Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.130.2026.3.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 4 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 7 marca 2026 r. (wpływ 7 marca 2026 r.) oraz pismem z 24 marca 2026 r. (wpływ 24 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

11 marca 2005 r. zawarł Pan razem z małżonką A.B. (małżeństwo trwa do dzisiaj) umowę kredytu hipotecznego z Bankiem (…) na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych związanych z zakupem od osoby fizycznej działki zabudowanej częściowo wybudowanym budynkiem mieszkalnym (dom w zabudowie szeregowej) oraz celem doprowadzenia do dokończenia budowy budynku mieszkalnego (rozbudowa, budowa) - umowa zawarta wyłącznie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Nieruchomość jest własnością Pana oraz Pana małżonki do dnia dzisiejszego i zaspokaja ona Państwa potrzeby mieszkaniowe, położona jest na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Umowa kredytowa zawarta była w walucie obcej (franki szwajcarskie). W związku z umową bank dokonał zabezpieczenia hipotecznego (hipoteka na kapitała w wysokości (…) franków oraz hipoteka kaucyjna na odsetki do kwoty (…) franków). Umowa została zawarta na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - to jest wydatki określone:

-     w lit. a) nabycie budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, a także na nabycie gruntu, związanego z tym budynkiem,

-     w lit. d) - rozbudowę, przebudowę własnego budynku mieszkalnego.

Nie posiadają Państwo innej nieruchomości, którą by wykorzystywali na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. To był jedyny kredyt hipoteczny zawarty przez Państwa.

W chwili obecnej prowadzone są mediacje przed Komisją Nadzoru Finansowego (sprawa (…)) w następującym zakresie:

-     uznania umowy kredytowej za nieważną w związku z zawartymi w tej umowie klauzulami abuzywnymi,

-     uznania sumy wpłat dokonywanych w związku ze spłatą kapitału i rat kapitałowych, jako przewyższających wartość udzielonego kredytu - zgodnie z zestawieniem przygotowanym przez bank suma spłat wyniosła około (…) zł, równowartość udzielonego przez bank kredytu wynosiła około (…) złotych (bank wypłacił (…) franków w walucie polskiej po kursie banku - (...) zł),

-     zwrotu nadpłaconej kwoty, ustalonej w wyniku negocjacji,

-     uznania przez bank, iż kwota postawiona przez bank (…) zł została oddana.

Co ważne wskazana powyżej kwota (…) złotych wynika z zestawienia przygotowanego przez bank (wyłącznie suma wszystkich wpłaconych rat kapitałowych oraz odsetek). Nie obejmuje ona jednak kwoty ubezpieczenia kredytu, która została zapłacona 15 marca 2005 r. w wysokości (…) złotych (…) groszy oraz prowizji od udzielonego kredytu w wysokości (…) franków, co stanowiło równowartość w złotych (…) zł (według ww. kursu (...) zł).

Zgodnie linia orzeczniczą w Polsce w przypadku stwierdzenia przez Sąd braku zawarcia umowy kredytowej - co do zasady Sądy orzekają takie wyroki w przypadku hipotecznych umów frankowych, które zawierają klauzule abuzywne - wszystkie wpłaty konsumenta dokonane w związku z taką umową, tj. nie tylko odsetki i raty kapitałowe, ale także wszelkie inne opłaty związane z umową, takie jak prowizje, ubezpieczenia, etc. podlegają zwrotowi konsumentowi. Konsument jest zobowiązany oddać bankowi postawioną do jego dyspozycji kwotę bez żadnych odsetek i innych opłat. Mając na uwadze powyższe suma wszystkich opłat poniesionych w związku z umową kredytową do końca stycznia 2026 r. wyniosła (…) zł (...).

Ugoda ma zostać zawarta do końca 2026 r.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz uregulowania prawne należy stwierdzić, że po Pana i Pana małżonki stronie nie powstaną żadne dochody, które wymagałyby ich ujęcia w deklaracji podatkowej za rok 2026 - nastąpi zaniechanie poboru podatku w związku z Rozporządzeniem.

Innymi słowy oczekuje Pan stanowiska co do swojego oglądu sprawy.

Podkreśla Pan, że w Pana ocenie nie ziszczą się przesłanki ustawowe do objęcia kwot uzyskanych przez Pana podatkiem dochodowym. Zatem nie będzie Pan zobowiązany do ujęcia tych kwot w zeznaniach podatkowych za rok 2026.

W punkcie G wniosku wskazał Pan wprost przepisy prawa w oparciu, o które przedstawił Pan swój ogląd w sprawie.

Nie jest dla Pana zrozumiała egzegeza przedstawiona w punkcie I wezwania.

W poniższych dalszych informacjach w sprawie ujął Pan już aspekt wynegocjowanej ugody. Wnosząc o wydanie interpretacji nie znał Pan wartości ugody. Obecnie postępowanie mediacyjne zostało zakończone i oczekuje Pan na podpisanie ugody. W wyniku tej ugody bank uzna, iż kredyt został spłacony, strony rozliczyły się wzajemnie i uznają, że wypłacona Panu i Pana małżonce kwota (…) zł została oddana, oraz, że bank odda Panu kwotę (…) zł.

Udzielając dodatkowych wyjaśnień, w odniesieniu do punktu II pierwszego wezwania informuje Pan co następuje.

Kwota, którą otrzyma Pan od banku to (…) złotych i uznanie, iż kwota udzielonego Panu kredytu w wysokości (…) zł została spłacona.

Z zestawienia, które otrzymał Pan od banku w ramach postępowania mediacyjnego przed KNF (...) wynika, że na dzień 21 stycznia 2026 r. suma wszystkich wpłaconych przez Pana kwot w ramach zawartej umowy kredytowej wynosi (…) zł (...).

Zatem, odejmując od tej kwoty wartość wypłaconego kredytu, tj. (…) zł widać, że kwota którą nadpłacił Pan ponad tę kwotę to (…) zł. To jak Pan wspomniał stan na 21 stycznia 2026 r.

W międzyczasie zostały pobrane dwie kolejne raty kredytu w wysokości ((…) CHF – 5 lutego 2026 r. i (…) CHF – 5 czerwca 2026 r.). Widać zatem, że kwota którą uzyska Pan w wyniku ugody w wysokości (…) zł nie będzie wyższa niż wpłaty do banku ponad uregulowanie wypłaconej kwoty (…) zł. Zatem nie ma tu mowy o jakimkolwiek dodatkowym dochodzie. Jest to po prostu zwrot pobranych od Pana pieniędzy i to nie wszystkich.

Przypomina Pan, że zgodnie z orzecznictwem unijnym udzielony kredyt jest nieważny i strony powinny zwrócić sobie wzajemne przekazane kwoty.

Biorąc pod uwagę powyższe należy potwierdzić w pełni (punkt II drugiego wezwania), iż będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Pana i Pana małżonkę do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według postanowień zawartych w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Pytania (wynikające z wniosku i jego uzupełnienia)

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 do 31 grudnia 2026.

Umowa kredytowa (kredyt) spełnia warunki wskazane w ww. Rozporządzeniu. Charakterystyka umowy została szczegółowo przedstawiona w opisie stanu faktycznego.

Czy na podstawie opisu stanu faktycznego oraz przepisów nie powstaje obowiązek podatkowy?

Czy kwoty, tj. kwoty otrzymanej przez Pana w wyniku zawartej ugody w wysokości (…) zł, nie należy traktować jako dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych (jak wyżej wspomniał Pan, to nie jest dochód, ponieważ nie dostaje Pan nic, powyżej kwot przekazywanych przez lata bankowi)?

Pana stanowisko w sprawie (zaprezentowane we wniosku i jego uzupełnieniu)

W Pana ocenie, mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz uregulowania prawne należy stwierdzić, że po Pana stronie nie powstaną żadne dochody, które wymagałyby ich ujęcia w deklaracji podatkowej za rok 2026 - nastąpi zaniechanie poboru podatku w związku z rozporządzeniem.

Wniósł Pan także o potwierdzenie prawidłowości dokonanej przez Pana oceny sytuacji. Jest Pan przekonany co do prawidłowości własnego stanowisko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Wskazał Pan w sprawie, że kwota (…) zł będzie stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone przez Pana i Pana małżonkę do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według postanowień zawartych w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Wobec powyższego, skoro kwota która ma być Panu wypłacona przez bank w wyniku zawartej ugody, stanowić będzie zwrot środków pieniężnych, które okazały się nienależne bankowi, to jej otrzymanie nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Końcowo wskazuję, że ponieważ wypłata przez bank kwoty wynikającej z zawartej ugody nie spowoduje powstania po Pana stronie przychodu, więc w tym zakresie nie będzie miało zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów, o którym mowa we wniosku.

Z tego względu, Pana stanowisko w sprawie zgodnie z którym nastąpi zaniechanie poboru podatku w związku z ww. rozporządzeniem uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-     stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

-     zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego współkredytobiorcy (Pana małżonki).

Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.