Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.811.2025.2.TR

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

29 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 września 2025 roku, uzupełniony pismami z: 29 września 2025 r., 30 września 2025 r. oraz 17 października 2025 r. Uzupełnili go Państwo pismem z 27 października 2025 r. (wpływ 27 października 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

X.A.;

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Y.A.

Opis zdarzeń przyszłych

Wniosek dotyczy wydania indywidualnej interpretacji w zakresie skutków podatkowych otrzymania zwrotu wraz z odsetkami od opóźnionego zwrotu z banku na podstawie Porozumienia zawartego w związku z orzeczeniem sądu o nieważności umowy kredytowej. Na podstawie art. 14b § 7 ustawy Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Dz.U. 1997 Nr 137 poz. 926 z późn. zmianami) wnieśli Państwo o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego.

Wnioskodawcy (małżeństwo) zaciągnęli kredyt hipoteczny indeksowany do franka szwajcarskiego (CHF) Umową o Kredyt Hipoteczny sporządzoną w dniu 21 grudnia 2007 r. i podpisaną w dniu 4 stycznia 2008 r. wraz z Aneksem wydłużającym termin o 8 m-cy sporządzonym w dniu 26 lutego 2010 r. i podpisanym w dniu 13 marca 2010 r. w banku (dalej : „Bank”), czyli w podmiocie, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i który był uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, celem budowy domu jednorodzinnego na własnej działce.

Nieruchomość znajduje się w Polsce. Kredyt związany był z realizacją przez osoby fizyczne (Wnioskodawców) własnych potrzeb mieszkaniowych i został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Całość kwoty Kredytu wynikająca z Porozumienia została przeznaczona na budowę domu systemem gospodarczym.

Bank przelewał kwoty kredytu transzami w PLN na konto Kredytobiorców po spełnieniu poszczególnych etapów i warunków wynikających z umowy. Spłata Kredytu była dokonywana w walucie Frank szwajcarski CHF.

Do dnia dzisiejszego Wnioskodawcy mieszkają w przedmiotowym domu i jest to ich jedyny lokal mieszkalny. Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki kaucyjnej na rzecz Banku oraz cesją praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych Nieruchomości oraz cesją polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorcy X.A., a także dodatkowym zabezpieczeniem finansowym do czasu dostarczenia odpisu z księgi wieczystej nieruchomości o ustanowieniu wpisu hipoteki kaucyjnej na rzecz Banku.

Inwestycja budowy domu została zakończona w terminie do dnia 14 października 2010 r. wynikającym z Umowy Kredytowej, dokładnie w dniu 27 września 2010 r., tj. w dniu przekazania uzyskanego Pozwolenia na użytkowanie (prawomocnej decyzji o dopuszczeniu budynku do użytkowania).

Wnioskodawcy w dniu 30 grudnia 2022 r. wnieśli pozew sądowy, w którym między innymi zakwestionowali ważność umowy kredytowej. Sprawa obecnie jest po wyroku w I-szej instancji z dnia 24 lipca 2023 r. jako uznającym umowę kredytową za nieważną wyrokiem Sądu Okręgowego w sprawie prowadzonej oraz ustalającym z tytułu nienależnie pobranych przez Bank pieniędzy, należne do zwrotu przez Bank na rzecz Kredytobiorców wszystkich wpłaconych przez Państwa kwot wraz z naliczonymi od tych kwot odsetkami przyznanymi ustawowo oraz zwrotem innych kosztów okołokredytowych oraz okołoprocesowych.

Obecnie Bank złożył Apelację w tej sprawie, a Sąd Apelacyjny nakazał również Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. wstrzymanie pobierania rat przez Bank. Bank również zauważając prawdopodobieństwo przegranej w Sądzie w II-giej instancji zaproponował kredytobiorcom Porozumienie wraz z wycofaniem się ze złożonej Apelacji w celu ugodowego zakończenia sporu sądowego na warunkach wydanego przez Sąd wyroku.

Wynegocjowane warunki Porozumienia z Bankiem uznają i przesądzają o nieważności Umowy Kredytu oraz są niemal identyczne jak w ww. Wyroku Sądu. Przewidują min:

·      zasądzenie łącznych wierzytelności Kredytobiorcy wobec Banku wynoszących (...) PLN, na którą to kwotę składają się:

a)  (...) PLN stanowiącą równowartość wszystkich wpłat uiszczonych przez Kredytobiorców na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, wyrokiem wskazanym powyżej zasądzono kwotę (...) PLN;

b)  (...) PLN tytułem zasądzonych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od zasądzonej Wyrokiem kwoty (...) PLN od dnia 26 maja 2023 r. do dnia 18 września 2025 r., tj. do dnia sporządzenia Porozumienia;

c)  (...) CHF stanowiącą równowartość wszystkich wpłat uiszczonych przez Kredytobiorców na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, przy czym z tej kwoty wyrokiem wskazanym powyżej zasądzono kwotę (...) CHF.

Kwota (...) CHF stanowi sumę kwoty zasądzonej do zwrotu ((...) CHF) i pozostałych do zwrotu wpłat rat kapitałowo-odsetkowych, dokonanych przez Kredytobiorców po wydanym Wyroku Sądu ((...) CHF x (...) PLN/1CHF = (...) PLN).

Kwota (...) CHF stanowi kwotę (...) PLN po przeliczeniu po kursie średnim CHF z dnia wyroku, tj. kurs 4,634;

d)  (...) CHF stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty (...) CHF, od dnia 26 maja 2023 r. do dnia 18 września 2025 r. Stanowi to kwotę (...) PLN po przeliczeniu po kursie średnim CHF, tj. kurs 4,634;

e)  (...) PLN z tytułu zasądzonych kosztów postępowania na mocy wskazanego powyżej wyroku;

f)   (...) PLN stanowiącą równowartość uiszczonych opłat z tytułu ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki (tzw. ubezpieczenie pomostowe).

Łączna wierzytelność Banku względem Kredytobiorców wynosi (...) PLN z tytułu udostępnionego Kredytobiorcy kapitału. Wnioskodawcy nie korzystali nigdy z odliczenia odsetek od Kredytu tj. z ulgi odsetkowej, ani z ujemnych stóp procentowych w rozliczeniach z Bankiem.

Niniejsze Porozumienie, przewidziane do podpisania w III lub na przełomie III i IV kwartału 2025 r. wyczerpuje wszelkie roszczenia Stron związane z Umową Kredytu uznaną za nieważną i dokonuje zwrotu przez Bank niesłusznie pobranych świadczeń wraz z odsetkami za opóźnienie w ich zwrocie nienależnych płatności oraz ustala wzajemny zwrot stronom ww. wierzytelności.

Ww. kwoty stanowią:

·      zwrot nienależnie pobranych od Kredytobiorców rat kapitałowo-odsetkowych (kosztów poniesionych do dnia wyroku Sądu i po dniu wyroku Sądu) oraz

·      zwrot zapłaconych przez Kredytobiorców kosztów postępowania sądowego oraz

·      zwrot zapłaconego kosztu przez Kredytobiorców dodatkowej opłaty do momentu ustanowienia hipoteki w Księdze Wieczystej na przedmiotowej nieruchomości, oraz

·      odsetki ustawowe naliczone od niezwróconych w terminie nienależnie pobranych kwot (nie doliczono odsetek od wpłat rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych po dniu wyroku Sądu).

Pytania

1)  Czy którekolwiek z ww. nienależnie pobranych zwrotów finansowych będzie można uznać za przychód podatkowy i podlegają one opodatkowaniu oraz skutkować będą obowiązkiem sporządzenia przez Państwa informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT?

2)  Czy odsetki ustawowe od opóźnionej wypłaty za niezwrócone przez Bank w terminie, nienależne zobowiązania kredytowe (wpłacone przez Kredytobiorców kwoty) są przychodem podatkowym i podlegają opodatkowaniu i skutkować będą obowiązkiem sporządzenia przez Państwa informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie:

Ad. 1.

Na podstawie Państwa opinii oraz niektórych interpretacji Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) stoją Państwo na stanowisku, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

W konsekwencji, zwrot przez Bank kwot uiszczonych tytułem spłaty zaciągniętego kredytu nie będzie stanowił dla Wnioskodawców przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163), podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem zwrócone przez bank niesłusznie pobrane świadczenia wskutek uznania Umowy Kredytowej jako nieważnej nie stanowią przychodu podatkowego dla Kredytobiorców, nie podlegają opodatkowaniu i nie będą skutkować obowiązkiem sporządzenia informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.

Ad. 2.

Na podstawie Państwa opinii oraz Instytucji prawnej odsetek za zwłokę uregulowanej na podstawie art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.), zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt. 95b ustawy PIT zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W Państwa opinii, skoro proponowany przez Bank na Państwa rzecz zwrot niesłusznie pobranych kwot nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki nie będą również podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt. 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co również nie będzie skutkować obowiązkiem sporządzenia informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT (stanowisko to potwierdza pismo z dnia 6 listopada 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP3-2.4011.753.2024.2.MN).

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorców pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek, z którymi to przypadkami nie mamy do czynienia, a nie w przypadku jego zwrotu jako niesłusznie pobranych kwot w wyniku uznania nieważności Umowy Kredytowej.

Kredytobiorcy nie osiągnęli konkretnego przysporzenia majątkowego (przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a otrzymali jedynie zwrot wpłaconych środków pieniężnych wraz z należnymi od nich odsetkami z tytułu nieterminowej spłaty również nie podlegającymi opodatkowaniu jako pochodzącymi od nieopodatkowanych zwrotów.

Zatem kwota zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po stronie Wnioskodawców jako kredytobiorców nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym zwrócona Panu przez bank kwota nienależnie pobranych przez bank świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem wypłacone Państwu odsetki ustawowe (zgodnie z ugodą na podstawie wyroku odsetek ustawowych) za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Oznacza to, że odsetki te podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, Państwo/Kredytobiorcy nie mają obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty otrzymanych: zwrotów nienależnie pobranych przez bank świadczeń oraz odsetek ustawowych za opóźnienie tego zwrotu.

Oświadczyli Państwo, że w sprawie, którą opisują nie toczy się postępowanie podatkowe i nie jest prowadzona kontrola podatkowa lub kontrola celno-skarbowa oraz, że sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.

Jak Państwo podali, przykładowa linia orzecznicza organów podatkowych jest następująca:

·      Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 1 sierpnia 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.535.2024.3.DJ. W powyższej Dyrektor KIS wskazał następujący ku temu argument: „Dlatego stwierdzam, że zwrot przez Bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego (tj. będącej przedmiotem Pani zapytania kwoty dodatkowej) nie będzie stanowił dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będzie Pani miała obowiązku zapłaty podatku od wypłaconej Pani przez bank ww. kwoty dodatkowej”.

·      Interpretacja indywidualna, pismo z dnia 6 listopada 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP3-2.4011.753.2024.2.MN: „Skutki podatkowe wypłaty odsetek Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.), zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie. Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem: Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skoro - jak już wyżej wspomniano - proponowany przez bank na Państwa rzecz zwrot kwot nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

·      Interpretacja indywidualna z dnia 25 września 2024 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.592.2024.2.MKA „Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zatem wypłacone Panu odsetki ustawowe (zgodnie z ugodą część należnych Panu na podstawie wyroku odsetek ustawowych) za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczy świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Oznacza to, że odsetki te podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego, nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty otrzymanych przez Pana: zwrotu nienależnie pobranych przez bank świadczeń oraz odsetek ustawowych za opóźnienie tego zwrotu. Zatem nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku otrzymanych na podstawie ugody kwot określonych przez Pana jako „A” i „B”.

·      Ponadto, jeżeli chodzi o zwroty, to wskazanie, że taki zwrot zawsze powinien być zwolniony z PIT znajdziemy w interpretacji indywidualnej z dnia 16 lutego 2024 r., Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, nr 0114-KDIP3-2.4011.1078.2023.2.AC. Jest to interpretacja wydana na rzecz banku (w zakresie obowiązku informacyjnego w podatku dochodowym od zwrotów). W opisanym stanie faktycznym bank zwrócił się do Dyrektora KIS z dwoma pytaniami: 1. Czy prawidłowe jest Państwa stanowisko, zgodnie z którym w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym, dokonanie pomniejszenia kwoty pierwotnego zobowiązania kredytowego walutowego i jego spłat o kwotę wyliczonego nowego zobowiązania kredytowego Złotowego i jego spłat zgodnie z zawartą Ugodą i tym samym ustalenie kwoty zwrotu nienależnie wpłaconego zobowiązania kredytowego, nie stanowi przychodu podatkowego po stronie Kredytobiorcy i nie będzie skutkować obowiązkiem sporządzenia przez Państwa informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT? 2. Czy prawidłowe jest Państwa stanowisko, zgodnie z którym w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym, dokonanie umorzenia wierzytelności kredytowej w ramach zawartej Ugody i złożeniu przez Kredytobiorcę oświadczenia, iż spełnia warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego, nie będzie skutkowało obowiązkiem sporządzenia przez Państwa informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT? oraz wyraził następujące stanowisko: Ad. 1. W Państwa ocenie, dokonanie pomniejszenia kwoty pierwotnego zobowiązania kredytowego walutowego i jego spłat o kwotę wyliczonego nowego zobowiązania kredytowego złotowego i jego spłat zgodnie z zawartą Ugodą i tym samym ustalenie kwoty zwrotu nienależnie wpłaconego zobowiązania kredytowego, nie stanowi przychodu podatkowego po stronie Kredytobiorcy i nie będzie skutkować obowiązkiem sporządzenia przez Państwa informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT. Ad. 2. W Państwa ocenie, dokonanie umorzenia wierzytelności kredytowej w ramach zawartej Ugody opisanej w stanie faktycznym i złożeniu przez Kredytobiorcę oświadczenia, iż spełnia warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego, nie będzie skutkowało obowiązkiem sporządzenia przez Państwa informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.

·      Interpretacja indywidualna z dnia 5 września 2024 r. (nr 0113-KDIPT2-2.4011.479.2024.4.ST), cyt.: „Wobec powyższego, wskazać należy, że kwota nadpłaconego kapitału i odsetek, które zwrócił Panu bank, nie stanowi dla Pana przychodu. Czynność ta nie spowodowała uzyskania przez Pana przysporzenia majątkowego, wzrostu Pana majątku. Otrzymana przez Pana ww. kwota stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacił Pan wcześniej do banku. Pieniądze te (nadpłacony kapitał, odsetki), nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pana stronie powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych”.

·      Interpretacja indywidualna z dnia 16 sierpnia 2024 r. (nr 0115-KDIT1.4011.419.2024.2.DB), cyt.: „Zatem otrzymana przez Panią kwota ma stanowić w istocie zwrot Pani środków, które okazały się nadpłatą zobowiązań kredytowych. Zwrot tych środków nie jest Pani przysporzeniem majątkowym - nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku. Jest to zwrot Pani środków, które zostały wpłacone nienależnie na rzecz banku (co wynika z treści wniosku). W rezultacie otrzymana od banku kwota nie jest Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro analizowana kwota nie jest przychodem podatkowym, jej wypłata jest neutralna podatkowo. Nie ma Pani zatem obowiązku jej rozliczenia dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych”.

·      Interpretacja indywidualna z dnia 15 lipca 2024 r. (nr 0113-KDIPT2-2.4011.351.2024.2.MK), cyt.: „Wobec powyższego wskazać należy, że otrzymanie przez Pana środków pieniężnych tytułem zwrotu nienależnie pobranych przez Bank świadczeń nie będzie Pana przychodem. Czynność taka nie powoduje uzyskania przez Pana przysporzenia majątkowego, wzrostu Jego majątku. Otrzymana przez Pana kwota to zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacił wcześniej do Banku. Pieniądze te nie będą Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ich uzyskanie nie będzie skutkować po Pana stronie powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, nie będzie Pan miał obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych".

·      Interpretacja indywidualna z dnia 3 kwietnia 2024 r. (nr 0114-KDIP3-2.4011.79.2024.3.MN), cyt.: "Wobec powyższego wypłata przez Bank na Pani rzecz kwoty zawartej w ugodzie, stanowiącej po przeliczeniu kapitału różnicę pomiędzy kwotą spłaty a sumą kwoty wypłaty kredytu i kosztem odsetek - jest dla Pani neutralna podatkowo i nie powoduje po Pani stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pani konkretnego przysporzenia majątkowego, a w związku z tym nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu”.

·      Interpretacja indywidualna z dnia 28 sierpnia 2023 r. (nr 0114-KDIP3-2.4011.607.2023.2.MN), cyt.: „Skoro zatem mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, to należy zgodzić się z Panem, że zwrot ten nie będzie stanowił przychodu po Pana stronie”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Zatem, jeśli faktycznie na podstawie opisanego Porozumienia dotyczącego opisanego kredytu otrzymają Państwo zwrot kwoty, która to kwota – na co wskazują okoliczności sprawy – mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu to uznać trzeba, że nie uzyskają Państwo faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Państwa majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, w związku ze zwrotem przez bank na podstawie planowanego Porozumienia nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych oraz kosztu ubezpieczenia kredytu, które to kwoty nie będą stanowiły dla Państwa przysporzenia i będą jedynie zwrotem dokonanych wpłat na poczet spłaty kredytu, po Państwa stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi również obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu, a także wystawienia informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W złożonym wniosku Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii opodatkowania wypłaconych przez bank odsetek za opóźnienie.

Wskazuję, że różnego rodzaju świadczenia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Wobec powyższego odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowią dla Państwa przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże w związku z tym, że jak wskazano ww. kwota, którą bank Państwu wypłaci, w związku z zamiarem zawarcia przez Państwa Porozumienia, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone Państwu odsetki będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b tej ustawy. W konsekwencji, nie wystąpi obowiązek wystawienia informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do Państwa wątpliwości dotyczących kwestii zwrotu przez bank kosztów zastępstwa procesowego, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów zastępstwa procesowego, w ramach zawartego Porozumienia, nie spowoduje powstania przychodu u kredytobiorców, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie będzie przewyższała poniesionych przez kredytobiorców wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie stanowi po ich stronie przysporzenia, wzrostu majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków.

Dlatego otrzymany przez Państwa na podstawie Porozumienia zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie będzie stanowił dla Państwa przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem, i w tym przypadku nie wystąpi obowiązek wystawienia informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, zwrot przez bank nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, kosztów ubezpieczeń oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie będzie stanowić dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będą Państwo mieli obowiązku zapłaty podatku od zwróconych przez bank kwot.

Natomiast wypłata przez bank odsetek ustawowych za opóźnienie, w ramach zawartego Porozumienia, będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, który będzie jednak wolny od podatku dochodowego.

Biorąc powyższe po uwagę, żaden ze wskazanych przez Państwa tytułów nie będzie skutkował obowiązkiem wystawienia informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu natomiast do przywołanych przez Państwa interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego niniejszą interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan X.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.