Bank udzielił kredytu osobie fizycznej na finansowanie pozarolniczej działalności gospodarczej. Po ogłoszeniu upadłości dłużnika, sąd zatwierdził plan spłaty, w ramach którego dług został częściowo spłacony w ratach, a pozostała część umorzona. Bank wystawił dłużnikowi formularz PIT-11, uznając umorzoną kwotę…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 31 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy obowiązków płatnika w związku z umorzeniem długu w ramach postępowania upadłościowego. Uzupełnili go Państwo pismem z 2 czerwca 2025 r. (wpływ 4 czerwca 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wystawili Państwo PIT-11 dla osoby, która była Państwa dłużnikiem w związku z udzielonym kredytem na pozarolniczą działalność gospodarczą, a której dług został częściowo umorzony w wyniku postanowienia Sądu o zrealizowaniu przez upadłego planu spłaty wierzycieli.
W szczególności chodzi o sytuację, w której:
1. Osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, zaciągnęła kredyt na cele związane z tą działalnością.
2. Sąd ogłosił upadłość osoby fizycznej i wydał postanowienie, na mocy którego dług został częściowo spłacony w 18 ratach.
3. Pozostała część zobowiązania, zgodnie z postanowieniem Sądu została umorzona przez Bank.
Wystawili Państwo PIT-11 biorąc pod uwagę niżej wymieniony art. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Art. 21 [Zwolnienia przedmiotowe] 1. Wolne od podatku dochodowego są: 142) kwoty umorzonych zobowiązań niezwiązanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą, jeżeli umorzenie zobowiązań związane jest z postępowaniem upadłościowym.
W uzupełnieniu wniosku doprecyzowali Państwo, że wystawili Państwo PIT-11 dla osoby, która była dłużnikiem w związku z udzielonym kredytem na pozarolniczą działalność gospodarczą, a której dług został częściowo umorzony w wyniku postanowienia Sądu po zrealizowaniu przez upadłego (osobę fizyczną) planu spłaty wierzycieli w postępowaniu upadłościowym w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.
Pytanie
Czy postąpili Państwo prawidłowo, wystawiając PIT-11 dla dłużnika, uwzględniając fakt umorzenia części długu na podstawie decyzji Sądu?
Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Wystawili Państwo ww. PIT w oparciu o art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który brzmi następująco:
ust. 2. Przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są:
pkt 6) wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy,
ust. 3. Do przychodów, o których mowa w ust. 2, nie zalicza się:
pkt 6) kwoty stanowiącej równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także umorzonych pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane z postępowaniem restrukturyzacyjnym lub postępowaniem upadłościowym.
Jednak przepis ten dotyczy jedynie osób, które w chwili umorzenia zadłużenia prowadzą działalność gospodarczą.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 142) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
wolne od podatku dochodowego są kwoty umorzonych zobowiązań niezwiązanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą, jeżeli umorzenie zobowiązań związane jest z postępowaniem upadłościowym.
Państwa Klient (upadły) prowadził działalność gospodarczą w chwili zaciągnięcia kredytu będącego źródłem powstania zobowiązania. Nie zachodzą zatem podstawy do zwolnienia umorzonych zobowiązań z postępowaniem upadłościowym, skoro umorzenie odnosi się do zobowiązań związanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.
Państwa wątpliwości dotyczą obowiązku wystawienia informacji PIT-11 dla osoby fizycznej, będącej Państwa dłużnikiem w związku z udzielonym kredytem na prowadzoną przez nią pozarolniczą działalność gospodarczą, której dług został częściowo umorzony w wyniku postanowienia Sądu po zrealizowaniu przez upadłego (osobę fizyczną) planu spłaty wierzycieli w postępowaniu upadłościowym w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.
Jak słusznie Państwo wskazali w opisanej sprawie nie znajdzie zastosowania zwolnienie przedmiotowe, przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Wolne od podatku dochodowego są kwoty umorzonych zobowiązań niezwiązanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą, jeżeli umorzenie zobowiązań związane jest z postępowaniem upadłościowym.
Zwolnienie to dotyczy bowiem wyłącznie umorzonych zobowiązań, które nie były związane z pozarolniczą działalnością gospodarczą. W analizowanej sprawie dochodzi natomiast do umorzenia zobowiązania z tytułu udzielonego osobie fizycznej kredytu na prowadzoną przez nią pozarolniczą działalność gospodarczą.
W związku z powyższym wskazuję, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy:
Źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Przy czym art. 14 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy wskazuje, że:
Przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy.
Z dyspozycji ww. regulacji wynika, że przepis ten odnosi się do przychodów z działalności gospodarczej. Zatem wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań – co do zasady – stanowi przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Dochody z niniejszego tytułu, także w sytuacji gdy umorzenie nastąpi po zakończeniu działalności gospodarczej, winny być opodatkowane na zasadach stosowanych do rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej.
W związku z tym – należy stwierdzić, że przychody z tytułu umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, należy zaliczyć do przychodów z tytułu działalności gospodarczej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkować według zasad stosowanych do dochodów z tego źródła.
Jednak w myśl art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się kwoty stanowiącej równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także umorzonych pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane z postępowaniem restrukturyzacyjnym lub postępowaniem upadłościowym.
Z regulacji tej wynika, że nie stanowią dla podatnika przychodu z działalności gospodarczej kwoty stanowiące równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także umorzonych pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane m.in. z postępowaniem upadłościowym.
Z opisu sprawy wynika, że umorzenie zobowiązań dłużnika (osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która zaciągnęła kredyt na cele związane z tą działalnością) nastąpiło w związku z postępowaniem upadłościowym, a to oznacza, że ostatnia z cytowanych regulacji znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie. Zatem kwota umorzonych zobowiązań nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Reasumując – umorzenie w związku z postępowaniem upadłościowym – zobowiązań dłużnika, będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym, należy zaliczyć do źródła przychodów jakim jest działalności gospodarcza. Jednak – z uwagi na treść art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – kwota umorzonych zobowiązań nie stanowi dla dłużnika przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wskazać również należy, że podatnicy, uzyskujący dochody ze źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, sami dokonują opodatkowania takich dochodów. Zgodnie bowiem z tym przepisem:
Podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h.
Zatem, w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, uzyskujących świadczenia związane z tą działalnością, ustawodawca nie wprowadził obowiązków płatnika po stronie podmiotu dokonującego świadczenia. Na podmiotach tych nie ciążą również obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż dotyczą one wyłącznie przychodów zaliczanych do innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy.
Jak wynika bowiem z art. 42a ust. 1 ww. ustawy:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
W świetle powyższego, w związku z umorzeniem w wyniku postępowania upadłościowego osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą części zobowiązania z tytułu kredytu zaciągniętego na cele związane z tą działalnością, nie byli Państwo zobowiązani do wystawienia dla dłużnika informacji PIT-11.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo