Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.23.2026.2.MB

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 6 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 26 stycznia 2026 r. (wpływ 27 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanów faktycznych oraz zdarzenia przyszłego

W dniu (…) maja 2008 r. zawarła Pani wraz z ówczesnym mężem, umowę kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe z (…) Bank (…). (…) grudnia 2018 r. związek małżeński został rozwiązany, a (…) czerwca 2022 r. postanowieniem Sądu Rejonowego o podział majątku wspólnego, lokal mieszkalny, gdzie nadal Pani mieszka, został przyznany na Pani wyłączną własność.

Kredyt przeznaczony był na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej położonej w (…). Kwota udzielonego kredytu indeksowanego kursem CHF wynosiła (…) PLN, co stanowiło wówczas (…) CHF ((…) PLN były to koszty okołokredytowe). Dla powyższej nieruchomości dokonano wpisu hipoteki na rzecz banku. Kredyt wypłacono (…) maja 2008 r., natomiast data zapadalności datowana była na (…) maja 2038 r. Spłata kredytu wraz z odsetkami miała nastąpić w 360 równych miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych. Po zawarciu umowy kredytu bank przysłał harmonogram spłat kredytu. Raty kredytu podane były w walucie CHF, natomiast spłata rat następowała w złotych polskich. Rozliczenie każdej wpłaty następowało z datą wpływu środków do Banku według kursu sprzedaży waluty do której był indeksowany kredyt (CHF) podany w tabeli kursów kupna/sprzedażny dla kredytów hipotecznych udzielanych przez Bank w dniu wpływu środków do banku. Od (…) lipca 2015 r. spłaty kredytu dokonywali Państwo już w walucie franki CHF, gdyż była już taka możliwość. W związku z tym, że kurs franka szwajcarskiego rósł w bardzo szybkim tempie co z kolei przekładało się na wyższe comiesięczne raty, dokonywali Państwo w miarę możliwości nadpłat w celu wcześniejszej spłaty kredytu. Ostatecznie (…) lipca 2020 r. wpłacili Państwo na rzecz Banku ostatnią ratę kredytową czym spłacili kredyt całkowicie.

Na skutek powzięcia wiadomości o zawarciu w umowach kredytów hipotecznych klauzul niedozwolonych w dniu (…) sierpnia 2022 r. Pani i były mąż zawarliście umowę z Kancelarią (…), celem przeanalizowania Państwa umowy kredytowej.

Przeprowadzona analiza wykazała, że Umowa zawiera postanowienia abuzywne skutkujące jej nieważnością. Analiza wykazała, że kwota wpłacona na rzecz banku wyniosła (kapitał +opłaty okołokredytowe) (…) PLN oraz (…) CHF co dało całkowitą sumę (…) PLN a w związku z tym, Bank jest zobowiązany do zwrotu kwoty (…) PLN. (..) lutego 2023 r. otrzymali Państwo wiadomość e-mailową z Kancelaria (…), że pozew o zapłatę przeciwko Bank został już złożony do sądu.

(…) maja 2025 r. Kancelaria (…), złożyła w Sądzie Okręgowym pozew przeciwko Państwu o zapłatę (…) PLN z tytułu zwrotu kapitału udostępnionego na podstawie Umowy kredytu nr (…). (…) października 2025 r. Sąd Okręgowy zasądził od Banku na Państwa rzecz kwoty po (…) PLN oraz po (…) CHF dla każdego z osobna (dla Pani i byłego męża).

(…) października 2025 r. otrzymali Państwo od Banku zaproszenie do negocjacji propozycji ugody, a także zakończenia istniejącego sporu sądowego co do ważności umowy kredytu. Ostatecznie Ugodę do umowy zawarli Państwo (…) grudnia 2025 r.

W Ugodzie ustalono, że na Państwa rzecz Bank wypłacił (…) PLN a na dzień sporządzenia Ugody zapłacili Państwo na rzecz Banku kwotę (…) PLN oraz (…) CHF, a w efekcie spłacili kredyt w całości.

Na skutek Ugody w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń wynikających z umowy, Bank zobowiązał się do wypłaty na Państwa rzecz kwoty (…) PLN. Kwota ta zgodnie z zawartą Umową ma zostać przekazana na rachunek reprezentującej Kancelarii Prawnej, a następnie po odliczeniu przez Kancelarię swojej prowizji w dwóch równych częściach przekazana na Państwa osobne konta bankowe.

Jesteście Państwo świadomi, że w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcie mogłoby być inne niż rozliczenia zawarte w Ugodzie, dlatego też Ugodę zawarli Państwo świadomie i dobrowolnie. Ugoda zawarta była w celu zrzeczenia się oraz pełnego uregulowania roszczeń wobec Banku, zrzeczenia się roszczeń Banku wobec Państwa oraz zakończenia postępowań sądowych. § 3 pkt 6 Ugody informuje, że po Państwa stronie może nastąpić przychód do opodatkowania, wówczas Bank sporządzi informację PIT-11.

Jednocześnie podczas podpisywania Ugody radca prawny reprezentujący Bank poinformował Państwa, że Bank nie wystawi dokumentu PIT-11 ponieważ kwota, którą zwraca Państwu Bank nie podlega opodatkowaniu.

Na potwierdzenie tego otrzymali Państwo Interpretację Indywidualną (...), data publikacji 4 stycznia 2024 r. (...) skutki podatkowe w związku z zawarciem ugody przez Bank i otrzymaniem zwrotu przez kredytobiorcę, w której Dyrektor Informacji Skarbowej ocenił stanowisko Banku jako prawidłowe i potwierdzające, że w związku z zawarciem Ugody i dokonaniem zwrotu Bank nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów PIT-11.

Ponadto wskazała Pani, że w wyniku zawarcia ugody bank zwróci Pani część środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy kredytu przekazała na rzecz banku w ramach opłaty rat kapitałowo odsetkowych od otrzymanego kredytu. Wskutek dokonania zwrotu w łącznym rozliczeniu Umowy i Ugody nie dojdzie do sytuacji, w której uiściłaby Pani na rzecz Banku kwotę niższą aniżeli kwota finansowania otrzymana od banku w PLN (kwota kapitału kredytu). Zatem bank zwróci Pani część otrzymanych środków w wyniku dokonywania przez Panią spłaty kredytu jako wyrównanie Pani stanu majątkowego.

Będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek i innych opłat związanych z kredytem, które w wyniku zawarcia ugody stały się nienależne bankowi.

Pytanie

Czy w świetle zawartej Ugody z Bankiem po Pani stronie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2024 roku poz. 226 z późn. zmianami)?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, kwota (zwrot) (…) PLN jaką ma zamiar przekazać Państwu Bank wskutek zawarcia Ugody zawartej w dniu (…) grudnia 2025 roku, nie stanowi przychodu, w związku z czym nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku oraz objętych zaniechaniem poboru podatków, natomiast art. 9 ust. 2 ww. ustawy wskazuje, że dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-25b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Mając natomiast na uwadze art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9,10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt. 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przychód podatkowy warunkuje możliwość powstania dochodu podatkowego w tym znaczeniu, że dopóki nie mamy do czynienia z przychodem w sensie podatkowym, dopóty nie może powstać dochód podatkowy. Otrzymanego Zwrotu nie możemy traktować w kategorii przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z powyższego artykułu, ponieważ nie nastąpiło po naszej stronie żadne przysporzenie majątkowe. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w Umowie kredytowej są obojętne podatkowo.

Z definicji przychodu zgodnie z art. 11 ust. 1 wynika, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

W Państwa sytuacji nie było przysporzenia majątkowego, gdyż zostały Państwu zwrócone środki, które wcześniej przekazali Państwo na rzecz banku nienależnie, w związku z klauzulami abuzywnymi Umowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Katalog źródeł przychodów, których osiągniecie powoduje powstanie obowiązku podatkowego został zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z przepisu wynika, że nie ma możliwości przyporządkowania naszego świadczenia do jakiegokolwiek źródła przychodu, w tym również do innych źródeł przychodu w myśl art.10 ust. 1 pkt. 9. Katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym. Zaliczyć należy do niego wyłącznie te przychody, które rodzą obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym, ale nie mogą być przyporządkowane do żadnego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy.

Przychody z innych źródeł szczegółowo omówione są w art. 20 ustawy o podatku dochodowym. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na podstawie zawartej Ugody nie wystąpiły u Państwa realne korzyści majątkowe, gdyż otrzymali Państwo w ramach Zwrotu tylko część środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy kredytowej przekazali na rzecz Banku, w szczególności w ramach spłat rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu. Mając na uwadze fakt, iż w Ugodzie nie została wskazana podstawa na jakiej Bank zobowiązany jest do zwrotu kwoty (…) PLN na Państwa rzecz, kwota ta tym bardziej nie powinna podlegać opodatkowaniu. Ugoda zawarta była w celu zrzeczenia się oraz pełnego uregulowania Państwa roszczeń wobec Banku, zrzeczenia się roszczeń Banku wobec Państwa oraz zakończenia postępowań sądowych.

Bank na podstawie Umowy udzielił Państwu Kredytu na kwotę (…) PLN, co stanowiło (…), a w wyniku zawarcia w Umowie klauzul abuzywnych miał dowolność ustalania kursu CHF. Kwota całkowicie spłaconego kredytu na skutek klauzul abuzywnych Umowy wyniosła (…) PLN oraz (…) CHF. Jak wynikało z przeprowadzonej analizy przez wynajętą Kancelarię, Bank powinien zwrócić kwotę (…) PLN. Otrzymanie Zwrotu nie stanowi dla Państwa żadnej dodatkowej korzyści, a jedynie dotyczy kwot uiszczonych przez Państwa jako Kredytobiorców na rzecz Banku przewyższających wartość kapitału kredytu otrzymanego od Banku.

Reasumując, otrzymali Państwo jedynie kwotę będącą ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Zatem kwota Zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu w Państwa majątkach, a jedynie wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia w Państwa majątku.

Zgodnie z tym nie dochodzi do przysporzenia majątkowego.

O braku przysporzenia majątkowego w sytuacjach, gdy Kredytobiorcy są zwracane środki które wcześniej przekazał na rzecz banku, wypowiadały się sądy administracyjne, w tym NSA w wyroku z dnia 31 sierpnia 2017r., sygn. akt II FSK 2253/15, w którym Sąd stwierdził, że: Opodatkowaniu podlega wyłącznie definitywne przysporzenie (art. 1, art. 9 ust. 1 i2 u.p.d.o.f), a w przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu opodatkowania.

W świetle przytoczonych powyżej argumentacji, w Pani ocenie, w związku z zawarciem Ugody i zamiarem przekazania Państwu Zwrotu nienależnie przekazanych pieniędzy na rzecz Banku, po Państwa stronie jako Kredytobiorców kwota, którą otrzymacie nie powinna zostać obciążona podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, skoro bank zwróci Pani środki, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału i odsetek związanych z kredytem, to ich otrzymanie nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-        stanów faktycznych, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

-        zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla pozostałego współkredytobiorcy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.