Skutki podatkowe otrzymania odszkodowania.
Podatniczka była zatrudniona na czas nieokreślony w spółce X, a od 2023 r. pełniła funkcję chronioną. Pracodawca rozwiązał z nią umowę dyscyplinarnie. Wniosła pozew o przywrócenie do pracy. Sąd udzielił zabezpieczenia, nakazując dalsze zatrudnienie. Po mediacjach strony zawarły ugodę, w której rozwiązano umowę za porozumieniem stron, a pracodawca zobowiązał się do zapłaty odszkodowania powołując się na art. 56 § 1 k.p.…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 3 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 28 maja 2026 r. (wpływ 8 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W okresie od (…) 2019 roku do (…) 2025 roku była Pani zatrudniona na czas nieokreślony w X (zwanym dalej: X).
Od roku 2023 pełniła Pani funkcję (…) i znajdowała się Pani (…) - o czym pracodawca odpowiednim pismem został poinformowany.
W dniu (…) 2025 r. pracodawca wystąpił (…) z wnioskiem o (…). Pomimo tego pracodawca zwolnił Panią dyscyplinarnie.
W miesiącu (…) 2025 r. wystąpiła Pani z pozwami do Sądu (…) o sprostowanie świadectwa pracy dotyczącego okresu zatrudnienia oraz z pozwem o zabezpieczenie stanowiska pracy i przywrócenie Pani do pracy. (…) 2025 roku sygn. akt (…) Sąd wydał postanowienie, by cyt. „na podstawie art. 7555 k.p.c. udzielić zabezpieczenia roszczeniu A poprzez nakazanie stronie pozwanej (…) dalszego zatrudnienia A na dotychczasowych warunkach płacy i pracy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania".
Pracodawca postanowienie o przywrócenie do pracy wykonał, jednocześnie występując do Sądu o mediacje pomiędzy stronami.
W wyniku mediacji, strony (pracodawca i pracownik) podpisały ugodę, w wyniku której doszło do rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron na dzień (…) 2025 rok oraz pracodawca zobowiązał się w ciągu 7 dni od podpisania ugody do wypłaty Pani odszkodowania w wysokości (…) zł netto cyt.
㤠1.
1. Pracodawca zobowiązuje się zapłacić na rzecz Pracownika kwotę (…) netto (…) tytułem odszkodowania z art. 56 § 1 k.p. za rozwiązanie umowy o pracę, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności.
2. Płatności należności, o której mowa w ust. 1 nastąpi w terminie siedmiu (7) dni od dnia zatwierdzenia ugody przez Sąd, przelewem na rachunek bankowy Pracownika prowadzony przez bank: (...) o nr (...) Pracodawca zobowiązuje się do zmiany świadectwa pracy w ten sposób, że: „rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron z dniem (…) 2025 r.”, oraz do jego doręczenia Pracownikowi w terminie 7 dni od dnia podpisania niniejszej ugody; a Pracownik zobowiązuje się do zwrotu Pracodawcy dotychczasowego świadectwa pracy, w tym samym terminie.
3. Powódka cofa pozew w sprawie sądowej II, a pracodawca wyraża na to zgodę i nie liczy kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
4. Strony oświadczają, że niniejsza Ugoda zamyka obydwa spory, jakie powstały między nimi na tle łączącego je stosunku pracy i wyczerpuje wszelkie roszczenia zarówno A, jak i pracodawcy wynikające ze stosunku pracy.”
Środki z ugody w wysokości (…) zł wpłynęły w dniu (…) 2025 roku na rachunek bankowy tytułem: wypłata odszkodowania (…) zgodnie z ugodą sygn. akt (…).
W dniu (…) 2026 roku (…) nadał za pośrednictwem operatora pocztowego, adresując do Pani PIT-11 za rok 2025.
W przesłanym PIT-11 (…) nie wykazał wypłaconej Pani kwoty (…), tylko wykazał przychód z przepracowanego stosunku pracy oraz ze świadczeń chorobowych.
W piśmie, stanowiącym uzupełnienie wniosku doprecyzowała Pani opis sprawy o następujące informacje:
Pozew dotyczył uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia. Zabezpieczenie powództwa poprzez nakazanie pozwanej dalszego zatrudniania powódki na dotychczasowych warunkach zatrudnienia, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego na podstawie art. 7551 k.p.c. w zw. z art. 7562 k.p.c.
Sąd (…) postanowieniem z dnia (…) 2025 r. skierował strony do mediacji wskazując konkretnego mediatora.
Ugoda zawarta przed mediatorem w dniu (…) 2025 r. została zatwierdzona przez Sąd z dniem (…) 2025 r. (Postanowienie: cyt. „1. zatwierdzić w całości ugodę zawartą przez strony w niniejszej sprawie w dniu (…) przed mediatorem; 2. umorzyć postępowanie w sprawie wobec zawarcia przez strony ugody przed mediatorem i jej zatwierdzenia przez Sąd)”.
W ugodzie widnieje informacja o odszkodowaniu cyt. "Pracodawca zobowiązuje się zapłacić na rzecz Pracownika kwotę (…) tytułem odszkodowania z art. 56 § k.p. za rozwiązanie umowy o pracę (...)".
Podstawą prawną przyznania Pani „odszkodowania” wskazaną w ugodzie był „art. 56 § 1 k.p. za rozwiązanie umowy o pracę".
Zgodnie z ugodą cyt.: „Pracodawca zobowiązuje się do zmiany świadectwa pracy w ten sposób, że: rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron z dniem (…)”.
W zawartej ugodzie wskazano, cyt. „Art. 56 § 1 Kodeksu pracy za rozwiązanie umowy o pracę” tzn. pracodawca rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa.
W ugodzie nie znalazła Pani nigdzie informacji, czy wysokość lub zasady ustalania wskazanego we wniosku świadczenia wynikały wprost z przepisów lub z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.). Niemniej jednak strona reprezentująca pracodawcę poinformowała na wstępie, że zgodnie z Kodeksem pracy winna wypłacić 3-krotność wynagrodzenia, ale proponuje wyższe odszkodowanie. Nie zgodziła się Pani na tę propozycję. Kwota odszkodowania była negocjowana przez kilka miesięcy. Ostatecznie wysokość świadczenia pieniężnego wynikała z zawartej w trakcie mediacji ugody, w ramach której zgodziła się Pani odstąpić od powrotu do pracy za kwotę wynegocjowanego odszkodowania. Wg Pani było to obustronne ustępstwo, którego ostatecznym celem było polubowne zakończenie sporu.
Strona (…) na wstępie poinformowała, że zgodnie z przepisami powinno być wypłacone świadczenie w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, ale proponuje wyższą kwotę odszkodowania. W efekcie końcowym kwota odszkodowania zdecydowanie przewyższała kwotę z art. 58 k.p.
Wg Pani interpretacji wysokość świadczenia nie wyczerpuje dalszych roszczeń. Ugoda odnosi się tylko do zrzeczenia się dalszych roszczeń wynikających z zaistniałego konfliktu, cyt. „W związku z zawarciem niniejszej ugody oraz mając na uwadze fakt, że umowa o pracę została rozwiązana, Strony zrzekają się dalszych ewentualnych roszczeń także tych nieobjętych postępowaniem, związanych z zatrudnieniem i rozwiązaniem stosunku pracy, a wynikające z zaistniałego konfliktu".
W ugodzie nie ma informacji: Czy wypłacone świadczenie miało rekompensować Pani jako pracownikowi utracone przez Panią spodziewane korzyści (tj. świadczenie to miało rekompensować wynagrodzenia, lub inne świadczenia, które mogłaby Pani uzyskać od byłego pracodawcy, gdyby do rozwiązania umowy o pracę nie doszło)? rozpatrujących to zagadnienie, ale Pani przedstawiciel prawny podczas mediacji przedstawił drugiej stronie Pani oczekiwania finansowe, które miały Pani zrekompensować utracone korzyści wynikające z nieprawnego rozwiązania umowy o pracę, a które by Pani otrzymała gdyby do rozwiązania umowy o pracę nie doszło.
Pytanie (przeformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy w zeznaniu PIT-37 za rok 2025 kwotę uzyskaną na mocy ugody z tytułu odszkodowania
a) w całości Pani powinna wykazać jako podlegającą opodatkowaniu;
b) w ogóle nie powinna Pani jej wykazywać, bowiem w całości podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ustawy o pdof;
c) powinna Pani wykazać część kwoty (tj. nadwyżkę ponad kwotę wynikającą z art. 58 Kodeksu pracy)?
Pani stanowisko w sprawie (przeformułowane w uzupełnieniu podania)
Uważa Pani, że w rozliczeniu rocznym za 2025 rok powinna Pani wykazać do opodatkowania część kwoty otrzymanego odszkodowania stanowiącą nadwyżkę wynikającą z art. 58 Kp (wg Pani interpretacji art. 56 i 58 Kodeksu pracy, kwota odszkodowania winna być podzielona na dwie części: niepodlegające opodatkowaniu odszkodowanie w wysokości 3-mcznego wynagrodzenia i pozostała część stanowiąca nadwyżkę ponad kwotę wynikającą z art. 58 Kodeksu pracy do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia.
Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
Tak szerokie zdefiniowanie pojęcia przychodu pracownika wskazuje, że w każdym przypadku, w którym uzyska on od pracodawcy realną korzyść mającą wymiar finansowy, będzie to rodzić obowiązek zwiększenia jego przychodu, z wyjątkiem świadczeń określonych w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przedstawionego przez Panią opisu sprawy wynika, że w okresie od (…) 2019 roku do (…) 2025 roku była Pani zatrudniona u pracodawcy na czas nieokreślony. Od roku 2023 pełniła Pani funkcję (…) i znajdowała się Pani (…) o czym pracodawca odpowiednim pismem został poinformowany. W 2025 r. pracodawca wystąpił (…) Pomimo tego pracodawca zwolnił Panią dyscyplinarnie. W związku z tym, wystąpiła Pani z pozwami do Sądu o sprostowanie świadectwa pracy dotyczącego okresu zatrudnienia oraz z pozwem o zabezpieczenie stanowiska pracy i przywrócenie Pani do pracy. Sąd wydał postanowienie, zgodnie z którym nakazał pracodawcy dalsze zatrudnienie Pani na dotychczasowych warunkach płacy i pracy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Pracodawca postanowienie o przywrócenie do pracy wykonał, jednocześnie występując do Sądu o mediacje pomiędzy stronami. W wyniku mediacji, Strony (pracodawca i Pani) podpisały ugodę (została zatwierdzona przez Sąd), w wyniku której doszło do rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron oraz pracodawca zobowiązał się do wypłaty Pani odszkodowania. Jak wyjaśniła Pani w uzupełnieniu wniosku, podstawą prawną przyznania Pani „odszkodowania” wskazaną w ugodzie był „art. 56 § 1 k.p. za rozwiązanie umowy o pracę", tzn. pracodawca rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa. Kwota odszkodowania przewyższała kwotę z art. 58 Kp. Pracodawca wypłacił Pani ww. odszkodowanie w 2025 roku.
W związku z powyższym, powzięła Pani wątpliwość, czy w zeznaniu PIT-37 za rok 2025 kwotę uzyskaną na mocy ugody z tytułu odszkodowania:
- w całości Pani powinna wykazać jako podlegającą opodatkowaniu;
- w ogóle nie powinna Pani jej wykazywać, bowiem w całości podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- powinna Pani wykazać część kwoty (tj. nadwyżkę ponad kwotę wynikającą z art. 58 Kodeksu pracy).
W tym miejscu wskazać należy, że odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
Ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, tym nie mniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
Odwołując się do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
W Kodeksie cywilnym, świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania, bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25 ), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:
1) otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,
2) odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:
a) ustawy,
b) przepisów wykonawczych do ustawy,
c) układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,
3) wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,
4) nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a)-g) art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Jak już wyżej wskazano zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a)-g) tego przepisu.
Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zakres tego zwolnienia obejmuje tylko odszkodowania lub zadośćuczynienia za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i świadczenia z tytułu utraconych korzyści. Świadczenia z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest więc jego odszkodowawczy charakter.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) przewiduje – jak już wyżej wskazałem – dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub czynu niedozwolonego.
Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 1, art. 45, art. 56, art. 943 § 3, art. 99, art. 1012 omawianego Kodeksu).
W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie, w sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 komentowanego Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 wskazanego Kodeksu).
W myśl art. 56 Kodeksu pracy:
§ 1. Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
§ 2. Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 45 § 2 Kodeksu pracy:
Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Jeżeli przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego umowa o pracę zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
Jednakże na podstawie art. 45 § 3 Kodeksu pracy:
Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.
Stosownie natomiast do przepisu art. 58 Kodeksu pracy:
Odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.
Dokonując analizy sprawy, z uwagi na fakt, że zawarta przez Strony (tj. przez Panią i Pani pracodawcę) ugoda przed mediatorem została zatwierdzona przez sąd, należy odnieść się do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):
W myśl art. 1831 § 1-2 Kodeksu:
§ 1. Mediacja jest dobrowolna.
§ 2. Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Umowa może być zawarta także przez wyrażenie przez stronę zgody na mediację, gdy druga strona złożyła wniosek, o którym mowa w art. 1836 § 1 .
Jak stanowi art. 1836 § 1 ww. ustawy:
Wszczęcie mediacji przez stronę następuje z chwilą doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji, z dołączonym dowodem doręczenia jego odpisu drugiej stronie.
Stosownie do art. 1838 § 1 Kodeksu:
Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania. (…).
W myśl art. 18313 § 1 i § 2 ww. Kodeksu:
§ 1. Strona, po zawarciu ugody w ramach mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację, może wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie ugody, do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zawarcia ugody, chyba że strony w ugodzie wskażą inny sąd rejonowy. W braku tych podstaw właściwy jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania albo siedziby wnioskodawcy.
§ 2. W razie skierowania przez sąd sprawy do mediacji mediator składa protokół w sądzie rozpoznającym sprawę, z oznaczeniem, czy sąd rozpoznający sprawę jest sądem wskazanym przez strony w trybie określonym w art. 18314 § 21. Strony mogą objąć ugodą również roszczenia nieobjęte pozwem.
Z art. 18314 § 1 i § 2 ww. Kodeksu wynika, że:
§ 1. Jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody.
§ 2. Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności; w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem.
Na mocy art. 18315 § 1 ww. Kodeksu:
Ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym.
Z ww. przepisów wynika zatem, że ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd ma moc ugody sądowej, czyli wywołuje takie same skutki prawne, jak ugoda zawarta przed sądem.
(…) 2025 r. zawarła Pani z pracodawcą ugodę przed mediatorem. Ugoda została zatwierdzona przez Sąd. Kwota odszkodowania wynikająca z tej ugody – jak sama Pani wskazała w uzupełnieniu podania - zdecydowanie przewyższała kwotę z art. 58 Kodeksu pracy.
W tym miejscu wskazuję, że niewątpliwie przepisy Kodeksu Pracy są przepisami „odrębnych ustaw”, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w kontekście art. 58 Kodeksu Pracy, który określa wysokość odszkodowania należnego pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie.
Orzeczone przez sąd pracy na podstawie przepisu art. 56 Kodeksu pracy odszkodowanie, do wysokości określonej w art. 58 wspomnianego Kodeksu, mieści się w zakresie zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli jednak w wyniku zawartej przed sądem ugody odszkodowanie wypłacono w kwocie wyższej od wynikającej z zastosowania art. 58 Kodeksu pracy, to nie oznacza, że do wypłaconego odszkodowania w ogóle nie ma zastosowania analizowane zwolnienie od podatku.
Zatem, jeśli w wyniku zawartej przed sądem ugody odszkodowanie wypłacono w kwocie wyższej od wynikającej z zastosowania art. 58 Kodeksu pracy (jak to ma miejsce w odniesieniu do niniejszej sprawy), to ta nadwyżka podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach.
Zawarcie bowiem przed sądem ugody, w wyniku której odszkodowanie przekroczyło wysokość obliczoną zgodnie z art. 58 Kodeksu Pracy, nie oznacza również, że mamy do czynienia „z innym odszkodowaniem”, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To wciąż to samo odszkodowanie, którego źródłem pozostaje art. 56 ww. Kodeksu pracy i do którego ma zastosowanie zwolnienie od podatku określone w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym do wysokości odszkodowania wskazanej w art. 58 tego Kodeksu.
W konsekwencji, do tej części odszkodowania, która przekroczyła wysokość zwolnioną od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (odszkodowanie obliczone zgodnie z art. 58 Kodeksu Pracy) nie będzie miał zastosowania przepis, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepis ten bowiem zwalnia od podatku inne odszkodowania lub zadośćuczynienia (inne niż określone w pkt 3, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw) lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą; dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie kwota odszkodowania w wysokości ustalonej na podstawie przepisu art. 58 Kodeksu pracy korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie podlega wykazaniu w Pani rocznym zeznaniu podatkowym. Natomiast, nadwyżka ponad kwotę wynikającą z art. 58 Kodeksu pracy podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, a zatem powinna zostać wykazana w Pani rocznym zeznaniu podatkowym składanym za 2025 rok.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Dodatkowo informuję, że wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo