Podatniczka (osoba fizyczna, rezydent podatkowy w Polsce) wraz z rodzicami zawarła w 2006 r. umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Środki przeznaczono na zakup i remont lokalu mieszkalnego na własne potrzeby mieszkaniowe. Kredyt spłacała wyłącznie podatniczka. Umowa zawierała klauzule abuzywne, w wyniku czego sąd okręgowy wyrokiem z sierpnia 2025 r. ustalił nieważność umowy. Wyrok nie jest…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 25 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 19 marca 2026 r. (wpływ 19 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca („Podatnik”) jest osobą fizyczną, posiada polskie obywatelstwo oraz miejsce stałego zamieszkania (tzw. rezydencję podatkową) i nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust.1a uPIT.
Wnioskodawca wraz z rodzicami (AA i BA) jako kredytobiorcy zawarli z bankiem A (którego następcą prawnym jest Bank B (dalej: „Bank”) umowa kredytu r. sporządzona dnia (…) listopada 2006 r., zawarta dnia (…) grudnia 2006 r. w kwocie (…) zł.
Kredyt był indeksowany do CHF i po wypłaceniu kapitału kredytu zadłużenie kredytobiorców ustalono na kwotę (…) CHF (dalej Umowa kredytu). Rodzice przystąpili do umowy kredytu jedynie w celu wzmocnienia zdolności kredytowej córki – Wnioskodawczyni. Kredyt spłacała Wnioskodawczyni. W chwili zawarcia umowy kredytu Wnioskodawczyni nie była zamężna.
Środki z tego kredytu zostały przeznaczone na sfinansowanie nabycia prawa własności do lokalu mieszkalnego, pokrycie części kosztów remontu tego lokalu, refinansowanie poniesionych kosztów zadatku, na remont, pokrycie kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy, kosztów opłaty sądowej od wpisu hipoteki, kosztów z tytułu ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia na wypadek całkowitej niezdolności do pracy. Bank zaproponował kredytobiorcom kredyt hipoteczny waloryzowany/indeksowany do CHF jako produkt tani i korzystny, mimo, że Podatnik wraz z rodzicami uzyskiwali dochody w PLN.
Zgodnie z Umową kredytu wszyscy kredytobiorcy solidarnie odpowiadają za zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego. Kredyt został zabezpieczony m.in. przez: Hipoteka – kaucyjna w PLN do kwoty 170% kwoty kredytu ustanowionej na kredytowanej nieruchomości.
Kredyt został wypłacony zgodnie z umową, a mieszkanie zakupione przez wszystkich Kredytobiorców. Lokal mieszkalny był przeznaczony na własne cele mieszkaniowe Podatnika. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński po zawarciu umowy kredyty, w małżeństw obowiązuje wspólność majątkowa. Małżonek nie był współwłaścicielem mieszkania nabytego za kredyt (mieszkanie zostało nabyte przed zawarciem związku małżeńskiego).
Kredyt był spłacany w złotych wyłącznie przez podatnika. Umowa kredytu zawarta z Bankiem zawierała liczne klauzule abuzywne. Na skutek pozwu wniesionego dnia (…) października 2023 r., skierowanego przeciwko Bankowi B przez powodów Wnioskodawczyni, AA oraz BA, Sąd Okręgowy w wyrokiem z dnia (…) sierpnia 2025 r. :
1) ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu zawartej (…) grudnia 2006 roku, pomiędzy Wnioskodawczynią, AA i BA, a Bankiem z powodu jej nieważności,
2) zasądził od pozwanego Banku B na rzecz powódki Wnioskodawczyni (…) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
a) od (…) zł od (…) sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty;
b) od (…) zł od (…) stycznia 2024 roku do dnia zapłaty;
3) zasądził od pozwanego Banku B na rzecz powódki Wnioskodawczyni (…) CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) stycznia 2024 roku do dnia zapłaty,
4) kosztami postępowania obciążył pozwanego w całości i zasądza od niego na rzecz powodów (…) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Wyrok nie jest prawomocny.
W związku z powyższym Bank zaproponował polubowne rozstrzygniecie sporu między stronami w zakresie wzajemnie przysługujących roszczeń, które są przedmiotem sporu sądowego w postępowaniu toczącym się przed Sądem Sąd Okręgowym przez zawarcie ugody do Umowy kredytu (dalej: „Ugoda”).
Zgodnie z projektowanymi zapisami ugody:
Ugoda będzie zawierana w celu:
a. całkowitego umorzenia pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu wynikającej z Umowy;
b. pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń Stron poprzez zapłatę/zwrot przez Bank na rzecz Klienta kwoty uzgodnionej w Ugodzie;
c. zrzeczenia się przez Klienta roszczeń wobec Banku w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy (na dotychczasowych warunkach;
d. a także zrzeczenia się przez Bank wszelkich dalszych roszczeń w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy ponad kwotę uzgodnioną w tej Ugodzie.
W ugodzie Strony potwierdzają, że w wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę (…) PLN, a na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę (…) PLN i/lub (…) CHF.
W ugodzie Klient oświadcza, że uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot. Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie (…) CHF („Aktualne Zadłużenie”), na którą to kwotę składają się:
a. kapitał kredytu pozostający do spłaty: (…) CHF,
b. odsetki umowne od kapitału kredytu: (…) CHF,
c. pozostałe odsetki, opłaty i koszty: (…) CHF.
Wartość Aktualnego Zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 9.12.2025 r. w wysokości (…) PLN/CHF, wynosi łącznie: (…) PLN.
W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty/zwrotu na rzecz Klienta – Wnioskodawcy kwoty (…) PLN (Zwrot) w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia zdarzenia (zawarcia ugody).
Z dniem zawarcia Ugody:
a) Bank w całości zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią,
b) Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu.
Klient i Bank zgodnie postanawiają, że treść tej Ugody wyczerpuje wszystkie roszczenia Klienta i Banku związane z zawarciem i wykonywaniem Umowy, zaś zapłata przez Bank na rzecz Klienta kwoty ((…) PLN) i całkowite umorzenie pozostałego zadłużenia Klienta wynikającego z Umowy będą skutkować całkowitym rozliczeniem udzielonego kredytu oraz wygaśnięciem Umowy, a tym samym zakończeniem jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy Klientem a Bankiem w odniesieniu do kredytu, a także umorzeniem Postępowania z powództwa Klienta (wobec cofnięcia przez Klienta pozwu).
Skutkiem ugody Bank ma zapłacić Podatniczce kwotę (…) zł. Kwota ta będzie stanowiła zwrot zapłaconych wcześniej należności tytułem spłaty kredytu. Podatniczka zapłaciła na rzecz Banku (…) zł i (…) CHF. Bank wypłacił (…) zł tytułem kapitału kredytu.
Czyli na skutek dokonania Zwrotu – włącznym rozliczeniu Umowy i Ugody – nie dojdzie do sytuacji, w której Podatniczka jako kredytobiorca uiściłaby na rzecz Banku kwotę niższą aniżeli kwota finansowania otrzymana od Banku w PLN (kwota kapitału Kredytu). Podatniczka na podstawie zawartej Ugody otrzymuje w ramach Zwrotu część środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy kredytowej przekazał na rzecz Banku, w szczególności w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu.
Podatniczka rozważa zawarcie niniejszej Ugody, ponieważ jest zainteresowana jak najszybszym zakończeniem Umowy kredytu – a dalszy spór sądowy z Bankiem w postępowaniu toczącym się przed Sądem Sąd Okręgowy będzie czasochłonny i związany z ponoszeniem dodatkowych kosztów sądowych i zastępstwa procesowego.
Ugoda nie została jeszcze podpisana - Wnioskodawca jest w trakcie negocjacji warunków Ugody z Bankiem.
Bank, z którym Podatniczka zawarła Umowę kredytu jest podmiotem, którego podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej jest działalność bankowa prowadzona na podstawie i zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz regulacji Komisji Nadzoru Finansowego, podlegająca nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Bank jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Wnioskodawca z rodzicami zawarli Umowę kredytu jako konsumenci.
Celem zaciągnięcia tego kredytu hipotecznego wskazanym w Umowie było zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawczyni. Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawczyni.
Ponadto Wnioskodawczyni wskazała, że treść ugody nie polega na przeliczeniu zobowiązania po konkretnym kursie.
W ramach ugody Bank dochodzi do wniosku, że świadczenia Podatniczki powinny być w innej wysokości, a wobec tego część kwot jest na rzecz Podatniczki zwracana. Bank odmawia zapisania w ugodzie, że zwrotowi podlegają kwoty wcześniej zapłacone tytułem rat kapitałowo-odsetkowych.
Pytanie
Czy w związku z opisanym w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym zawarciem Ugody i dokonaniem Zwrotu (kwoty (…) PLN) przez Bank na rzecz Podatnika, po stronie Podatnika nie powstaje przychód podatkowy z tytułu otrzymania Zwrotu, w rozumieniu przepisów uPIT?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, w związku z opisanym w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym zawarciem Ugody i dokonaniem Zwrotu na rzecz Podatnika, po stronie Podatnika nie powstaje przychód podatkowy z tytułu otrzymania Zwrotu, w rozumieniu przepisów uPIT a tym samym nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego.
Uzasadnienie
Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku oraz objętych zaniechaniem poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o PIT, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Katalog źródeł przychodów, których osiągnięcie powoduje powstanie obowiązku podatkowego w PIT, został zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem: „źródłami przychodów są: pkt 9) inne źródła”. Katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się, że zaliczyć należy do niego wyłącznie te przychody, które rodzą obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o PIT, ale nie mogą być przyporządkowane do żadnego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b tejże ustawy (tak np. W. Modzelewski, M. Słomka (red.), Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyd. 17, Warszawa 2022).
Stosownie bowiem do art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się „w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17”.
Mając na uwadze powyższe, należy zbadać, czy w związku z dokonaniem Zwrotu, po stronie Kredytobiorcy powstaje przychód z innych źródeł w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, „z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.
Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o PIT, przychodem są zatem:
a) w przypadku pieniędzy i wartości pieniężnych – kwoty i wartości otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym;
b) w przypadku otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – wartości otrzymanych świadczeń (J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz. Wyd. 18, Warszawa 2017).
Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego przysporzenia majątkowego. O uzyskaniu przychodu można mówić zatem jedynie w sytuacji, gdy podatnik uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań.
Oznacza to, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego stronie przychodu podatkowego dla celów PIT. Nie wystarczy bowiem zidentyfikowanie strumienia pieniądza, który płynie w kierunku podatnika. Konieczne jest ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika (przyrost w jego majątku).
(Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: „NSA”) w wyroku z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 799/18, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „KIS”) w interpretacji indywidualnej z 3 marca 2022 r., sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.905.2021.5.MAP): Powyższe potwierdza, iż pomimo tego, że w literalnym brzmieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT wskazuje, że przychodem są wszelkie pieniądze i wartości pieniężne otrzymane przez podatnika, nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego stronie przychodu podatkowego dla celów PIT.
W szczególności, do powstania przychodu skutkującego realnym przysporzeniem majątkowym nie dochodzi w przypadku zwrotu wydatków na rzecz podatnika. W takiej sytuacji koszty w pierwszej kolejności są ponoszone (finansowane) z własnych środków podatnika, a następnie są mu zwracane, w konsekwencji czego po stronie podatnika nie powstaje rzeczywiste przysporzenie majątkowe, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego uszczuplenia w jego majątku. O braku przysporzenia majątkowego w takich sytuacjach wypowiadały się sądy administracyjne, w tym NSA w wyroku z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2253/15.
Takie stanowisko zajął również przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Po 336/19. Reasumując powyższe rozważania, nie każdy strumień środków pieniężnych płynących w kierunku podatnika powinien być traktowany jako zdarzenie skutkujące osiągnięciem przychodu podatkowego dla celów PIT. Przychód w rozumieniu ustawy o PIT jest określonym - realnym i wymiernym – przyrostem majątkowym, którego powstanie musi mieć charakter definitywny.
Odnosząc powyższe reguły do rozważanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, należy zwrócić uwagę na pojęcia instytucji „ugody”. Instytucja ugody jako jednego z typów umowy jest regulowana przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego, przez ugodę „strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać”.
Cytowana powyżej definicja pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne ugody:
a) ugoda może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku;
b) celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu;
c) strony ugody dążą do osiągnięcia tego celu przez wzajemne ustępstwa.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Ugodę zalicza się do kategorii umów ustalających i następczych, tj. mających na celu nadanie już istniejącemu stosunkowi prawnemu cechy pewności i bezsporności. Ugoda może zmierzać do potwierdzenia treści już istniejącego stosunku prawnego, jak i zmieniać bądź rozwiązywać ten stosunek. Natomiast nie może ona kreować nowego stosunku prawnego (K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022).
Takie stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z 4 lutego 2004 r., sygn. akt I CK 178/03, w którym Sąd wskazał, że: "Literalne brzmienie przepisu, w którym zawarto legalną definicję ugody, jednoznacznie uzasadnia wniosek, iż o ugodzie można mówić jedynie w sytuacji, gdy reguluje ona prawa i obowiązki stron (w celu usunięcia wątpliwości lub sporu) – przy czynieniu wzajemnych ustępstw - w ramach istniejącego już stosunku prawnego. Ugoda nie może natomiast kreować nowego stosunku prawnego między stronami „Dokonanie Zwrotu przez Bank jest zatem konsekwencją zgodnego uznania przez Bank i Wnioskodawcę, że część postanowień umownych w ramach łączącej strony Umowy mogłaby być przedmiotem sporu, a w konsekwencji zawarcie Ugody jest zasadne, natomiast Wnioskodawcy należy się zwrot określonej kwoty (Zwrot).
Strony uznają, że Wnioskodawcy należy się Zwrot mimo stwierdzenia, iż „W ugodzie Strony potwierdzają, że w wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę (…) PLN, a na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę (…) PLN i/lub (…) CHF. W ugodzie Podatnik oświadcza, że uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot”.
W świetle powyższego, mając na uwadze elementy konstrukcyjne instytucji ugody, tj. w szczególności fakt, że ugoda nie kreuje nowego stosunku prawnego i jest zawierana niejako „na tle” pierwotnego stosunku prawnego, rozliczenia z tytułu Ugody dla celów PIT nie powinny być rozpatrywane w oderwaniu od rozliczeń dokonywanych pomiędzy Bankiem a Podatnikiem na podstawie Umowy. Z uwagi na powyższe należy zwrócić uwagę, że w związku z zawarciem Ugody Podatnik otrzymuje jedynie niejako ekwiwalent środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy kredytu przekazał na rzecz Banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu.
Potwierdzeniem powyższego jest wskazany w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego fakt, że wskutek dokonania Zwrotu w łącznym rozliczeniu umowy i Ugody – nie dojdzie do sytuacji, w której Podatnik uiściłby na rzecz Banku kwotę niższą aniżeli kwota finansowania otrzymana od Banku w PLN (kwota kapitału Kredytu).
Tym samym, Zwrot dotyczy jedynie kwot uiszczonych przez Podatnika na rzecz Banku przewyższających wartość kapitału kredytu otrzymanego przez Podatnika. W konsekwencji w ramach analizowanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego Podatnik otrzymuje jedynie środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z jego własnych środków. Zatem kwoty te nie powodują faktycznego przyrostu w jego majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w jego majątku.
W konsekwencji, taka operacja nie spełnia celu i podstawowej przesłanki przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Tym samym, nieuzasadnione byłoby opodatkowanie PIT kwot otrzymywanych na mocy Ugody tytułem Zwrotu jako niespełniających definicji „przychodu”.
Podsumowując, w analizowanym przypadku po stronie Podatnika nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego. W tym wypadku następuje jedynie wypłata środków pieniężnych będących ekwiwalentem wydatków poniesionych uprzednio przez Podatnika na rzecz Banku w związku z wykonywaniem Umowy, co przesądza o tym, że do przychodów podlegających opodatkowaniu PIT nie powinno zaliczać się kwot uzyskanych z tego tytułu. Brak powstania przychodu podatkowego w odniesieniu do zwrotu – na mocy zawartej ugody - środków odpowiadających uprzednio uregulowanym należnościom wynikającym z umowy kredytu został potwierdzony przez Dyrektora KIS w wydawanych interpretacjach podatkowych.
Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 9 marca 2023 r. o nr 0114-KDIP3-1.4011.4.2023.1.MS2 Dyrektor KIS, Analogicznie stanowisko zostało zaprezentowane przez Dyrektora KIS w interpretacji indywidualnej z 28 kwietnia 2023 r. o nr 0114-KDIP3-2.4011.243.2023.1.MN: Mając na uwadze powyższe, w świetle przytoczonej powyżej argumentacji, w związku z zawarciem Ugody i otrzymaniem Zwrotu, po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.
W konsekwencji, skoro - w związku z dokonywaniem Zwrotów - po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, to tym samym nie sposób mówić, aby świadczenie wypłacane przez Bank na mocy Ugody stanowiło przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Wobec powyższego, skoro – jak Pani wskazała – kwota, którą wypłaci Pani bank, będzie stanowiła zwrot zapłaconych wcześniej należności tytułem spłaty kredytu, a ponadto w ramach ugody bank doszedł do wniosku, że świadczenia powinny być w innej wysokości, a wobec tego część kwot jest na Pani rzecz zwracana, to jej otrzymanie nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla pozostałych współkredytobiorców.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo