Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.226.2026.2.KP

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

1 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 marca 2026 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 1 marca 2026 r. (wpływ 20 marca 2026 r.) oraz pismem z 1 kwietnia 2026 r. (wpływ 1 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.Zainteresowana będąca stroną postępowania:

A.A.;

2.Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

B.B.

Opis zdarzenia przyszłego

Pani A.A. oraz Pan B.B. (dalej jako Kredytobiorcy lub Wnioskodawcy) w dniu (…) 2008 r. zawarli z Bankiem (...) (obecnie (...)) (dalej jako Bank) Umowę o kredyt konsolidacyjny nr (...) (dalej jako Umowa).

Bank, na Postawie Umowy, udzielił Kredytobiorcom kredytu konsolidacyjnego w kwocie (...) CHF na okres (…) miesięcy od (…) 2008 r. do (…) 2043 r.

Kredytobiorcy w Umowie oświadczyli, że kredyt zostanie przez nich przeznaczony na spłatę zaciągniętych zobowiązań kredytowych oraz na dowolny cel.

Zgodnie z (…) Umowy: „Kredyt zostanie wypłacony w całości w terminie do (…) dni roboczych po spełnieniu przez Kredytobiorcę wszystkich warunków wypłaty kredytu określonych w załączniku nr 2 do Umowy na wskazane w dyspozycji wypłaty kredytu rachunki służące do spłaty zobowiązań kredytowych Kredytobiorcy, tj.:

-    do równowartości (...) PLN (co stanowi kwotę (...) CHF przeliczona wg kursu kupna dewiz z dnia (…) 2008 r.) na rachunek (...) nr (...) tytułem spłaty kredytu mieszkaniowego;

-    do równowartości (...) PLN (co stanowi kwotę (...) CHF przeliczona wg kursu kupna dewiz z dnia (…) 2008 r.) na rachunek (...) nr (...), tytułem spłaty kredytu samochodowego;

-    do równowartości (...) PLN (co stanowi kwotę (...) CHF przeliczona wg kursu kupna dewiz z dnia (…) 2008 r.) na rachunek (...) nr (...), tytułem spłaty pożyczki w ROR;

-    do równowartości (...) PLN (co stanowi kwotę (...) CHF przeliczona wg kursu kupna dewiz z dnia (...) 2008 r. na rachunek (...) nr (...), tytułem spłaty kredytu samochodowego, oraz

-    do równowartości (...) PLN (co stanowi kwotę (...) CHF przeliczona wg kursu kupna dewiz z dnia (...) 2008 r.) na rachunek wskazany przez Kredytobiorcę w dyspozycji wypłaty kredytu, po potrąceniu prowizji Banku”.

Powyższy zapis został w pełni zrealizowany.

Do Umowy był zawarty aneks, który dotyczył m.in. zmiany ubezpieczyciela, jednak nie zmienił on wysokości i celów udzielonego kredytu.

Kredytowana nieruchomość (mieszkanie) była wykorzystywana przez Kredytobiorców w celu zaspokojenia ich własnych potrzeb mieszkaniowych, jednak w związku z sytuacją życiową Wnioskodawcy musieli wyprowadzić się z mieszkania. Mieszkanie zostało wynajęte w ramach najmu prywatnego. Wnioskodawcy nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie wynajmu mieszkań. W przyszłości planowana jest sprzedaż mieszkania. Wnioskodawcy są w trakcie rozwodu, od 2023 roku posiadają rozdzielność majątkową. Kredyt udzielony na podstawie Umowy nie był przeznaczony na finansowanie żadnej innej nieruchomości poza przedmiotowym mieszkaniem. Wnioskodawcy są współwłaścicielami kredytowanej nieruchomości. Wnioskodawcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za spłatę kredytu.

W związku z kwestionowaniem ważności Umowy, Wnioskodawcy wnieśli pozew do sądu przeciwko Bankowi. Bank również wytoczył powództwo przeciwko Wnioskodawcom.

W związku z negocjacjami w ramach prowadzonych postępowań Wnioskodawcy planują zawrzeć z Bankiem ugodę (dalej jako Ugoda), która ureguluje kwestie wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy. Ugoda ta przewiduje co następuje: Bank oświadcza, że w księgach rachunkowych banku na dzień zawarcia Ugody wysokość zadłużenia Kredytobiorców z tytułu Umowy wynosi (...) CHF w tym:

a)    kapitał (...) CHF,

b)    odsetki bieżące (...) CHF,

c)    składki ubezpieczeniowe (zaległe) (...) CHF.

Bank oświadcza, że na dzień zawarcia ugody wysokość zadłużenia Kredytobiorców z tytułu opłat ubezpieczeniowych wynosi z tytułu ubezpieczenia na życie: (...) CHF

Całkowita kwota do spłaty na dzień zawarcia ugody wynosi (...) CHF.

Kredytobiorcy oświadczają, że to zwolnienie z długu przyjmują.

W wyniku zawarcia tej ugody Bank zwróci Wnioskodawcom dodatkowo część ich wpłat. Kwotę (...) zł Bank wypłaci na rzecz B.B. oraz kwotę (...) zł Bank wypłaci na rzecz A.A. w terminie 14 dni od dnia dostarczenia na adres e-mail Banku lub do placówki bankowej oświadczenia o cofnięciu powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia i potwierdzeniem nadania przesyłki poleconej lub pieczęcią sądu z datą wpływu dokumentu. Do wyliczenia tej kwoty Bank przyjął różnicę między wpłatami Kredytobiorców a wypłaconym kredytem. Wpłaty Wnioskodawców w walucie CHF Bank przeliczył na walutę złoty po średnim kursie CHF z dnia wpłaty wyliczonym przez Narodowy Bank Polski.

Kredytowana nieruchomość była zabezpieczona hipoteką.

Bank pobrał prowizję w wysokości (...) CHF. Prowizja została potrącona z kwoty kredytu w dniu wypłaty kredytu.

Wnioskodawcom nie umarzano dotychczas żadnych wierzytelności z tytułu kredytów zabezpieczonych hipotecznie udzielonych na własne cele mieszkaniowe; w konsekwencji nie korzystali z zaniechania poboru podatku przewidzianego w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U.2025.1672 t.j.) (dalej jako Rozporządzenie).

Zgodnie z treścią Ugody, koszty procesu zostaną poniesione przez Bank w wysokości łącznie (...) zł, co oznacza, że Bank wypłaci Wnioskodawcom kwotę (...) zł na rachunek należący do B.B. i kwotę (...) zł na rachunek należący do A.A. jako zwrot poniesionych przez Wnioskodawców kosztów postępowań, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Kwota kredytu konsolidacyjnego przeznaczonego na zakup mieszkania stanowi w zaokrągleniu 76,84% całego kredytu konsolidacyjnego i wynika z wyliczenia: (...) CHF/(...) CHF *100%=76,84%.

W uzupełnieniu wniosku wskazaliście Państwo co następuje.

Wnioskodawczyni nie zna dokładnej daty zawarcia ugody z bankiem oraz planowanej daty dokonania umorzenia, zapewne będzie to miesiąc, dwa, a może trzy od otrzymania interpretacji indywidualnej. Część spraw nie zależy od Wnioskodawczyni (np. wypisanie banku z hipoteki, odwołanie pozwów). Wnioskodawczyni wskazuje jednak, że na pewno będzie to w 2026 roku.

Na pytanie czy kredyt konsolidacyjny, o którym mowa we wniosku, będący przedmiotem ugody został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów udzielono odpowiedzi Tak, kredyt wypłacił bank (...), z siedzibą we (…) i jako legalny bank podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.

Kredyt był zabezpieczony hipoteką.

Ugoda przewiduje, co następuje:

W wyniku zawarcia Ugody Bank zwalnia Kredytobiorców z długu (umarza ich zadłużenie) w kwocie (...) CHF.

Na powyższą kwotę składają się zadłużenie z tytułów takich jak:

a)    kapitał: (...) CHF,

b)    odsetki bieżące: (...) CHF,

c)    składki ubezpieczeniowe (zaległe): (...) CHF.

A także zadłużenie z tytułu opłat ubezpieczeniowych – z tytułu ubezpieczenia na życie: (...) CHF.

Na pytanie na jakie wydatki zostały przeznaczone środki pieniężne wypłacone na „dowolny cel” - czy były one przeznaczone na wydatki określone w art. 21 ust.25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych związane z kredytowaną nieruchomością (np. remont tej nieruchomości, inne - jakie) udzielono odpowiedzi Wnioskodawczyni, z uwagi na duży upływ czasu nie pamięta, jednak najpewniej były to bieżące wydatki.

W odniesieniu do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w (...), na którego spłatę zaciągnęliście Państwo kredyt konsolidacyjny, wskazaliście Państwo co następuje.

Kredyt został przeznaczony zgodnie z umową na sfinansowanie nabycia lokalu mieszkalnego.

Kredyt dotyczył tej samej nieruchomości co kredyt konsolidacyjny.

Na pytanie czy bank, z którym zawarła Pani umowę dotyczącą kredytu mieszkaniowego jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów udzielono odpowiedzi Tak.

Kredyt był zabezpieczony hipoteką.

Ponadto, na pytanie czy w wyniku zawarcia ugody bank zwróci Państwu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorcę (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu) udzielono odpowiedzi Tak.

Natomiast na pytanie czy będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Państwa do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi udzielono odpowiedzi Tak, to środki wynikające z nadpłaty raty kredytu.

Z kolei w odniesieniu do zwracanych kosztów procesu, na pytanie czy kwoty stanowiące zwrot kosztów procesu, które Bank Państwu zwróci są równe kwotom poniesionych opłat i nie przewyższają faktycznie poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu udzielono odpowiedzi Tak, część zwracanych kosztów procesu zostanie przelana na konto Kancelarii. Pozostałą część otrzymają Wnioskodawcy. Wnioskodawcy ponieśli w związku z prowadzonym procesem dodatkowo koszty Kancelarii w wysokości wyższej niż kwota zwracanych kosztów procesu.

Pytanie

1.  Czy przychód z tytułu umorzenia wierzytelności w wysokości (...) CHF będzie podlegać zaniechaniu poboru podatku z Rozporządzenia w wysokości 76,84% jako procent w jakim pozostaje kwota (...) CHF (przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego) do całkowitej kwoty kredytu konsolidacyjnego ((...) CHF)?

2.  Czy od umarzanych kwot (...) CHF i (...) CHF z tytułu kwot ubezpieczeń, Wnioskodawcy powinni rozpoznać przychód podatkowy jako przychód z innych źródeł i samodzielnie wykazać w zeznaniu podatkowym za rok, w którym podpiszą ugodę?

3.  Czy kwota zwracana Wnioskodawcom przez Bank (dla każdego z Wnioskodawców (...) zł) nie będzie stanowić przychodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

4.  Czy kwota kosztów procesu zwracana Wnioskodawcom przez Bank (dla każdego z Wnioskodawców (...) zł) nie będzie stanowić przychodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania nr 1, przychód z tytułu umorzenia wierzytelności w wysokości (...) CHF będzie podlegać zaniechaniu poboru podatku z Rozporządzenia w wysokości 76,84% jako procent w jaki pozostaje kwota (...) CHF (przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego) do całkowitej kwoty kredytu konsolidacyjnego ((...) CHF).

Zgodnie z Rozporządzeniem, zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na własne cele mieszkaniowe (wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PDOF) i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PDOF, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Ponadto w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Stwierdzić należy, że umorzona przez Bank wierzytelność z tytułu kredytu zaciągniętego na podstawie Umowy będzie stanowić dla Wnioskodawców przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Odnosząc się natomiast do kwestii zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności, o którym mowa w Rozporządzeniu wskazać należy, co następuje.

Udzielony Wnioskodawcom kredyt na podstawie Umowy stanowi kredyt konsolidacyjny. Jest to kredyt przeznaczony na spłatę zadłużeń z różnych tytułów.

Aby umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytu mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia, umorzenie musi dotyczyć takiego kredytu refinansowego lub takiego kredytu konsolidacyjnego, który został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 3 ust. 1 Rozporządzenia.

Z § 1 ust. 4 Rozporządzenia jednoznacznie wynika bowiem, że w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Zatem zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie powyższego rozporządzenia może mieć zastosowanie w sytuacji, gdyby umorzenie kwot wierzytelności z tytułu kredytu dotyczyło takiego kredytu refinansowego bądź takiego kredytu konsolidacyjnego, który w przypadku kredytu refinansowego – zastąpiłby bezpośrednio kredyt mieszkaniowy, bądź w przypadku kredytu konsolidacyjnego zostałby bezpośrednio zaciągnięty na spłatę m.in. kredytu mieszkaniowego – w odpowiedniej części.

Do umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego, zaciągniętego w Banku, w części odpowiadającej spłacie kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w (...) znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia. Zdaniem Wnioskodawców spełniają oni bowiem przesłanki umożliwiające skorzystanie z tego zaniechania do tej części umorzonej wierzytelności.

Natomiast ww. zaniechanie nie będzie miało zastosowania, stosownie do dyspozycji § 1 ust. 4 w związku z ust. 3 Rozporządzenia, do tej części umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego, zaciągniętego w Banku, która odpowiada kwotom przeznaczonym na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PDOF, a więc na spłatę innych zobowiązań wykazanych w Umowie.

Podkreślić bowiem należy, że zaciągnięty przez Wnioskodawców kredyt konsolidacyjny, w części przeznaczonej na spłatę innych zobowiązań niż kredyt mieszkaniowy nie jest kredytem mieszkaniowym w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, ponieważ nie został zaciągnięty na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, umorzenie przez bank wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego w Banku w części odnoszącej się do wydatków innych niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc spłaty innych zobowiązań niż kredyt mieszkaniowy stanowić będzie dla Wnioskodawców przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym przychód z tytułu umorzenia wierzytelności w wysokości (...) CHF podlegać będzie zaniechaniu poboru podatku z Rozporządzenia w wysokości 76,84% jako procent w jakim pozostaje kwota (...) CHF (przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego) do całkowitej kwoty kredytu konsolidacyjnego ((...) CHF).

W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania nr 2, od umarzanych kwot (...) CHF i (...) CHF z tytułu kwot ubezpieczeń, Wnioskodawcy powinni rozpoznać przychód podatkowy jako przychód z innych źródeł i samodzielnie wykazać w zeznaniu podatkowym za rok, w którym podpiszą ugodę.

Zgodnie z § 1 ust. 2 Rozporządzenia kwoty wierzytelności obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje,

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Wnioskodawcom są umarzane kwoty (...) CHF i (...) CHF z tytułu kwot ubezpieczeń. Zdaniem Kredytobiorców powinni oni rozpoznać te kwoty jako przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i samodzielnie wykazać w zeznaniu podatkowym za rok, w którym podpiszą ugodę.

W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania nr 3, kwota zwracana Wnioskodawcom przez Bank (dla każdego z Wnioskodawców (...) zł) nie będzie stanowić przychodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do skutków podatkowych otrzymania od Banku kwoty zwrotu tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot uiszczonych rat kredytowych, należy wskazać, że – co do zasady – za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego. Kwota 2x(...) zł, która zostanie wypłacona przez Bank na rzecz obu Wnioskodawców mieści się w kwotach już wpłaconych na poczet rat, czyli jest zwrotem już wpłaconych przez Wnioskodawców jako kredytobiorców środków, a nie dodatkowym przysporzeniem finansowym.

Wobec tego, ww. otrzymane świadczenie pieniężne nie spowoduje uzyskania przysporzenia majątkowego, tj. faktycznego przyrostu majątku. Otrzymana kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które Kredytobiorcy wpłacili wcześniej do Banku w ramach spłaty kredytu (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu). Tym samym, z tego tytułu nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF. Wypłata ta jest neutralna podatkowo, zatem nie powstanie obowiązek jej rozliczenia dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.

W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania nr 4, kwota kosztów procesu zwracana Wnioskodawcom przez Bank (dla każdego z Wnioskodawców (...) zł) nie będzie stanowić przychodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Mające być zwrócone na rzecz Wnioskodawców koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowić przysporzenia po stronie Wnioskodawców i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ, w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów procesowych nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Wnioskodawców wydatków – nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Pieniądze te nie będą więc przychodem Wnioskodawców w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, Wnioskodawcy nie będą mieć obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności od kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego przez Panią, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu należy wskazać na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).

Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia).

Zatem, aby umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytów mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, umorzenie może dotyczyć takiego kredytu refinansowego lub takiego kredytu konsolidacyjnego, który został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 3 ww. rozporządzenia.

Z analizowanej sprawy wynika, że w 2008 r. bank udzielił Państwu kredytu konsolidacyjnego na spłatę zaciągniętych zobowiązań kredytowych oraz na dowolny cel. Zgodnie z umową kredytową, środki pochodzące z kredytu zostały wypłacone na:

-        spłatę kredytu mieszkaniowego;

-        spłatę kredytu samochodowego;

-        spłatę pożyczki w ROR,

-        spłatę kredytu samochodowego;

-        rachunek wskazany przez Kredytobiorcę w dyspozycji wypłaty kredytu, po potrąceniu prowizji Banku.

Kredyt mieszkaniowy, na którego spłatę zaciągnęliście Państwo kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na sfinansowanie nabycia lokalu mieszkalnego. Ww. kredyt został zabezpieczony hipoteką a bank, z którym zawarł Pan umowę dotyczącą tego kredytu był podmiotem, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzam, że kredyt mieszkaniowy, na którego spłatę zaciągnęliście Państwo kredyt konsolidacyjny wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.

W konsekwencji, mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez bank części kwoty kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego przez Państwa w 2008 r., stanowić będzie dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego do kwoty umorzonej wierzytelności w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Będziecie Państwo bowiem spełniać wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredyt.

W tym zakresie uznałem Państwa stanowisko za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do Państwa wątpliwości w zakresie możliwości skorzystania z ww. zaniechania w odniesieniu do umarzanych kwot z tytułu ubezpieczeń wskazuję, że w przywołanym wcześniej rozporządzeniu w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w § 3 pkt 3 wskazano, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia zaznaczono, że przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć kredyt, który został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie.

Przepis § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, stanowi, że w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Zauważyć należy, że zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego albo konsolidacyjnego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast skoro kredyt konsolidacyjny w części został udzielony na sfinansowanie ubezpieczeń – w tej części ww. kredyt nie jest kredytem mieszkaniowym w rozumieniu wskazanego rozporządzenia oraz nie dotyczy refinansowania kredytu mieszkaniowego, a tym samym wyklucza możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zatem zaniechanie poboru podatku nie będzie dotyczyło kwoty umorzonej wierzytelności, w części w jakiej kwota kredytu zaciągnięta na sfinansowanie ubezpieczeń pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu konsolidacyjnego. Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Państwa przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, powinni Państwo zapłacić podatek dochodowy.

W tym zakresie Państwa stanowisko również uznałem za prawidłowe.

Jednocześnie – biorąc pod uwagę powyższe – wskazuję, że ww. zaniechanie nie będzie miało zastosowania również do tej części umorzonego długu, w zakresie którego kwota uzyskana w ramach kredytu zaciągniętego w 2008 r., została udzielona na spłatę kredytów samochodowych, spłatę pożyczki w ROR oraz cel dowolny, ponieważ w tej części ww. kredyt również nie jest kredytem mieszkaniowym.

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych zwrotu ustalonej w ugodzie kwoty dodatkowej wyjaśniam, że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1, wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych – co już wcześniej zauważono – można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Prezentując zdarzenie przyszłe wskazaliście Państwo, że Bank zwróci Państwu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorcę (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu) oraz, że będą to środki wynikające z nadpłaty raty kredytu.

Zatem w analizowanej sprawie po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymacie Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazaliście Państwo na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu mieszkaniowego. A zatem otrzymacie Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo.

Zwrot przez bank wskazanej we wniosku kwoty dodatkowej nie będzie stanowił dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem nie będziecie mieli Państwo obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez bank kwoty dodatkowej.

W tym zakresie Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu poniesionych kosztów procesu wskazuję co następuje.

Zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie będzie przewyższać faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów procesu, w ramach ugody, którą zamierzacie Państwo zawrzeć z bankiem, nie spowoduje powstania u Państwa przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie przewyższyła poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie będzie stanowił po Państwa stronie przysporzenia, wzrostu Państwa majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Państwa wydatków.

Pieniądze te nie będą Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, Pani stanowisko w tej części uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A.A. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.