Małżeństwo A i B C wraz z rodzicami B (DC, EC) i ciocią B (WZ, po jej śmierci spadkobiercami XZ i YZ) zaciągnęło w 2007 r. kredyt hipoteczny w CHF na budowę domu mieszkalnego, zabezpieczony hipoteką. Współkredytobiorcy formalni (DC, EC, XZ, YZ) nie korzystali z kredytu ani nieruchomości i nie spłacali rat, które w całości opłacali A i B C, przy czym łączna spłata przewyższyła kwotę kapitału. W związku z abuzywnymi…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
13 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 5 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami z 10 grudnia 2025 r. i 29 grudnia 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
AC;
2) Zainteresowani niebędący stroną postępowania:
DC;
EC;
BC;
XZ;
YZ.
Opis zdarzenia przyszłego (wynikający z wniosku i jego uzupełnienia)
W dniu 6 marca 2007 r. A i B C, będący małżeństwem, zawarli z (…) umowę kredytu hipotecznego nr (…) indeksowanego do waluty CHF na kwotę (...) zł, przeznaczoną wyłącznie na budowę domu jednorodzinnego w celu zaspokojenia ich własnych potrzeb mieszkaniowych. Dom stanowi ich wspólną nieruchomość i nigdy nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej ani przeznaczony na wynajem. Dom jest położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (…) i stanowi ich stałe miejsce zamieszkania. Kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na tej nieruchomości.
Z uwagi na niewystarczającą zdolność kredytową głównych kredytobiorców, bank uzależnił udzielenie kredytu od dopisania współkredytobiorców, którymi zostali: DC - ojciec B, EC - matka B oraz WZ - ciocia B, jako współkredytobiorcy odpowiedzialni solidarnie. Po śmierci WZ w dniu xx stycznia 2015 r. jej spadkobiercami zostali XZ i YZ, którzy wstąpili w prawa i obowiązki zmarłej z mocy dziedziczenia. X i Y Z nie uczestniczyli w podejmowaniu decyzji o przystąpieniu do kredytu i nie mieli wpływu na jego warunki - stali się współkredytobiorcami jedynie formalnie, w wyniku nabycia spadku po matce.
Faktyczna spłata rat była dokonywana wyłącznie przez A i B C. Do 14 stycznia 2025 r. A i B C dokonali łącznych spłat w wysokości około (...) zł oraz (...) CHF, co po przeliczeniu stanowi równowartość około (...) zł. Oznacza to, że łączna suma dokonanych wpłat znacznie przewyższa kwotę udostępnionego przez bank kapitału wynoszącą (...) zł.
Pozostali współkredytobiorcy nie otrzymywali żadnych środków z kredytu. Nie korzystali z nieruchomości, ani nie ponosili ekonomicznego ciężaru jego spłaty.
(…) był bankiem krajowym podlegającym nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie przepisów prawa bankowego.
Tym samym kapitał kredytu został już w całości spłacony, a dalsze żądania banku (obecnie Syndyka masy upadłości) nie mają uzasadnienia faktycznego ani ekonomicznego.
Współkredytobiorcy formalni – D i E C oraz XZ i YZ - nie otrzymali żadnych środków z kredytu, nie uczestniczyli w jego spłacie i nie korzystał z kredytowanej nieruchomości. Ich udział w umowie miał charakter czysto techniczny, służący jedynie zwiększeniu zdolności kredytowej głównych kredytobiorców.
Z uwagi na występowanie w umowie klauzul niedozwolonych (abuzywnych), A i B C wnieśli pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu przeciwko (…). Postępowanie toczy się przed Sądem Okręgowym (…). Postanowieniem z 14 stycznia 2025 r. Sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia powodów poprzez wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Kolejne posiedzenie sądu jest wyznaczone na 11 luty 2026 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia sąd wskazał m.in.:
„Strona powodowa uprawdopodobniła dokumentami, że wartość dokonanych przez nią wpłat jest wyższa od kwoty wypłaconej przez Bank.”
„W obecnym stanie orzecznictwa nie może być wątpliwości co do abuzywności klauzul przeliczeniowych.”
