Skutki podatkowe rozliczenia zwrotu wkładu mieszkaniowego.
Wnioskodawca, będący osobą fizyczną, wniósł wkład mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej częściowo z majątku osobistego przed ślubem, a częściowo z majątku wspólnego małżonków. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało przydzielone małżonkom. Po rozwodzie i śmierci byłej żony prawo wygasło, spółdzielnia sprzedała…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 14 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 4 maja 2026 r. (wpływ 11 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wniosek dotyczy zaistniałego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty kwoty otrzymanej od spółdzielni mieszkaniowej w związku z rozliczeniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego po wygaśnięciu tego prawa.
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego wniósł do spółdzielni mieszkaniowej wkład mieszkaniowy związany z lokalem mieszkalnym. Kwota wniesiona przed zawarciem małżeństwa wynosiła (…) zł i stanowiła majątek osobisty Wnioskodawcy.
W trakcie trwania małżeństwa wkład został uzupełniony kwotą (…) zł. Ta część wkładu pochodziła z majątku wspólnego małżonków.
Łączna historyczna wartość wkładu wyniosła (…) zł.
Była żona Wnioskodawcy - X - była członkiem spółdzielni i przysługiwało jej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Po jej śmierci w dniu (…) 2023 r. prawo to wygasło. Spadek po zmarłej nabyły wspólne dzieci stron w udziałach po (…) każde.
Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nie weszło do spadku. W związku z wygaśnięciem tego prawa spółdzielnia sprzedała lokal i dokonała rozliczenia wartości rynkowej lokalu.
Spółdzielnia wypłaciła Wnioskodawcy część kwoty uzyskanej z rozliczenia lokalu, a pozostałą część wypłaciła dzieciom zmarłej. Jednocześnie spółdzielnia wystawiła na rzecz Wnioskodawcy informację PIT-11, przyjmując jako przychód połowę kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu, bez uwzględnienia uprzednio wniesionego wkładu przez Wnioskodawcę zgodnie z jego twierdzeniem.
Na potrzeby niniejszego wniosku należy przyjąć - jako element opisu stanu faktycznego - że udział Wnioskodawcy w historycznie wniesionym wkładzie mieszkaniowym wynosił (…)%, ponieważ (…)% wkładu stanowił jego majątek osobisty, a z pozostałych (…)% pochodzących z majątku wspólnego przysługiwała mu połowa.
Wypłacona Wnioskodawcy kwota była niższa niż wartość odpowiadająca (…)% wkładu mieszkaniowego, rozumianego - według twierdzeń Wnioskodawcy - jako wkład uprzednio przez niego wniesiony.
Wnioskodawca nie oczekuje w niniejszym postępowaniu ustalenia przez organ interpretacyjny, czy powyższe wartości procentowe i kwoty są prawidłowe w sensie dowodowym. Pytanie dotyczy wyłącznie skutków podatkowych przy założeniu prawdziwości opisanego stanu faktycznego.
W uzupełnieniu podania doprecyzował Pan, że Pana wniosek dotyczy rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego, a nie sytuacji hipotetycznej. Podtrzymuje Pan złożony wniosek oraz przedstawia poniżej uzupełniony i doprecyzowany opis stanu faktycznego, wraz z odpowiedziami na pytania organu.
Był Pan członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej w (...) . Z posiadanych przez Pana dokumentów wynika, że posiadaczem wkładu mieszkaniowego został Pan w wyniku cesji książeczki mieszkaniowej (…) od swojego brata (…), zatwierdzonej decyzją Zarządu Spółdzielni z dnia (…) 1975 r. W oparciu o złożony wcześniej wniosek dotyczący przydziału lokalu wkład mieszkaniowy został zgromadzony w dniu (…) 1971 r. w kwocie (…) zł starych złotych, a następnie przelew z książeczki mieszkaniowej (…) z tytułu wkładu mieszkaniowego nastąpił w dniu (…) 1980 r. w kwocie (…) zł starych złotych. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr (…) przy ul. (…) w (...) zostało przydzielone w dniu (…) 1980 r.
Decyzją Zarządu Spółdzielni (…) został Pan skreślony z rejestru członków Spółdzielni.
Przydział lokalu mieszkalnego nr (…) na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu został wydany w dniu (…) 1980 r. dla małżonków (A i X). Z posiadanych przez Pana dokumentów nie wynika, aby w chwili przydziału zostały określone procentowe udziały małżonków w tym prawie. Z późniejszego sposobu rozliczenia przez Spółdzielnię wnosi Pan, że Spółdzielnia przyjęła po 1/2 udziału dla każdego z małżonków, skoro po sprzedaży lokalu połowę środków wypłaciła Panu, a połowę dzieciom jako spadkobiercom po Pana byłej żonie. Nie zgadza się Pan z takim sposobem rozliczenia wkładu, ponieważ zasadnicza jego część została nabyta przez Pana przed zawarciem małżeństwa i stanowiła Pana majątek osobisty.
Pana żona X została przyjęta w poczet członków Spółdzielni decyzją Zarządu z dnia (…) 1995 r. z prawem do wspólnego lokalu z mężem. Z posiadanych przez Pana dokumentów wynika, że od tej daty była członkiem Spółdzielni i współuprawnioną do wspólnego lokalu.
Związek małżeński zawarli Państwo w dniu (…) 1975 r. Od dnia zawarcia małżeństwa do chwili późniejszych rozstrzygnięć sądowych między małżonkami obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Następnie, zgodnie z przekazaną przez Pana informacją i posiadanym przez Pana wyrokiem, Sąd Okręgowy (…) wyrokiem z dnia (…) 2000 r. w sprawie (…), na skutek Pana apelacji, zmienił zaskarżony wyrok i z dniem (…) r. zniósł wspólność małżeńską do prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego położonego w (...) przy ul. (…) pomiędzy A i X.
Następnie małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego (…) z dnia (…) 2016 r., który uprawomocnił się w dniu (…) 2016 r. Od tej daty nie pozostawali Państwo już w związku małżeńskim ani we wspólności majątkowej. Pana była żona zmarła w 2023 r., a więc w chwili jej śmierci nie pozostawali Państwo już małżeństwem.
Wkład mieszkaniowy związany z lokalem mieszkalnym składał się z dwóch części:
1) kwoty (…) zł starych złotych, zgromadzonej w dniu (…) 1971 r., a następnie przeniesionej na Pana rzecz w drodze cesji książeczki mieszkaniowej (…) od swojego brata (…), zatwierdzonej decyzją Zarządu Spółdzielni z dnia (…) 1975 r. - ta część wkładu została nabyta przez Pana przed zawarciem małżeństwa i stanowiła Pana majątek osobisty;
2) kwoty (…) zł starych złotych, którą dopłacono w trakcie trwania małżeństwa - ta część pochodziła z majątku wspólnego małżonków.
Pana żona nie wnosiła odrębnego wkładu mieszkaniowego z majątku osobistego. Jedyna znana Panu dopłata po zawarciu małżeństwa, tj. kwota (…) zł starych złotych, pochodziła z majątku wspólnego małżonków. Po śmierci byłej żony Spółdzielnia rozliczyła wartość lokalu w ten sposób, że połowę środków wypłaciła Panu, a połowę (…) Państwa wspólnych dzieci jako spadkobiercom po byłej żonie (po (…) dla każdego dziecka). Z posiadanych przez Pana informacji wynika, że część przypisana byłej żonie została potraktowana przez Spółdzielnię jako wchodząca do spadku po niej.
Z posiadanych przez Pana dokumentów wynika, że w oparciu o złożone przez Pana podanie decyzją Zarządu Spółdzielni z dnia (…) 2000 r. został Pan skreślony z rejestru członków Spółdzielni. Nie posiada Pan innych dokumentów Spółdzielni, które wskazywałyby bardziej szczegółową podstawę prawną tego rozstrzygnięcia.
Jednocześnie wyjaśnia Pan, że wskazane wyżej skreślenie z rejestru członków nastąpiło po wyroku Sądu Okręgowego w (…) z dnia (…) 2000 r. w sprawie (…), którym zniesiona została wspólność małżeńska do prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego położonego w (...) przy ul. (…) pomiędzy Panem a X. W następstwie tego wyroku złożył Pan podanie do Spółdzielni, po czym decyzją Zarządu z dnia (…) 2000 r. został Pan skreślony z rejestru członków. Z posiadanych przez Pana dokumentów wynika więc, że formalną podstawą skreślenia było Pana podanie oraz decyzja Zarządu, natomiast jego przyczyną był wskazany wyrok sądowy regulujący sytuację prawną stron co do prawa do lokalu.
Po Pana skreśleniu z rejestru członków uprawnioną do lokalu pozostała Pana była żona. Po jej śmierci lokatorskie prawo do lokalu wygasło, a Spółdzielnia dokonała sprzedaży lokalu i rozliczenia jego wartości.
Spadek po Pana byłej żonie nabyła wyłącznie (…) Państwa wspólnych dzieci. Pan nie nabył spadku po byłej żonie, ponieważ w chwili jej śmierci nie był Pan już jej mężem i po rozwodzie nie należał Pan do kręgu jej spadkobierców ustawowych. W konsekwencji prawa majątkowe wchodzące do spadku po byłej żonie nabyły wyłącznie dzieci.
Nie posiada Pan wiedzy, aby Pana była żona jako członek Spółdzielni złożyła deklarację lub odrębne oświadczenie wskazujące osobę, której po jej śmierci Spółdzielnia miałaby wypłacić udziały albo wkład. Z posiadanych przez Pana dokumentów to nie wynika. Z posiadanych przez Pana informacji wynika natomiast, że Spółdzielnia potraktowała połowę wartości lokalu jako przypadającą do rozliczenia po Pana byłej żonie i wypłaciła tę część Państwa dzieciom jako jej spadkobiercom.
Kwota wypłacona Panu przez Spółdzielnię nie została wypłacona tytułem dziedziczenia po byłej żonie, ponieważ nie był Pan jej spadkobiercą. Kwota ta nie została Panu również wypłacona z tytułu członkostwa w Spółdzielni ani z tytułu przysługiwania Panu prawa do lokalu w chwili wypłaty. Podstawą wypłaty było rozliczenie wkładu mieszkaniowego związanego z lokalem, który został przez Pana nabyty przed zawarciem małżeństwa, a następnie uzupełniony w niewielkiej części z majątku wspólnego małżonków.
Z faktu, że Spółdzielnia wypłaciła Panu połowę kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu, a drugą połowę dzieciom jako spadkobiercom po byłej żonie, wnosi Pan, że Spółdzielnia przyjęła równy, po 1/2 udział Pana i byłej żony we wkładzie mieszkaniowym. Nie zgadza się Pan z takim sposobem rozliczenia, ponieważ zasadnicza część wkładu stanowiła Pana majątek osobisty nabyty przed ślubem, zaś część pochodząca z majątku wspólnego była jedynie uzupełnieniem wkładu.
Pana pytania dotyczą skutków podatkowych wypłaty dokonanej na Pana rzecz przez Spółdzielnię nie jako spadkobiercy, lecz jako osoby, która uprzednio nabyła i wniosła wkład mieszkaniowy związany z lokalem i wobec której Spółdzielnia dokonała rozliczenia tego wkładu po sprzedaży lokalu. Wypłata na Pana rzecz nastąpiła z innych przesłanek niż nabycie spadku po byłej żonie.
Pytania
1) Czy w przedstawionym stanie faktycznym przychód otrzymany przez Pana od spółdzielni mieszkaniowej korzysta ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wysokości wkładu mieszkaniowego uprzednio wniesionego przez Pana?
2) Czy - przy założeniu, że określona część wkładu mieszkaniowego została wniesiona przez Pana przed zawarciem małżeństwa z jego majątku osobistego, a pozostała część z majątku wspólnego - dla zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT znaczenie ma pochodzenie wkładu i przysługujący Panu udział w tym wkładzie?
3) Czy w konsekwencji opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega wyłącznie ewentualna nadwyżka ponad wartość wkładu uprzednio wniesionego przez Pana, a nie cała kwota wypłacona Panu przez spółdzielnię?
Pana stanowisko w sprawie (wynikające z wniosku, jak i jego uzupełnienia)
Pana zdaniem, w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie znajduje art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.
Oznacza to, że kwota otrzymana od spółdzielni mieszkaniowej nie podlega opodatkowaniu w tej części, w jakiej stanowi zwrot wkładu uprzednio wniesionego do spółdzielni. Opodatkowaniu może podlegać jedynie ewentualna nadwyżka ponad wartość tego wkładu, kwalifikowana jako przychód z innych źródeł.
W Pana ocenie, dla zakresu zwolnienia istotne jest to, jaka część wkładu została przez Pana rzeczywiście wniesiona i jaka część tego wkładu ekonomicznie Panu przysługiwała. Jeżeli część wkładu została wniesiona przez Pana z majątku osobistego jeszcze przed zawarciem małżeństwa, to ta część wkładu powinna być traktowana jako uprzednio wniesiona przez Pana. Jeżeli następnie wkład został uzupełniony z majątku wspólnego, to również posiada Pan udział w tej części wkładu.
W konsekwencji, przy założeniu prawdziwości opisanego stanu faktycznego, zwolnieniem podatkowym powinna być objęta kwota odpowiadająca tej części wkładu mieszkaniowego, która została uprzednio wniesiona przez Pana. Sam fakt, że spółdzielnia wypłaciła Wnioskodawcy określoną kwotę oraz wystawiła PIT-11, nie przesądza jeszcze o zakresie opodatkowania, jeżeli przy sporządzeniu informacji nie uwzględniono wkładu uprzednio przez niego wniesionego.
Wnioskodawca podkreśla, że nie wnosi o ocenę dowodów ani o ustalenie, czy udział (…)% został prawidłowo obliczony. Wniosek dotyczy wyłącznie wykładni prawa podatkowego przy założeniu, że opisany stan faktyczny jest prawdziwy.
Z tych względów uważa Pan, że na postawione pytania należy odpowiedzieć twierdząco. Wskazuje Pan jednocześnie, że Pana pytanie dotyczy skutków podatkowych otrzymania przez Pana kwoty stanowiącej rozliczenie wkładu mieszkaniowego w opisanym wyżej stanie faktycznym. Uważa Pan, że otrzymana przez Pana kwota stanowi przychód otrzymany w związku ze zwrotem wkładu do spółdzielni i korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wysokości uprzednio wniesionego przez Pana wkładu. Ewentualnemu opodatkowaniu mogłaby podlegać jedynie nadwyżka ponad wartość tego wkładu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 , art. 25b , art. 30ca , art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 , uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 , dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 .
Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” oznacza, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, co oznacza, że do tej kategorii przychodów można zaliczyć również inne niż te, które zostały w nim wymienione. Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.
Kwestię nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz warunków zwrotu wniesionego wkładu reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 558 ze zm.).
Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy:
Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
W myśl natomiast art. 4 ust. 3 ww. ustawy:
Członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo 2.
Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać osobie, na rzecz której ustanowione jest prawo, lokal mieszkalny do używania, a osoba ta zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione na rzecz członka spółdzielni albo członka spółdzielni i jego małżonka.
Zgodnie z art. 9 ust. 5 tejże ustawy:
Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może należeć do jednej osoby albo do małżonków.
W myśl art. 13 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub po unieważnieniu małżeństwa małżonkowie zawiadamiają spółdzielnię, któremu z nich przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Do momentu zawiadomienia spółdzielni o tym, komu przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, małżonkowie, których małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód lub unieważnione, odpowiadają solidarnie za opłaty, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.
W myśl art. 11 ust. 12 ustawy:
W przypadku gdy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje małżonkom wspólnie, sąd może orzec o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wobec jednego z małżonków albo wobec obojga małżonków.
Stosownie do art. 11 ust. 14 tejże ustawy:
Z chwilą gdy orzeczenie sądu, o którym mowa w ust. 11 i 12, stanie się prawomocne, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa. W przypadku, o którym mowa w ust. 12, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa wobec jednego z małżonków albo wobec obojga małżonków.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy:
W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu.
W myśl art. 11 ust. 21 ww. ustawy:
W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.
Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 22:
Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 , w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 , a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.
W myśl art. 11 ust. 24 ww. ustawy:
Warunkiem wypłaty, o której mowa w ust. 21, jest opróżnienie lokalu.
Z opisu sprawy wynika, że przed zawarciem związku małżeńskiego z majątku osobistego wniósł Pan do spółdzielni mieszkaniowej wkład mieszkaniowy związany z lokalem mieszkalnym w kwocie (…) zł. Posiadaczem ww. wkładu został Pan w wyniku cesji książeczki mieszkaniowej od swojego brata (wkład mieszkaniowy został zgromadzony w 1971 r. i zatwierdzony decyzją Zarządu spółdzielni z (…) 1975 r.). Wkład ten został uzupełniony w trakcie trwania małżeństwa kwotą (…) zł - ta część pochodziła z majątku wspólnego Pana i Pana żony. Związek małżeński zawarli Państwo (…) 1975 r. i od tego dnia obowiązywał między Państwem ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Przelew z książeczki mieszkaniowej z tytułu wkładu mieszkaniowego nastąpił (…) 1980 r. w kwocie (…) zł. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego zostało Państwu przydzielone (…) 1980 r. Wyjaśnił Pan, że posiadanych przez Pana dokumentów nie wynika, aby w chwili przydziału zostały określone procentowo udziały małżonków w tym prawie. Pana żona została przyjęta w poczt członków spółdzielni decyzją Zarządu z (…) 1995 r. z prawem do wspólnego lokalu z mężem – od tej daty była członkiem spółdzielni i współuprawnioną do wspólnego lokalu. W 2000 r. w wyniku wyroku, którym zniesiona została wspólność małżeńska do praw do spółdzielczego lokatorskiego lokalu mieszkalnego został Pan skreślony z rejestru członków spółdzielni. W 2016 roku rozwiedli się Państwo (uprawnioną do lokalu pozostała Pana żona). W 2023 roku Pana żona zmarła, a po jej śmierci prawo to wygasło. Spółdzielnia sprzedała lokal i dokonała rozliczenia wartości rynkowej lokalu. Spółdzielnia wypłaciła Panu część kwoty wynikającej z rozliczenia lokalu, a pozostałą część wypłaciła dzieciom (spadkobiercom Pana żony). Jednocześnie – jak Pan wskazał – spółdzielnia wystawiła Panu informację PIT-11 przyjmując jako przychód połowę kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu bez uwzględnienia uprzednio wniesionego wkładu.
Wątpliwość Pana budzi m.in. kwestia, czy w związku z uzyskanym przychodem przysługuje Panu możliwość skorzystania z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także czy dla zastosowania tego zwolnienia ma znaczenie fakt, że część wkładu została wniesiona przed zawarciem związku małżeńskiego z Pana majątku osobistego, a część z majątku wspólnego.
W tym miejscu wskazuję, że przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie regulują kwestii przynależności praw spółdzielczych do majątków małżonków, wobec tego należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).
Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
W myśl art. 35 tejże ustawy:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Stosownie do art. 43 § 1 Kodeksu cywilnego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Jak stanowi art. 46 Kodeksu:
W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
Stosownie natomiast do art. 47 § 1-2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
§ 1. Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.
§ 2. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej.
Natomiast, na podstawie art. 501 ustawy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego zostało przyznane Państwu jako małżonkom w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Zatem – mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w wyniku zniesienia przez Państwa wspólności małżeńskiej, rozwodu, śmierci Pana żony a tym samym wygaśnięcia ww. spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i opróżnienia lokalu przysługiwała Panu od spółdzielni (w wyniku sprzedaży) kwota odpowiadająca połowie wartości rynkowej tego lokalu ustalonej zgodnie z art. 11 ust. 21 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zatem, w niniejszej sprawie przysługiwała Panu połowa kwoty uzyskanej w drodze przetargu. Kwota ta stanowi dla Pana przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.
Tym samym, uzyskany przez Pana przychód w wysokości połowy wartości lokalu (ustalonej zgodnie z art. 11 ust. 21 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) stanowi po Pana stronie przychód podatkowy, przy czym do wysokości uprzednio wniesionego przez Pana wkładu odpowiadającego połowie wniesionego przez Pana wkładu z majątku odrębnego oraz połowie wkładu wniesionego przez Państwa (tj. Pana i Pana byłą żonę) z majątku wspólnego może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na mocy ww. przepisu art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wyjaśnić, bowiem należy, że co prawda część wkładu, który wniósł Pan do spółdzielni pochodziła z Pana majątku osobistego wniesionego jeszcze przed ślubem – jednakże zauważyć należy, że wniesiony przez Pana wkład dotyczył (został wniesiony na poczet) całego spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Natomiast mając na uwadze treść zacytowanego wyżej art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego po zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej, rozwodzie i śmierci Pana żony był Pan uprawniony do połowy kwoty uzyskanej z przetargu (czyli kwoty odpowiadającej połowie wartości sprzedanego lokalu, która to połowa stanowi dla Pana źródło przychodu). W związku z powyższym ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w Pana przypadku – wbrew Pana stanowisku - może korzystać tylko kwota wkładu przypadająca na powstały przychód po Pana stronie (tj. połowa kwoty wkładu uprzednio wniesionego z Pana majątku odrębnego oraz połowa kwoty wkładu wniesionego przez Pana i Pana żonę z majątku wspólnego).
Ponadto podkreślić należy, że skoro wkład mieszkaniowy wniesiony został do spółdzielni mieszkaniowej przed 1995 r., to w niniejszej sprawie ustalając wartość wniesionego wkładu powinien Pan uwzględnić go w kwocie odpowiadającej kwocie po denominacji.
Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. Nr 84 poz. 386 ze zm.):
Wszelkie prawa majątkowe, a także zobowiązania i należności pieniężne powstałe przed datą określoną w art. 1 ust. 1 , a płatne po tej dacie - podlegają przeliczeniu w stosunku określonym w art. 2 ust. 2 . W szczególności przeliczeniu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, podlegają: wynagrodzenia za pracę, emerytury, renty, inne należności wynikające z praw i zobowiązań majątkowych (publicznych i prywatnych) bez względu na tytuł ich powstania, wartości materiałów i surowców, wkładów oszczędnościowych lokat i depozytów bankowych.
Stosownie do art. 4 ust. 2 ww. ustawy:
Przeliczenie, o którym mowa w ust. 1, na nową jednostkę pieniężną nastąpi według stanu na dzień 1 stycznia 1995 r.
W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy o denominacji złotego:
Nowa jednostka pieniężna, o której mowa w art. 1 , będzie miała wartość równą 10 000 starych złotych.
W związku z powyższym, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Dodatkowo zaznaczam – co już wskazałem w wysłanym do Pana wezwaniu – że nie jestem uprawniony do analizowania i oceny dokumentów załączonych do wniosku o interpretację lub jego uzupełnienia. Jestem związany wyłącznie opisem stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego przedstawionym we wniosku o interpretację lub jego uzupełnieniu. Zatem dokumenty dołączone przez Pana do wniosku, jak i jego uzupełnieniu nie mogły podlegać i nie podlegały analizie w toku niniejszego postępowania.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo