W 2006 roku wnioskodawczyni wraz z mężem zawarła z bankiem umowę kredytu hipotecznego w frankach szwajcarskich (CHF) na budowę domu, wykorzystanego także na spłatę wcześniejszych kredytów. W 2024 roku, uznając umowę za nieważną z powodu wad, zażądali od banku zwrotu wpłaconych kwot. W 2025 roku zawarli ugodę, na mocy której bank wypłacił im określoną sumę pieniędzy…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 14 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 10 marca 2026 r. (wpływ 13 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu (…) stycznia 2006 r. zawarła Pani (wspólnie z mężem) z Bankiem umowę o kredyt hipoteczny (…) w wysokości (…) CHF. Umowa o kredyt zawarta została na lat 19 i 8 miesięcy (236 miesięcy). Zgodnie z umową za spłatę kredytu odpowiadała Pani solidarnie z mężem. Po przekształceniach stroną umowy ostatnio był Bank (…).
Zaciągnięty kredyt w wysokości (…) CHF (… zł wg kursu zastosowanego przez bank do przeliczenia zobowiązania w CHF z daty uruchomienia kredytu) został wykorzystany w kwocie (…) CHF (..) zł i (…) CHF (… zł) na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów na budowę budynku mieszkalnego (hipotecznych) a w kwocie (…) CHF (… zł) na spłatę kredytu konsumpcyjnego. Ponadto z kredytu tego opłacona została składka ubezpieczenia kredytu na okres do ustanowienia hipoteki (… zł). Zabezpieczenie ustanowiono na prawie wieczystego użytkowania nieruchomości, na której wzniesiony został sfinansowany z kredytu budynek mieszkalny (prawo to następnie zostało przekształcone we własność).
Wobec stwierdzonych wadami umowy o kredyt, skutkujących jej nieważnością, w dniu (…) sierpnia 2024 r. zażądali Państwo od Banku zwrotu kwoty (…) zł. Na kwotę ujętą w wezwaniu składały się: różnica pomiędzy sumą wpłat w PLN na kapitał (…) a wyrażoną w PLN kwotą uruchomienia kredytu (… zł), odsetki wpłacone w PLN (… zł), suma wpłat na kapitał w CHF (… CHF) i odsetki (… CHF) w przeliczeniu na PLN (wg kursu średniego NBP …), składka ubezpieczenia pomostowego (…) PLN.
Po wymianie korespondencji w tej sprawie w dniu (…) lutego 2025 r. pomiędzy Państwem a bankiem została zawarta ugoda, na mocy której bank zobowiązał się wypłacić na Państwa rzecz (…) zł, a ponadto zaniechał dochodzenia kapitału („umorzył”) niewymagalne na dzień podpisania ugody raty kredytowe i potencjalne odsetki.
Swoje roszczenia wobec banku wywodziła Pani z nieważności umowy o kredyt. Aczkolwiek ugoda tego nie określała, umowa o kredyt była nieważna, a przedmiotem negocjacji i zasadniczych postanowień ugody był sposób i zakres rozliczeń zwrotnych. Nie było bowiem innego prawnego powodu (causa) zawarcia przez Bank ugody, jak ochrona przed dalej idącymi roszczeniami wywodzonymi z nieważności umowy. W ugodzie w istocie chodziło o ustalenie zakresu zwrotu świadczeń dokonanych w wyniku nieważnej umowy i zaniechanie wykonywania tej umowy na przyszłość.
Wypłacona przez Bank kwota w związku z ugodą stanowi zwrot wpłaconych odsetek i części kapitału, zwiększonego wobec zmian stosowanego do rozliczenia z kredytobiorcami kursu fanka szwajcarskiego (CHF) do złotego (PLN). Ugoda tego nie precyzuje, natomiast w ten sposób określiła Pani żądanie w skierowanym do banku wezwaniu do zwrotu.
Wypłacona przez bank kwota (jak i łącznie z kwotą „umorzoną”) mieści się w kwocie (jest znacznie niższa), niż łączna kwota, którą przekazali Państwo na rzecz banku w ramach spłaty kredytu. Przewidziane w ugodzie rozliczenie, tak w zakresie kwoty wypłaconej Państwu w pieniądzu jak i wynikającej z umorzenia pozostałego do spłaty kapitału stanowi zadośćuczynienie obowiązkowi zwrotu świadczenia nienależnego i potwierdzenia nieistnienia obowiązku dokonywania dalszych spłat, niezależnie od tego jak te kwestie zostały ujęte w ugodzie.
Bank ostatecznie zatrzymał kwotę wyższą niż kwota przekazaną podatnikowi tytułem uruchomienia kredytu.
Bank zamierza wystawić Pani PIT-11 w związku ze zwrotem kredytu (tak w zakresie wypłaty jak i „umorzenia”).
Ponadto wskazała Pani, że w wyniku zawarcia ugody bank zwrócił Państwu środki pieniężne (łącznie … zł, do ustawowej wspólności małżeńskiej).
Zwrócona kwota stanowi część różnicy (nadwyżki) pomiędzy wyrażoną w PLN kwotą dokonanych przez Państwa wpłat (na poczet kredytu i odsetek) a wyrażoną w PLN kwotą udostępnionego i wypłaconego kredytu.
Łącznie bowiem wpłacili Państwo w okresie kredytowania na poczet kapitału i odsetek (…) PLN, a wypłacona kwota kredytu wynosiła (…) PLN. Różnica zatem pomiędzy sumą dokonanych przez Państwa spłat a kwotą uruchomienia wynosiła (…) PLN (na korzyść banku).
Wynik zatem zawartej ugody matematycznie był taki, że zwrócili Państwo bankowi cały udostępniony w PLN kapitał i zapłacili odsetki w łącznej kwocie (…) PLN (plus koszty uboczne np. ubezpieczenie kredytu).
W ugodzie nie został opisany mechanizm finansowo-prawny na podstawie którego bank zaproponował Państwu (a Państwo zaakceptowali) zwrot (…) PLN. Powyższe natomiast rozliczenie opiera się na założeniu, że doszło do ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych tak, jakby kredyt został udzielony w PLN, a odsetki ustalone według stopy konwencjonalnej.
Pytanie
Czy wypłata dokonana na rzecz kredytobiorcy (również uwzględniając kwotę „umorzenia”), która nie przekracza kwoty nadpłaconej w wykonaniu umowy, jest niższa od sumy dokonanych wpłat przez kredytobiorców ponad kwotę przekazaną do ich dyspozycji zgodnie z umową kredytową, stanowi przychód do opodatkowania na podstawie ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, wypłata dokonana na rzecz kredytobiorcy, która (łącznie z kwotą umorzenia) nie przekracza kwoty nadpłaconej w wykonaniu umowy, jest niższa od różnicy sumy dokonanych wpłat przez kredytobiorców i kwoty przekazanej do ich dyspozycji zgodnie z umową kredytową, nie stanowi przychodu do opodatkowania na podstawie ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych. Ponieważ w wyniku ugody doszło do całościowego rozliczenia umowy kredytu, a po rozliczeniu bank zatrzymał kwotę wyższą niż kwota przekazaną podatnikowi tytułem uruchomienia kredytu, brak jest przychodu w rozumieniu tej ustawy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Wobec powyższego, skoro – jak Pani wskazała – bank zwrócił Pani kwotę stanowiącą część różnicy (nadwyżkę) pomiędzy wyrażoną w PLN kwotą dokonanych wpłat (na poczet kredytu i odsetek), a wyrażoną w PLN kwotą udostępnionego i wypłaconego kredytu, to jej otrzymanie nie spowodowało po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla pozostałego współkredytobiorcy – Pani męża.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo