Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.1058.2025.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

31 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 grudnia 2025 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 2 lutego 2026 r. (wpływ 9 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.C.

(...);

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.C.

(...).

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcy, Pan A.C. oraz Pani B.C., zawarli w dniu 3 marca 2006 r. z (...) (od 2013 r. działającym pod firmą (...), dalej również jako „Bank”) umowę nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(…)”, waloryzowany kursem CHF (dalej jako „Umowa”).

Na podstawie Umowy Bank udzielił Wnioskodawcom kredytu w kwocie (…) PLN, którą na dzień zawarcia Umowy przeliczył na równowartość (…) CHF według stosowanego przez Bank kursu kupna CHF. Ostatecznie Bank wypłacił kwotę (…) PLN, co odpowiadało równowartości (…) CHF.

Kredyt, powiązany z walutą obcą (CHF), został zaciągnięty w celu sfinansowania nabycia domu jednorodzinnego położonego w (...) . Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka ustanowiona na wskazanej nieruchomości. Nieruchomość była i pozostaje wykorzystywana przez Wnioskodawców wyłącznie w celu zaspokojenia ich własnych potrzeb mieszkaniowych. Zaciągnięcie kredytu oraz wykorzystanie nieruchomości nie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzoną przez Wnioskodawców działalnością gospodarczą ani z ich aktywnością zawodową.

Wnioskodawcy dokonali całkowitej spłaty zobowiązania wynikającego z Umowy. W ramach realizacji Umowy Wnioskodawcy uiścili na rzecz Banku łącznie kwotę (…) PLN oraz (…) CHF tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych.

W następstwie zakwestionowania ważności Umowy Wnioskodawcy wnieśli przeciwko Bankowi pozew. Postępowanie z ich powództwa, prowadzone pod sygnaturą (…), toczy się przed Sądem Apelacyjnym w (...).

Aktualnie strony prowadzą negocjacje dotyczące wzajemnych rozliczeń, zmierzające do polubownego zakończenia sporu. Wnioskodawcy planują zawarcie z Bankiem ugody pozasądowej (dalej jako „Ugoda”), która kompleksowo ureguluje kwestię wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy. Na moment sporządzania niniejszego wniosku Wnioskodawcy nie znają jeszcze planowanego terminu zawarcia Ugody.

Projekt Ugody przewiduje, że zamiarem Banku oraz Wnioskodawców (dalej łącznie jako „Strony”) jest, po pierwsze, polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego wzajemnych roszczeń Stron będących przedmiotem postępowania sądowego z powództwa Wnioskodawców, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (...) pod sygn. akt (…), po drugie, usunięcie stanu niepewności co do roszczeń Stron związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy poprzez przyjęcie w Ugodzie określonych rozwiązań rozliczeniowych. W konsekwencji Strony zamierzają definitywnie zakończyć Umowę oraz wskazany spór, bez pozostawienia jakichkolwiek dalszych roszczeń po stronie którejkolwiek ze Stron.

W projekcie Ugody Strony uzgadniają również, że w związku z jej zawarciem i wykonaniem nie będą w przyszłości dochodzić od siebie wzajemnych roszczeń związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy oraz zrzekają się wszelkich roszczeń z tego tytułu, w zakresie wykraczającym poza postanowienia Ugody.

Strony potwierdzają, że Wnioskodawcy spełnili na rzecz Banku świadczenia wynikające z wykonywania Umowy, obejmujące:

(i) kwotę (…) PLN tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych,

(ii) kwotę (…) CHF tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych, a także

(iii) kwotę (…) PLN tytułem opłat i prowizji związanych z kredytem.

Ponadto, zgodnie z projektem Ugody, Bank częściowo uznaje roszczenie Wnioskodawców o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od kwot dokonanych spłat, za okres od dnia wpływu pozwu do Banku (24 listopada 2022 r.) do dnia 14 października 2025 r., w wysokości (…) PLN.

W rezultacie, suma świadczeń przysługujących Wnioskodawcom i przyznanych przez Bank w Ugodzie wynosi (…) PLN oraz (…) CHF, co odpowiada łącznej kwocie (…) PLN. Kwota ta została wskazana przy założeniu przeliczenia świadczeń spełnionych w CHF na PLN według średniego kursu CHF z dnia 14 października 2025 r., zgodnie z tabelą kursów średnich walut obcych publikowaną przez Narodowy Bank Polski.

Jednocześnie Strony potwierdzają, że w wykonaniu Umowy Bank wypłacił na rzecz Wnioskodawców kapitał kredytu w kwocie (…) PLN. Strony wskazują, że różnica pomiędzy świadczeniem Wnioskodawców w wysokości (…) PLN a świadczeniem Banku w wysokości (…) PLN wynosi (…) PLN.

W związku z powyższym Bank, zgodnie z projektem Ugody, zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty (…) PLN. Niezależnie od powyższego, Bank zobowiązuje się także do zwrotu na rzecz Wnioskodawców kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (…) PLN.

Podsumowując, Wnioskodawcy oraz Bank planują zawarcie Ugody, której skutkiem będzie polubowne zakończenie sporu dotyczącego ważności Umowy.

W ramach rozliczeń przewidzianych w Ugodzie, odnoszących się do wykonywania kwestionowanej przez Wnioskodawców Umowy kredytu, Bank potwierdza, że Wnioskodawcy dokonali spłaty całości zobowiązania w kwotach (…) PLN oraz (…) CHF, a także ponieśli na rzecz Banku koszty związane z wykonywaniem Umowy w łącznej kwocie (…) PLN tytułem opłat i prowizji.

Ponadto Bank uznaje częściowo roszczenie Wnioskodawców o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od kwot dokonanych spłat, za okres od dnia wpływu pozwu do Banku, tj. od 24 listopada 2022 r., do dnia 14 października 2025 r., w wysokości (…) PLN.

W konsekwencji Wnioskodawcom przysługuje wobec Banku roszczenie zdefiniowane w Ugodzie jako „Świadczenie Klienta”, w łącznej wysokości (…) PLN. Jednocześnie Bankowi przysługuje roszczenie w wysokości (…) PLN, odpowiadające wypłaconemu kapitałowi kredytu, zdefiniowane w Ugodzie jako „Świadczenie Banku”.

Strony dokonają potrącenia wzajemnych wierzytelności, w wyniku czego po stronie Wnioskodawców pozostanie wierzytelność niespełniona w wysokości (…) PLN, która ma zostać wypłacona Wnioskodawcom po podpisaniu Ugody. Niezależnie od powyższego, Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Wnioskodawców kwoty (…) PLN tytułem zwrotu części kosztów procesu poniesionych przez Wnioskodawców.

Jednocześnie Wnioskodawcy wskazują, że projekt Ugody nie precyzuje metodologii dokonanych wyliczeń. W szczególności w treści Ugody nie wskazano wprost, aby Bank dokonał przewalutowania kredytu w sposób odpowiadający założeniu, że od początku był to kredyt udzielony w PLN.

Ponadto, z uwagi na fakt, że Ugoda na dzień sporządzania niniejszego wniosku nie została jeszcze podpisana, wartość wierzytelności Wnioskodawców może ulec zmianie. W szczególności możliwe jest, że:

·      po raz kolejny zostaną dokonane przeliczenia spłat realizowanych w CHE według innego, nowszego kursu średniego NBP,

·      kwota odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od dokonanych przez Wnioskodawców spłat, może zostać uznana przez Bank w szerszym zakresie lub, alternatywnie, roszczenie odsetkowe może zostać całkowicie wyłączone z Ugody, przy czym na dzień 22 grudnia 2025 r. wartość odsetek ustawowych za opóźnienie wynosi łącznie (…) PLN.

W uzupełnieniu wniosku udzielili Państwo odpowiedzi na pytania.

Czy do podpisania ugody dojdzie do 31 grudnia 2026 roku?

Odpowiedź: Ugoda pomiędzy Wnioskodawcami a Bankiem została podpisana w dniu 14 stycznia 2026 r., a zatem doszło do jej podpisania przed dniem 31 grudnia 2026 r.

Czy kwoty, które Kredytobiorcy otrzymają od banku w ramach zawartej ugody (w części niestanowiącej odsetek) będą stanowiły środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Kredytobiorców (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)?

Odpowiedź: W odpowiedzi na pytanie nr 2 Wnioskodawcy wskazali, że jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego (str. 3 wniosku o interpretację):

„Wnioskodawcy dokonali całkowitej spłaty zobowiązania wynikającego z Umowy. W ramach realizacji Umowy Wnioskodawcy uiścili na rzecz Banku łącznie kwotę (…) PLN oraz (…) CHF tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych”.

Kwota wyrażona w CHF została przeliczona na PLN zgodnie z umówionym kursem, tj. średnim kursem z dnia 14 października 2025 r., zgodnie z tabelą kursów średnich walut obcych publikowaną przez Narodowy Bank Polski.

Dalej, w opisie zdarzenia przyszłego (str. 4 wniosku o interpretację) wskazano:

„W ramach rozliczeń przewidzianych w Ugodzie, odnoszących się do wykonywania kwestionowanej przez Wnioskodawców Umowy kredytu, Bank potwierdza, że Wnioskodawcy dokonali spłaty całości zobowiązania w kwotach (…) PLN oraz (…) CHF, a także ponieśli na rzecz Banku koszty związane z wykonywaniem Umowy w łącznej kwocie (…) PLN tytułem opłat i prowizji”.

Ponadto, do wskazanych powyżej, uznanych przez Bank spłat rat kapitałowo-odsetkowych, doliczona została także część roszczenia Wnioskodawców o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie.

Łączna kwota, która zostanie wypłacona Wnioskodawcom w wykonaniu Ugody, wynika z potrącenia wierzytelności przysługującej Bankowi z tytułu wypłaconego kapitału z wierzytelnością przysługującą Wnioskodawcom, w sposób opisany w opisie zdarzenia przyszłego we wniosku.

W konsekwencji, wysokość spłat dokonanych przez Wnioskodawców nie została przez Bank w żaden sposób zawyżona, a tym samym, w części niestanowiącej odsetek, wypłacane Wnioskodawcom kwoty będą stanowiły zwrot środków pieniężnych uprzednio uiszczonych przez Wnioskodawców na rzecz Banku w wykonaniu Umowy.

Czy będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według postanowień zawartych w ugodzie stały się nienależne bankowi?

Odpowiedź: W odpowiedzi na pytanie nr 3 Wnioskodawcy wskazują, że z treści Ugody nie wynika wprost, jaka metodologia została przyjęta przez Bank przy wyliczeniu kwot podlegających rozliczeniu, ani czy dokonano „ponownego przeliczenia" zobowiązań kredytowych w określony sposób. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego na str. 4 wniosku: „Jednocześnie Wnioskodawcy wskazują, że projekt Ugody nie precyzuje metodologii dokonanych wyliczeń. W szczególności w treści Ugody nie wskazano wprost, aby Bank dokonał przewalutowania kredytu w sposób odpowiadający założeniu, że od początku był to kredyt udzielony w PLN”.

Z perspektywy konstrukcji Ugody istotne jest natomiast to, że Bank jako swoją wierzytelność przedstawia wyłącznie kwotę wypłaconego kapitału, tj. (…) PLN, co wskazuje, że rozliczenie jest prowadzone w oparciu o założenie odpowiadające traktowaniu kredytu jak udzielonego w PLN, bez uwzględniania innych składników po stronie Banku.

Jednocześnie Wnioskodawcy podkreślają, że udzielili Organowi wszelkich informacji, którymi dysponują w zakresie objętym pytaniem. Z treści Ugody nie wynika wprost, aby dokonywane były jakiekolwiek dodatkowe przeliczenia kredytu, poza przyjęciem do rozliczeń wierzytelności Banku w postaci „czystego kapitału”.

Należy także zaznaczyć, że całość zobowiązań wynikających z Umowy kredytowej została przez Wnioskodawców spłacona, a całkowita spłata kredytu nastąpiła w dniu 16 marca 2017 r., a więc na długo przed wniesieniem powództwa, które miało charakter powództwa o zapłatę w związku z nieważnością umowy.

Czy kwota (…) zł, stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego, które bank zwróci Panu oraz Pana małżonce, jest równa kwocie poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu?

Odpowiedź: W odpowiedzi na pytanie nr 4 wskazuję, że kwota (…) PLN wypłacana na mocy Ugody stanowi zwrot kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według stawki minimalnej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Jednocześnie należy podkreślić, że kwota ta nie odzwierciedla faktycznie poniesionych przez Wnioskodawców wydatków związanych z prowadzeniem postępowania przeciwko Bankowi, które były wyższe niż (…) PLN. W konsekwencji wypłata wskazanej kwoty stanowi jedynie częściowy zwrot kosztów poniesionych przez Wnioskodawców w związku z prowadzonym postępowaniem.

Pytanie

Czy kwoty, które Wnioskodawcy otrzymają na podstawie Ugody, w tym kwota wynikająca z potrącenia wzajemnych wierzytelności Stron, a także kwota zwrotu kosztów procesu, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawców, kwoty, które otrzymają od (…) na podstawie Ugody, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ mają charakter świadczeń restytucyjnych, których celem jest przywrócenie stanu majątkowego sprzed zawarcia Umowy kredytu i wytoczenia powództwa. Wnioskodawcy nie uzyskują w związku z Ugodą nowego przysporzenia majątkowego, lecz odzyskują środki uprzednio spełnione na rzecz Banku w wykonaniu Umowy oraz koszty jakie ponieśli w związku z toczącym się procesem cywilnym. Skoro zwrot ten nie prowadzi do definitywnego zwiększenia aktywów Wnioskodawców, nie powinien zostać uznany za przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Niezależnie od powyższego, w zakresie, w jakim rozliczenia przewidziane Ugodą obejmują odsetki, Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że kwoty te korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT”), opodatkowaniu podlega jedynie taki przychód, który prowadzi do realnego przysporzenia majątkowego podatnika. W przypadku zwrotu kapitału, który uprzednio został wpłacony przez Wnioskodawców na mocy umowy kredytowej, nie możemy mówić o uzyskaniu nowego dochodu. Środki te mają charakter zwrotu wpłat dokonanych wcześniej, co wyklucza je z kategorii przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

1)  dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku

oraz

2)  dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy - Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensatę wierzytelności, następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej jednocześnie dłużnikiem i wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.

Potrącenie - mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych) - prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obu stron umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej.

Instytucja potrącenia stanowi substytut świadczenia, dzięki któremu dłużnik „płaci” swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego - zgodnie z art. 503 Kodeksu cywilnego - stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej strony na poczet wierzytelności drugiej - każda z nich zostaje zwolniona ze swojego długu, co pozwala uznać te długi za spłacone. Tym samym potrącenie, jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego, uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby natomiast w przypadku częściowej kompensaty wierzytelności, jeśli wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu, co w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie będzie miało miejsca.

Skutki podatkowe zwrotu kwoty z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powyższy przepis zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Mając na względzie powyższe, środki, które Wnioskodawcy otrzymają na podstawie Ugody, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem PIT, ponieważ zasadniczo stanowią zwrot świadczeń spełnionych uprzednio w wykonaniu Umowy kredytu, a więc mają charakter restytucyjny i nie powodują definitywnego, realnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawców, dodatkowo rozliczenie następuje w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, które jest formą wykonania zobowiązania i co do zasady nie generuje przychodu, natomiast ewentualne odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT jako odsetki związane z należnościami niepodlegającymi opodatkowaniu.

Interpretacja organów podatkowych i orzecznictwo.

W interpretacji indywidualnej z dnia 6 marca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.37.2024.2.MKA), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że zwrot środków pieniężnych wynikający z zawartej ugody, które wcześniej zostały przekazane na spłatę części rat kredytu hipotecznego, nie stanowi przyrostu majątku. Wynika to z faktu, że zwrot jest ekwiwalentem poniesionych wcześniej wydatków. W związku z tym wypłata tego zwrotu jest neutralna podatkowo na gruncie PIT.

Ponadto, w interpretacji indywidualnej z dnia 4 lipca 2024 r. (sygn. sprawy: 0114-KDIP3-2.4011.411.2024.2.AC), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że świadczenia restytucyjne wynikające z unieważnienia umowy kredytowej nie stanowią przychodu podatkowego, gdyż ich celem jest przywrócenie stanu majątkowego podatnika sprzed zawarcia nieważnej umowy.

Podobnie, w interpretacji indywidualnej z dnia 30 lipca 2024 r. (sygn. sprawy: 0112-KDIL2-1.4011.535.2024.3.DJ), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że zwrot przez bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty kredytu mieszkaniowego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. W interpretacji tej podkreślono, że zwrot środków przez bank w wyniku unieważnienia umowy kredytowej ma charakter restytucyjny i nie prowadzi do powstania przychodu podatkowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych wypłaty przez Bank kwoty (…) PLN, na podstawie zawartej ugody dotyczącej kredytu zaciągniętego przez Państwa, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Wskazali Państwo, że przysługuje Państwu wobec Banku roszczenie zdefiniowane w ugodzie jako „Świadczenie Klienta”, w łącznej wysokości (…) PLN. Jednocześnie Bankowi przysługuje roszczenie w wysokości (…) PLN, odpowiadające wypłaconemu w ramach umowy zawartej z bankiem kapitałowi kredytu.

(…) Łączna kwota, która zostanie wypłacona Wnioskodawcom w wykonaniu Ugody, wynika z potrącenia wierzytelności przysługującej Bankowi z tytułu wypłaconego kapitału z wierzytelnością przysługującą Wnioskodawcom. W konsekwencji, wysokość spłat dokonanych przez Wnioskodawców nie została przez Bank w żaden sposób zawyżona, a tym samym, w części niestanowiącej odsetek, wypłacane Wnioskodawcom kwoty będą stanowiły zwrot środków pieniężnych uprzednio uiszczonych przez Wnioskodawców na rzecz Banku w wykonaniu Umowy.

Zatem, otrzymanie przez Państwa od Banku kwoty obejmującej uiszczone na rzecz Banku raty kapitałowo-odsetkowe oraz opłaty i prowizje związane z kredytem, nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo.

Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank ww. kwoty nie spowoduje u Państwa powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie będą więc mieli Państwo obowiązku zapłaty podatku od wypłaconej przez Bank kwoty.

Ustosunkowując się natomiast do kwestii opodatkowania otrzymanych przez Państwa odsetek ustawowych za opóźnienie, należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zgodnie z którym:

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

W tym miejscu wskazuję, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy:

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Stwierdzam więc, wypłacone odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowią dla Państwa przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odsetki uzyskane z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, nie będą mieli Państwo obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanej z Banku kwoty odsetek ustawowych wypłaconych z tytułu opóźnienia wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Przechodząc do kwestii zwrotu na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Zwrot przez Bank na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego, w ramach zawartej Ugody nie spowoduje powstania po Państwa stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Zatem, zwrócone Państwu ww. koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły dla Państwa przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot części poniesionych wcześniej przez Państwa wydatków - nie będą więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymane kwoty tytułem kosztów zastępstwa procesowego będą obojętne podatkowo.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (…) zł w ramach zawartej z bankiem ugody, nie spowoduje powstania po Państwa stronie przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego w związku z otrzymaniem od banku w ramach ugody ww. kwoty.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.C. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.