Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1055.2025.2.DJ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 23 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 6 lutego 2026 r. (wpływ 9 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Zwraca się Pani z prośbą o zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od kwoty, którą otrzyma Pani w związku z ugodą zawartą przed notariuszem w dniu (…) 2025 roku, pomiędzy Panią a X i Y (kwota … złotych).

Ugoda ta została zawarta z udziałem dwóch pełnomocników - Pani oraz strony przeciwnej - i stanowi formalne oraz prawnie uregulowane zakończenie sporu dotyczącego niewykonania prac remontowych w mieszkaniu, które Pani nabyła.

Kwota, która zostanie wypłacona na mocy ugody nie jest dla Pani dodatkowym przysporzeniem majątkowym ani dochodem, lecz częściowym zwrotem ceny zakupu mieszkania, odpowiadającym wartości niewykonanych prac. Środki te muszą zostać przeznaczone na wykonanie remontu, aby lokal nadawał się do prawidłowego użytkowania.

Obciążenie tej kwoty podatkiem prowadziłoby w Pani sytuacji do nieuzasadnionego uszczuplenia majątku, gdyż nie uzyskała Pani żadnego realnego wzbogacenia – otrzymała Pani jedynie rekompensatę za poniesioną stratę. Prosi więc Pani o zastosowanie ulgi, mając na uwadze Pani ważny interes jako podatnika.

Ponadto w piśmie, stanowiącym uzupełnienie wniosku doprecyzowała Pani, że:

a)  ugoda z (…) 2025 roku, o której mowa we wniosku, była ugodą pozasądową (zawartą w ramach przedsądowych negocjacji, celem uniknięcia procesu sądowego);

b)  uiszczona przez przeciwników kwota na podstawie wskazanej ugody została zapłacona tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania do remontu lokalu mieszkalnego - art. 471 ustawy z 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 Nr 16, poz. 93 z późn. zm.);

c)  Pani roszczenia do sprzedających wynikały nie tyle z wad nabytego lokalu, co z wadliwie przeprowadzonego remontu (w ramach umowy sprzedaży przeciwnicy zobowiązali się dokończyć remont lokalu), zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego była Pani uprawniona do wyboru, czy dochodzić będzie roszczenia z tytułu rękojmi sprzedaży czy na zasadach ogólnych tytułem odpowiedzialności odszkodowawczej (tak - Sąd Najwyższy w wyroku 6 marca 1998 roku, sygn. akt III CKN 405/97), w oficjalnym wezwaniu do zapłaty oświadczyła Pani, że domaga się odszkodowania na zasadach ogólnych z tytułu art. 471 Kodeksu cywilnego (mimo, iż przysługiwały Pani również uprawnienia z rękojmi), a zatem otrzymana kwota stanowiła odszkodowanie, a nie świadczenie z tytułu obniżenia ceny;

d)  wysokość otrzymanej od przeciwników kwoty tytułem odszkodowania nie wyczerpuje całości szkody, Pani szkoda została wyceniona przez rzeczoznawcę na (…) zł, mając jednak na względzie porady prawnika i przewidywania co do długości trwania postępowania sądowego poczyniła Pani ustępstwa względem przeciwników (w ramach zawartej ugody) i otrzymała Pani odszkodowanie w wysokości zaledwie (…) zł, a zatem wysokość otrzymanej kwoty jest niższa, niż poniesiona przez Panią szkoda;

e)  kwota objęta ugodą została ustalona na skutek wielomiesięcznych negocjacji z przeciwnikami, w oparciu o wyjściową ekspertyzę - ocenę techniczną stanu wykonanych robót remontowych, przy ważeniu Pani interesów w perspektywie wieloletniego procesu sądowego; w toku negocjacji obie strony poczyniły znaczne ustępstwa, a zatem postanowienia ugody uwzględniają interesy obu jej stron.

Ponadto, precyzuje Pani, że omyłkowo wskazała Pani we wniosku, iż ugoda została zawarta przed notariuszem - ugoda została zawarta w formie pisemnej zwykłej.

Pytanie

Czy musi Pani zapłacić podatek od kwoty, którą zwrócili Pani sprzedający?

Pani stanowisko w sprawie (wynikające z wniosku, jaki i jego uzupełnienia)

Obciążenie tej kwoty podatkiem prowadziłoby w Pani sytuacji do nieuzasadnionego uszczuplenia majątku, gdyż nie uzyskała Pani żadnego realnego wzbogacenia – otrzymała Pani jedynie rekompensatę za poniesioną stratę. Prosi więc Pani o zastosowanie ulgi, mając na uwadze Pani ważny interes jako podatnika.

Uważa Pani, że nie otrzymała Pani żadnego dochodu, nie jest Pani w najmniejszym stopniu wzbogacona poprzez zawarcie ugody, nabyła bowiem Pani lokal po remoncie (zgodnie z umową sprzedaży sprzedawcy mieli dokończyć remont lokalu), który to remont nie został przeprowadzony należycie. Po wielu miesiącach wymiany korespondencji między prawnikami, podjęła Pani negocjacje z przeciwnikami, gdyż nie mogła Pani sobie pozwolić na oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd powszechny. Mieszkanie wymagało pilnego remontu (a jest to Pani jedyny majątek, który nabyła Pani w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych). Uzyskała Pani od przeciwników kwotę, która jedynie częściowo pokryła Pani szkodę. Uważa Pani zatem, że nie powinna Pani być obciążona podatkiem dochodowym, gdyż nie uzyskała Pani żadnego dochodu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W świetle powyższego przepisu, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

W treści art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostały określone źródła przychodów i w pkt 9 wymienione zostały inne źródła.

Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Oznacza to, że przychodem z innych źródeł, będzie każde przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne, czy częściowo odpłatne.

Pani wątpliwość - zakreślona zadanym przez Panią pytaniem - budzi kwestia, czy od uzyskanej na podstawie ugody kwoty (o której mowa we wniosku) powinna Pani zapłacić podatek dochodowy.

Kwestie odnoszące się odpowiedzialności związanej z wadami rzeczy zostały uregulowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Stosownie do art. 556 tej ustawy:

Z art. 556¹ § 1 ustawy Kodeks cywilny wynika, że:

Na mocy art. 560 § 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 561 ustawy Kodeks cywilny:

Z powyższego wynika zatem, że kupującemu – w ramach rękojmi – przysługują co do zasady cztery alternatywne uprawnienia, których wybór należy do niego. Tymi uprawnieniami są:

• uprawnienie do żądania obniżenia ceny,

• uprawnienie do odstąpienia od umowy,

• żądanie wymiany rzeczy na wolną od wad,

• żądanie usunięcia wady rzeczy.

Jednakże, w niniejszej sprawie nie można uznać, że świadczenie, o którym mowa we wniosku zostało wypłacone Pani z tytułu obniżenia ceny nieruchomości na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi przy sprzedaży. Jak sama bowiem m.in. wyjaśniła Pani w uzupełnieniu podania: (…) w oficjalnym wezwaniu do zapłaty oświadczyła Pani, że domaga się odszkodowania na zasadach ogólnych z tytułu art. 471 kodeksu cywilnego (mimo iż przysługiwały Pani również uprawnienia z rękojmi), a zatem otrzymana kwota stanowiła odszkodowanie, a nie świadczenie z tytułu obniżenia ceny; (…) uiszczona przez przeciwników kwota na podstawie wskazanej ugody została zapłacona tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania do remontu lokalu mieszkalnego - art. 471 ustawy z 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (...).

Odszkodowanie według przepisów prawa cywilnego jest świadczeniem, które ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Z pojęciem szkody mamy do czynienia na gruncie zobowiązań umownych, bowiem w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego:

Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 417 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Zgodnie z art. 361 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

W świetle § 2 tego przepisu:

Stosownie do treści art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego:

Art. 363 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie np. z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Powołany powyżej przepis wskazuje jednoznacznie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Nie jest przy tym wystarczające, aby w przepisach prawa określone były same tylko przesłanki powodujące powstanie roszczenia o odszkodowanie, konieczne jest również wskazanie zasad ich ustalania.

Zwolnieniem określonym w przytoczonym wyżej przepisie objęte są tylko odszkodowania (zadośćuczynienia), których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) zacytowanego przepisu. To oznacza, że zwolnieniem tym nie są objęte wszystkie odszkodowania (zadośćuczynienia), a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosowanych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań (zadośćuczynień).

Ustawodawca konsekwentnie wyłączył z katalogu zwolnień przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) zadośćuczynienia/odszkodowania, które zostały otrzymane na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy lub ugody pozasądowej, nawet w sytuacji, gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Zatem, aby wypłacone odszkodowanie korzystało ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, muszą zostać spełnione łącznie m.in. dwa warunki:

-     jego wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw,

-     podstawą jego przyznania nie może być zawarta umowa lub ugoda pozasądowa.

Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, m.in. w prawomocnym wyroku z 3 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1113/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika jednoznacznie, że wypłacone odszkodowanie (zadośćuczynienie) korzysta ze zwolnienia w sytuacji, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: jego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw oraz że podstawą jego przyznania nie jest zawarta umowa lub ugoda (inna niż ugoda sądowa).

W przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:

Odszkodowanie, podobnie jak zadośćuczynienie, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wynika ono z umowy lub ugody innej niż ugoda sądowa.

Dlatego, w niniejszej sprawie, już sama okoliczność zawarcia ugody pozasądowej – stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wyklucza zwolnienie od opodatkowania otrzymanej kwoty. Ponadto - jak wynika z treści wniosku kwota świadczenia (nazwanego przez Panią odszkodowaniem) została ustalona na podstawie ugody i jak sama Pani wskazała (…) w toku negocjacji obie strony poczyniły znaczne ustępstwa, a zatem postanowienia Ugody uwzględniają interesy obu jej stron (…).

Zawarta między Panią a sprzedającymi ugoda pozasądowa stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.

W opisanych przez Panią okolicznościach sprawy na mocy zawartej ugody pozasądowej sprzedający wypłacili Pani – jako kupującemu – kwotę. Skoro wypłacone świadczenie wynika z zawartej ugody pozasądowej (a więc zawartego porozumienia pomiędzy Panią ze sprzedającymi) i dodatkowo jak wskazała Pani w podaniu ugoda (…) stanowi formalne oraz prawne uregulowane zakończenie sporu dotyczącego niewykonania prac remontowych w mieszkaniu, które Pani nabyła, a także, że postanowienia Ugody uwzględniają interesy obu jej stron - to w okolicznościach niniejszej sprawy - określona w ugodzie pozasądowej kwota stanowiła należność za odstąpienie przez Panią od roszczeń wobec sprzedawców w związku ze złożonym wezwaniem do zapłaty (…). Otrzymane przez Panią kwoty są zatem zapłatą za zrzeczenie się roszczeń w stosunku do sprzedawców, stanowiącą dla sprzedających gwarancję, że nie będzie Pani składała żądań z tego tytułu.

Wobec powyższego wypłacona kwota stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, wskazanych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Zatem, w związku z otrzymaniem rzeczonej kwoty ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.