Wnioskodawca, będący pracodawcą i polskim rezydentem podatkowym, zawarł z pracownikiem ugodę mediacyjną w celu uniknięcia postępowania sądowego i polubownego uregulowania sporów wynikających ze stosunku pracy. Ugoda obejmuje rozwiązanie stosunku pracy z dniem 30 kwietnia 2026 r. oraz świadczenie odszkodowawcze i zadośćuczynienie za rzekome szkody materialne i niematerialne pracownika, wypłacane w trzech…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym, podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych od całości swoich dochodów na terytorium Polski - zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278).
Wnioskodawca zatrudnia pracowników w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277) i wypłaca im wynagrodzenie co do zasady podlegające przepisom prawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „PIT”) zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163, dalej: „ustawa o PIT”).
Zagadnienie będące przedmiotem niniejszego Wniosku dotyczy jednego z pracowników Wnioskodawcy (dalej: „Pracownik”) i zostało przedstawione poniżej:
Pracownik zgłosił wobec Wnioskodawcy roszczenia odszkodowawcze, obejmujące zarówno szkody materialne, jak i niematerialne, wynikające z rzekomych naruszeń przez kadrę Wnioskodawcy różnych przepisów prawa, w tym dotyczących sygnalistów (whistleblowing), ochrony danych osobowych oraz prawa cywilnego i pracy. Wnioskodawca nie zgadza się jednak z istnieniem odpowiedzialności w odniesieniu do tych roszczeń.
Pomimo odmiennej oceny zasadności roszczeń i bez jakiegokolwiek przyznania odpowiedzialności po stronie Wnioskodawcy, strony (Wnioskodawca i Pracownik) postanowiły zawrzeć ugodę (dalej: „Ugoda”):
- w celu uniknięcia czasu, kosztów i niepewności związanych z postępowaniem sądowym oraz
- dla zapewnienia pełnego, polubownego i ostatecznego uregulowania wszelkich wzajemnych stosunków prawnych, w szczególności wszelkich sporów i roszczeń wynikających z lub pozostających w związku ze stosunkiem pracy pomiędzy Pracownikiem a Wnioskodawcą i/lub wynikających ze wszystkich zarzucanych lub faktycznych okoliczności istniejących do dnia zawarcia niniejszej Ugody.
W treści Ugody Wnioskodawca i Pracownik oświadczyli, że stanowi ona ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego.
Ugoda składa się z dwóch części:
- postanowień dotyczących rozwiązania stosunku pracy oraz uprawnień pracowniczych, oraz
- postanowień o charakterze kompensacyjnym stanowiących ugodę cywilnoprawną w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego w zakresie dochodzonych przez Pracownika szkód: szkód materialnych - związanych z uszczerbkiem na zdrowiu - oraz niematerialnych (osobistych) - związanych z cierpieniem fizycznym i psychicznym, przy czym Wnioskodawca wskazuje, że nie posiada żadnej istotnej wiedzy dotyczącej tych okoliczności faktycznych podnoszonych przez Pracownika.
Na podstawie Ugody Wnioskodawca zapłaci Pracownikowi świadczenie odszkodowawcze i zadośćuczynienie za dochodzone szkody materialne i niematerialne (dalej: „Świadczenie”), płatne w trzech ratach.
Jak wskazano powyżej, Świadczenie dotyczy dochodzonych przez Pracownika szkód materialnych oraz niematerialnych (osobistych). Nie stanowi ono natomiast przychodu otrzymanego w związku z prowadzoną przez Pracownika działalnością gospodarczą, ani nie będzie dotyczyć korzyści, które Pracownik (podatnik PIT) mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono (nie dotyczy tzw. „utraconych korzyści”).
W treści Ugody Pracownik potwierdza, że wypłata Świadczenia oraz innych świadczeń określonych w Ugodzie (nieobjętych niniejszym Wnioskiem) w pełni zaspokaja wszelkie możliwe roszczenia Pracownika wobec Wnioskodawcy, związane z lub wynikające z zatrudnienia Pracownika u Wnioskodawcy (w tym rozwiązania stosunku pracy).
Wysokość lub zasady ustalania wysokości Świadczenia wynikają wyłącznie z Ugody, nie wynikają natomiast z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
Wnioskodawca i Pracownik w Ugodzie uzgodnili, że wystąpią do sądu o zatwierdzenie Ugody po jej podpisaniu, a Mediator złoży wniosek do właściwego sądu w terminie 3 dni od daty zawarcia Ugody.
Niniejszy Wniosek jest składany wyłącznie w odniesieniu do sytuacji, w której Ugoda zostanie prawomocnie zatwierdzona przez właściwy sąd powszechny przed dokonaniem wypłaty Świadczenia przez Wnioskodawcę.
Na dzień złożenia niniejszego Wniosku:
- Ugoda została zawarta pomiędzy Wnioskodawcą a Pracownikiem,
- nie nastąpiła jeszcze przewidziana w tej Ugodzie wypłata Świadczenia.
Wnioskodawca i Pracownik postanowili w treści Ugody, że stosunek pracy pomiędzy stronami rozwiąże się w dniu 30 kwietnia 2026 r.
Pytanie
Czy Świadczenie będzie dla Pracownika przychodem, który podlega zwolnieniu z opodatkowania PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, a w rezultacie na Wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika PIT z tytułu wypłacenia Świadczenia na rzecz Pracownika?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w wyniku otrzymania Świadczenia od Wnioskodawcy, Pracownik uzyska przychód ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.
Jednakże, w oparciu o przepisy ustawy o PIT, nie każdy przychód w rozumieniu przepisów prawa podatkowego podlega opodatkowaniu podatkiem PIT.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, zwolnione z opodatkowania są w szczególności odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Literalna wykładnia przepisu wskazuje zatem, że w celu zastosowania zwolnienia z opodatkowania PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT następujące warunki muszą zostać spełnione łącznie:
1) świadczenie jest odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, dalej: Warunek 1,
2) świadczenie jest wypłacane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, dalej: Warunek 2,
3) świadczenie nie jest wypłacane w związku z działalnością gospodarczą odbiorcy (podatnika), dalej: Warunek 3,
4) świadczenie nie dotyczy korzyści, które odbiorca (podatnik) mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (tzw. „utracone korzyści"), dalej: Warunek 4.
Poniżej Wnioskodawca przedstawia argumenty wskazujące jednoznacznie, że ww. warunki zostały spełnione w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, leżących u podstaw niniejszego Wniosku.
Warunek 1: odszkodowanie lub zadośćuczynienie
Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym:
- Pracownik zgłosił wobec Wnioskodawcy roszczenia odszkodowawcze, obejmujące zarówno szkody materialne, jak i niematerialne, wynikające z rzekomych naruszeń przez kadrę Wnioskodawcy różnych przepisów prawa,
- pomimo odmiennej oceny zasadności roszczeń i bez jakiegokolwiek przyznania odpowiedzialności po stronie Wnioskodawcy, strony (Wnioskodawca i Pracownik) postanowiły zawrzeć Ugodę w celu uniknięcia czasu, kosztów i niepewności związanych z postępowaniem sądowym oraz dla zapewnienia pełnego, polubownego i ostatecznego uregulowania wszelkich wzajemnych stosunków prawnych,
- Ugoda zawiera postanowienia kompensacyjne stanowiące ugodę cywilnoprawną w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego w zakresie dochodzonych przez Pracownika szkód materialnych i niematerialnych (osobistych),
- na podstawie Ugody Wnioskodawca zapłaci Pracownikowi pieniężne świadczenie odszkodowawcze i zadośćuczynienie za dochodzone szkody materialne i niematerialne („Świadczenie”), płatne w trzech ratach.
Powyższe oznacza, że Świadczenie zawiera się w ustawowej kategorii „odszkodowanie lub zadośćuczynienie”, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. W rezultacie, Warunek 1 jest spełniony.
Warunek 2: wypłata na podstawie wyroku lub ugody sadowej
Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym:
- Ugoda stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego,
- fakt dokonania wypłaty oraz wysokość Świadczenia wynikają wyłącznie z Ugody, nie wynikają natomiast z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,
- Wnioskodawca i Pracownik w Ugodzie uzgodnili, że wystąpią do sądu o zatwierdzenie Ugody po jej podpisaniu, a Mediator złoży wniosek do właściwego sądu w terminie 3 dni od daty zawarcia Ugody,
- niniejszy Wniosek jest składany wyłącznie w odniesieniu do sytuacji, w której Ugoda zostanie prawomocnie zatwierdzona przez właściwy sąd powszechny przed dokonaniem wypłaty Świadczenia przez Wnioskodawcę.
Powyższe oznacza, że Świadczenie zostanie wypłacone na podstawie „ugody sądowej” w rozumieniu przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, tj. po prawomocnym zatwierdzeniu Ugody przez właściwy sąd powszechny. W rezultacie. Warunek 2 jest spełniony.
Warunek 3: brak związku z działalnością gospodarcza podatnika
Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym:
Wnioskodawca zatrudnia pracowników w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277) w tym - Pracownika,
- Wnioskodawca i Pracownik postanowili zawrzeć Ugodę w szczególności dla zapewnienia pełnego, polubownego i ostatecznego uregulowania wszelkich wzajemnych stosunków prawnych, w szczególności wszelkich sporów i roszczeń wynikających z lub pozostających w związku ze stosunkiem pracy pomiędzy Pracownikiem a Wnioskodawcą i/lub wynikających z wszystkich zarzucanych lub faktycznych okoliczności istniejących do dnia zawarcia niniejszej Ugody,
- w treści Ugody Pracownik potwierdza, że wypłata Świadczenia oraz innych świadczeń określonych w Ugodzie (nieobjętych niniejszym Wnioskiem) w pełni zaspokaja wszelkie możliwe roszczenia Pracownika wobec Wnioskodawcy, związane z lub wynikające z zatrudnienia Pracownika u Wnioskodawcy (w tym rozwiązania stosunku pracy).
Wobec powyższego, Świadczenie podlegające wypłacie na podstawie Ugody nie ma żadnego związku z ewentualną działalnością gospodarczą Pracownika, lecz ma na celu zaspokojenie wszelkich możliwych roszczeń związanych lub wynikających ze stosunku pracy łączącego (na dzień złożenia Wniosku) Pracownika i Wnioskodawcę. W rezultacie. Warunek 3 jest spełniony.
Warunek 4: brak związku z utraconymi korzyściami
Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym:
- Pracownik zgłosił wobec Wnioskodawcy roszczenia odszkodowawcze, obejmujące zarówno szkody materialne, jak i niematerialne,
- Ugoda zawiera w szczególności postanowienia o charakterze kompensacyjnym stanowiące ugodę cywilnoprawną w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego w zakresie dochodzonych przez Pracownika szkód: szkód materialnych - związanych z uszczerbkiem na zdrowiu -oraz niematerialnych (osobistych) - związanych z cierpieniem fizycznym i psychicznym, przy czym Wnioskodawca wskazuje, że nie posiada żadnej istotnej wiedzy dotyczącej tych okoliczności faktycznych podnoszonych przez Pracownika,
- Ugoda nie przewiduje postanowień dotyczących zrekompensowania Pracownikowi ewentualnych utraconych korzyści w związku z uzgodnionym przez Wnioskodawcę i Pracownika rozwiązaniem stosunku pracy z dniem 30 kwietnia 2026 r. lub w związku z innymi okolicznościami.
Wobec powyższego, z treści Ugody nie wynika żaden związek pomiędzy Świadczeniem a ewentualnymi utraconymi korzyściami Pracownika, natomiast wynika bezpośredni związek pomiędzy Świadczeniem a szkodami materialnymi i niematerialnymi Pracownika, w którym to zakresie - jakkolwiek Wnioskodawca wskazuje, że nie posiada żadnej istotnej wiedzy dotyczącej tych okoliczności faktycznych podnoszonych przez Pracownika - Ugoda ma na celu uniknięcie czasu, kosztów i niepewności związanych z postępowaniem sądowym oraz zapewnienie pełnego, polubownego i ostatecznego uregulowania wszelkich wzajemnych stosunków prawnych. W rezultacie, Warunek 4 jest spełniony.
Przedstawione powyżej argumenty rozpatrywane łącznie potwierdzają jednoznacznie, że:
- Świadczenie wypłacone przez Wnioskodawcę po prawomocnym zatwierdzeniu Ugody przez właściwy sąd powszechny (a tylko taki scenariusz jest objęty niniejszym Wnioskiem) będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT,
- w rezultacie, na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika PIT z tytułu wypłacenia Świadczenia na rzecz Pracownika.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 ,52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w cytowanej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że podstawą nabycia prawa m.in. do świadczenia – odszkodowania określonego w ugodzie wypłaconego pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy, a zatem odszkodowania takie stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku.
Na podmiocie dokonującym wypłaty odszkodowania ciążą obowiązki płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
Z art. 38 ust. 1 przywołanej ustawy wynika, że:
Płatnicy, o których mowa w art. 32-35 , przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jeżeli między kwotą potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje różnica, należy ją wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.
Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Natomiast w świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
1) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.
Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zakres tego zwolnienia obejmuje tylko odszkodowania lub zadośćuczynienia za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i świadczenia z tytułu utraconych korzyści. Świadczenia z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jak wynika bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt SK 62/08:
Jeśli określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty, a zwłaszcza jeśli znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należy uznać, że przepis ten – w praktyce swego stosowania – nabrał takiej właśnie treści. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.).
Odwołując się zatem do prawa cywilnego, świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
Stosownie zaś do art. 1838 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t. j. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania.
Na mocy art. 18315 Kodeksu:
Ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym.
Zatem, ugoda mediacyjna zatwierdzona przez Sąd ma moc ugody sądowej, czyli wywołuje takie same skutki prawne, jak ugoda zawarta przed sądem.
Zgodnie natomiast z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Z zacytowanych przepisów wynika, że dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koniecznym jest aby otrzymane świadczenie stanowiło odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Uwzględniając powyższe zauważam, że Świadczenie wypłacone przez Państwa nie może korzystać z przedmiotowego zwolnienia. Nie stanowi ono bowiem odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w tym przepisie, gdyż jak wskazali Państwo strony postanowiły zawrzeć Ugodę pomimo odmiennej oceny zasadności roszczeń i bez jakiegokolwiek przyznania odpowiedzialności po Państwa stronie. Ugoda została zawarta w celu uniknięcia czasu, kosztów i niepewności związanych z postępowaniem sądowym oraz dla zapewnienia pełnego, polubownego i ostatecznego uregulowania wszelkich wzajemnych stosunków prawnych, w szczególności wszelkich sporów i roszczeń wynikających z lub pozostających w związku ze stosunkiem pracy pomiędzy Pracownikiem a Państwem i/lub wynikających ze wszystkich zarzucanych lub faktycznych okoliczności istniejących do dnia zawarcia niniejszej Ugody. Przy czym, jak Państwo wyjaśnili, zawarta Ugoda jest ugodą cywilnoprawną w zakresie dochodzonych przez Pracownika szkód: szkód materialnych - związanych z uszczerbkiem na zdrowiu - oraz niematerialnych (osobistych) - związanych z cierpieniem fizycznym i psychicznym, jednakże nie posiadają Państwo żadnej istotnej wiedzy dotyczącej tych okoliczności faktycznych podnoszonych przez Pracownika. Podkreślić należy, że samo zgłoszenie roszczenia odszkodowawczego, obejmującego zarówno szkody materialne, jak i niematerialne, nie świadczy o tym, że doszło do szkody czy uszczerbku na zdrowiu. Dodatkowo w treści Ugody Pracownik potwierdza, że wypłata Świadczenia oraz innych świadczeń określonych w Ugodzie (nieobjętych niniejszym Wnioskiem) w pełni zaspokaja wszelkie możliwe roszczenia Pracownika wobec Państwa, związane z lub wynikające z zatrudnienia Pracownika u Państwa (w tym rozwiązania stosunku pracy). Wysokość lub zasady ustalania wysokości Świadczenia wynikają wyłącznie z Ugody.
Dlatego stwierdzam, że do kwoty Świadczenia nie ma zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to, co prawda zostało wypłacone na podstawie ugody sądowej, jednak nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w tym przepisie. Nie dotyczy ono, bowiem szkody rzeczywistej, ponieważ taka szkoda nie została w ugodzie stwierdzona lecz ma na celu polubowne i ostateczne uregulowanie wszelkich wzajemnych stosunków prawnych pomiędzy stronami ugody, w szczególności wszelkich sporów i roszczeń.
Świadczenie to powinni Państwo zakwalifikować do przychodu ze stosunku pracy Pracownika, bowiem wypłata tego świadczenia miała źródło w uprzednio łączącym pracownika z Państwem stosunku pracy. Tym samym wypłacona kwota stanowi dla Pracownika przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu.
W konsekwencji, wykonując obowiązki płatnika – stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych– będą Państwo zobowiązani do naliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty Świadczenia wypłaconego Pracownikowi na podstawie Ugody.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państw sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo