Osoba fizyczna wraz z małżonkiem, posiadająca nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, planowała zakup nieruchomości we Włoszech. Po wpłaceniu zaliczki, sprzedawca wycofał się z transakcji z powodu nieprawidłowości w nieruchomości, zwracając zaliczkę i wypłacając odszkodowanie za odstąpienie od umowy. Podatnicy…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe w części dotyczącej uznania za koszt uzyskania przychodu kosztów związanych z planowanym nabyciem nieruchomości i prawidłowe w pozostałej części.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
13 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
C.A;
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
B.A..
Opis stanów faktycznych
Pani C.A. (Wnioskodawczyni) jest osobą fizyczną, będącą obywatelką polską i posiadającą jednocześnie w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Wnioskodawczyni jest zamężna, a także posiada majątkową wspólność małżeńską z mężem - panem B.A. Ponadto, prowadzi ona jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (…), jest czynnym podatnikiem VAT. Co jednak istotne, przedmiotowy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy majątku prywatnego Wnioskodawczyni i nie ma jakiegokolwiek związku z jej działalnością gospodarczą.
B.A. jest osobą fizyczną, będąca obywatelem polskim i posiadającą jednocześnie w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Jest on żonaty, a także posiada majątkową wspólność małżeńską z żoną - panią C.A.
W październiku 2025 r. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem podjęła decyzję o zakupie, do majątku wspólnego (wspólność majątkowa) - jednocześnie majątku prywatnego, nieruchomości na terytorium Włoch. Po wyborze nieruchomości, złożono ofertę sprzedawcy, który ją przyjął. Tytułem umowy nabycia nieruchomości wpłacono na rzecz sprzedawcy zaliczkę na jej poczet na kwotę (...) EUR (10% wartości nieruchomości).
Następnie podjęto dokładną weryfikację nabywanej nieruchomości. Przygotowany raport geometry wykazał kilka nieprawidłowości wymagających dokonania prac budowlanych i/lub legalizacji stanu istniejącego.
W oparciu o ten dokument sprzedawca (właściciel nieruchomości) wycofał się z transakcji i odmówił sprzedaży nieruchomości jako niespełniającej wymogów, a co za tym idzie zwrócił wpłaconą zaliczkę w kwocie (...) EUR i zaproponował odszkodowanie za odstąpienie od umowy.
W wyniku negocjacji ze sprzedawcą (proponowana przez sprzedawcę pierwotna kwota odszkodowania była niezadawalająca) otrzymano ostatecznie odszkodowanie w kwocie (...) EUR. Tym samym, w wyniku niezrealizowania przedmiotowej transakcji otrzymano:
- zwrot wpłaconej zaliczki w kwocie (...) EUR w dniu 7 listopada 2025 r.;
- odszkodowanie w kwocie (...) EUR w dniu 1 grudnia 2025 r.
Niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy skutków podatkowych dla otrzymanego odszkodowania w kwocie (...) EUR.
Raz jeszcze trzeba podkreślić, że planowane nabycie nieruchomości związane było z majątkiem prywatnym C.A. i B.A. - bez jakiegokolwiek związku z działalnością gospodarczą Wnioskodawczyni.
Dodatkowo, co istotne, C.A. i B.A. ponieśli istotne koszty związane z planowanym zakupem nieruchomości, a następnie związane z dążeniem do uzyskania odszkodowania w związku z niezrealizowaniem przedmiotowego nabycia.
Wśród ww. kosztów (dalej jako: „Koszty") należy wymienić w szczególności:
- koszt usług za nadzór prawny w transakcji zakupu nieruchomości;
- koszt usługi za przeprowadzenie negocjacji asystowanych ze sprzedającym (negocjacje przedsądowe) o zwrot podwójnej zaliczki tytułem odszkodowania za odstąpienie od umowy;
- prowizja od wynegocjowanej nadwyżki od kwoty odszkodowania oferowanej przez sprzedającego;
- koszt usługi geometry za opracowanie techniczne dla nieruchomości;
- prowizja dla kancelarii za negocjacje z pośrednikiem nieruchomości w sprawie wysokości jej wynagrodzenia za pośrednictwo w zakupie;
- prowizja za pośrednictwo w zakupie nieruchomości.
Wyżej wymienione Koszty zostały udokumentowane fakturami oraz opłacone zostały przelewem bankowym.
Pytania
1) Czy odszkodowanie otrzymane od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na terytorium Polski?
2) Jeśli na pytanie numer 1 odpowiedź będzie twierdząca, to czy uzyskane odszkodowanie od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT?
3) Jeśli na pytanie numer 2 odpowiedź będzie twierdząca, to czy uzyskany przychód z tytułu odszkodowania od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch, zakwalifikowany jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT może zostać pomniejszony o Koszty?
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie:
1) Odszkodowanie otrzymane od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na terytorium Polski.
2) Jeśli na pytanie numer 1 odpowiedź będzie twierdząca, to uzyskane odszkodowanie od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT.
3) Jeśli na pytanie numer 2 odpowiedź będzie twierdząca, to uzyskany przychód z tytułu odszkodowania od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch, zakwalifikowany jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT może zostać pomniejszony o Koszty.
UZASADNIENIE
Ad 1
Zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Co jednak ważne, powyższą regulację, według art. 4a ww. ustawy, stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 6 UPO, dochód uzyskiwany przez osobę mającą miejsce zamieszkania (w przypadku Zainteresowanych) w Polsce z majątku nieruchomego, położonego we Włoszech, może być tam opodatkowany.
Jednocześnie, w UPO definiuje się, iż określenie „majątek nieruchomy” ma znaczenie zgodne z prawem Umawiającego się Państwa, w którym majątek ten jest położony. Określenie to obejmuje w każdym wypadku przynależność do majątku nieruchomego (...), prawa, do których zastosowanie mają przepisy dotyczące majątku nieruchomego. Użytkowanie nieruchomości oraz prawa do zmiennych lub stałych świadczeń z tytułu eksploatacji (...).
Dodatkowo w art. 6 ust. 3 UPO podano jedynie możliwe przykłady użytkowania majątku nieruchomego, na przykład najem.
Co również ważne, w myśl art. 22 ust. 1 UPO tzw. inne dochody - czyli dochody nie wymienione wprost w innych postanowieniach umowy - podlegają opodatkowaniu jedynie w Polsce.
W przedmiotowym stanie faktycznym mowa jest o dochodzie uzyskanym nie z „klasycznej” formy wykorzystania majątku nieruchomego (najem, dzierżawa, sprzedaż), ale z innego tytułu, tj. z odszkodowania związanego z brakiem zrealizowania transakcji nabycia nieruchomości.
W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawczyni nie jest to dochód z nieruchomości, ale inny dochód - przez co miejscem opodatkowania byłaby Polska, gdyż:
- nie doszło do nabycia a potem zbycia nieruchomości;
- samo odszkodowanie należne jest z tytułu nieprawidłowego wykonania umowy, nie zaś z rozporządzenia nieruchomością.
Powyższe, pośrednio potwierdzają następujące interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z:
- 20 sierpnia 2015 r., sygn. IPPB4/4511-606/15-6/JK: dochód z tytułu realizacji praw do spadku w postaci sprzedaży spadku oraz z tytułu otrzymania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości (w Polsce) nie stanowi dochodu z nieruchomości lecz inny dochód,
- 25 stycznia 2016 r., sygn. IPPB4/4511-1319/15-4/JK3: przychód uzyskany ze sprzedaży praw i roszczeń do nieruchomości objętej dekretem wywłaszczeniowym przez nierezydenta podlega za granicą (nie jako dochód ze sprzedaży nieruchomości).
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawczyni, odszkodowanie otrzymane od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na terytorium Polski.
Ad 2
Jak stanowi art. 9 ust. 1 Ustawy PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Przez przychód, zgodnie z art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, rozumie się otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT, źródłami przychodów są inne źródła.
Jednocześnie, według art. 20 ust. 1 Ustawy PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Jak wynika z treści ww. regulacji, katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania „w szczególności”. Wyliczenie zawarte w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT jest zatem jedynie wyliczeniem przykładowym. Potwierdza to się w piśmiennictwie, gdzie określono, że do pozostałych źródeł przychodu ustawodawca zalicza również inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 (por. Bartosiewicz Adam, Kubacki Ryszard, PIT. Komentarz, wyd. V, Lex 2015).
Uwzględniając powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, uzyskany przychód z tytułu odszkodowania związanego z odstąpieniem sprzedawcy od umowy spełnia definicję przychodu, a jednocześnie mieści się w dyspozycji art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy i powinien podlegać opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.
Tego rodzaju klasyfikację uzyskanych przychodów w postaci odszkodowania bądź podobnych świadczeń mających być zadośćuczynieniem związanym z niezrealizowaną (bądź nieprawidłowo zrealizowaną) transakcją znajduje potwierdzenie przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia:
- 6 lutego 2024 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.1018.2023.4.LS);
- 10 maja 2018 r. (sygn. 0112-KDIL3-2.4011.130.2018.2.TR).
Co istotne, do ww. uzyskanych przychodów nie znajdzie zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawy PIT z uwagi na brak zawarcia ugody sądowej, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem (...) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawczyni, uzyskane odszkodowanie od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT.
Ad 3
Jednocześnie zdaniem Wnioskodawczyni, przy ustalaniu dochodu do opodatkowania, przysługiwać jej będzie możliwość pomniejszenia rzeczonego przychodu, o koszty jego uzyskania (tu: Koszty), na zasadach wynikających z art. 22 ust. 1 Ustawy PIT.
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ww. ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ww. ustawy.
Innymi słowy, kosztami uzyskania przychodu są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z uzyskanymi przychodami. Z oceny związku z uzyskanym przychodem powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie mógł się przyczynić do osiągnięcia przychodów z danego źródła.
W związku z tym, aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu powinien więc, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki:
- pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
- nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 Ustawy PIT,
- być właściwie udokumentowany.
Odnosząc się do powyższego, koszty poniesione w celu uzyskania przychodów to te, które zostały poniesione z zamiarem uzyskania przychodu. Ten zamiar powinien być obiektywnie realny, a co więcej, istniejące okoliczności faktyczne muszą wskazywać na to, że dany wydatek w istocie mógł podatnikowi pozwolić na przewidywanie osiągnięcia przychodu. Natomiast koszty ponoszone w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, to wydatki mające na celu ochronę źródła przychodu, tak by źródło to istniało w stanie niepogorszonym.
Idąc dalej, koszty uzyskania przychodów nie są kosztami uzyskania jakichkolwiek przychodów, lecz zawsze związane są z uzyskaniem przychodu z konkretnego źródła. Koszty uzyskania przychodu z danego źródła pomniejszają przychody z tego właśnie źródła, a nie jakiekolwiek przychody. Koszty uzyskania przychodu są zatem ściśle i funkcjonalnie przyporządkowanie do danego źródła przychodów.
Dodatkowo, kosztem uzyskania przychodów nie są wszystkie wydatki, ale tylko takie, które nie są wymienione w art. 23 Ustawy PIT i których poniesienie pozostaje w związku przyczynowym z uzyskaniem (zwiększeniem) przychodu z danego źródła bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów.
Zdaniem Wnioskodawczyni, poniesione Koszty nie podlegają wyłączeniu według art. 23 ust. 1 ustawy PIT. Jednocześnie, w jej ocenie, pozostają w związku przyczynowym z przychodem i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Dodatkowo, z uwagi na posiadanie faktur oraz potwierdzeń przelewów - zostały właściwie udokumentowane.
Uwzględniając powyższe, poniesione koszty nabycia nieruchomości, wśród których znajdują się w szczególności:
- koszt usług za nadzór prawny w transakcji zakupu nieruchomości;
- koszt usługi za przeprowadzenie negocjacji asystowanych ze sprzedającym (negocjacje przedsądowe) o zwrot podwójnej zaliczki tytułem odszkodowania za odstąpienie od umowy;
- prowizja od wynegocjowanej nadwyżki od kwoty odszkodowania oferowanej przez sprzedającego;
- koszt usługi geometry za opracowanie techniczne dla nieruchomości;
- prowizja dla kancelarii za negocjacje z pośrednikiem nieruchomości w sprawie wysokości jej wynagrodzenia za pośrednictwo w zakupie;
- prowizja za pośrednictwo w zakupie nieruchomości;
- będą mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a co za tym idzie, będą pomniejszały uzyskany przychód z tytułu odszkodowania związanego z odstąpieniem sprzedawcy od umowy nabycia nieruchomości.
Podsumowując, uzyskany przychód z tytułu odszkodowania od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch, zakwalifikowany jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy PIT może zostać pomniejszony o Koszty.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz.163 ze zm.):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Zgodnie z art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
W myśl art. 4a ww. ustawy:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
W związku z tym, że w 2025 r. otrzymali Państwo odszkodowanie od sprzedawcy z Włoch tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości, w przedmiotowej sprawie, zastosowanie będzie miała Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania sporządzona w Rzymie w dniu 21 czerwca 1985 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 62, poz. 374).
W myśl art. 22 ust. 1 ww. Umowy:
Części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie bez względu na to, skąd one pochodzą, a o których nie było mowy w poprzednich artykułach niniejszej umowy, będą opodatkowane tylko w tym Państwie.
W konsekwencji – stosownie do art. 22 ust. 1 ww. Umowy – odszkodowanie od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości wypłacone Państwu, tj. osobom posiadającym w Polsce miejsce zamieszkania podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dlatego otrzymane przez Państwa odszkodowanie od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na terytorium Polski.
Zatem Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania pierwszego uznałem za prawidłowe.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 , 52 , 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 , art. 25b , art. 30ca , art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, które stanowić będą trwałe przysporzenie majątkowe. Co do zasady więc o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów podlegających opodatkowaniu decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa majątek podatnika (takie przysporzenie, którym może rozporządzać jak właściciel). Przychód podatkowy musi charakteryzować się definitywnością i nie mieć charakteru zwrotnego.
W art. 10 ust. 1 ww. ustawy, ustawodawca wymienia źródła przychodów. Zgodnie z pkt 9 tego przepisu źródłem przychodu są inne źródła.
Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 , uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
W świetle powołanych powyżej przepisów oraz zaistniałego stanu faktycznego stwierdzam, że ustalona w wyniku negocjacji ze sprzedawcą kwota odszkodowania w związku z niezrealizowaniem umowy sprzedaży nieruchomości stanowi przysporzenie majątkowe, skutkujące powstaniem przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten mieści się w dyspozycji art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 i podlega opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.
Zatem Państwa stanowisko, że uzyskane odszkodowanie od sprzedawcy tytułem odstąpienia od umowy nabycia nieruchomości znajdującej się na terytorium Włoch należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznałem za prawidłowe.
W odniesieniu do Państwa wątpliwości czy przychód z tytułu odszkodowania mogą Państwo pomniejszyć o opisane w stanie faktycznym koszty, stwierdzam co następuje.
Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
W powołanym przepisie ustawodawca nie wskazuje enumeratywnie jakie wydatki mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona została od istnienia związku przyczynowo-skutkowego, tzn. poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, bądź funkcjonowanie tego źródła. Kosztami uzyskania przychodów są zarówno koszty bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, pod warunkiem, że podatnik wykaże, iż zostały one w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów.
Kosztami uzyskania przychodu są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z uzyskanymi przychodami. Z oceny związku z uzyskanym przychodem powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie mógł się przyczynić do osiągnięcia przychodów z danego źródła. Aby zatem wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu powinien, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki:
- pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
- nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- być właściwie udokumentowany.
Koszty poniesione w celu uzyskania przychodów to te, które zostały poniesione z zamiarem uzyskania przychodu. Ten zamiar (cel) musi być, po pierwsze – obiektywnie realny, po drugie – istniejące okoliczności faktyczne muszą wskazywać na to, że dany wydatek w istocie mógł podatnikowi pozwolić na przewidywanie osiągnięcia przychodu. Natomiast koszty ponoszone w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, to wydatki mające na celu ochronę źródła przychodu, tak by źródło to istniało w stanie niepogorszonym.
Przy czym, koszty uzyskania przychodów nie są kosztami uzyskania jakichkolwiek przychodów, lecz zawsze związane są z uzyskaniem przychodu z konkretnego źródła.
Koszty uzyskania przychodu z danego źródła pomniejszają przychody z tego właśnie źródła, a nie jakiekolwiek przychody. Koszty uzyskania przychodu są zatem ściśle i funkcjonalnie przyporządkowane do danego źródła przychodów.
W opisie wniosku wskazali Państwo, że ponieśli Państwo koszty związane z planowanym zakupem nieruchomości, a następnie związane z dążeniem do uzyskania odszkodowania, w związku z niezrealizowaniem przedmiotowego nabycia.
Wśród kosztów tych wymienili Państwo:
- koszt usług za nadzór prawny w transakcji zakupu nieruchomości;
- koszt usługi za przeprowadzenie negocjacji asystowanych ze sprzedającym (negocjacje przedsądowe) o zwrot podwójnej zaliczki tytułem odszkodowania za odstąpienie od umowy;
- prowizja od wynegocjowanej nadwyżki od kwoty odszkodowania oferowanej przez sprzedającego;
- koszt usługi geometry za opracowanie techniczne dla nieruchomości;
- prowizja dla kancelarii za negocjacje z pośrednikiem nieruchomości w sprawie wysokości jej wynagrodzenia za pośrednictwo w zakupie;
- prowizja za pośrednictwo w zakupie nieruchomości.
Nawiązując do wymienionych przez Państwa kosztów zwracam uwagę, że opisując te koszty sklasyfikowali je Państwo jako koszty związane z planowanym zakupem nieruchomości oraz koszty związane z dążeniem do uzyskania odszkodowania.
Za koszty uzyskania przychodu w postaci odszkodowania od sprzedawcy w związku z odstąpieniem od umowy nabycia nieruchomości mogą zostać uznane tylko te koszty, które miały związek z osiągnięciem tego przychodu.
Dlatego za koszty uzyskania przychodu z tytułu odszkodowania od sprzedawcy w związku z odstąpieniem od umowy nabycia nieruchomości, nie można uznać kosztów związanych z planowanym nabyciem nieruchomości, tj.:
- koszt usług za nadzór prawny w transakcji zakupu nieruchomości;
- koszt usługi geometry za opracowanie techniczne dla nieruchomości;
- prowizja dla kancelarii za negocjacje z pośrednikiem nieruchomości w sprawie wysokości jej wynagrodzenia za pośrednictwo w zakupie;
- prowizja za pośrednictwo w zakupie nieruchomości.
Wyżej wymienione koszty nie zostały poniesione przez Państwa w celu uzyskania odszkodowania.
Natomiast poniesione przez Państwa koszty związane z dążeniem do uzyskania odszkodowania, tj.
- koszt usługi za przeprowadzenie negocjacji asystowanych ze sprzedającym (negocjacje przedsądowe) o zwrot podwójnej zaliczki tytułem odszkodowania za odstąpienie od umowy;
- prowizja od wynegocjowanej nadwyżki od kwoty odszkodowania oferowanej przez sprzedającego
stanowią koszty uzyskania przychodów, które będą mogli Państwo uwzględnić przy obliczaniu dochodu, w związku z uzyskaniem przychodu z tytułu odszkodowania od sprzedawcy w związku z odstąpieniem od umowy nabycia nieruchomości.
Wobec powyższego Państwa stanowisko w części dotyczącej uznania za koszt uzyskania przychodu kosztów związanych z planowanym nabyciem nieruchomości uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanów faktycznych, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzeń.
W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych, stwierdzam, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pani C.A. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo