Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1053.2025.1.DJ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 30 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym (podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu).

Dnia (…) 2008 r. Wnioskodawca zawarł umowę z bankiem - umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(…)” waloryzowany kursem CHF (dalej: „Umowa”). Umowa została zawarta w celu sfinansowania nabycia lokalu mieszkalnego (oraz związanych z tym kosztów/rozliczeń wynikających z umowy kredytu). Po zakupie Wnioskodawca zamieszkiwał w lokalu, a następnie - po zmianie sytuacji życiowej - zaczął go wynajmować, przeznaczając uzyskiwane z tego tytułu środki m.in. na spłatę rat kredytu. Wnioskodawca zawierał Umowę jako konsument, tj. nabycie nieruchomości nie nastąpiło w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawca nie wykorzystywał kredytowanego lokalu w ramach działalności gospodarczej oraz nie rozliczał w ramach działalności gospodarczej wydatków ponoszonych w związku z Umową. Na podstawie Umowy Wnioskodawca przez kolejne lata spełniał na rzecz Banku świadczenia pieniężne wynikające z Umowy, w tym w szczególności spłacał raty kredytowe oraz ponosił inne należności (np. opłaty, składki ubezpieczeniowe) związane z wykonywaniem Umowy. W związku z wątpliwościami co do ważności Umowy Wnioskodawca wystąpił przeciwko Bankowi na drogę sądową. Wyrokiem Sądu Okręgowego, sąd ustalił, że Umowa jest nieważna z uwagi na zastosowanie niedozwolonych klauzul umownych.

Konsekwencją uznania Umowy za nieważną było powstanie obowiązku zwrotu świadczeń spełnionych przez strony w wykonaniu Umowy (sąd powołał się na instytucję bezpodstawnego wzbogacenia w rozumieniu art. 405 Kodeksu cywilnego oraz na instytucję świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410 § 1 -2 Kodeksu cywilnego); w szczególności - jak wskazał Sąd - wszystkie świadczenia przekazane przez Wnioskodawcę na rzecz Banku, w tym opłaty okołokredytowe, podlegają zwrotowi jako świadczenia nienależne spełnione w wykonaniu Umowy uznanej za nieważną w całości.

Wobec tego, Sąd zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy: - zwrot świadczenia nienależnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, a także - zwrot kosztów procesu obejmujących uiszczone przez Wnioskodawcę opłaty od pozwu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od wniosku o zabezpieczenie.

Na skutek stwierdzenia nieważności Umowy powstały wzajemne roszczenia stron: po stronie Wnioskodawcy - roszczenie o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych na rzecz Banku w wykonaniu Umowy, roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie oraz roszczenie o zwrot kosztów procesu; po stronie Banku - roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału kredytu. W celu efektywnego rozliczenia wzajemnych roszczeń Strony zawarły porozumienie kompensacyjne (dalej: „Porozumienie"), którego przedmiotem było potrącenie wzajemnych, bezspornych roszczeń stron.

Zgodnie z Porozumieniem Bank rozliczył i wypłacił Wnioskodawcy kwoty tytułem: zwrotu świadczenia nienależnego (zwrotu należności uiszczonych w wykonaniu Umowy), odsetek ustawowych za opóźnienie od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego, zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem oraz zwrotu pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy uznanej następnie za nieważną, lecz nieobjętych Wyrokiem. Jednocześnie roszczenie Wnioskodawcy zostało w części zaspokojone poprzez potrącenie (kompensatę) z roszczeniem Banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu, a w pozostałym zakresie poprzez przelew środków na rachunek bankowy Wnioskodawcy.

Pytania

1)  Czy kwoty otrzymane od Banku tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, jak również tytułem zwrotu pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy uznanej następnie za nieważną, stanowią dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2)  Czy kwoty otrzymane od Banku tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie (od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego) stanowią dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeżeli tak - czy korzystają ze zwolnienia z opodatkowania?

3)  Czy kwota otrzymana od Banku tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym:

1.  kwoty otrzymane od Banku tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz tytułem zwrotu pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu PIT;

2.  kwoty otrzymane od Banku tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie stanowią przychód Wnioskodawcy, jednak korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu);

3.  kwota otrzymana od Banku tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu PIT.

Uzasadnienie własnego stanowiska:

Ad. 1.

Co do zasady, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa PIT"), opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych i dochodów, od których zaniechano poboru podatku. Kluczowe jest ustalenie, czy po stronie Wnioskodawcy w ogóle powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W orzecznictwie i utrwalonej praktyce organów podatkowych przyjmuje się, że przychodem może być wyłącznie takie przysporzenie, które ma charakter definitywny (trwały) i powoduje realne powiększenie aktywów podatnika (lub zmniejszenie jego pasywów) - a nie świadczenie o charakterze zwrotnym, które jedynie przywraca stan majątkowy sprzed zdarzenia.

W przedstawionym stanie faktycznym wypłaty otrzymane przez Wnioskodawcę od Banku w części dotyczącej zwrotu świadczenia nienależnego stanowią restytucję (zwrot) kwot uprzednio uiszczonych przez Wnioskodawcę w wykonaniu Umowy, która - zgodnie z Wyrokiem - okazała się nieważna.

Podstawą cywilnoprawną zwrotu takich świadczeń - co podkreślił w Wyroku sąd - jest instytucja bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 Kodeksu cywilnego) oraz świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego). W konsekwencji strony nieważnej Umowy obowiązane są do zwrotu świadczeń spełnionych bez podstawy prawnej.

Zwrot świadczenia nienależnego nie prowadzi do wzbogacenia Wnioskodawcy ponad stan majątkowy sprzed spełnienia świadczeń - Wnioskodawca odzyskuje jedynie środki, które wcześniej (z własnego majątku) przekazał Bankowi na podstawie umowy, która została następnie uznana za nieważną. Taka wypłata ma zatem charakter zwrotny.

Analogicznie, zwrot przez Bank pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy, nieobjętych Wyrokiem, także ma charakter zwrotny i stanowi restytucję świadczeń spełnionych bez podstawy prawnej (na podstawie nieważnej Umowy).

Powyższe podejście jest spójne z utrwaloną linią interpretacyjną Dyrektora KIS dotyczącą rozliczeń kredytów „frankowych”, w szczególności - ze stanowiskiem przedstawionym w interpretacjach: z 21 maja 2025 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.264.2025.1.JG; z 3 kwietnia 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.249.2025.1.KF; z 1 lipca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.416.2025.1.HJ, w których wskazano, że zwrot nadpłaconych/nienależnie uiszczonych świadczeń nie powoduje powstania przychodu, gdyż nie skutkuje wzrostem majątku podatnika.

Dodatkowo w interpretacji z 11 czerwca 2025 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.221.2025.2.ŁS podkreślono, że w przypadku gdy zwracane kwoty nie stanowią przychodu, nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego dotyczące kredytów mieszkaniowych - ponieważ przychód w ogóle nie powstaje.

W konsekwencji, w zakresie, w jakim Bank zwrócił Wnioskodawcy świadczenia spełnione uprzednio przez Wnioskodawcę, po stronie Wnioskodawcy nie wystąpi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT, a tym samym brak jest podstaw do opodatkowania tych kwot podatkiem PIT.

Wnioskodawca nie rozliczał wydatków związanych z Umową w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (tj. nie zaliczał rat/odsetek/opłat do kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej).

Dodatkowo należy podkreślić, że wypłacone kwoty nie stanowią dla Wnioskodawcy żadnego „dodatkowego wynagrodzenia" ani świadczenia ekwiwalentnego za jakiekolwiek działanie Wnioskodawcy na rzecz Banku - są jedynie rozliczeniem (wyrównaniem) świadczeń spełnionych przez niego na podstawie Umowy uznanej następnie za nieważną.

Reasumując, zwrot świadczenia nienależnego (objętego Wyrokiem) oraz zwrot pozostałych należności (nieobjętych Wyrokiem) uiszczonych w wykonaniu Umowy uznanej następnie za nieważną nie stanowi przychodu podatkowego i nie podlega opodatkowaniu PIT. Skoro po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód, brak jest podstaw do wykazywania tych kwot w zeznaniu rocznym jako przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT.

Ad. 2.

Odnosząc się do odsetek ustawowych za opóźnienie, należy wskazać, że jeżeli świadczenie główne (zwrot nienależnie uiszczonych kwot) nie stanowi przychodu podatkowego (tj. nie podlega opodatkowaniu), to odsetki wypłacone z tytułu opóźnienia w jego zwrocie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT.

Stanowisko to zostało potwierdzone m.in. w interpretacji z 28 lipca 2023 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.548.2023.1.MN oraz w interpretacji z 25 lipca 2025 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.83.2025.2.MG, w których wskazano, że odsetki za opóźnienie dotyczące zwrotu świadczeń niepodlegających opodatkowaniu są objęte zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT.

Skoro w przedstawionym stanie faktycznym - jak wskazano w uzasadnieniu do pytania 1 - należności główne otrzymane od Banku (zwrot świadczenia nienależnego oraz zwrot pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy) nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT, to odsetki ustawowe za opóźnienie wypłacone przez Bank dotyczą nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu. W analizowanej sprawie wynika to z faktu, że odsetki zostały naliczone od roszczeń restytucyjnych Wnioskodawcy i następnie rozliczone w porozumieniu. Odsetki mają zatem charakter świadczenia ubocznego ściśle związanego ze świadczeniem głównym i jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu - mieszczą się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT.

W konsekwencji, odsetki ustawowe za opóźnienie otrzymane od Banku nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem PIT i nie powinny być wykazywane przez Wnioskodawcę jako dochód do opodatkowania.

Ad.3.

Koszty procesu zasądzane na rzecz strony wygrywającej postępowanie cywilne mają co do zasady charakter zwrotu wydatków, które strona ta musiała ponieść, aby móc celowo dochodzić swoich praw (np. opłata sądowa od pozwu, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, koszty zastępstwa procesowego, opłaty związane z wnioskiem o zabezpieczenie).

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, co do zasady to strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki jest obowiązana do uiszczenia kosztów sądowych, natomiast po rozstrzygnięciu sprawy sąd - stosownie do art. 98 § 1 k.p.c. (a w razie częściowego uwzględnienia żądań, na podstawie art. 100 k.p.c.) - obciąża stronę przegrywającą obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (kosztów procesu).

W analizowanej sprawie kwota zasądzona tytułem kosztów procesu została poniesiona przez Wnioskodawcę z jego własnych środków, a następnie - zgodnie z Wyrokiem (oraz Porozumieniem) - została mu zwrócona przez Bank.

Analogicznie jak w przypadku zwrotu świadczenia nienależnego, zwrot kosztów procesu nie ma charakteru definitywnego przysporzenia majątkowego - jest to zwrot poniesionych wcześniej nakładów. Otrzymanie zwrotu kosztów procesu co do zasady przywraca stan majątkowy sprzed poniesienia tych kosztów, a nie powoduje trwałego wzbogacenia podatnika.

Z tego względu, w ocenie Wnioskodawcy, zwrot kosztów procesu nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT, gdyż brak jest realnego, trwałego przyrostu majątku Wnioskodawcy.

Takie rozumienie jest zgodne z praktyką organów podatkowych, przykładowo w interpretacji z 22 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.742.2024.1.KP wskazano, że zwrot kosztów sprawy sądowej nie powoduje powstania przychodu, gdyż nie stanowi realnego przysporzenia majątkowego, a jedynie zwrot poniesionych wydatków.

Reasumując, kwota otrzymana od Banku tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem nie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych dokonanych przez Pana z bankiem potrąceń wierzytelności na podstawie zawartego porozumienia kompensacyjnego, w pierwszej kolejności wskazać należy na art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38), z którego wynika, że:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z kolei na podstawie art. 58 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Natomiast stosownie do treści art. 58 § 2 tej ustawy:

Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt hipoteczny sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny zawartych przez banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.

Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie). W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

W niniejszej sprawie, zgodnie z Porozumieniem Bank rozliczył i wypłacił Panu kwoty tytułem: zwrotu świadczenia nienależnego (zwrotu należności uiszczonych w wykonaniu Umowy), odsetek ustawowych za opóźnienie od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego, zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem oraz zwrotu pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy uznanej następnie za nieważną, lecz nieobjętych Wyrokiem. Jednocześnie Pana roszczenie – jak sam Pan wskazał we wniosku – zostało w części zaspokojone poprzez potrącenie (kompensatę) z roszczeniem Banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu, a w pozostałym zakresie poprzez przelew środków na Pana rachunek bankowy.

Mając na uwadze powyższe, otrzymane przez Pana kwoty, będące przedmiotem Pana zapytania nr 1 (tj. kwoty otrzymane od Banku tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, jak również tytułem zwrotu pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu Umowy uznanej następnie za nieważną) nie spowodują powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego, zwrot przez bank ww. kwot w następstwie rozliczenia/potrącenia wzajemnych roszczeń stron będzie neutralny podatkowo. W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pan bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego. Tym samym nie ma Pan obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych.

Odnosząc się natomiast do zadanego przez Pana pytania nr 2, dotyczącego skutków podatkowych wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie (od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego) wyjaśniam, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Wskazuję, że odsetki za zwłokę w wypłacie świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym (co ma miejsce w niniejszej sprawie).

Wobec powyższego odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowią dla Pana przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, wypłacone Panu odsetki ustawowe za opóźnienie (od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego), będące przedmiotem Pana pytania nr 2 - podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do kwestii zwrotu na Pana rzecz kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Zatem zwrot na rzecz kredytobiorców kosztów postępowania sądowego do wysokości poniesionych przez nich kosztów - nie spowoduje powstania po ich stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w treści wniosku wskazał Pan, że zwrot kosztów procesu obejmował uiszczone przez Pana opłaty od pozwu, opłatę skarbową od pełnomocnictwa, koszty zastępstwa procesowego oraz opłaty od wniosku o zabezpieczenie. Dalej poinformował Pan, że bank rozliczył i wypłacił Panu kwoty tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem.

Wobec powyższego, otrzymana przez Pana od Banku kwota tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem, nie powoduje powstania po Pana stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Pana wydatków - nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa we wniosku interpretacji indywidualnych, zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.