Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.353.2026.3.MB

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

2 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami (wpływ 28 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

Pani X;

2.  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

Pan Y.

Opis stanu faktycznego

Zainteresowani:

1) X (strona postępowania)

2) Y (zainteresowany niebędący stroną).

Rezydencja i źródła dochodów:

Zainteresowani są polskimi rezydentami podatkowymi i uzyskują dochody m.in. z umowy o pracę.

Nie prowadzą działalności gospodarczej.

Kredyt i nieruchomość:

W dniu (…) 2008 r. Zainteresowani zawarli z Bankiem umowę kredytu hipotecznego nr (…) (tzw. kredyt frankowy, waloryzowany/indeksowany do CHF), przeznaczoną na zakup lokalu mieszkalnego.

Najem prywatny:

Lokal był wynajmowany jako najem prywatny. Przychody z najmu były opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) przez cały okres najmu.

Zainteresowani nie rozliczali kosztów uzyskania przychodu (w szczególności nie odliczali odsetek lub innych kosztów kredytowych), ponieważ przy ryczałcie koszty nie są uwzględniane.

Postępowanie sądowe i porozumienie z Bankiem:

W sprawie dotyczącej ww. umowy kredytu sąd stwierdził nieważność umowy.

Następnie w 2025 r. Zainteresowani zawarli z Bankiem porozumienie (porozumienie kompensacyjne/„Porozumienie do Umowy Kredytu”), w którym strony rozliczyły wzajemne roszczenia według tzw. teorii dwóch kondykcji, w drodze potrącenia (kompensaty) wzajemnych wierzytelności.

Zgodnie z porozumieniem:

- po potrąceniu wzajemnych roszczeń Bank pozostał zobowiązany do zapłaty na rzecz Zainteresowanych kwoty (…) zł.

- Bank zobowiązał się również do zapłaty na rzecz Zainteresowanych kosztów procesu w kwocie (…) zł, płatnych na rachunek kancelarii obsługującej Zainteresowanych.

Wykonanie porozumienia i przepływ środków:

W dniu (…) lutego 2025 r. Bank przekazał środki wynikające z porozumienia w łącznej kwocie (…) na rachunek kancelarii (pełnomocnika).

Następnie - po rozliczeniu wynagrodzenia kancelarii (success fee) - kancelaria przelała na rachunek bankowy wskazany przez Zainteresowanych kwotę (…) zł.

Zainteresowani wskazali wspólny rachunek bankowy, do którego oboje mają dostęp: następnie każda osoba przelała ze wspólnego rachunku ok. połowę środków na swój rachunek.

Dodatkowe wynagrodzenie pełnomocnika:

Po dokonaniu przelewu kancelaria wystawiła Zainteresowanym dodatkową fakturę na kwotę (…) zł, którą Zainteresowani opłacili po połowie.

Informacje dodatkowe:

- Bank nie wystawił informacji PIT-11 ani P1T-8C w związku z powyższym rozliczeniem,

- Zainteresowani nie korzystali z tzw. ulgi odsetkowej,

- W ramach wpływu z (…)2025 r. nie wypłacono odrębnie kwot opisanych jako odsetki; rozliczenie dotyczyło kwoty (…) zł oraz (…) zł.

Ponadto Zainteresowani odpowiedzieli na pytania organu:

Czy w wyniku zawarcia ugody Bank zwrócił Państwu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Państwa (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)?

Tak – przy czym rozliczenie nastąpiło w formule wzajemnego zwrotu świadczeń z potrąceniem (kompensatą) wierzytelności Banku z tytułu udostępnionego kapitału, a przelewem wypłacono wyłącznie saldo po potrąceniu.

Zgodnie z Porozumieniem z dnia (…)2008:

● łączna wierzytelność Kredytobiorców wobec Banku (równowartość wpłat dokonanych w wykonaniu Umowy Kredytu uznanej za nieważną) została określona na (…) zł.

Na ww. kwotę składają się wpłaty w PLN w kwocie (…) PLN oraz wpłaty w CHF w kwocie (…) CHF, przeliczone w Porozumieniu na (… PLN);

● wierzytelność Banku z tytułu udostępnionego kapitału kredytu została określona na (…) zł;

● strony potrąciły wzajemne wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (tj. do (…) zł);

● w wyniku potrącenia Bank pozostał zobowiązany do zapłaty na rzecz Kredytobiorców kwoty (…) zł i zobowiązał się ją zapłacić w terminie 30 dni od podpisania Porozumienia.

Dodatkowo Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kredytobiorców kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem w kwocie (…) zł.

Czy był to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Państwa do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, które w wyniku zawarcia ugody stały się nienależne Bankowi?

Tak. Porozumienie jednoznacznie wskazuje, że wierzytelność Kredytobiorców obejmuje równowartość wpłat dokonanych w wykonaniu Umowy Kredytu uznanej za nieważną, w tym m.in. wpłaty w PLN i CHF.

W szczególności Porozumienie wskazuje, że na część wpłat w PLN składały się:

● (…) zł – równowartość uiszczonych rat kapitałowo-odsetkowych, oraz

● (…) zł – równowartość uiszczonych opłat z tytułu ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki (ubezpieczenie pomostowe).

Ponadto Porozumienie przewiduje, że jeśli od dnia wydania Wyroku do dnia zawarcia Porozumienia zostały zapłacone dalsze raty kapitałowo-odsetkowe nieujęte w Porozumieniu, Bank zobowiązuje się do zwrotu tych świadczeń w terminie 30 dni od zawarcia Porozumienia.

Pytanie

1. Czy kwoty otrzymane przez Zainteresowanych w 2025 r. w związku z rozliczeniem nieważnej umowy kredytu hipotecznego nr (…) na podstawie porozumienia kompensacyjnego z Bankiem, tj. w szczególności kwota (…) zł (dopłata po potrąceniu), stanowią przychód podlegający opodatkowaniu PIT w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT?

2. Czy kwota (…) zł otrzymana tytułem zwrotu kosztów procesu wypłacona na podstawie porozumienia z Bankiem stanowi przychód podlegający opodatkowaniu PIT?

3. Jeżeli odpowiedź na pytania 1-2 jest negatywna, czy po stronie Zainteresowanych powstaje jakikolwiek obowiązek wykazania ww. kwot w zeznaniu rocznym PIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1)

W ocenie Zainteresowanych kwota (…) zł nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, ponieważ ma charakter rozliczenia restytucyjnego (zwrotu/rozliczenia świadczeń) spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu.

Porozumienie nie skutkuje definitywnym przysporzeniem majątkowym, lecz prowadzi do wzajemnego rozliczenia świadczeń stron poprzez potrącenie wierzytelności i dopłatę różnicy.

Ad 2)

W ocenie Zainteresowanych kwota (…) zł wypłacona tytułem kosztów procesu nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, ponieważ jest to zwrot kosztów poniesionych w związku z dochodzeniem roszczeń (refundacja), a nie świadczenie powodujące definitywne wzbogacenie.

Ad 3)

Skoro ww. kwoty nie stanowią przychodu podatkowego, Zainteresowani nie mają obowiązku wykazywania ich w zeznaniu rocznym PIT jako przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Uzasadnienie:

Przychód w PIT zakłada definitywne przysporzenie majątkowe.

W przedstawionym stanie faktycznym świadczenie ma charakter restytucyjny i wynika z rozliczenia nieważnej umowy kredytu, a więc nie tworzy nowego dochodu.

Porozumienie opiera się na potrąceniu (kompensacie) wzajemnych roszczeń i dopłacie różnicy. Nie doszło do umorzenia zobowiązania w drodze zwolnienia z długu.

Zwrot kosztów procesu ma charakter refundacji poniesionych wydatków związanych z dochodzeniem roszczeń.

Fakt, że środki wpłynęły najpierw na rachunek pełnomocnika i zostały pomniejszone o wynagrodzenie pełnomocnika, nie zmienia charakteru prawnego świadczeń.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, skoro – jak wskazali Państwo –Bank zwrócił Państwu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Państwa, przy czym rozliczenie nastąpiło w formule wzajemnego zwrotu świadczeń z potrąceniem (kompensatą) wierzytelności Banku z tytułu udostępnionego kapitału, to jej otrzymanie nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, nie musicie Państwo jej wykazywać w zeznaniu rocznym.

Przechodząc do Państwa wątpliwości dotyczących kwestii zwrotu przez bank kosztów procesu, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów procesu, w ramach zawartego porozumienia, nie spowoduje powstania przychodu u kredytobiorcy, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie będzie przewyższała poniesionych przez kredytobiorców wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie stanowi po ich stronie przysporzenia, wzrostu majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków.

Dlatego otrzymany przez Państwa na podstawie zawartego porozumienia zwrot kosztów procesu nie stanowi dla Państwa przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie musicie Państwo jej wykazywać w zeznaniu rocznym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani X (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.