Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.424.2026.2.MKA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 24 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

7 sierpnia 2008 r. zawarli Państwo (Pani i Pani mąż) z bankiem X umowę kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej – kredyt denominowany we franku szwajcarskim w kwocie (…) CHF. Kredyt w całości przeznaczyli Państwo na cele mieszkaniowe tj. zapłatę za mieszkanie, w którym Państwo mieszkają wraz z dziećmi. W związku z niedozwolonymi zapisami w umowie kredytowej (klauzule abuzywne), w 2022 r. zdecydowali się Państwo na skierowanie sprawy do sądu o unieważnienie ww. umowy.

Reprezentowała Państwa kancelaria. Przed rozpoczęciem przewodu sądowego, jednym z zaproponowanych przez kancelarię etapów było przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, w wyniku którego 30 stycznia 2025 r. postanowili Państwo przyjąć propozycję ugody przedstawioną przez Bank Y (dawniej X). Ugoda rozumiana jako polubowne zakończenie sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności umowy kredytu lub niedozwolonego charakteru jej postanowień. Warunki zawarcia ugody stanowiły około 100% korzyści możliwej do uzyskania w przypadku unieważnienia umowy kredytu przez sąd, dlatego zdecydowali się Państwo na nią. Do dnia zawarcia ugody, Państwo jako kredytobiorcy, na podstawie Umowy Kredytu wpłacili na rzecz Banku (…) CHF tytułem spłaty rat kapitałowych. Na podstawie ugody Kredytu Bank wypłacił Państwu w 2008 r. kapitał w kwocie (…) zł. Ugoda została zawarta w wyniku mediacji przeprowadzonych w Sądzie Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w obecności pracownika banku. Na jej podstawie Państwo czyli kredytobiorcy złożyli do sądu, za pośrednictwem reprezentującej Państwa kancelarii, stosowne dokumenty w celu cofnięcia pozwu. Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy kwoty na realizacje celu kredytu określonego w umowie. Strony postanowiły również, że bank wypłaci kredytobiorcy kwotę (…) zł w związku z rozliczeniem umowy kredytowej. Pieniądze zostały przelane na Państwa konto tytułem: Ugoda (…). Bank zobowiązał się do wydania Kredytobiorcy dokumentu stanowiącego podstawę do wykreślenia hipoteki zabezpieczającej wierzytelność Banku, wynikającej z Umowy Kredytu. W Ugodzie Bank umieścił informację, iż kwota, o której mowa powyżej tj. (…) zł stanowi przychód podatkowy i Bank będzie zobowiązany do wypełniania ciążących na nim obowiązków informacyjnych, tj. sporządzenia informacji PIT-11.

Po zawarciu ugody, rozliczyli się Państwo z reprezentującą Państwa kancelarią, płacąc honorarium w wysokości (…) zł. W lutym tego roku otrzymali Państwo od banku PIT-11. Pani mąż świadczenie (…), Pani również otrzymała taki sam PIT z kwotą (…) w rubryce 100 – informacja o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy. Pani zdaniem, kwota (…) zł nie jest Państwa przychodem, a zwrotem kwoty nadpłaconej Bankowi ponad kwotę kapitału i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych. Ugoda polegała na rozliczeniu się z Bankiem w ten sposób, że Państwo zwracają całą kwotę kapitału, a ponieważ była nadpłata, Bank ją Państwu zwrócił. Jednocześnie Bank zaoszczędził znaczną ilość środków w związku z wysokim prawdopodobieństwem przegrania sprawy w sądzie i unieważnienia nieuczciwej umowy. Chcąc upewnić się czy nie ciąży na Pani obowiązek zapłacenia podatku, zadzwoniła Pani do KAS z pytaniem w tej sprawie, otrzymała Pani odpowiedź, że nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku, lecz rozmowa na infolinii nie jest wiążąca, dlatego udałam się Pani do swojego US. Tam poinformowano Panią, że aby mieć pewność w tej sprawie, najlepiej jest się zwrócić o interpretację indywidualną.

Ponadto uzupełniła Pani wniosek o następujące informacje:

W wyniku zawarcia ugody do umowy kredytu, Bank dokonał na Pani rzecz zwrotu środków pieniężnych w kwocie uprzednio spłaconej przez Panią jako kredytobiorcę (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Pani kapitału kredytu). Wypłacona przez Bank na podstawie ugody kwota stanowi wyłącznie zwrot nadpłaty, czyli nadwyżki środków pieniężnych, które wpłaciła Pani na rzecz Banku w trakcie trwania umowy, ponad kwotę faktycznie należną Bankowi po dokonaniu ostatecznego, kompleksowego rozliczenia umowy w ramach zawartej ugody.

Jednocześnie podkreśla Pani, że otrzymane środki nie stanowią dla Pani żadnego przysporzenia majątkowego (wzbogacenia), odszkodowania ani dodatkowej korzyści finansowej, a są jedynie odzyskaniem mojego własnego majątku. Co więcej, w celu odzyskania tych nienależnie pobranych przez Bank środków, zmuszona była Pani ponieść wysokie koszty obsługi prawnej świadczonej przez wyspecjalizowaną kancelarię (obejmujące m.in. prowizję od wygranej sprawy), udokumentowane m.in. fakturą. W ujęciu ekonomicznym nie uzyskała Pani zatem żadnego realnego przysporzenia, a wręcz poniosła Pani dodatkowe ciężary finansowe, aby odzyskać swoją własność.

Wypłacona przez Bank kwota stanowiła wyłącznie zwrot środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Panią do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z umową kredytu. Wskutek wyeliminowania mechanizmów walutowych i zawarcia ugody określającej nowe zasady – rozliczeń uiszczone przez Panią w przeszłości kwoty okazały się wyższe niż zobowiązanie wynikające z nowych, ugodowych parametrów finansowych.

Tym samym, powstała nadpłata stała się świadczeniem nienależnym Bankowi i podlegała fizycznemu zwrotowi na Pani rachunek. Zwrot ten ma charakter wyłącznie restytucyjny (przywracający stan zgodny z prawem) i obejmuje wyłączne Pani własne środki. Wypłacona kwota w znacznej części posłużyła zresztą do uregulowania zobowiązań wobec kancelarii prawnej z tytułu prowadzenia sprawy przeciwko Bankowi, co dodatkowo potwierdza brak jakiegokolwiek trwałego przyrostu Pani majątku.

Pytanie

Czy zwrot nadpłaty (…) zł uzyskany w ramach pozasądowej ugody z bankiem, dotyczący kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, zwrot nadpłaty (…) zł uzyskany w ramach pozasądowej ugody z bankiem, dotyczący kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o PIT, co oznacza, iż nie podlega opodatkowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, skoro kwota, którą wypłacił Pani na podstawie ugody Bank stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, ponieważ wskutek wyeliminowania mechanizmów walutowych i zawarcia ugody określającej nowe zasady rozliczeń – uiszczone przez Panią w przeszłości kwoty okazały się wyższe niż zobowiązanie wynikające z nowych, ugodowych parametrów finansowych spowodowało powstanie nadpłaty, która stała się świadczeniem nienależnym bankowi, to otrzymanie tej kwoty nie spowodowało po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji pieniądze te nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie stanowią przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Ich uzyskanie nie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-     stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

-     zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego współkredytobiorcy (Pani męża).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.