Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.425.2026.2.MKA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 12 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 2 czerwca 2026 r. (wpływ 5 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni była stroną umowy kredytu hipotecznego indeksowanego/denominowanego do waluty CHF zawartej z bankiem (…) ( obecnie (…)) w dniu 30 listopada 2007 r. W związku z powzięciem wątpliwości co do ważności tej umowy i ugruntowanym już orzecznictwem oraz doktryną - Wnioskodawczyni jako konsumentka wystąpiła na drogę postępowania sądowego, domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz zapłaty kwoty (...) - jako świadczenia nienależnego zapłaconego na rzecz Banku z tytuły nieważnej umowy, sprawie nadano sygnaturę (…).

W toku postępowania sądowego, z inicjatywy pozwanego Banku strony zawarły ugodę sądową, na podstawie której dokonano rozliczenia wzajemnych świadczeń wynikających z umowy kredytu. Wnioskodawczyni otrzymała tytułem kredytu kwotę (...), a spłaciła kwotę (...) zł. Różnica wyniosła ok (...) zł - mając na uwadze średni kurs CHF.

W trakcie postępowania sądowego Bank skierował do powódki pierwszą propozycję ugody, która nie została przyjęta, a następnie zaproponował ugodę, na mocy której dokona zwrotu na rzecz pozwanej kwoty (...) zł, umorzy pozostały do spłaty kapitał oraz zwróci poniesione przez Powódkę koszty procesowe.

Było dla stron oczywiste, że kwota (...) zł jest zwrotem nadpłaty kredytu ponad otrzymany kapitał. Taki był cel ugody i wola stron. Oczywiście nie był to zwrot całej kwoty, jednak powódka propozycję takiej ugody- częściowego zwrotu- przyjęła.

W ugodzie przesłanej przez Bank do sądu celem objęcia protokołem rozprawy w treści podano:

-     bank zwolni kredytobiorczynię z długu w zakresie kwoty (...) zł,

-     bank dodatkowo wypłaci na rzecz kredytobiorczyni kwotę (...) zł w związku z rozliczeniem umowy,

-     bank uiści koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego w kwocie (...) zł.

Jak już wskazano powyżej i jak wynika z załączonej dokumentacji dotyczącej kredytu (w szczególności historii spłat i rozliczeń stron) wynika, że:

-     suma wpłat dokonanych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku przekraczała kwotę udostępnionego kapitału,

-     po rozliczeniu umowy powstała nadpłata ok (...) zł, a bank zaproponował ugodowo zwrot kwoty (...) zł - na co powódka przystała.

W rzeczywistości zatem:

-     zwolnienie z długu oraz wypłata środków stanowią element rozliczenia umowy kredytu (nieważnej).

-     kwota (...) zł odpowiada nadwyżce świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię ponad kwotę kapitału.

Pomimo powyższego bank wystawił Wnioskodawczyni informację PIT-11, kwalifikując kwotę (...) zł jako przychód.

Ponadto uzupełniła Pani wniosek o następujące informacje:

Kwota (...) zł wypłacona przez bank na podstawie ugody stanowiła zwrot części środków uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu (kapitał, odsetki oraz inne opłaty związane z kredytem), a które w wyniku przeliczenia w oparciu o parametry finansowe przyjęte w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Łączna kwota środków otrzymanych przez Wnioskodawczynię od banku z tytułu kredytu wyniosła (...) zł, natomiast łączna kwota świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku w wykonaniu tej umowy wyniosła (...) zł. Oznacza to, że suma wpłat dokonanych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku przekroczyła kwotę otrzymanego kapitału o kwotę (...) zł. Wypłacona na podstawie ugody kwota (...) zł stanowiła element rozliczenia umowy kredytu i odpowiadała części środków uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku tytułem wykonywania umowy kredytu, w szczególności rat kapitałowo-odsetkowych. Kwota ta nie stanowiła premii, nagrody ani dodatkowego świadczenia przyznanego przez bank niezależnie od wcześniejszych rozliczeń stron, lecz była związana z rozliczeniem wzajemnych świadczeń wynikających z umowy kredytu. W konsekwencji kwota (...) zł stanowiła zwrot części świadczeń uprzednio spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku.

Pytanie

Czy kwota (...) zł wypłacona przez bank na rzecz Wnioskodawczyni - jako świadczenie wypłacone w związku z rozliczeniem umowy kredytu, odpowiadające nadpłacie ponad udostępniony kapitał - stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Przy przyjęciu - jak w niniejszej sprawie- że był tu kredyt hipoteczny, a celem finansowanie budowy domu.

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota (...) zł nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu.

Uzasadnienie stanowiska

1. Brak przysporzenia majątkowego (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT)

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem jest wyłącznie takie świadczenie, które powoduje trwałe przysporzenie majątkowe po stronie podatnika.

W niniejszej sprawie:

-     wypłacona kwota stanowi zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawczynię,

-     nie dochodzi do zwiększenia majątku, lecz jedynie do jego restytucji.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania tej kwoty za przychód podatkowy.

2. Charakter świadczenia - element rozliczenia nieważnej umowy (art. 58 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c.)

Umowa kredytu była dotknięta wadą nieważności (art. 58 k.c.), co skutkuje obowiązkiem rozliczenia świadczeń stron.

Zgodnie z art. 410 § 2 k.c., świadczenie jest nienależne, jeżeli jego podstawa odpadła.

W takiej sytuacji:

-     każda ze stron zobowiązana jest do zwrotu otrzymanych świadczeń (teoria dwóch kondykcji),

-     Wnioskodawczyni była uprawniona do żądania zwrotu nadwyżki świadczeń ponad kapitał.

Kwota (...) zł stanowi zatem w rzeczywistości zwrot nienależnego świadczenia, będący elementem rozliczenia nieważnej umowy, a nie nowe świadczenie o charakterze przysporzenia.

3. Treść ugody potwierdza charakter rozliczeniowy świadczenia

W treści ugody wskazano wprost, że wypłata kwoty (...) zł następuje:

„w związku z rozliczeniem umowy”.

Oznacza to, że:

-     świadczenie to nie ma charakteru autonomicznego ani uznaniowego,

-     pozostaje funkcjonalnie związane z rozliczeniem stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu.

Zapis ten jednoznacznie wskazuje, że kwota ta stanowi element rozliczenia stron, a nie „świadczenie dodatkowe", darowiznę czy premię.

4. Rzeczywisty charakter świadczenia, a jego kwalifikacja podatkowa

W prawie podatkowym decydujące znaczenie ma rzeczywisty charakter świadczenia, a nie jego nazwa czy forma przyjęta przez strony.

W niniejszej sprawie:

-     dokumentacja finansowa jednoznacznie wskazuje na istnienie nadpłaty,

-     wypłacona kwota odpowiada tej nadpłacie (strony ugodowo przyjęły niższą kwotę do zwrotu),

-     jej funkcją jest wyrównanie rozliczeń stron.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania jej za przychód.

5. Neutralność podatkowa rozliczenia nieważnej umowy

Rozliczenie nieważnej umowy prowadzi do przywrócenia stanu sprzed jej zawarcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że:

-     zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy nie stanowi przychodu podatkowego,

-     czynności te są neutralne podatkowo.

6. Zasada równości i brak pogorszenia sytuacji podatnika

Gdyby rozliczenie nastąpiło na podstawie wyroku sądu:

-     zwrot nadpłaty nie byłby kwalifikowany jako przychód,

-     nie powstałby obowiązek podatkowy.

Nic ma podstaw, aby zawarcie ugody:

-     prowadziło do pogorszenia sytuacji podatkowej Wnioskodawczyni,

-     skutkowało opodatkowaniem świadczenia, które w przypadku wyroku sądowego byłoby neutralne.

7. Brak podstaw do wystawienia PIT-11

Skoro wypłacona kwota:

-     stanowi element rozliczenia.

-     nie powoduje przysporzenia majątkowego,

to brak było podstaw do jej wykazania jako przychodu w informacji PIT-11.

VII. Podsumowanie

Kwota (...) zł:

-     została wypłacona w związku z rozliczeniem umowy kredytu,

-     odpowiada nadwyżce świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię ponad kwotę kapitału,

-     stanowi zwrot,

-     nie powoduje przysporzenia majątkowego,

-     nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o PIT.

W konsekwencji nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przykładowe interpretacje potwierdzające stanowisko Wnioskodawczyni: sygn. 0112-KDIL2-1.4011.281.2025.1.KF, 0112-KDIL2-1.4011.1027.2025.1.DJ, 0113-KDIPT2-2.4011.274.2026.2.EC.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, skoro kwota, którą wypłacił Pani na podstawie ugody Bank stanowiła zwrot części środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku w wykonaniu umowy kredytu (kapitał, odsetki oraz inne opłaty związane z kredytem), a które w wyniku przeliczenia w oparciu o parametry finansowe przyjęte w ugodzie stały się nienależne bankowi, to otrzymanie tej kwoty nie spowodowało po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji pieniądze te nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie stanowią przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Ponadto informuję, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej nie przeprowadzam postępowania dowodowego, w związku z czym nie jestem obowiązany, ani uprawniony, do oceny dokumentów załączonych do wniosku; jestem związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Panią i Pani stanowiskiem.

Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

W odniesieniu do powołanych przez Panią we wniosku interpretacji indywidualnych, stwierdzam, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.