czego umarzać), a więc nie byłoby przedmiotem sporu czy umorzenie skutkowałoby powstaniem przychodu, czy też nie. W rzeczywistości, taki kredytobiorca otrzymałby od banku w wyniku ugody o wiele większe środki pieniężne (w rzeczywistości większą część zwrotu wpłat uiszczonych do banku tytułem spłaty kredytu) niż Wnioskodawcy, którzy w dacie zawarcia Ugody nie spłacili jeszcze całkowicie kredytu, w związku z czym otrzymali niższą kwotę Nadpłaty, przy jednoczesnym umorzeniu długu w części dotychczas niespłaconej. Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że potencjalnie rozróżnianie tych dwóch sytuacji byłoby niesprawiedliwe ze względu na to, że obie dotyczą analogicznych skutków finansowych, lecz kryjących się pod odmiennymi sformułowaniami (w przypadku kredytu niespłaconego są to przewalutowanie, umorzenie i niższa nadpłata; w przypadku kredytu spłaconego byłyby to wyłącznie przewalutowanie i wyższa nadpłata).

Należy podkreślić, że gdyby organ podatkowy stał na stanowisku, iż w sytuacji Wnioskodawców zwolnienie ich z długu zawarte w treści Ugody spowodowało dla nich powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu, to kredytobiorcy, którzy dokonali już całkowitej spłaty kredytu i dopiero po tej całkowitej spłacie zawierają z bankami analogiczną do Wnioskodawców Ugodę, byliby w znacznie lepszej sytuacji z uwagi na to, że nie dochodziłoby w ich sytuacji do zawarcia przez bank w ugodzie sformułowań „zwolnienia z długu” czy „umorzenia”, mimo że otrzymaliby oni od banków znacznie wyższe kwoty Nadpłaty (stanowiące w pewnym sensie odpowiednik umorzenia z długu, do którego doszło w przypadku Wnioskodawców).

Zdaniem Wnioskodawców, brak jest powodu dla różnicowania skutków podatkowych dla kredytobiorców, którzy zawierają ugody w momencie otwartego, aktywnego kredytu i tych, którzy ugodę zawierają już po jego całkowitej spłacie. Mogłoby to bowiem doprowadzić do sytuacji, w których:

a)  kredytobiorcy, chcąc osiągnąć korzystniejsze dla nich skutki podatkowe, spłacaliby w całości kredyt tuż przed zawarciem ugody z bankiem. W treści ugody w takiej sytuacji nie byłoby powodów do zawarcia postanowień o zwolnieniu z długu (bo kredyt byłby w całości spłacony w dniu jej zawarcia), ale za to kwota Nadpłaty (która w ocenie Wnioskodawców nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego – ze względów szczegółowo przedstawionych we wniosku) byłaby znacznie wyższa niż ta, która zostałaby przyznana przez bank, gdyby kredyt nie był w całości spłacony. Wnioskodawcy zaznaczają, że kwota Nadpłaty w takich sytuacjach mogłaby niekiedy odpowiadać nawet kwocie „zwolnienia z długu/umorzenia”, która znalazłaby się w ugodzie, gdyby kredytobiorcy ci nie spłacili całości kredytu przed podpisaniem ugody;

b)  w treści ugody pomiędzy kredytobiorcami a bankiem dochodziłoby do ustalenia, że kredytobiorcy otrzymywaliby od banku kwotę pozostałą do spłaty w gotówce (zamiast zwolnienia z długu), ale musieliby natychmiast zapłacić ją następnie do banku tytułem spłaty całości zadłużenia. Należy zauważyć, że zestawiając tą hipotetyczną – choć możliwą – sytuację do sytuacji Wnioskodawców, można przyjąć, że pomiędzy bankiem a Wnioskodawcami w rzeczywistości doszło do umorzenia kwoty pozostałej do spłaty dla uproszczenia wzajemnych rozliczeń, tj. po to, aby nie generować niepotrzebnych transakcji i przepływów gotówkowych pomiędzy bankiem a Wnioskodawcami.

Powyższe działania w sposób de facto fikcyjny prowadziłyby do wyeliminowania z ugód sformułowania „umorzenie” czy „zwolnienie z długu”, przy jednoczesnym zachowaniu pełnych korzyści z tego wynikających (przybierających postać wyższej nadpłaty czy wzajemnego zwrotu określonych kwot) – nie oceniając takiego działania, nie to bowiem jest przedmiotem niniejszej sprawy, raz jeszcze należy jedynie podkreślić, że różnicowanie takich sytuacji z sytuacją kredytobiorców zawierających ugodę przed całkowitą spłatą kredytu byłoby dalece niesprawiedliwe i naruszające nie tylko konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa, ale też zasadę zaufania do organów władzy publicznej. W kontekście oceny konsekwencji podatkowych istotne powinny być bowiem rzeczywiste skutki ekonomiczne dla podatnika, a nie ich formalne określenie w dokumentach.

Biorąc pod uwagę uzasadnienie zawarte w złożonym wniosku, uzupełnione niniejszym pismem, w ocenie Wnioskodawców, w związku z zawarciem przez nich Ugody z bankiem, nie doszło po ich stronie do powstania przychodu podatkowego w jakimkolwiek zakresie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że zawarli Państwo Umowę kredytu hipotecznego, denominowanego kursem CHF, którego kwota została przeznaczona na zakup nowobudowanego lokalu mieszkalnego oraz refinansowanie wniesionego wkładu własnego. Zakupiony lokal został przeznaczony nie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, lecz na cele związane z działalnością gospodarczą. Ze względu na fakt, że w Państwa ocenie Umowa spełniała przesłanki do uznania jej za nieważną, podjęli Państwo z Bankiem pozasądowe rozmowy ugodowe. Ugoda została zawarta (…) lipca 2025 r.

Państwa wątpliwości dotyczą określenia skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych powstałych w związku z zawarciem z Bankiem opisanej we wniosku Ugody. Elementami tej Ugody były:

-     przewalutowanie kwoty zadłużenia wyrażonej w CHF na walutę PLN po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody;

-     następnie zwolnienie Państwa z długu (umorzenie Państwa zadłużenia) wyrażonego w PLN;

-     dodatkowa zapłata przez bank na Państwa rzecz kwoty Nadpłaty.

W odniesieniu do powyższego wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.

Natomiast przewalutowanie stanowi wyłącznie techniczną operację zamiany kwoty wyrażonej w określonej walucie, na tę samą kwotę wyrażoną w innej walucie. W ramach operacji przewalutowania nie dochodzi do transferu/przelewu środków pieniężnych, nie dochodzi do uregulowania w jakiejkolwiek formie zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki – zmianie ulega jedynie waluta, w której zobowiązanie ma być uregulowane.

Zatem przewalutowanie kredytu hipotecznego (w walucie obcej lub w polskich złotych, lecz indeksowanego do waluty obcej, np. CHF) jest neutralne podatkowo i nie powoduje po stronie podatnika powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się jednak w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.

„Umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Instytucję zwolnienia z długu reguluje natomiast art. 508 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:

Zatem umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Jak stanowi art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania – dłużnik uzyskuje przysporzenie, skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić gdyby nie umorzenie.

W opisie stanu faktycznego wskazano, że strony zgodnie postanowiły, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu. W treści Ugody zamieszczono zatem zapis, zgodnie z którym Bank zwolnił Państwa z długu (umorzył zadłużenie), a Państwo przyjęli dokonane zwolnienie z długu.

Zatem bezspornym jest, że zawarta Ugoda przewidywała zwolnienie Państwa z długu za Państwa zgodą. Tym samym, jak wyżej wyjaśniono, skutkiem zwolnienia z długu jest umorzenie zobowiązania, która to czynność powoduje uzyskanie przez Państwa przysporzenia, skutkującego powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec tego, mając na uwadze opis okoliczności sprawy pozostaje ustalić, do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć przychód powstały z tytułu umorzenia części kredytu.

Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: m. in.:

– pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),

– inne źródła (pkt 9).

Wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy:

Przy czym, stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy:

Co do zasady − nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy).

Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1536/11:

Jak wskazali Państwo we wniosku kredyt został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego na cele związane z działalnością gospodarczą. Aktualnie lokal wykorzystywany jest w działalności gospodarczej prowadzonej przez (…). We wcześniejszym okresie lokal był również wykorzystywany przez:

-     (…) w ramach prowadzonej przez niego jednoosobowej działalności

-     gospodarczej (do marca 2021 roku),

-     (…) oraz (…) w ramach (…) (do grudnia 2019 roku),

-     (…) w ramach prowadzonej przez nią jednoosobowej działalności gospodarczej (do grudnia 2019 roku).

Głównym przedmiotem prowadzonej w lokalu działalności gospodarczej było i pozostaje do dziś

świadczenie usług (…). W lokalu wynajmowane były również (…) na działalność (…) innym (…), sporadycznie na szkolenia, również dotyczące zasadniczej działalności prowadzonej w lokalu.

Skoro zatem, w przedmiotowej sprawie, środki uzyskane z kredytu hipotecznego zostały przeznaczone na zakup lokalu stanowiącego składnik majątku, który był wykorzystywany na potrzeby prowadzonych przez Państwa działalności gospodarczych (zakupiony w tym właśnie celu), to przychód z tytułu umorzenia tego kredytu (zwolnienia z długu) stanowi dla Państwa – zgodnie z przepisem art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Wobec powyższego, przychód ten powinien zostać rozliczony razem z pozostałymi Państwa przychodami z działalności gospodarczej, zgodnie z wybraną przez Państwa formą opodatkowania przychodów (dochodów) z prowadzonych przez Państwa pozarolniczych działalności gospodarczych.

Z kolei, odnosząc się do powstania przychodu w związku ze zwrotem Nadpłaty przez Bank wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Jednakże w związku z tym, że kredyt został zaciągnięty na nabycie lokalu wykorzystywanego przez Państwa w działalności gospodarczej, należy wskazać również na art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

W świetle powyższego, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z cytowanego wyżej przepisu.

Co równie ważne, w oparciu o powyższe, można wyprowadzić zasadę, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika. Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów. Natomiast, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym.

Jak Państwo wskazali, kwota Nadpłaty stanowiła zwrot środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Państwa na rzecz Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat związanych z Kredytem. W wyniku zawarcia ugody Bank zwrócił Państwu kwotę niższą niż kwota uprzednio przez Państwa spłacona (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kapitału). Ponadto wyjaśnili Państwo, że nie dokonywano odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej lokalu, ponieważ nie został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Jednakże odsetki od kredytu stanowiły koszt uzyskania przychodów w działalności gospodarczej prowadzonej przez (…) (w 1/2).

W związku z powyższym, skoro Nadpłata, którą otrzymali Państwo na podstawie Ugody z Bankiem, stanowi zwrot wcześniej wpłaconych środków pieniężnych w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych udzielonego Państwu kredytu, stwierdzam, że w części, w której obejmuje ona spłacone odsetki, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej prowadzonej przez (…), stanowi ona przychód z tej działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W pozostałej części Nadpłata jest neutralna podatkowo. Stanowi bowiem ekwiwalent wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Ta część Nadpłaty otrzymana na podstawie Ugody nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku.

Podsumowując, sama czynność przewalutowania kredytu hipotecznego nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Jest neutralna podatkowo.

Jednakże umorzenie części kredytu hipotecznego (zwolnienie z długu) spowodowało po Państwa stronie powstanie przychodu podatkowego, który w opisanej sytuacji należy zaliczyć do przychodów z działalności gospodarczej.

Z kolei otrzymana na podstawie Ugody Nadpłata nie stanowi dla Państwa przychodu podatkowego, z wyjątkiem zwróconych odsetek, zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, które w momencie ich zwrotu stanowią przychód z tej działalności.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych informuję, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani (…) (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.