„Dalsze spłaty powodów będą jedynie zwiększać wymiar świadczeń do późniejszego rozliczenia.”
Sąd wskazał, że utrzymanie obowiązku spłaty kredytu prowadziłoby do powiększania świadczeń, które w razie stwierdzenia nieważności umowy podlegałyby wzajemnemu zwrotowi.
Postanowienie to ma charakter ochronny wobec konsumentów i potwierdza zasadność roszczeń powodów.
W 2024 r. syndyk masy upadłości (…) wystąpił z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, który był przedmiotem rozpoznania przed Sądem Rejonowym (…). W odpowiedzi na ten wniosek A i B C wraz z pozostałymi współkredytobiorcami wskazali, że:
„Wniosek banku (Syndyka) o zawezwanie do próby ugodowej jest pozorny i prawnie nieskuteczny ze względu na wygaśniecie wierzytelności Wzywającego wskutek złożenia przez nas oświadczenia o potrąceniu z dnia 10 sierpnia 2023 r.
Wobec ogłoszenia z dniem 20 lipca 2023 r. upadłości (…) – w ustawowo zakreślonym terminie sporządziliśmy zgłoszenie wierzytelności w celu zgłoszenia Syndykowi swojej wierzytelności - za pośrednictwem systemu KRZ. Jednocześnie mieliśmy na względzie dyspozycję art. 96 PUP – która stanowi: Wierzyciel, który chce skorzystać z prawa potrącenia, składa o tym oświadczenie nie później niż przy zgłoszeniu wierzytelności.
W piśmie tym Wnioskodawcy podkreślili, że Syndyk pomija fakt, że wierzytelność banku z tytułu kapitału kredytu została już rozliczona, a to bank (Syndyk) pozostaje ich dłużnikiem z tytułu nienależnych świadczeń. Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej oceniono jako pozorny, ponieważ jego treść sprowadzała się do żądania zapłaty wielokrotności kwoty kapitału, z pominięciem skutków potrącenia.”
W toku postępowania upadłościowego syndyk masy upadłości (…) zaproponował zawarcie ugody na podstawie art. 917 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z planowana ugodą, która ma zostać zawarta najprawdopodobniej w pierwszym kwartale 2026 r. syndyk uzna kredyt za spłacony i zwolni wszystkich współkredytobiorców solidarnych z długu umarzając zadłużenie wykazane w księgach banku na dzień zawarcia ugody. Stroną ugody będą wszyscy współkredytobiorcy wskazani w umowie kredytu.
Umorzenie nastąpi w terminie 3 dni roboczych od dnia zawarcia ugody i będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców.
Kwota zadłużenia podlegająca umorzeniu obejmuje saldo zobowiązania wynikające z umowy kredytu ustalone po rozliczeniu kredytu tak jakby od początku był kredytem złotowym. Ugoda nie przewiduje umorzenia opłat ani kosztów dodatkowych w tym zabezpieczeń ani wypłaty jakichkolwiek świadczeń na rzecz kredytobiorców.
Umorzenie to następuje w ramach ugody zawartej na podstawie art. 917 Kodeksu cywilnego jako element wzajemnych ustępstw stron w sporze dotyczącym nieważności umowy kredytu i ma charakter rozliczeniowy oraz kompensacyjny.
Zgodnie z treścią ugody Syndyk uznaje kredyt za spłacony i zwalnia Kredytobiorców z długu, nie dochodząc żadnych dalszych roszczeń pieniężnych ani niepieniężnych. Ugoda nie przewiduje odrębnego dochodzenia odsetek karnych, opłat ani kosztów dodatkowych, a jej celem jest ostateczne zakończenie sporu i zamknięcie rozliczeń pomiędzy stronami.
A i B C wyrazili wolę zawarcia ugody przede wszystkim w celu ochrony swoich rodziców – D i E C - oraz spadkobierców WZ (X i Y Z), aby ograniczyć ich udział w dalszych sporach sądowych. Ugoda nie przynosi współkredytobiorcom formalnym żadnej korzyści majątkowej. Należy przy tym podkreślić, że (…) znajduje się w stanie upadłości, a możliwość zaspokojenia wierzytelności konsumentów w tym postępowaniu jest bardzo niska. Zawarcie ugody ma zatem wyłącznie znaczenie porządkujące i ochronne, nie zaś ekonomiczne - jej celem nie jest uzyskanie świadczenia, lecz ostateczne zamknięcie sporu.
Ubezpieczenia na dom są zawierane indywidualnie przez A i B C. Polisa jest przesyłana do banku.
Ponadto Wnioskodawczyni informuje, że żaden z zainteresowanych nie korzystał dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym umorzenie przez Syndyka masy upadłości (…) części zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego solidarnie przez AC, BC, DC, EC, XZ oraz YZ powoduje powstanie przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT po stronie któregokolwiek ze współkredytobiorców?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych, tj. AC, BC, DC, EC, XZ oraz YZ, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, polegającym na zawarciu ugody z syndykiem masy upadłości (…) oraz umorzeniu zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego, u żadnego z Zainteresowanych nie powstanie przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Zainteresowanych, formalni współkredytobiorcy: DC, EC, XZ oraz YZ nie otrzymali żadnych środków finansowych, nie korzystali z kredytu ani z kredytowanej nieruchomości oraz nie ponosili ciężaru jego spłaty, w związku z czym umorzenie pozostałej części kredytu nie powoduje powstania przychodu podatkowego, gdyż nie występuje jakiekolwiek rzeczywiste przysporzenie majątkowe.
Również po stronie AC i BC nie powstaje przychód podatkowy, ponieważ w wyniku zawarcia ugody nie dochodzi do uzyskania przez wskazane osoby żadnego nowego, definitywnego przysporzenia majątkowego. Dokonane spłaty kredytu hipotecznego przewyższają kwotę kapitału faktycznie udostępnionego przez bank, a planowane umorzenie zadłużenia ma charakter wyłącznie rozliczeniowy i kompensacyjny, stanowiąc element zakończenia sporu dotyczącego ważności umowy kredytu.
Reasumując, brak powstania przychodu podatkowego wynika przede wszystkim z faktu, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie dochodzi do rzeczywistego i definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie żadnego z zainteresowanych, co wyklucza możliwość zastosowania art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank części wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego w 2007 r., wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W tym miejscu nawiązać należy do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Przejście majątku, a więc praw i obowiązków majątkowych zmarłego, na inne osoby fizyczne i prawne regulują przepisy Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
§ 2. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
§ 3. Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Na mocy art. 1012 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.
Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
W myśl art. 1030 Kodeksu cywilnego:
Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku.
Zgodnie natomiast z art. 1031 § 1 Kodeksu cywilnego:
W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia.
Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, mając na uwadze opis sprawy, stwierdzić należy, że w stosunku do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Każde z Państwa spełnia wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania, gdyż planowane zawarcie ugody z bankiem umarzającej zadłużenie dotyczy kredytu hipotecznego zaciągniętego 6 marca 2007 r. przez AC, BC, DC, EC oraz WZ spadkodawczynię XZ i YZ na budowę przez A i B C domu jednorodzinnego. W odniesieniu do Państwa XZ i YZ zmiana dłużnika nastąpiła z mocy prawa, gdyż z chwilą otwarcia spadku, spadkobiercy w drodze sukcesji o charakterze generalnym wstąpili we wszelkie prawa majątkowe spadkodawcy przysługujące mu w chwili śmierci. Zatem spadkobiercy z mocy prawa odpowiadają za spłatę ww. kredytu hipotecznego. Ponadto nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu.
Dlatego mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzona na postawie planowanej ugody kwota kredytu, będzie stanowiła dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego Państwa stanowisko, że w związku z umorzeniem przez Syndyka masy upadłości (…) części zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego u żadnego z Zainteresowanych nie powstanie przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych uznałem za nieprawidłowe
Jednakże wyjaśniam, że w stosunku do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności względem Banku, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. W konsekwencji, nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia przez Bank kwoty kredytu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pani AC (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo