Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.369.2025.2.MB

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w części dotyczącej zwrotu kwoty stanowiącej nadpłatę rat kapitałowo-odsetkowych i nieprawidłowe w pozostałej części.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 29 kwietnia 2025 r. (wpływ 30 kwietnia 2025 r.) oraz z 30 kwietnia 2025 r. (wpływ 30 kwietnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzeń przyszłych

W grudniu 2005 r. podpisała Pani umowę kredytową – kredyt hipoteczny – w CHF z (...) dotyczący zakupu mieszkania od developera, które w momencie zawierania umowy było w trakcie budowy.

W styczniu 2024 r. kancelaria, którą wynajęła Pani w tym celu złożyła pozew do sądu, ponieważ w umowie zawarte były niedozwolone zapisy. Obecnie dostała Pani 18 propozycję ugody która wg Kancelarii prawnej, która Panią reprezentuje jest taką którą może Pani podpisać.

Podpisując 20 lat temu umowę na zakup wymarzonego mieszkania – w którym mieszka Pani nieprzerwanie od momentu przeprowadzenia się jesienią 2007 r. – nie spodziewała się Pani, że bank działając w świetle obowiązującego w Polsce prawa może Panią tak oszukać i wpłynąć na jakość Pani życia przez ten czas.

Zależy Pani na zakończeniu tej sprawy i na prawidłowym rozliczeniu się z urzędem skarbowym po podpisaniu ugody. Zanim jednak podpisze Pani ugodę musi mieć 100% jasności jakie wynikają z niej dla Pani obowiązki podatkowe, innymi słowy - koszty.

Ponadto wskazała Pani że, ugoda potwierdza istnienie nadpłaty po Pani stronie względem banku. Łączna kwota roszczeń wobec banku z tytułu wykonania nieważnej umowy kredytowej wyniosła (...) zł (w tym część w CHF przeliczona na PLN). W porównaniu z wartością wypłaconego kapitału (...), oznacza to, że doszło do nadpłaty, która została częściowo potrącona, a częściowo zwrócona w gotówce przez bank.

W wyniku ugody otrzyma Pani zwrot środków otrzymanych na mocy ugody obejmuje m.in. spłacone wcześniej raty kapitałowo-odsetkowe.

Ugoda została zawarta w związku ze sporem sądowym o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej i stanowi pozasądowe, polubowne zakończenie tego sporu. W jej treści strony dokonują wzajemnych rozliczeń wynikających z przyjęcia, że umowa kredytu była nieważna. Nie następuje jednak formalne stwierdzenie nieważności przez sąd – strony dokonują jej rozliczenia we własnym zakresie.

Natomiast dodatkowo wskazała Pani, że w przedmiotowej ugodzie nie dochodzi do klasycznego umorzenia długu. Strony dokonały wzajemnego potrącenia swoich roszczeń (Klientki wobec banku i banku wobec Klientki), co skutkuje wygaśnięciem zobowiązań do wysokości niższej wierzytelności. Bank nie umorzył kapitału, odsetek ani innych należności jako jednostronnej czynności darowizny czy umorzenia – lecz zrekompensował je wzajemnym rozliczeniem. W treści ugody nie wskazano również, aby jakiekolwiek należności były klasyfikowane jako odsetki karne lub odsetki od zadłużenia przeterminowanego.

Nabyte mieszkanie znajduje się w Polsce, (...).

Kredyt został zabezpieczony – wpisany w księgę wieczystą.

Nigdy nie posiadała Pani żadnego innego kredytu mieszkaniowego, tylko ten jeden.

Pytania

1. Czy zgodnie z treścią ugody jaką otrzymała Pani od (...) po Pani stronie nie powstaje przychód podatkowy?

2. Czy będzie Pani musiała zwracać kwoty z ulgi odsetkowej odpisywanej od dochodu? Jeśli tak to jaka to będzie dokładnie kwota?

Z informacji jaką otrzymała Pani osobiście w Urzędzie Skarbowym (...) wynikało, że zwrot może dotyczyć rozliczeń z ostatnich 5 lat. Zarówno urzędniczka jak i doradca podatkowy dla 100% pewności zasugerowali Pani zwrócenie się o indywidualną interpretację podatkową.

Rozumie też Pani, że nie ma znaczenia czy podpisze Pani ugodę z (...) teraz czy poczeka 2,3 lata na wygraną w sądzie? Jeśli będzie wynikać dla Pani jakiś koszt będzie on niezależny od tego czy podpisze Pani ugodę czy poczeka na wygraną sprawę w sądzie.

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

W Pani ocenie, zgodnie z cytowanym poniżej zapisem w treści ugody jaką otrzymała Pani z (...) wynika, że po Pani stronie nie powstaje przychód podatkowy.

,,Klient przyjmuje do wiadomości, iż w związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawartej Ugody Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11”.

Ad. 2

Pani zdaniem, nie powinna Pani w ogóle zwracać odpisywanych od podatku ulg odsetkowych, ponieważ państwo polskie pozwoliło na wadliwe konstruowanie umów bankom w wyniku czego stała się Pani jedną z wielu ofiar nabranych przez banki.

Pani zdaniem niezależnie od tego czy podpisze Pani ugodę teraz czy poczeka na zakończenie sądowne sprawy skutki podatkowe będą dla Pani takie same.

W tym przypadku posiłkuje się też Pani informacją od doradcy podatkowego jaką Pani otrzymała:

,,Podstawą prawną jest tutaj art. 45 ust. 3a ustawy o PIT, zgodnie z którym, jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstaw obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymała zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Pytanie czy zwrot dotyczyłby oddania wszystkich kwot czy z ostatnich 5 lat? Dla 100% bezpieczeństwa zalecałbym wystąpieniem z wnioskiem o indywidualną interpretacje podatkowa w tym zakresie”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazała Pani, że zwrot środków otrzymanych na mocy ugody obejmuje m.in. spłacone wcześniej raty kapitałowo-odsetkowe. Ugoda potwierdza istnienia nadpłaty po Pani stronie względem banku. Ugoda została zawarta w związku ze sporem sądowym o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej i stanowi pozasądowe, polubowne zakończenie tego sporu.

Wątpliwość Pani budzi to, czy zwrot środków otrzymanych na mocy ugody po Pani stronie nie spowoduje powstania przychodu podatkowego oraz czy powinna Pani dokonać zwrotu kwot z ulgi odsetkowej odpisywanej od dochodu.

Przystępując do oceny skutków podatkowych otrzymania przez Panią środków na mocy ugody wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Mając na uwadze powyższe, w przypadku dokonania przez bank zwrotu na Pani rzecz kwoty stanowiącej nadpłatę rat kapitałowo-odsetkowych zapłaconych w ramach zawartego z bankiem kredytu, nie ma podstaw, aby zwróconą przez bank kwotę uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkować po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Odnosząc się natomiast do Pani wątpliwości dotyczącej zwrotu kwot z tytułu ulgi odsetkowej wskazuję, że zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (t. j. Dz. U. z 2006 r. poz. 1588 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:

Powzięła Pani wątpliwość dotyczącą zwrotu ulgi odsetkowej w związku z zawarciem ugody z bankiem.

Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek. Jednocześnie przepis ten wskazuje, że doliczenia dokonuje podatnik, który uprzednio odliczył zwrócone kwoty.

Dlatego będzie Pani miała obowiązek doliczenia zwróconych odsetek w wysokości uprzednio odliczonej przez Panią, tj. tę część odsetek zwróconych przez bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej.

Powyższe oznacza, że w przypadku jeżeli, obliczając podatek należny, dokonała Pani odliczeń od dochodu (podstawy obliczenia podatku lub podatku), a następnie otrzymała zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzyma Pani ten zwrot, to powinna Pani w zeznaniu podatkowym składanym za ten rok, doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Zwróconą kwotę odsetek (tę część odsetek zwróconych przez bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej niezależnie od roku ich odliczenia) winna Pani wykazać, wraz z innymi przychodami opodatkowanymi skalą podatkową, w zeznaniu rocznym PIT-36.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych przedstawionych przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Informuję, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na zadane we wniosku pytania nr 1 oraz nr 2 (w części dotyczącej konieczności zwrotu kwoty z ulgi odsetkowej odpisywanej od dochodu). Natomiast w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 2 (w części dotyczącej wyliczenia kwoty zwrotu ulgi odsetkowej) w dniu 29 maja 2025 wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.