Dwie osoby fizyczne pozostające w konkubinacie zaciągnęły w 2005 r. kredyt hipoteczny denominowany we frankach szwajcarskich na spłatę wcześniejszego kredytu hipotecznego użytego do zakupu działki oraz na budowę domu jednorodzinnego na tej działce. Kredyt był zabezpieczony hipoteką. Wnioskodawcy zamieszkali w wybudowanym domu. W związku z sporem o klauzule abuzywne, bank zaproponował ugodę przewidującą przewalutowanie kredytu, umorzenie…
Interpretacja indywidualna
- stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe w części dotyczącej możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonego zobowiązania odpowiadającej kwocie kredytu, która została wydatkowana na ogrodzenie działki oraz prace terenowe i prawidłowe w pozostałej części.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
19 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 15 kwietnia 2026 r. (wpływ 15 kwietnia 2026 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
Pan X;
2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
Pani Y.
Opis zdarzenia przyszłego
Wniosek dotyczy skutków podatkowych opisanego niżej zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102) z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę domu jednorodzinnego oraz na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego na zakup działki budowlanej pod budowę tego domu.
Wniosek dotyczy ponadto skutków podatkowych opisanego niżej zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim przewiduje ono wypłatę przez Bank na rzecz każdego z Wnioskodawców kwoty dodatkowej, tytułem różnicy pomiędzy rzeczywistymi spłatami dokonanymi przez Wnioskodawców w ramach wykonywania umowy kredytu hipotecznego, a kwotą należną Bankowi.
W dniu (…) czerwca 2005 r. Wnioskodawcy zawarli z Bankiem (...) (zwanym dalej: „Bankiem” lub „B”) umowę kredytu hipotecznego denominowanego (zwaną dalej „Umową Kredytu”).
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu kredyt, zwany dalej „Kredytem w B”, został przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego w Banku C oraz budowę domu jednorodzinnego na nieruchomości położonej w (…), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (…), zwanej dalej „Działką”.
1. Kredyt w C
Kredyt hipoteczny w Banku C, o którym mowa w § (...) Umowy Kredytu, zwany dalej „Kredytem w C”, został zaciągnięty wspólnie przez Wnioskodawców żyjących już wówczas w konkubinacie w celu zakupu Działki, tj. ww. nieruchomości położonej w (…).
Działka została kupiona przez Wnioskodawców ze środków z Kredytu w C na podstawie umowy sprzedaży z dnia (…) marca 2005 r. Działka została nabyta przez Wnioskodawców w częściach równych, to jest udział każdego z Wnioskodawców we współwłasności Działki wynosi 1/2. Spłata Kredytu w C została zabezpieczona hipoteką umowną zwykłą na sumę (…) CHF i hipoteką umowną kaucyjną na sumę (…) CHF ustanowione na Działce.
Kredyt w C został w całości spłacony z I transzy kredytu uruchomionej z Kredytu w B w dniu (…) czerwca 2005 r.
2. Kredyt w B
Kredyt w B, którego dotyczy Umowa Kredytu, zaciągnięty został częściowo na spłatę w całości Kredytu w C zaciągniętego na zakup Działki a w pozostałej części na budowę domu jednorodzinnego na Działce.
Zawierając Umowę Kredytu Wnioskodawcy nadal pozostawali w konkubinacie i taki stan rzeczy trwa nieprzerwanie do chwili obecnej. Wnioskodawcy mieszkają wspólnie w domu wybudowanym na Działce z Kredytu w B.
Na mocy Umowy Kredytu (Kredyt w B) Bank udzielił Wnioskodawcom kredytu w złotowej równowartości waluty wymienialnej w kwocie (…) CHF, z zastrzeżeniem, że w przypadku wzrostu kursu CHF w okresie między dniem zawarcia Umowy a dniem uruchomienia kredytu Bank mógł obniżyć kwotę kredytu wyrażoną w CHF w takim stopniu, aby nie przekraczała (…) % ceny przedmiotu kredytowania.
W § (...) Umowa Kredytu stanowi, że uruchomienie kredytu następuje w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu kwoty kredytu na CHF po kursie kupna dewiz obowiązującym w Banku w dniu uruchomienia kredytu.
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu wypłata kredytu następować miała w transzach. Ostateczny termin wykorzystania kredytu upływał w dniu (…) marca 2006 r. (§ (...) Umowy Kredytu). Bank miał uruchamiać transze kredytu w następujących wysokościach i terminach (§ (...) Umowy Kredytu):
Pierwsza transza - kwota stanowiąca równowartość w PLN kwoty kredytu w CHF z zaświadczenia Banku C w terminie do (…) czerwca 2005 r., z przeznaczeniem na spłatę kredytu hipotecznego w Banku C;
Druga transza - kwota (…) zł w terminie do (…) czerwca 2005 r., z przeznaczeniem na stan zerowy;
Trzecia transza - kwota (…) zł w terminie do (…) sierpnia 2005 r., z przeznaczeniem na ściany i strop;
Czwarta transza - kwota (…) zł w terminie do (…) września 2005 r., z przeznaczeniem na dach;
Piąta transza - kwota (…) zł w terminie do (…) października 2005 r., z przeznaczeniem na okna i ocieplenie;
Szósta transza - kwota (…) zł w terminie do (…) stycznia 2006 r., z przeznaczeniem na instalacje;
Siódma transza - pozostała kwota, jednak nie więcej niż (…) zł - w terminie do (…).03.2006 r. z przeznaczeniem na wykończenie wnętrz.
W dniu (…) listopada 2005 r. został zawarty Aneks nr 1 do Umowy Kredytu, na mocy którego kwota kredytu została podwyższona do (…) CHF. Zgodnie z § (...) Aneksu nr 1, Bank udzielił Wnioskodawcom kredytu w złotowej równowartości waluty wymienialnej w kwocie (…) CHF, z zastrzeżeniem, że w przypadku wzrostu kursu CHF w okresie między dniem zawarcia Umowy a uruchomienia kredytu Bank może obniżyć kwotę kredytu wyrażoną w CHF w takim stopniu, aby nie przekraczała (…) % ceny przedmiotu kredytowania.
Wskutek zmiany wysokości kwoty kredytu zmieniony został zapis § (...) Umowy Kredytu dotyczący siódmej transzy i otrzymał on nowe następujące brzmienie: „Siódma transza - pozostała kwota, jednak nie więcej niż (…) zł w terminie do (…) marca 2006 r., z przeznaczeniem na wykończenie wnętrz, ściany działowe poddasza, instalację elektryczną poddasza, ogrodzenie działki, prace terenowe, taras”.
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu (w brzmieniu nadanym Aneksem nr 1) Wnioskodawcy oświadczył, że w celu realizacji inwestycji określonej w § (...) wnieśli wkład własny w kwocie (…) PLN stanowiącej 0,003% ceny przedmiotu kredytowania.
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu realizacja kredytu następować miała bezgotówkowo w formie przelewu na wskazany przez Kredytobiorcę rachunek bankowy, tytułem pokrycia wydatków na materiały budowlane, na wykonanie robót, udokumentowanych fakturami, rachunkami lub innymi dokumentami, które w ocenie Banku potwierdzają cel i fakt wydatkowania środków.
Zgodnie z ust. (...) na uzasadniony wniosek Kredytobiorcy Bank dopuszczał możliwość wypłaty transzy lub części transzy w formie gotówkowej na warunkach określonych w § (...) Umowy Kredytu.
Z powyższego wynika, że kredyt został w całości przeznaczony na:
Ø jednorazową spłatę Kredytu w C zaciągniętego na zakup Działki,
Ø budowę domu jednorodzinnego na Działce nabytej z Kredytu w C.
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu od kwoty udzielonego kredytu Bank pobrał prowizję przygotowawczą w wysokości (…) % kwoty kredytu, tj. równowartość złotych (…) CHF. Prowizja pobrana została przez Bank przy uruchomieniu I transzy kredytu, tj. (…).06.2005 r.
Wskutek zwiększenia kwoty kredytu na podstawie Aneksu nr 1 prowizja wzrosła z (…) CHF do (…) CHF, tj. o (…) CHF. Kwotę (…) PLN stanowiącą równowartość (…) CHF Bank pobrał (…).11.2005 r., tj. w dniu uruchomienia podwyższonej kwoty kredytu.
Według wystawionego przez Bank w dniu (…) sierpnia 2025 r. zaświadczenia Bank uruchomił kredyt w następujących wysokościach i terminach:
· (…).06.2005 r. - pobranie przez Bank prowizji przygotowawczej w kwocie (…) PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).06.2005 r. - uruchomienie kredytu (1 transzy) w kwocie (…) PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).07.2005 r. - uruchomienie kredytu (II transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).07.2005 r. - uruchomienie kredytu (III transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).08.2005 r. - uruchomienie kredytu (IV transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).09.2005 r. - uruchomienie kredytu (V transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).10.2005 r. - uruchomienie kredytu (VI transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).11.2005 r. - uruchomienie kredytu (VII transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu);
· (…).12.2005 r. - uruchomienie kredytu (VIII transzy) w kwocie (…) zł PLN (równowartość (…) CHF wg kursu).
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu I transza została wypłacona z przeznaczeniem na spłatę kredytu hipotecznego w Banku C;
Łącznie kredyt uruchomiony został w kwocie (…) PLN, stanowiącej równowartość (…) CHF (wg kursu Banku z daty uruchomienia danej transzy), z czego:
- (…) PLN (…. CHF) zostało pobrane przez Bank na poczet prowizji;
- (…) PLN (… CHF) było przeznaczone na jednorazową spłatę Kredytu w C;
- (…) PLN (… CHF) było przeznaczone na budowę domu.
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu Wnioskodawcy zobowiązani są dokonywać spłaty kredytu w złotych, według kursu sprzedaży ogłaszanego przez Bank na dzień spłaty określony w Umowie Kredytu. Wnioskodawcom przysługiwała karencja w spłacie kredytu do dnia (…).06.2006 r. W okresie karencji odsetki miały być płatne miesięcznie w terminie do dnia 10 każdego miesiąca, począwszy od lipca 2005 r. Wnioskodawcy upoważnili Bank do pobierania środków na spłatę rat z ich wspólnego rachunku bankowego. Przez cały okres kredytowa Wnioskodawcy spłacali kredyt ze wspólnego konta. W spłacie kredytu Wnioskodawcy uczestniczyli w częściach równych. Zgodnie z wystawionym przez Bank zaświadczeniem z dnia (…) sierpnia 2025 r. do dnia wystawienia zaświadczenia Wnioskodawcy przekazali na rzecz Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych łącznie (…) zł.
Kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej (§ (...) Umowy Kredytu). Oprocentowanie ustala się jako sumę stopy bazowej i stałej marży Banku, która wynosi 1 p.p. Oprocentowanie kredytu w dniu zawarcia Umowy kredytu wynosiło (…)% w stosunku rocznym. Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu stopa procentowa ulega zmianie w okresach 6-miesięcznych, liczonych od dnia podpisania Umowy kredytu, przy czym dla ustalenia stopy procentowej na pierwszy 6-miesięczny okres jako stopę bazową przyjmuje się odpowiednio stawkę LIBOR 6M notowaną na 2 dni robocze przed podpisaniem Umowy Kredytu, a dla ustalania stopy procentowej na następne 6-miesięczne okresy jako stopę bazową przyjmuje się odpowiednio stawkę LIBOR 6M notowaną na 2 dni robocze przed zakończeniem poprzedniego okresu.
Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu prawne zabezpieczenie spłaty kredytu stanowi:
1) weksel własny in blanco wystawiony przez Kredytobiorcę,
2) ) hipoteka kaucyjna do kwoty (…) PLN, ustanowiona na Działce,
3) cesja na rzecz Banku praw z umowy ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości obciążonej hipoteką (Działce). Na mocy Aneksu nr 1 z dnia (…) listopada 2005 r. do § (...) Umowy dodano pkt 4 w brzmieniu:
4) hipoteka kaucyjna do kwoty (…) zł ustanowiona na nieruchomości położonej w (…), tj. na Działce. Nieruchomość stanowiąca przedmiot zabezpieczenia kredytu (Działka wraz z wybudowanym na niej domem jednorodzinnym) niezmiennie do dziś stanowi współwłasność Wnioskodawców w równych częściach (po 50% udziału każdy). Do momentu ustanowienia hipoteki zabezpieczeniem spłaty kredytu było ubezpieczenie kredytu w (…) na okres nie dłuższy niż do dnia (…) czerwca 2010 r. (§ (...) Umowy).
Dodatkowo, zgodnie z § (...) Umowy Kredytu, kredyt objęty był ubezpieczeniem braku wymaganego wkładu własnego Kredytobiorcy w kredytowaną inwestycję, do momentu, gdy kwota kredytu osiągnie 80% wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia kredytu, aktualnej na dzień zawarcia Umowy Kredytu.
Budowa domu została zakończona i dom został oddany do użytkowania. Wnioskodawcy zamieszkali w wybudowanym domu i od początku wykorzystują go na własne cele mieszkaniowe.
Dom stanowił i stanowi miejsce zamieszkania Wnioskodawców.
3. Zdarzenie przyszłe - planowana ugoda z Bankiem
Umowa Kredytu zdaniem Wnioskodawców zawiera niedozwolone klauzule umowne (klauzule abuzywne), których trwała bezskuteczność może skutkować nieważnością całej Umowy kredytu. B z kolei stoi na stanowisku, że Umowa Kredytu jest ważna i skuteczna oraz nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 3851 i następne Kodeksu cywilnego. W związku z zaistniałym sporem bank zaproponował Wnioskodawcom zawarcie ugody o następującej treści
„Preambuła
Zważywszy, że:
1. Bank i Kredytobiorców łączy umowa kredytu hipotecznego nr (…) z dnia (…).06.2005 r. wraz z późniejszymi zmianami (dalej jako „ Umowa”), na mocy, której Bank udzielił Kredytobiorcom kredytu w kwocie (…) CHF;
2. Bank wypłacił Kredytobiorcom w celu realizacji Umowy kwotę (…) PLN, a Kredytobiorcy kwotę tę przyjęli i wykorzystali na realizację celu wskazanego w Umowie;
3. Kredytobiorcy są świadomi, że mają prawo do podniesienia przeciwko Bankowi roszczeń w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy i stoją na stanowisku, iż w szczególności mogą dochodzić roszczeń o (i) uznanie postanowień Umowy, w tym dotyczących zasad ustalania kursu waluty, ryzyka walutowego (tj. postanowień przewidujących denominację kursem waluty obcej) oraz zasad denominacji, za niewiążące na podstawie art. 3851 i następne Kodeksu cywilnego lub (ii) stwierdzenie bezskuteczności Umowy w całości bądź (iii) ustalenie nieważności Umowy na podstawie art. 3531 Kodeksu cywilnego, art. 58 Kodeksu cywilnego lub art. 69 Prawa bankowego lub (iv) o zapłatę z ww. tytułów;
4. Informacje szczegółowe o możliwych roszczeniach w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy zawarte są w załączniku nr 1 do Ugody;
5. Kredytobiorcy są świadomi, że w przypadku podniesienia roszczeń o których mowa w pkt. 3 oraz w załączniku nr 1 do Ugody, w drodze procesu sądowego, mogłoby to skutkować korzystnym dla Kredytobiorców orzeczeniem sądowym,
6. Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna i skuteczna oraz nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 3851 i następne Kodeksu cywilnego lub stwierdzenie bezskuteczności Umowy w całości bądź nieważności Umowy na podstawie art. 3531 Kodeksu cywilnego, art. 58 lub art. 69 Prawa bankowego lub zapłatę z w tytułów;
7. Zamiarem Banku i Kredytobiorców jest polubowne rozliczenie Umowy i zakończenie wszelkich relacji prawnych z nią związanych oraz ostateczne wyjaśnienie wątpliwości Kredytobiorców dotyczących ważności i skuteczności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy;
8. Ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę waluty kredytu po kursie średnim NBP z zastosowaniem dyskonta dla spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy, zgodnym zamiarem Stron jest zaniechanie dochodzenia w przyszłości roszczeń wywodzonych z zarzutu bezskuteczności bądź nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy sprzed zmiany Umowy dokonanej Ugodą; Strony postanowiły zawrzeć Ugodę o następującej treści:
§1.
1. Strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia. Wolą Stron jest utrzymanie Umowy w mocy przez cały okres kredytowania z uwzględnieniem zmian, które wynikają z Ugody.
2. Strony potwierdzają, że Bank na podstawie Umowy udzielił Kredytobiorcom kredytu w kwocie (…) CHF (słownie franków szwajcarskich: …).
3. Strony potwierdzają, że Bank w celu realizacji Umowy wypłacił kwotę (…) PLN (słownie złotych: …).
4. Saldo zadłużenia Kredytobiorców z tytułu Umowy na dzień (…).12.2025 r. wynosi (…) CHF (słownie franków szwajcarskich: …) w tym: kapitał: (…) CHF, odsetki: (…) CHF.
5. Strony ustalają, że po przeliczeniu zadłużenia, o którym mowa w ust. 4 powyżej na walutę polską po kursie (…PLN) według Tabeli A kursów średnich z dnia (…).12.2025 r. opublikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie internetowej www.nbp.pl, zadłużenie Kredytobiorców z tytułu Umowy wynosi (…) PLN (słownie złotych: …), w tym:
kapitał: (…) PLN,
odsetki: (…) PLN.
6. Na skutek przeprowadzonych negocjacji:
1) Bank zwalnia Kredytobiorców z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorców) w kwocie (…) PLN, a Kredytobiorcy zwolnienie z długu przyjmują,
2) Bank dokona zapłaty na rzecz Kredytobiorców kwoty (…) PLN (słownie złotych: …), ustalonej jako część różnicy pomiędzy rzeczywistymi spłatami dokonanymi przez Kredytobiorców w ramach wykonywania Umowy, a kwotą należną Bankowi, w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy na warunkach sprzed zawarcia Ugody. Bank zobowiązuje się dokonać zapłaty:
- kwoty (…) PLN na rachunek bankowy Kredytobiorcy o nr [...]
- kwoty (…) PLN na rachunek bankowy Kredytobiorcy o nr [...]
w terminie 14 dni od dnia zawarcia Ugody.
7. W związku z dokonanym zwolnieniem z długu (umorzeniem zadłużenia Kredytobiorców), zadłużenie Kredytobiorców wobec Banku z tytułu Umowy uznaje się za spłacone w całości.
8. Zwolnienie z długu (umorzenie zadłużenia Kredytobiorców) o którym mowa w ust. 6 pkt 1) powyżej stanowi korzyść finansową po 1/2 dla każdego z Kredytobiorców (tj. po … PLN).
9. W przypadku spełnienia przez Kredytobiorcę warunków wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 592, z późn.zm.), których spełnienie Kredytobiorca potwierdzi złożonym w Banku Oświadczeniem dotyczącym aspektów podatkowych związanych z zawarciem Ugody, stanowiącym Załącznik nr 2 do niniejszej Ugody, Bank nie będzie obowiązany do sporządzenia i wysłania informacji PIT-11 na kwotę zadłużenia, o którym mowa w ust. 6 pkt 1).
10. Bank obowiązany będzie do sporządzenia informacji PIT-11 w sytuacji, kiedy Kredytobiorca nie będzie spełniał warunków zaniechania poboru podatku wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Finansów, o którym mowa w ust. 9.
§2.
1. W przypadku, gdy w okresie pomiędzy dniem (…).12.2025 r., a dniem zawarcia Ugody dokonana została spłata kredytu zgodnie z warunkami Umowy, Bank zwróci dokonane spłaty przelewem na rachunek dedykowany do spłaty kredytu w terminie 14 dniu od dnia podpisania Ugody.
2. Bank w razie uchybienia terminowi płatności wskazanemu w § (...), będzie zobowiązany do zapłaty Klientom odsetek ustawowych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 Kodeksu Cywilnego, bez osobnego wezwania.
§3.
1. Strony oświadczają, że:
1) zachowana zostaje tożsamość i ciągłość wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy oraz jej zabezpieczeń z uwzględnieniem zmian wynikających z treści Ugody;
2) zawarcie Ugody nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 kodeksu cywilnego;
3) dokonanie przez Bank spłaty, o której mowa w § 1 ust. 6 pkt 2) Ugody, kończy wszelkie relacje Stron związane z Umową, a Strony uznają Umowę za rozliczoną w całości;
4) nie będą występować w przyszłości względem siebie z roszczeniami wywodzonymi z treści postanowień Umowy sprzed zawarcia Ugody, ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę waluty po kursie średnim NBP z zastosowaniem dyskonta dla spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy i rozliczenia wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy;
5) Ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia Stron z tytułu zawarcia i wykonywania Umowy w brzmieniu sprzed zawarcia Ugody;
6) są w pełni zdolne do zawarcia Ugody;
7) nie są im znane żadne okoliczności, które utrudniają lub mogą utrudnić albo uniemożliwiają lub mogą uniemożliwić wykonanie Ugody;
8) zawarcie Ugody nie stanowi naruszenia jakiejkolwiek umowy lub zobowiązania, których stronami są Strony, jak również nie stanowi naruszenia praw osób trzecich czy jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, zarządzenia, postanowienia lub wyroku wiążącego Strony;
2. Kredytobiorcy ponadto oświadczają, że:
1) zapoznali się z treścią Ugody i wszystkich załączników do Ugody przed ich podpisaniem;
2) zawarli Ugodę dobrowolnie, są świadomi okoliczności i konsekwencji finansowych i prawnych z tym związanych oraz okoliczności te i konsekwencje akceptują;
3) zrzekają się wobec Banku wszelkich roszczeń idących dalej niż wynikające z Ugody, w tym obecnych oraz mogących powstać w przyszłości, a wynikających lub mogących wyniknąć z Umowy lub związanych z Umową, niezależnie od treści uchwał Sądu Najwyższego oraz niezależnie od orzeczeń sądów lub Trybunałów polskich i międzynarodowych, które zapadną w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, w tym również dotyczących roszczeń o wynagrodzenie z tytułu korzystania z kapitału lub waloryzacji;
4) przed zawarciem Ugody nie przenieśli ani nie zobowiązali się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej lub podmiotu jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego lub związanego z Umową i zobowiązują się nie dokonywać tego rodzaju czynności.
§4.
1. Bank zobowiązuje się do wydania dokumentów niezbędnych do zwolnienia ustanowionych na podstawie Umowy zabezpieczeń w terminie 14 dniu od dnia zawarcia Ugody.
2. Bank wyśle dokumenty, o których mowa w ust. 1 powyżej, na adres Kredytobiorców wskazany w komparycji Ugody.
3. Jeżeli którekolwiek z postanowień Ugody okaże się nieważne, Ugoda w pozostałym zakresie pozostaje ważna. W takim przypadku Strony podejmą niezwłocznie negocjacje mające na celu zastąpienie nieważnego postanowienia nowym postanowieniem, którego cel i treść będą w możliwie najpełniejszym stopniu odpowiadały celowi i treści postanowienia nieważnego.
§5.
1. Za zawarcie Ugody Bank nie pobiera opłat ani prowizji.
2. Jakiekolwiek zmiany Ugody wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
3. W kwestiach nieuregulowanych Ugodą zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności przepisy Kodeksu Cywilnego.
4. Załączniki do Ugody stanowią jej integralną część. Na dzień zawarcia Ugody załącznikami do niej są:
1) Załącznik nr 1 — Informacja o roszczeniach mogących wynikać z Umowy,
2) Załącznik nr 2- Oświadczenie podatkowe związane z zawarciem Ugody.
5. Ugoda została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.
6. Ugoda wchodzi w życie z dniem jej zawarcia.
Zatem na podstawie projektowanej ugody nastąpi:
• przewalutowanie kredytu z CHF na PLN,
• umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego,
• zapłata na rzecz Wnioskodawców kwoty po (…) PLN na rzecz każdego z Wnioskodawców, tj. razem (…) PLN, jako zwrot różnicy (nienależnego świadczenia) pomiędzy rzeczywistymi spłatami dokonanymi przez Wnioskodawców w ramach wykonywania Umowy Kredytu, a kwotą należną Bankowi.
4. Wcześniejsze korzystanie z umorzenia wierzytelności
Wnioskodawcy dotąd nie korzystali z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.
Pytania
1. Czy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku zawarcia ugody z B i umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego denominowanego nr (…), Wnioskodawcy będą mieli prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102)?
2. Czy fakt, że Wnioskodawcy pozostają w związku nieformalnym (konkubinacie), a nie w małżeństwie, ma wpływ na możliwość skorzystania z przedmiotowego zaniechania poboru podatku?
3. Czy mająca podlegać wypłacie przez Bank kwota dodatkowa w wysokości po (…) PLN dla każdego z Wnioskodawców, stanowiąca zwrot części wcześniej poniesionych przez nich kosztów spłaty kredytu hipotecznego, będzie stanowiła przychód każdego z Wnioskodawców podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Państwa stanowisko w sprawie
1. umorzenie kredytu stanowić będzie dla Wnioskodawców przychód, jednak stan faktyczny sprawy będzie uprawniał każdego z nich do skorzystania z ulgi podatkowej na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe;
Umorzona przez Bank kwota wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego denominowanego nr (…) (Kredyt w B) stanowić będzie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Umorzenie wierzytelności przez Bank stanowi nieodpłatne świadczenie, które prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawców poprzez zmniejszenie pasywów (wygaśnięcie zobowiązania wobec Banku).
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym przychody z tytułu umorzenia wierzytelności kredytowej.
Zdaniem Wnioskodawców w przedstawionych okolicznościach faktycznych do uzyskanego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (Kredytu w B) na mocy przyszłej ugody zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (dalej „Rozporządzenie”), gdyż Wnioskodawcy (oboje) spełniają wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do umorzonego kredytu.
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku, gdy:
1. kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
2. osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
Zgodnie § 1 ust. 2 Rozporządzenia, kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, Rozporządzenia obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Zgodnie § 3 ust. 1 Rozporządzenia, ilekroć w Rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Do wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zalicza się m.in. wydatki na:
• nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit c)
• budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit d).
Zgodnie § 1 ust. 3 Rozporządzenia, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Zgodnie § 1 ust. 3 Rozporządzenia 4, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
Zgodnie § 1 ust. 5 Rozporządzenia przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z ust. 6 przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Zgodnie § 1 ust. 7 Rozporządzenia, w przypadku, gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Zgodnie z § 4 Rozporządzenia stanowi, zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
W ocenie Wnioskodawców każde z nich spełnia wszystkie warunki określone w Rozporządzeniu, co uzasadnia zastosowanie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.
a) Kredyt zaciągnięty na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie § 3 ust. 1 Rozporządzenia przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć kredyt zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kredyt w B (zgodnie z Umową Kredytu i zawartym do niej Aneksem nr 1) został zaciągnięty na:
-spłatę kredytu z Banku C, który został przeznaczony na zakup Działki pod budowę domu jednorodzinnego,
-budowę domu jednorodzinnego na nabytej Działce,
-zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców, którzy w domu tym mieszkają do dziś.
Oba kredyty zostały zaciągnięte na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co stanowi przesłankę zastosowania zaniechania poboru podatku.
Kredyt zaciągnięty w Banku C został przeznaczony na nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Kredyt zaciągnięty w B został przeznaczony na:
- budowę własnego budynku mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych),
- spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego.
Warunek określony w § 3 ust. 1 pkt 3) Rozporządzenia jest zatem spełniony.
b) Kredyt udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Oba kredyty, tak Kredyt w B i Kredyt w C zostały zaciągnięte przed 15 stycznia 2015 r. i udzielone przez podmiot, o którym mowa w § 3 ust. 1 Rozporządzenia, to jest odpowiednio przez Bank C i B.
Kredyt został udzielony przez B, który jest bankiem w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.), a jego działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
Warunek określony w § 3 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia jest zatem spełniony.
c) Kredyt zabezpieczony hipotecznie.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie.
Kredyt w B został zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na nieruchomości (Działce wraz z wybudowanym domem jednorodzinnym), co potwierdza treść księgi wieczystej. Zgodnie z § (...) Umowy Kredytu prawne zabezpieczenie spłaty kredytu stanowiła hipoteka kaucyjna do kwoty (…) PLN, ustanowiona na nieruchomości położonej w (…). Dodatkowo, na mocy Aneksu nr 1 z dnia (…) listopada 2005 r., do § (...) Umowy dodano pkt (...), zgodnie z którym prawne zabezpieczenie spłaty kredytu stanowiła również hipoteka kaucyjna do kwoty (…) zł ustanowiona na Działce.
Również Kredyt w C był zabezpieczony hipoteką kaucyjną i hipoteką zwykłą, które wykreślone zostały po całkowitej spłacie kredytu ze środków zaciągniętych z Kredytu w B.
Warunek określony w § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia jest zatem spełniony.
d) Kredyt zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.
Zgodnie z § 1 ust. 5 Rozporządzenia, przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku, gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
Zarówno kredyt z Banku C (na zakup Działki), jak i kredyt z B (na budowę domu i spłatę Kredytu w C) zostały zaciągnięte na realizację tej samej, jednej inwestycji mieszkaniowej - nabycie gruntu i wybudowanie na nim domu jednorodzinnego z przeznaczeniem na własne cele mieszkaniowe.
Zgodnie z § 1 ust. 6 Rozporządzenia przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Wnioskodawcy tworzyli i nadal tworzą jedno gospodarstwo domowe w rozumieniu § 1 ust. 6 Rozporządzenia. Wnioskodawcy zajmują wspólnie jeden budynek mieszkalny jednorodzinny (dom wybudowany ze środków z Kredytu w B na Działce nabytej z Kredytu w C), stale w nim zamieszkują i wspólnie gospodarują.
Powyższe oznacza, że celem inwestycji było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego prowadzonego przez Wnioskodawców. Inwestycja mieszkaniowa była realizowana etapowo:
- Etap I - zakup Działki budowlanej (sfinansowany Kredytem w C),
- Etap II - budowa domu jednorodzinnego na nabytej Działce oraz jednoczesna spłata Kredytu w C (sfinansowane Kredytem w B).
Oba etapy stanowiły elementy tej samej, jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem było stworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców poprzez wybudowanie domu jednorodzinnego i zamieszkanie w nim.
Warunek określony w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia jest zatem spełniony.
e) Brak wcześniejszego korzystania z zaniechania poboru podatku.
Żaden z Wnioskodawców wcześniej nie korzystał z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.
Warunek określony w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia jest zatem spełniony.
e) Kredyt refinansowy na spłatę kredytu mieszkaniowego.
Zgodnie z § 1 ust. 4 Rozporządzenia, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego W niniejszej sprawie Kredyt w B z dnia (…) czerwca 2005 r. został zaciągnięty m.in. na spłatę kredytu z Banku C, który jak wyżej zostało wykazane był kredytem mieszkaniowym przeznaczonym na zakup działki pod budowę domu jednorodzinnego.
Kredyt w B należy zatem traktować jako kredyt refinansowy w części przeznaczonej na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego, zgodnie z § 1 ust. 4 Rozporządzenia.
Podsumowując Kredyt w B stanowi:
Ø w części przeznaczonej na spłatę kredytu z Banku C - kredyt refinansowy w rozumieniu § 1 ust. 4 Rozporządzenia,
Ø w pozostałej części - kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na budowę domu jednorodzinnego.
Oba elementy Kredytu w B dotyczą tej samej, jednej inwestycji mieszkaniowej, co uzasadnia zastosowanie zaniechania poboru podatku do całości umorzonej wierzytelności.
Ubocznie warto zwrócić uwagę, że w interpretacji indywidualnej o sygnaturze 0113-KDIPT2-2.4011.531.2025.2.EC z dnia 14 sierpnia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za prawidłowe stanowisko podatników, którzy zaciągnęli kredyt hipoteczny na finansowanie budowy domu jednorodzinnego oraz spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego. W ww. interpretacji organ podatkowy stwierdził, że przychód uzyskany z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego celem, którego było finansowanie budowy domu jednorodzinnego oraz refinansowanie kredytu przeznaczonego również na budowę domu jednorodzinnego, będzie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bardzo zbliżony do stanu faktycznego opisanego w ww. interpretacji. Pierwszy kredyt (w Banku C) został zaciągnięty na zakup działki pod budowę domu jednorodzinnego (cel mieszkaniowy określony w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Drugi kredyt (w B) został zaciągnięty na spłatę pierwszego kredytu oraz budowę domu jednorodzinnego na tej samej działce (cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Oba kredyty dotyczyły tej samej, jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. nabycia gruntu i wybudowania na nim domu jednorodzinnego z przeznaczeniem na własne cele mieszkaniowe.
2. Fakt, że Wnioskodawcy pozostają w związku nieformalnym (konkubinacie), a nie w małżeństwie, nie stanowi przeszkody do skorzystania z przedmiotowego zaniechania poboru podatku.
Przepisy Rozporządzenia oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie różnicują skutków podatkowych w zależności od tego, czy kredytobiorcy pozostają w związku małżeńskim, czy w związku nieformalnym (konkubinacie).
Kluczowe znaczenie dla zastosowania zaniechania poboru podatku ma:
- cel kredytu (cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych),
- realizacja jednej inwestycji mieszkaniowej,
- zabezpieczenie hipoteczne,
- brak wcześniejszego korzystania z zaniechania poboru podatku.
Warunki te są spełnione niezależnie od tego, czy kredytobiorcy są małżeństwem, czy pozostają w konkubinacie.
Zgodnie z § 1 ust. 7 rozporządzenia, w przypadku, gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Powyższy przepis nie różnicuje sytuacji prawnej kredytobiorców w zależności od formy związku (małżeństwo czy konkubinat).
Warunkiem zastosowania zaniechania poboru podatku jest spełnienie przesłanek określonych w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia, tj. zaciągnięcie kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz brak wcześniejszego korzystania z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
Zgodnie z § 1 ust. 5 rozporządzenia przez jedną inwestycję mieszkaniową rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Przepis ten nie wymaga, aby gospodarstwo domowe było prowadzone przez osoby pozostające w związku małżeńskim. Wystarczające jest, aby osoby te zajmowały wspólnie jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, stale w nim zamieszkiwały i wspólnie gospodarowały.
Wnioskodawcy spełniają powyższe warunki, co uzasadnia uznanie, że kredyty zostały zaciągnięte na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.
3. Podlegająca wypłacie przez Bank kwota dodatkowa w wysokości po (…) PLN dla każdego z Wnioskodawców, stanowiąca zwrot części wcześniej poniesionych przez nich kosztów spłaty kredytu hipotecznego, nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z § (...) projektu ugody Bank dokona zapłaty na rzecz Kredytobiorców kwoty (…) PLN (po (…) PLN dla każdego z Kredytobiorców), ustalonej jako część różnicy pomiędzy rzeczywistymi spłatami dokonanymi przez Kredytobiorców w ramach wykonywania Umowy Kredytu, a kwotą należną Bankowi, w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy Kredytu na warunkach sprzed zawarcia ugody.
Kwota ta stanowi zwrot świadczeń spełnionych przez Wnioskodawców na rzecz Banku, a które są Bankowi nienależne.
Wyjaśnić należy, że Bank wypłacił Wnioskodawcom kapitał w łącznej wysokości (…) PLN.
Spłata kredytu miała miejsce ze wspólnego konta Wnioskodawców, z którego Bank pobierał ratę kapitałowo-odsetkową. Na dzień (…) sierpnia 2025 r. suma uiszczonych rat wynosiła (…) zł, a zatem już wówczas przewyższała wypłacony kapitał.
Na skutek rozliczeń dokonanych w związku z zawarciem ugody Bank zwróci Wnioskodawcom środki, które wcześnie przekazali Bankowi w wykonaniu Umowy Kredytu.
W przypadku zwrotu wcześniej wpłacanych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro w związku z zawarciem ugody każdy z Wnioskodawców otrzyma zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy Kredytu przekazał na rzecz Banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu hipotecznego, to otrzymany zwrot nie będzie stanowił przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wypłata kwoty dodatkowej nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawców, lecz jedynie zwrot ich własnych środków, które wcześniej wpłacili na rzecz Banku. W konsekwencji kwota dodatkowa nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
V. WNIOSKI
W związku z powyższym Wnioskodawcy wnoszą o potwierdzenie, że:
1. Umorzona przez Bank kwota wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego denominowanego nr (…) będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
2. Jednocześnie do tego przychodu wobec każdego z Wnioskodawców znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102).
3. Żaden z Wnioskodawców nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia wierzytelności kredytowej, gdyż oboje spełniają wszystkie przesłanki określone w § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
4. Fakt pozostawania przez Wnioskodawców w związku nieformalnym (konkubinacie), a nie w małżeństwie, nie ma wpływu na możliwość skorzystania z przedmiotowego zaniechania poboru podatku, gdyż przepisy rozporządzenia nie różnicują sytuacji prawnej kredytobiorców w zależności od formy związku. Kluczowe znaczenie ma spełnienie przesłanek określonych w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia, tj. zaciągnięcie kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz brak wcześniejszego korzystania z zaniechania poboru podatku.
5. Mająca podlegać wypłacie przez Bank kwota dodatkowa w wysokości po (…) PLN dla każdego z Wnioskodawców, stanowiąca zwrot świadczenia nienależnego, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawców przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż stanowi jedynie zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawców tytułem spłaty kredytu, a które to środki w wyniku zawarcia ugody i zmiany warunków Umowy Kredytu staną się świadczeniem nienależnym po stronie Banku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Państwa, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:
- do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
- do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
- do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
- a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
- w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 21 ust. 25 omawianej ustawy, wydatkiem uznawanym za cel mieszkaniowy jest m.in. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie. Ponadto, w artykule tym – jako jeden z wydatków na cele mieszkaniowe – został wymieniony również wydatek poniesiony na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „remontu”. Dla wyjaśnienia tego pojęcia należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”. Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”.
Za „remont”, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące budynku i jego części składowych (tj. wszystkiego, co nie może być odłączone od budynku bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), służące jego utrzymaniu we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. „Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie budynku mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu go do zdolności użytkowej. W każdym przypadku remont dotyczy „materii” budynku mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa, bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi budynku.
Wobec powyższego wydatkowanie przez Państwa środków z kredytu zaciągniętego w 2005 r. na spłatę kredytu w C (który to kredyt został zaciągnięty na zakup działki) oraz budowę domu jednorodzinnego na ww. działce, a także na wykończenie wnętrz, ścian działowych poddasza, instalację elektryczną poddasza, taras są wydatkami wskazanymi w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Do takich wydatków nie można jednak zaliczyć wydatków poniesionych na ogrodzenie działki oraz prace terenowe. Wydatki te nie mieszczą się bowiem w katalogu zwolnień określonych w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 3 rozporządzenia wynika, że „w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy (…), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego”.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez bank części kwoty kredytu zaciągniętego przez Państwa w 2005 r. stanowi dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego na budowę domu jednorodzinnego położonego na wcześniej nabytej działce, na spłatę kredytu zaciągniętego w C na zakup tej działki oraz na wykończenie wnętrz, ścian działowych poddasza, instalację elektryczną poddasza, taras pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełniacie bowiem Państwo wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.
Zaniechanie to nie będzie dotyczyło kwoty umorzonej wierzytelności, w części w jakiej kwota kredytu wydatkowana na ogrodzenie działki oraz prace terenowe pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu. Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Państwa przychód, winni Państwo zapłacić podatek dochodowy.
Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych planowanej wypłaty ustalonej w ugodzie kwot po (…) zł, dla każdego z Państwa wyjaśniam że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1, wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych – co już wcześniej zauważono – można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
We wniosku wskazali Państwo, że w ramach ugody bank zaproponował wypłatę na Państwa rzecz kwoty w wysokości (…) zł, jest to zwrot różnicy (nienależnego świadczenia) pomiędzy rzeczywistymi spłatami dokonanymi przez Państwa w ramach wykonywania umowy kredytu, a kwotą należną bankowi.
Zatem w analizowanej sprawie po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymali Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali Państwo na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu hipotecznego. A zatem otrzymali Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowodowała więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku. Wypłata ta jest dla Państwa neutralna podatkowo.
W konsekwencji, wypłata przez bank ww. kwot nie będzie stanowiła dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będą Państwo mieli obowiązku zapłaty podatku od zwróconych przez bank kwot.
Jednocześnie odnosząc się do Państwa wątpliwości czy fakt, że pozostają Państwo w związku nieformalnym (konkubinacie), a nie w małżeństwie ma wpływ na możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku wskazuję, że fakt ten pozostaje bez wpływu na możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pan X (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo