Obowiązki płatnika w związku z wypłatą ekwiwalentów strażakom ratownikom OSP.
Gmina wypłaca strażakom ratownikom OSP ekwiwalenty pieniężne na podstawie uchwały Rady Gminy z kwietnia 2024 r. oraz art. 15a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Ekwiwalenty te dotyczą uczestnictwa w zabezpieczaniu imprez i wydarzeń, czynnościach gospodarczych i porządkowych oraz sytuacjach kryzysowych niemających charakteru działań ratowniczych. Ekwiwalenty naliczane…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 24 kwietnia 2026 r. (wpływ 24 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Uchwałą Rady Gminy z kwietnia 2024 r. ustalono, że strażakom ratownikom Ochotniczej Straży Pożarnej wypłaca się ekwiwalent za uczestniczenie w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu w wysokości (…) zł dla strażaków ratowników OSP uczestniczących w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej oraz (…) zł dla strażaków ratowników OSP uczestniczących w szkoleniu lub ćwiczeniu (§ 1 i 2 uchwały).
Ponadto, ekwiwalent pieniężny wysokości (…) zł przysługuje strażakom ratownikom OSP również za uczestnictwo w zabezpieczeniu, w szczególności imprez i wydarzeń kulturalnych, sportowych, uroczystości państwowych i gminnych organizowanych przez Gminę i jednostki organizacyjne oraz za uczestnictwo w czynnościach gospodarczych i porządkowych mających na celu zabezpieczenie lub ochronę majątku Gminy przed degradacją, zniszczeniem lub uszkodzeniem oraz we wszelkich sytuacjach kryzysowych niemających charakteru działań ratowniczych lub akcji ratowniczych, po zadysponowaniu przez Wójta Gminy. Powyższe ekwiwalenty pieniężne za uczestnictwo w działaniach zabezpieczających imprezy i wydarzenia oraz w czynnościach gospodarczych i porządkowych po zadysponowaniu przez Wójta Gminy nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu jednostki ochotniczej straży pożarnej (§ 3 uchwały).
W piśmie, stanowiącym uzupełnienie wniosku doprecyzowali Państwo, że Gmina wypłaca strażakom OSP ekwiwalenty, o których mowa we wniosku.
Wypłata ekwiwalentów strażakom OSP, będącym przedmiotem zapytania nastąpiła również na podstawie art. 15a ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r.
Pytanie
1) Czy wypłacane strażakom ratownikom OSP ekwiwalenty, wskazane w § 3 uchwały Rady Gminy z kwietnia 2024 r., tj. ekwiwalenty za:
- uczestnictwo w zabezpieczeniu, w szczególności imprez i wydarzeń kulturalnych, sportowych, uroczystości państwowych i gminnych organizowanych przez Gminę i jednostki organizacyjne,
- uczestnictwo w czynnościach gospodarczych i porządkowych mających na celu zabezpieczenie lub ochronę majątku Gminy przed degradacją, zniszczeniem lub uszkodzeniem oraz we wszelkich sytuacjach kryzysowych niemających charakteru działań ratowniczych lub akcji ratowniczych, po zadysponowaniu przez Wójta Gminy; podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, czy też stanowią przychód z innych źródeł oraz czy należy je wykazywać w deklaracji PIT-11?
2) Jeżeli podlegają opodatkowaniu, to w jaki sposób należy ustalić podstawę podatku? Czy należy stosować przy tym koszty uzyskania przychodu 20% lub 12% podatku dla kwot nieprzekraczających 200 zł?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych, które zostały wprost zwolnione z opodatkowania. Ekwiwalenty wypłacane strażakom OSP wynikają z ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, w szczególności art. 15 i 15a. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o PIT, zwolnione są świadczenia za działania ratownicze, szkolenia i ćwiczenia.
Interpretacja Dyrektora KIS z 2025 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.382.2025.1.DT wskazuje, że świadczenia te stanowią przychód z innych źródeł.
Zgodnie z art. 42a ustawy o PIT, gmina ma obowiązek wystawić PIT-11. Brak jest podstaw do stosowania kosztów 20% oraz ryczałtu do 200 zł. Dochód rozlicza podatnik według skali przyjmując stawkę 12% lub 32%.
Wnoszą Państwo o potwierdzenie przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 , 52 , 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w cytowanej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 , art. 25b , art. 30ca , art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 .
Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że przepis zawiera tylko przykładowe wyliczenie przychodów, co oznacza, że przysporzenia majątkowe, niezaliczone do pozostałych źródeł przychodów stanowią przychody objęte tym przepisem.
Na podmiotach dokonujących świadczeń z powyższego tytułu ciążą natomiast obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że wypłacają Państwo ekwiwalenty pieniężne strażakom ratownikom OSP na podstawie art. 15 i art. 15a ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. Wątpliwość Państwa w niniejszej sprawie budzi m.in. kwestia, czy wypłacane przez Państwa strażakom ratownikom OSP ekwiwalenty, wskazane w § 3 uchwały Rady Gminy z kwietnia 2024 r., tj. ekwiwalenty za:
- uczestnictwo w zabezpieczeniu, w szczególności imprez i wydarzeń kulturalnych, sportowych, uroczystości państwowych i gminnych organizowanych przez Gminę i jednostki organizacyjne,
- uczestnictwo w czynnościach gospodarczych i porządkowych mających na celu zabezpieczenie lub ochronę majątku Gminy przed degradacją, zniszczeniem lub uszkodzeniem oraz we wszelkich sytuacjach kryzysowych nie mających charakteru działań ratowniczych lub akcji ratowniczych, po zadysponowaniu przez Wójta Gminy
podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł i w związku z tym Państwo mają obowiązek wystawienia PIT-11 z tego tytułu, czy też ww. ekwiwalenty mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 44 ww. ustawy. Jak wyjaśnili Państwo w uzupełnieniu podania wypłata ekwiwalentów strażakom OSP, będących przedmiotem zapytania nastąpiła na podstawie art. 15a ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 244 ze zm.):
Strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny.
Stosownie do art. 15 ust. 1a tej ustawy:
Ekwiwalent pieniężny otrzymują również:
1) kandydat na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1,
2) strażak ratownik OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7
- stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 ww. ustawy:
Do zadań ochotniczych straży pożarnych należy w szczególności podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych:
Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674 ) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy.
Jak stanowi natomiast art. 15a ww. ustawy:
Rada gminy może, w drodze uchwały, przyznać ekwiwalent pieniężny strażakom ratownikom OSP za wykonywanie zadań innych niż wymienione w art. 15. W uchwale wskazuje się te zadania oraz wysokość i sposób ustalenia ekwiwalentu pieniężnego.
W myśl art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są przychody członków Ochotniczych Straży Pożarnych, uzyskane z tytułu uczestnictwa w szkoleniach, ćwiczeniach, działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych i akcjach związanych z likwidowaniem klęsk żywiołowych.
Zwolnieniem tym objęte są otrzymane przez członków Ochotniczych Straży Pożarnych świadczenia za czynny udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia.
Do świadczeń tych należy ekwiwalent pieniężny (wynikający z art. 15 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych) oraz świadczenia niepieniężne przysługujące członkom Ochotniczych Straży Pożarnych z tytułu uczestnictwa w ww. działaniach (np. kursy przygotowujące do uzyskiwania przez strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych kwalifikacji i uprawnień do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz kursy z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz szkolenia z poszczególnych dziedzin ratowniczych).
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych enumeratywnie wymienia działania (zadania), za które ekwiwalent wypłacany strażakom ratownikom OSP zwolniony jest z opodatkowania. Działania (zadania) wymienione w tym przepisie pokrywają się z zadaniami wymienionymi w art. 15 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Zatem, nie sposób uznać, że przedmiotowym zwolnieniem objęte są również świadczenia przyznane za inne działania, wypłacone na podstawie art. 15a tej ustawy. Tylko ekwiwalenty przyznane strażakom ratownikom OSP w związku z udziałem w szkoleniach, ćwiczeniach, działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych i akcjach związanych z likwidowaniem klęsk żywiołowych korzystają ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Okoliczność, że ustawa o ochotniczych strażach pożarnych w art. 15a dopuszcza możliwość przyznania strażakom ratownikom OSP, w drodze uchwały rady gminy, ekwiwalentu pieniężnego również za wykonywanie innych zadań, nie oznacza, że ekwiwalenty te również będą objęte dyspozycją tego przepisu.
Podkreślenia wymaga, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jak również ulgi, należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, prawo do korzystania z przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa. Przepisy te winny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.
Podsumowując, przychody osób fizycznych (strażaków ratowników OSP) z tytułu wypłaconych ekwiwalentów pieniężnych na podstawie art. 15a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, stanowią dla nich przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do świadczeń tych nie znajdzie zastosowania zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 44 tej ustawy.
W związku z wypłatą strażakom ratownikom OSP na podstawie art. 15a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych ekwiwalentów, będących przedmiotem Państwa zapytania – ciążą na Państwu wyłącznie obowiązki informacyjne, o których mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. obowiązek sporządzenia informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (formularz PIT-11) i przekazania ich podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu. W PIT-11 wykazują Państwo jedynie kwotę przychodu (tj. całą kwotę wypłaconego strażakowi ratownikowi OSP ekwiwalentu). W takiej sytuacji nie ciąży na Państwu obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy. Podatek dochodowy od uzyskanego dochodu jest rozliczany w zeznaniu rocznym przez podatnika, który ten dochód osiągnął.
Wobec powyższego Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
W odniesieniu do powołanej we wniosku interpretacji indywidualnej informuję, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo