Pani X, osoba ubezwłasnowolniona całkowicie z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nabyła w 2024 r. używane urządzenie medyczne poprzez opiekuna prawnego. W 2025 r. opiekun prawny zatrudnił dla niej asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej (AOON), finansując to wyłącznie z jej środków. Asystent świadczy szeroki zakres usług wspierających w codziennym życiu, rehabilitacji i aktywności społecznej. Pani…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
1 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 1 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani ostatecznie pismem, które wpłynęło 27 maja 2025 r.– w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
W roku ubiegłym opiekun prawny zakupił dla X (dalej również jako: „Wnioskodawczyni”, „Pani”) medyczne urządzenie (…) (umowa kupna sprzedaży między dwoma osobami fizycznymi, rynek wtórny, pełna dokumentacja i wsparcie Producenta) wspierające terapię osób z zaburzeniami neurologicznymi. Podopieczna (Pani X) ma orzeczenie stopień znaczny wydane przez PZON, jest osobą niepełnosprawną od urodzenia. Urządzenie wykorzystywane do rehabilitacji, nauki, zajęcia z pomocą (…) zapobiegają też regresowi. W obsłudze wspomaga asystent OzN oraz opiekun prawny, które to osoby są po szkoleniu AAC I stopnia.
W imieniu podopiecznej w (…) 2025 r. opiekun prawny zatrudnił asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością (…).
W piśmie, stanowiącym uzupełnienie wniosku doprecyzowano opis sprawy o następujące informacje:
Stroną kupującą używane urządzenie medyczne (…) od (…), jest Pani X. Jej nazwisko widnieje na umowie kupna-sprzedaży z adnotacją, że osobą ją reprezentującą jest opiekun prawny Y. Zostały złożone 3 podpisy, zapłacono gotówką (…) zł (słownie: … zł) z majątku osobistego Pani X, majątkiem dysponuje opiekun prawny.
Ww. urządzenie zostało zakupione wyłącznie na potrzeby własne (rehabilitację neurologiczną) Pani X jako osoby ze szczególnymi potrzebami, osoby z niepełnosprawnością od urodzenia, posiadającej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, zakup urządzenia został uwzględniony w uldze rehabilitacyjnej.
Deklaracja PCC-3 została złożona przez opiekuna prawnego w dniu (…) 2024 r. na nazwisko nabywcy czyli Panią X, podatek został zapłacony ze środków własnych X przelewem z konta osobistego w (…) na konto urzędu skarbowego.
Pani X jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie Postanowieniem Sądu Okręgowego w (…) Sygn. akt (…), nie posiada zdolności do czynności prawnych.
Organem orzekającym o stopniu niepełnosprawności Pani X jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w (…). Orzeczenie nr (…) z dnia (…) 2021 roku o stopniu znacznym jest wydane na stałe.
Pani X została zaliczona do grupy osób z niepełnosprawnością zarówno na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób z niepełnosprawnością na komisji PZON jak i na komisji ZUS gdzie w dniu (…) 2023 r. uzyskała orzeczenia o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji i w dniu (…) o trwałej niezdolności do pracy.
W roku 2025 Pani X uzyskała i będzie uzyskiwać nadal:
- dochody opodatkowane wg skali podatkowej, które rozliczane są w zeznaniu podatkowym PIT-37 (renta socjalna, renta rodzinna, dodatek dopełniający),
- przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, są to dochody z najmu rozliczane w PIT-28,
z których to zamierza opiekun prawny w imieniu Pani X w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczyć wydatki poniesione na zatrudnienie asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej.
Stronami umowy (…), na podstawie której zatrudniono AOON jest Y opiekun prawny i w obecnym momencie (…) certyfikowany asystent osoby z niepełnosprawnością - umowa dotyczy asystowania X i jest to zaznaczone w tekście. Pani X , która nie ma zdolności do czynności prawnej nie mogła być stroną umowy.
Usługa asystenta polega na indywidualnym wsparciu w wykonywaniu codziennych czynności, pomóc ma w pełnym i aktywnym udziale Pani X w życiu społecznym oraz wspierać w dążeniu do samodzielności i niezależności zgodnie z Konwencją Praw Osób Niepełnosprawnych. Pani X jako uczestnik Warsztatów Terapii Zajęciowej jest też przygotowywana do wejścia na rynek pracy w dostosowanym do Jej niepełnosprawności środowisku. Asystent wspólnie z Panią X przygotowuje posiłki nadzorując, aby nie zdarzył się przy tym wypadek (Pani X nie ma umiejętności przewidywania, że np. może się oparzyć), towarzyszy Jej w zakupach (Pani X nie zna wartości pieniądza) wyjściu na wydarzenia kulturalne, sportowe, zawozi na rehabilitację, higienizację, na miejsce gdzie uczestniczy w projektach NGO, szkoleniach albo gdy zechce odwiedzić przyjaciół, wspólnie planują krótkie wyjazdy turystyczne. Pani X nie porusza się sama komunikacją miejską, ponieważ w przypadku zmiany trasy pojazdu nie potrafi powziąć decyzji, w którą stronę się udać aby dotrzeć na miejsce, tak samo nie odnajdzie się na dworcu kolejowym czy też autobusowym. Asystent pomaga/pilnuje, aby dostosowywała ubiór do warunków atmosferycznych, gdyż ma zaburzenia SI, wskazuje rzeczy tak podstawowe jak zadbanie o higienę osobistą, wykonuje drobne zabiegi, np. obcięcie paznokci, wspólnie robią pranie czy też porządki. Z pewnością część czynności wykonywanych przez AOON na rzecz Pani X można zaliczyć do opiekuńczych w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Wspólnie też wykonują ćwiczenia na sprzęcie do neurorehabilitacji (…), w grę wchodzi także nauka obsługi telefonu, szeroki wachlarz zajęć plastycznych, czytanie czy też zwykła rozmowa.
Rola asystenta na przyszłość ma ogromne znaczenie, bo jeśli on będzie obok to Pani X po śmierci opiekuna prawnego (opiekunem prawnym jest siostra Pani X i ostatnią osobą, która może się Nią opiekować) być może będzie mogła zostać w swoim mieszkaniu ze wsparciem asystenckim (zgodnie z założeniami KPON o deinstucjonalizacji), a nie być zmuszona do dożywotniego pobytu w DPS.
Dokumentami potwierdzającymi poniesione przez Panią X wydatki na zatrudnienie asystenta są potwierdzenia przelewów z Jej konta osobistego w (…) na bankowe konto osobiste AOON, (…). Operatorem konta epłatnik ze wskazania pracowników ZUS w (…) jest opiekun prawny Y - wszelkie deklaracje, przelewy posiadają dane identyfikujące asystenta.
Wszystkie wydatki na zatrudnienie asystenta na rzeczoną umowę (…) są całkowicie finansowane ze środków własnych Pani X, nie ma żadnego dofinansowania z zewnątrz czyli ani z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, ani z funduszu solidarnościowego, ani z funduszy unijnych, ani z Narodowego Funduszu Zdrowia, ani ze środków zakładowego funduszu aktywności PFRON, ani z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (X nie jest osobą zatrudnioną), nie są też finansowane przez opiekuna prawnego Pani X ani przez fundacje, stowarzyszenia czy internetowe zbiórki pieniędzy.
Wydatki na zatrudnienie asystenta, które mają podlegać odliczeniu w uldze rehabilitacyjnej na korzyść Pani X nie zostały ani nie będą zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i nie zostaną odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c (podatek liniowy) ani nie zostaną zwrócone Pani X w jakiejkolwiek innej formie.
Ani Pani X , ani opiekun prawny nie prowadzą działalności gospodarczej ani nie są zatrudnione.
Pytania
1) W stosownym terminie złożono deklarację PCC i zapłacono podatek, teraz po zdobyciu pewnego zakresu wiedzy ma Pani wątpliwość, czy zrobiła słusznie, może ten przedmiot jest zwolniony z PCC?
2) Czy w roku 2026 wydatki na zatrudnienie AOON będą podlegały odliczeniu w uldze rehabilitacyjnej nielimitowanej w PIT-37 i PIT-28 za rok 2025 X?
W tym miejscu wskazuję, że niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych (tj. odnosi się do zadanego przez Panią pytania nr 2). W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (tj. w odniesieniu do pytania nr 1) wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.
Pani stanowisko w sprawie (w odniesieniu do pytania nr 2, tj. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych)
W katalogu usług uprawniających do ulgi rehabilitacyjnej widnieje „opieka pielęgniarska” oraz „usługi opiekuńcze” dla OzN zaliczonych do I grupy inwalidztwa (inaczej stopnia znacznego).
AOON jest pojęciem stosunkowo nowym i w zależności od posiadanych uprawnień asystent może świadczyć usługi medyczne a także opiekuńcze czyli wsparcie osoby z niepełnosprawnością w życiu codziennym.
Uważa Pani, że powinna być możliwość odliczenia wydatków na wynagrodzenie asystenta. W niniejszej sprawie będzie pełnił te dwie ostatnie role bez usług medycznych/pielęgniarskich.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych (tj. w odniesieniu do pytania nr 2) jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.
Natomiast na mocy art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 776 ze zm.):
Podatnik uzyskujący przychody wymienione w art. 6 ust. 1, 1a i 1d, opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może odliczyć od przychodów stratę, o której mowa w art. 9 ust. 3-3b ustawy o podatku dochodowym, oraz wydatki określone w art. 26 ust. 1 pkt 2, 2a, 2b, 2c, 5-6a i 9, art. 26h ust. 1 oraz art. 26hb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, jeżeli nie zostały odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym.
Mając na uwadze powyższe, osoby niepełnosprawne lub podatnicy mający na utrzymaniu takie osoby, przy zachowaniu warunków określonych ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogą odliczać wydatki na cele rehabilitacyjne w roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Odliczenia można dokonać np. od:
· przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wykazanego w zeznaniu PIT-28;
· dochodu podlegającego opodatkowaniu według skali podatkowej, w zeznaniu PIT-36 lub PIT-37.
Rodzaje wydatków na cele rehabilitacyjne uprawniające do odliczeń zawiera art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaś zasady i warunki dokonywania tych odliczeń określone zostały w ust. 7, 7b-7g i 13a tego artykułu.
Stosownie do art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 6, uważa się wydatki poniesione na opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa.
Wedle art. 26 ust. 7b tejże ustawy:
Wydatki, o których mowa w ust. 7a, podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W przypadku gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.
Zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 4 tej ustawy:
Wysokość wydatków na cele określone w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 7c, ustala się na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie, zawierającego w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty - w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Art. 26 ust. 7d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Warunkiem odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a, jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:
1) orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub
2) decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo
3) orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów..
W myśl art. 26 ust. 7f ww. ustawy:
Ilekroć w przepisach ust. 7a jest mowa o osobach zaliczonych do:
1) I grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:
a) całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo
aa) niezdolność do samodzielnej egzystencji, albo
b) znaczny stopień niepełnosprawności;
2) II grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:
a) całkowitą niezdolność do pracy albo
b) umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Stosownie do art. 26 ust. 13a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wydatki na cele określone w ust. 1 podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa - wszelkie preferencje podatkowe stanowię wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego.
Katalog wydatków zawarty w art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest natomiast katalogiem zamkniętym, co oznacza, że odliczeniu podlegają jedynie wydatki enumeratywnie w nim wymienione.
Odnosząc się do Pani wątpliwości dotyczących odliczenia wydatków, o których mowa we wniosku [tj. wydatków poniesionych na zatrudnienie (…) asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej (AOON)] wyjaśniam, że wśród rodzajów wydatków uprawniających do odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej ustawodawca przewidział w art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych możliwość odliczenia wydatków poniesionych m.in. na usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „usługi opiekuńcze". Zatem, przy ustalaniu prawa do odliczania wydatków na tego rodzaju usługi należy odwołać się do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.).
Zgodnie z art. 50 ust. 3 ww. ustawy:
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
Stosownie do art. 50 ust. 4 omawianej ustawy:
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
Z uwagi na powołanie się w art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na „usługi opiekuńcze”, a nie na „specjalistyczne usługi opiekuńcze”, należy uznać, że w ramach omawianego przepisu usługi te obejmują szerszą, niż tylko specjalistyczną pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb osoby niepełnosprawnej, polegającą np. na robieniu zakupów, sprzątaniu, gotowaniu, załatwianiu spraw w urzędach, myciu, ubieraniu, dozowaniu lekarstw, prześciełaniu łóżka, zapobieganiu powstawaniu odleżyn i odparzeń, karmieniu itp.
W myśl natomiast art. 50 ust. 7 tejże ustawy:
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób.
W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w tymże art. 50 ust. 7 ww. ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 816 ze zm.).
W § 2 ww. rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej określono bardzo szeroko zakres czynności kwalifikowanych do usług opiekuńczych. Zalicza się do nich m.in.:
1) uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza:
a) kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak:
- samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu,
- dbałość o higienę i wygląd,
- utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną,
- wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,
- korzystanie z usług różnych instytucji,
b) interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym:
- pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,
- ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,
- doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,
- kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,
- współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej, niepełnosprawnej,
c) pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym:
- w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych,
- w wypełnieniu dokumentów urzędowych,
d) wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza:
- w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy,
- w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,
- w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,
- w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku,
e) pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym:
- nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,
- pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,
- zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe;
2) pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, w tym:
a) pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,
b) uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,
c) pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,
d) pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania,
e) w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny,
f) pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,
g) pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych;
3) rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146):
a) zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii,
b) współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług;
4) pomoc mieszkaniowa, w tym:
a) w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat,
b) w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych,
c) kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu;
(...)
W myśl natomiast § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:
Specjalistyczne usługi są świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu: pracownika socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego, pielęgniarki, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, specjalisty w zakresie rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty lub innego zawodu dającego wiedzę i umiejętności pozwalające świadczyć określone specjalistyczne usługi.
W świetle przytoczonych powyżej uregulowań prawnych należy zauważyć, że wydatki poniesione na opłacenie osoby świadczącej usługi opiekuńcze na rzecz osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa podlegają odliczeniu w ramach przedmiotowej ulgi stosownie do art. 26a ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku ww. wydatków ustawodawca nie wskazał limitu do odliczenia, jednakże niezbędnym warunkiem zastosowania przedmiotowej ulgi jest fakt udokumentowania poniesionych wydatków. Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.
Jak wynika z treści wniosku Wnioskodawczyni (Pani X ) ma orzeczenie o niepełnosprawności wydane (…) 2021 r. na stałe przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności o stopniu znacznym (jest osobą niepełnosprawną od urodzenia). Jest Pani osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, nie posiada zdolności do czynności prawnych. W 2025 r. roku w Pani imieniu opiekun prawny zatrudnił (…) asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością (AOON). Uzyskuje Pani dochody opodatkowane wg skali podatkowej, które rozliczane są w zeznaniu podatkowym PIT-37 (renta socjalna, renta rodzinna, dodatek dopełniający) oraz przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (z najmu) rozliczane w PIT-28, z których to zamierza w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczyć wydatki poniesione na zatrudnienie asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej. Usługa asystenta polega na indywidualnym wsparciu w wykonywaniu codziennych czynności, pomóc ma w pełnym i aktywnym udziale Pani w życiu społecznym oraz wspierać w dążeniu do samodzielności i niezależności zgodnie z Konwencją Praw Osób Niepełnosprawnych. Pani X jako uczestnik Warsztatów Terapii Zajęciowej jest też przygotowywana do wejścia na rynek pracy w dostosowanym do Jej niepełnosprawności środowisku. Asystent wspólnie z Panią przygotowuje posiłki nadzorując, aby nie zdarzył się przy tym wypadek (nie ma Pani umiejętności przewidywania, że np. może się oparzyć), towarzyszy Pani w zakupach (nie zna Pani wartości pieniądza) wyjściu na wydarzenia kulturalne, sportowe, zawozi na rehabilitację, higienizację, na miejsce gdzie uczestniczy w projektach NGO, szkoleniach albo gdy zechce odwiedzić przyjaciół, wspólnie planują krótkie wyjazdy turystyczne. Nie porusza się Pani sama komunikacją miejską, ponieważ w przypadku zmiany trasy pojazdu nie potrafi powziąć decyzji, w którą stronę się udać aby dotrzeć na miejsce, tak samo nie odnajdzie się na dworcu kolejowym czy też autobusowym. Asystent pomaga/pilnuje, aby dostosowywała Pani ubiór do warunków atmosferycznych, gdyż ma Pani zaburzenia SI, wskazuje rzeczy tak podstawowe jak zadbanie o higienę osobistą, wykonuje drobne zabiegi, np. obcięcie paznokci, wspólnie robią pranie czy też porządki. Wspólnie też wykonują ćwiczenia na sprzęcie do neurorehabilitacji (…), w grę wchodzi także nauka obsługi telefonu, szeroki wachlarz zajęć plastycznych, czytanie czy też zwykła rozmowa. Rola asystenta na przyszłość ma ogromne znaczenie, bo jeśli on będzie obok to Pani po śmierci opiekuna prawnego (opiekunem prawnym jest Pani siostra i ostatnią osobą, która może się Panią opiekować) być może będzie mogła zostać w swoim mieszkaniu ze wsparciem asystenckim (zgodnie z założeniami KPON o deinstucjonalizacji), a nie być zmuszona do dożywotniego pobytu w DPS. Wszystkie wydatki na zatrudnienie asystenta osoby niepełnosprawnej na rzeczoną umowę zlecenie są całkowicie finansowane ze środków własnych Pani X .
Z tych względów można przyjąć, że wydatki poniesione przez Panią na zatrudnienie asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej (AOON) są wydatkami, o których mowa w art. 26 ust. 7a pkt 9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, ww. wydatki, będące przedmiotem Pani pytania nr 2 mogą podlegać odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej w Pani rocznych zeznaniach podatkowych PIT-37 oraz PIT-28, składanych za 2025 rok. Jednakże, łączna wysokość odliczenia od dochodu (w PIT-37) oraz przychodu (w PIT-28) nie może przekroczyć kwoty poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu.
Wyjaśnić bowiem należy, że podatnik, który w roku podatkowym osiągał przychody opodatkowane w obu wskazanych formach (tj. wg skali podatkowej i ryczałtem), dokonując ich rozliczenia w odrębnych zeznaniach podatkowych, może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, odliczając poniesione wydatki w każdym z tych zeznań. Trzeba jednak pamiętać o zasadzie, zgodnie z którą wydatki na cele rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, o ile nie zostały m.in. odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (art. 26 ust. 13a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zatem, niedopuszczalne jest odliczenie w obu zeznaniach tej samej kwoty wydatków objętej ulgą.
W konsekwencji, Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W związku z tym, że pytanie nr 2 zadane we wniosku dotyczy kwestii rozliczenia w 2026 roku zeznań rocznych za 2025 r. – zatem uznałem, że wniosek w tym zakresie dotyczy jednego zdarzenia przyszłego i w takim zdarzeniu zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo