Wnioskodawca wraz z małżonką w 2008 roku rozpoczęli procedurę uzyskania kredytu hipotecznego na zakup działki i budowę domu, najpierw w banku A, a następnie w banku B, gdzie kredyt został ostatecznie udzielony i opisany jako refinansowanie. W 2025 roku zawarto ugodę z bankiem B, na mocy której bank umorzył część zobowiązania kredytowego w kwocie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w części dotyczącej uznania za przychód umorzonej przez bank kwoty oraz części wypłaconej przez bank kwoty stanowiącej rekompensatę/zachętę i nieprawidłowe w pozostałej części.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 1, 3 i 9 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W lutym 2008 r. Wnioskodawca wraz z małżonką rozpoczęli procedurę uzyskania kredytu hipotecznego denominowanego w CHF, którego celem był zakup działki budowlanej oraz rozpoczęcie budowy budynku mieszkalnego.
W tym celu złożono wniosek kredytowy w banku A. Z uwagi na fakt, iż działka była w trakcie podziału geodezyjnego, bank udzielił Wnioskodawcom czasu na dopełnienie formalności związanych z przekształceniem nieruchomości. Procedura ta została zakończona w maju 2008 r., po czym Wnioskodawcy wystąpili do banku z wnioskiem o wypłatę środków na rachunki sprzedających oraz o ustanowienie hipoteki.
Pomimo upływu około jednego miesiąca środki nie zostały wypłacone, a Wnioskodawcy zostali poinformowani o konieczności ponownego przejścia całej procedury kredytowej. W związku z powyższym, w lipcu 2008 r., Wnioskodawcy złożyli w banku A wniosek o anulowanie umowy kredytowej oraz o wykreślenie ustanowionej hipoteki, jednocześnie rozpoczynając procedurę kredytową w innym banku - B.
W tym samym okresie bank A dokonał wypłaty środków z wcześniej zawartej umowy kredytowej, która pierwotnie miała służyć rozpoczęciu budowy oraz spłacie wcześniejszych zobowiązań. Otrzymane środki, wraz z oszczędnościami własnymi, zostały przeznaczone na zapłatę ceny za działkę oraz dalsze czynności związane z realizacją inwestycji mieszkaniowej, do czasu uruchomienia właściwego kredytu w Banku B.
Na skutek opisanych okoliczności w dokumentacji kredytowej Banku B. pojawiło się określenie „refinansowanie", które - jak się okazało - ma istotne znaczenie przy ocenie skutków podatkowych związanych z późniejszym umorzeniem zobowiązania.
W październiku 2008 r. Bank B. wypłacił środki z kredytu hipotecznego. Dopiero w styczniu 2009 r. udało się ostatecznie uregulować wszelkie kwestie formalne związane z wcześniejszą umową kredytową zawartą z bankiem A.
W 2024 r., przy wsparciu kancelarii adwokackiej, Wnioskodawcy podjęli negocjacje z bankiem w celu zawarcia ugody dotyczącej kredytu hipotecznego. W wyniku ugody zawartej i skutecznie podpisanej w marcu 2025 r. bank:
- dokonał przewalutowania pozostałej części kredytu,
- umorzył pozostałe do spłaty raty kredytowe,
- wypłacił na rzecz Wnioskodawców świadczenie pieniężne w kwocie 15 500 zł.
Z informacji przekazanych przez bank wynika, że z uwagi na kwalifikację kredytu jako „refinansowego”, bank uznaje, iż do umorzonej kwoty zobowiązania nie ma zastosowania automatyczne zwolnienie z podatku dochodowego.
Ponadto uzupełnił Pan opis stanu faktycznego o następujące informacje:
Umowa o numerze (…) z A, działającym jako oddział greckiego (…) S.A. została zawarta 26 marca 2008 r.
Cel kredytu w umowie z A to: Kredyt przeznaczony na zakup działki, refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, koszty dodatkowe związane z udzieleniem kredytu.
Dodatkowy zapis: Przedmiot finansowania stanowi:
Kategoria: własność nieruchomości
Adres: (…)
Sąd Rejonowy: (…), KW nowoutworzona.
Dodatkowo informuje Pan, że kwota wartości działek wymieniona w umowie przedwstępnej wynosiła 100 000 PLN, natomiast dochodziła również kwota drogi dojazdowej, którą z niepamiętanych już teraz przyczyn Bank potraktował jako inne wydatki. W kolejnej umowie z Bankiem B. droga się już pojawia wprost w umowie kredytu.
W 2008 r. A (działający jako oddział greckiego (…) S.A.) nie działał pod bezpośrednim, pełnym nadzorem polskiej Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) w zakresie nadzoru bankowego (licencyjnego). Działał jako oddział instytucji kredytowej z Unii Europejskiej, korzystając z paszportu europejskiego, a główny nadzór sprawował nadzór grecki, nie polski. Pod pełny nadzór polskiego KNF przeszedł w 2011 r.
Wszyscy kredytobiorcy byli zobowiązani do spłaty solidarnie ((…) - współmałżonkowie wymienieni w umowie jako kredytobiorcy).
Wzmiankowana działka (składająca się w rzeczywistości z 3 sąsiadujących działek) jest położona w Polsce, adres: (…), nr działki (…).
Kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną w wysokości 231 000 zł na wymienionych wcześniej działkach, Nr KW (…). Wpis ten został następnie wycofany po wielu reklamacjach i w jego następstwie pojawił się wpis dokonany przez Bank B.
Cel kredytu na podstawie Umowy z Bankiem B. o nr (…) to:
1) „Refinansowanie środków Kredytobiorcy poniesionych z tytułu zakupu nieruchomości stanowiącej niezabudowane działki o numerach (…) o powierzchni 0.0233 ha, (…) o powierzchni 0.0409 ha, oraz (…) o powierzchni 0.0423 ha położonych (…), objętych księgą wieczystą KW Nr (…) prowadzoną przez Sąd Rejonowy (…) oraz 1/15 udziału w niezabudowanej działce nr (…) stanowiącej drogę dojazdową o powierzchni 0,0697 ha,
2) sfinansowanie opłaty przygotowawczej.
Ugoda z Bankiem B. (występującym obecnie pod nazwą (…)) została zawarta 18 marca 2025 r.
Ugoda dotyczy wszystkich kredytobiorców (…).
Umowa ugody przewiduje:
1) Utrzymanie umowy i jej całkowite rozliczenie.
2) Zmiana waluty i salda kredytu:
a) Strony uzgodniły że kwota zadłużenia z tytułu umowy, wynosząca 27 970,24 CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego zawarcie Ugody.
b) Strony zgodnie ustalają, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu.
c) Bank zwalnia z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie kwoty 121 455,17 PLN kapitału bieżącego.
d) Strony postanawiają, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 15 500 PLN w związku z rozliczeniem Umowy.
Kredytobiorcy nie korzystali nigdy z zaniechania podatku w wymienionym zakresie.
Bank zwrócił kwotę 15 500 wynikającą częściowo z czasu trwania reklamacji, mediacji i samego czasu podpisania ugody. Postanowienie o podpisaniu ugody i przeliczenie stanu kredytu odbyło się kilka miesięcy wcześniej. Część kwoty wynikała wprost z wyliczeń banku i zaproponowanej rekompensaty.
W lipcu 2024 r. kredytobiorcy podpisali umowę z kancelarią prawną w celu rozpoczęcia postępowania o rozwiązanie sprawy frankowej. Skutkiem tego było zaświadczenie o pozostałym saldzie i przeliczenie rat wg stanu na sierpień 2024 r. wystawione przez bank. Na podstawie tego zaświadczenia kancelaria wyliczyła roszczenie w banku tak jakby kredyt miał być unieważniony. Odpowiedzią na pismo była ugoda z banku, którą kredytobiorcy ostatecznie zaakceptowali. W ugodzie pojawia się kwota 10 500 jako rozliczenie umowy wg stanu na dzień 24 października 2024 r. - inne zapiski wyjaśniające jak powstała kwota się nie pojawiają więc kredytobiorcy traktowali to jako rekompensatę/zachętę do ugody. Ponieważ do ostatecznego podpisania umowy z bankiem doszło dopiero w marcu 2025 r. – kredytobiorcy wnioskowali o dołożenie do tej kwoty 5 już spłaconych rat (listopad-marzec - wysokość raty ok 1000 zł) co dało ostateczną kwotę jaka pojawiła się na umowie/ugodzie – 15 500.
Ponadto na moje pytanie: czy w wyniku zawarcia ugody bank B. zwróci Panu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Pana z uwzględnieniem wartości udostępnionego Panu kredytu?
Odpowiedział Pan: Tak, umowa jest całkowitym rozliczeniem kredytu (kapitału bieżącego) i wszelkich innych roszczeń banku w tym odsetek wymienionych w ugodzie w kwocie 0 zł.
Pytania
1) Czy kwota umorzonego zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe, w wysokości 121 455,17 zł, powstała w wyniku ugody zawartej z bankiem w marcu 2025 r., stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, czy też - pomimo powstania przychodu - wobec tej kwoty ma zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1912)?
2) Czy określenie kredytu, w dokumentacji bankowej, jako „refinansowego” ma wpływ na możliwość zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego, jeżeli z całokształtu okoliczności faktycznych wynika, że kredyt był faktycznie udzielony i wykorzystany na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. zakup działki budowlanej oraz budowę budynku mieszkalnego?
3) Czy kwota 15 500 zł, wypłacona Wnioskodawcom w gotówce na podstawie ugody zawartej z bankiem, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, który nie podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego na podstawie ww. rozporządzeń Ministra Finansów?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1, umorzenie zobowiązania kredytowego w kwocie 121 455,17 zł powoduje co do zasady powstanie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako przysporzenie majątkowe polegające na zmniejszeniu zobowiązania.
Jednocześnie jednak, wobec spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1912), wobec tego przychodu zaniechano poboru podatku dochodowego.
W konsekwencji, mimo powstania przychodu podatkowego, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od kwoty umorzonego kredytu.
Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, użycie w dokumentacji bankowej określenia „refinansowanie” pozostaje bez znaczenia dla możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego.
Rozporządzenie Ministra Finansów uzależnia zastosowanie zaniechania poboru podatku od faktycznego przeznaczenia kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a nie od nazwy kredytu użytej przez bank. Z przedstawionego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że kredyt został przeznaczony na zakup działki budowlanej oraz budowę budynku mieszkalnego, a użycie pojęcia „refinansowanie" było wyłącznie konsekwencją technicznych i organizacyjnych działań banków.
Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 3, kwota 15 500 zł wypłacona w gotówce na podstawie ugody z bankiem stanowi definitywne przysporzenie majątkowe, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, i jako taka podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Do tej kwoty nie ma zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego przewidziane w rozporządzeniu Ministra Finansów, ponieważ dotyczy ono wyłącznie przychodów związanych z umorzeniem zobowiązań kredytowych, a nie wypłat pieniężnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank części wierzytelności od kredytu hipotecznego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W tym miejscu nawiązać należy do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:
- do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
- do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
- do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
- a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
- w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Z omawianej sprawy wynika, że 18 marca 2025 r. zawarł Pan ugodę z Bankiem B. dotyczącą kredytu hipotecznego, w ramach której bank umorzył pozostałe do spłaty raty kredytowe. Celem umowy o kredyt z Bankiem B. było refinansowanie środków Kredytobiorcy poniesionych z tytułu zakupu nieruchomości stanowiącej niezabudowane działki oraz udziału w niezabudowanej działce stanowiącej drogę dojazdową i sfinansowanie opłaty przygotowawczej.
Odnosząc się do okoliczności, że zgodnie z celem kredytu, został on zaciągnięty na refinansowanie Pana środków poniesionych z tytułu zakupu nieruchomości wyjaśniam, że zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest zdarzeniem rozumianym jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.
Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem, czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Otóż kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości.
Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie poniekąd zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie do kredytu mieszkaniowego i kredytu refinansowego w sytuacji gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego. Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków poniesionych na zakup czy też wykończenie nieruchomości. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w Pana sprawie, do kwoty umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku B. nie będą miały zastosowania przepisy rozporządzenia.
Wobec tego stwierdzam, że umorzenie przez bank części kwoty kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Pana w Banku B., stanowić będzie dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego nie będzie miało zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Zatem od kwoty umorzonej wierzytelności winien Pan zapłacić podatek dochodowy.
Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania kwoty ustalonej w ugodzie wyjaśniam, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Ponadto, nie stanowi przysporzenia majątkowego zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy kredytobiorca przekazał na rzecz banku w ramach spłaty rat udzielonego kredytu a które nie były należne bankowi.
W opisie sprawy wskazał Pan, że w wyniku ugody zawartej i skutecznie podpisanej w marcu 2025 r. bank wypłacił na rzecz kredytobiorców świadczenie pieniężne w kwocie 15 500 zł. Umowa ugody przewiduje m.in. utrzymanie umowy i jej całkowite rozliczenie oraz zmianę waluty i salda kredytu. Strony ugody postanowiły, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 15 500 zł w związku z rozliczeniem Umowy. Bank zwrócił kwotę 15 500 zł wynikającą częściowo z czasu trwania reklamacji, mediacji i samego czasu podpisania ugody. Część kwoty wynikała wprost z wyliczeń banku i zaproponowanej rekompensaty. Umowa jest całkowitym rozliczeniem kredytu (kapitału bieżącego) i wszelkich innych roszczeń banku w tym odsetek wymienionych w ugodzie w kwocie 0 zł. W propozycji ugody wskazano kwotę 10 500 zł jako rozliczenie umowy wg stanu na dzień 24 października 2024 r. W ugodzie nie pojawiły się inne zapiski wyjaśniające jak powstała ta kwota więc kredytobiorcy traktowali ją jako rekompensatę/zachętę do ugody. Ponieważ ugodę podpisano w marcu 2025 r. do kwoty tej doliczono 5 już spłaconych rat co dało ostateczną kwotę 15 500 zł. Ponadto odpowiedział Pan twierdząco na moje pytanie czy w wyniku zawarcia ugody bank B. zwróci Panu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Pana z uwzględnieniem wartości udostępnionego Panu kredytu.
Wobec powyższego, w odniesieniu do otrzymanej przez Pana kwoty 15 500 zł, w części w której kwota ta stanowi zwrot na Pana rzecz środków pieniężnych w kwocie uprzednio spłaconej przez Pana na rzecz Banku rat w ramach spłaty kredytu, otrzymanie tej kwoty nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.
Natomiast część kwoty 15 500 zł, stanowiącą rekompensatę/zachętę do ugody należy uznać za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.
Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego współkredytobiorcy (Pana żony).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo