Wnioskodawca i jego współmałżonka zaciągnęli kredyt hipoteczny na zakup mieszkania od dewelopera (spółka komandytowa), z którym zawarli umowę deweloperską w marcu 2021 r. Deweloper nie wywiązał się z umowy, a inwestycja nie została ukończona. Małżonkowie ponieśli koszty kredytu, wkładu…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 23 grudnia 2025 r. oraz 14 i 15 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W 2021 r. Wnioskodawca ze współmałżonką zaciągnęli kredyt hipoteczny na zakup mieszkania w inwestycji deweloperskiej realizowanej przez firmę A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (NIP: …) („Deweloper"), z którą podpisali umowę deweloperską 15 marca 2021 r. Mieszkanie miało zostać oddane do użytkowania w lipcu 2021 r., a przeniesienie własności miało nastąpić do końca października 2021 r. W momencie podpisywania umowy deweloperskiej prace budowalne trwały, były na etapie budowy parteru. Wnioskodawca i jego współmałżonka od 2018 r. pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej.
Cały proces zakupu mieszkania Wnioskodawca ze współmałżonką realizowali z Prezesem Zarządu komplementariusza spółki A sp. z o.o. sp. k. - Panem D.D.
Mieszkanie było finansowane przez wkład własny w wysokości (…) zł, a na resztę, czyli (…) zł, Wnioskodawca ze współmałżonką wzięli kredyt. Za zakończone etapy budowy przelewane były transze z banku, w którym Wnioskodawca ze współmałżonką zaciągnęli kredyt, na otwarte konto powiernicze do banku Dewelopera. Bank wypłacił transze do Dewelopera w następujących terminach i wysokościach: I transza wypłacona 26 marca 2021 r. – (…) zł; II transza wypłacona 23 czerwca 2021 r. – (…) zł; III transza wypłacona 28 lipca 2021 r. – (…) zł.
Zanim Wnioskodawca ze współmałżonką podpisali umowę deweloperską z Deweloperem, odwiedzili jego wcześniejszą inwestycję. Mieszkańcy potwierdzili, że Deweloper działa rzetelnie. Budowę Wnioskodawca ze współmałżonką odwiedzali regularnie, mieszkanie powstawało na ich oczach i nic nie wskazywało na nadchodzące problemy. W lipcu 2021 r. rozpoczęły się pierwsze trudności: pod koniec miesiąca Deweloper ogłosił dwutygodniowe opóźnienie, które szybko zmieniło się w kilka miesięcy. Winą obarczył brak przyłącza gazowego, co - jak się później okazało - było nieprawdą, bo dokumenty złożył dopiero we wrześniu 2021 r. Mimo to Wnioskodawca ze współmałżonką wciąż Deweloperowi ufali.
W październiku 2021 r. Wnioskodawca ze współmałżonką otrzymali listy od komornika - dowiedzieli się, że Deweloper ma długi i komornik przejmuje środki. Niestety całość środków z zaciągniętego przez Wnioskodawcę ze współmałżonką kredytu była już przelana na otwarty rachunek powierniczy Dewelopera. Wnioskodawca i jego żona kontaktowali się z Deweloperem z prośbą o wyjaśnienie, a ten zapewniał, że to nieporozumienie oraz że sam został oszukany. Zaproponował również podpisanie aneksu, który przedłużał termin przeniesienia własności lokalu do stycznia 2023 r., bez żadnych kar umownych. Po konsultacji z prawnikiem Wnioskodawca ze współmałżonką nie podpisali aneksu, wiedząc, że działa on wyłącznie na korzyść Dewelopera, co z kolei bardzo pogorszyło ich relacje z Deweloperem. W kolejnych miesiącach zaczęły pojawiać się kolejne roszczenia, a w księgach wieczystych zaczęli dopisywać się wierzyciele, którym, jak się okazało, Deweloper nie płacił za wykonane prace budowlane. Mniej więcej w drugiej połowie 2022 r. Deweloper przestał odbierać telefony od Wnioskodawcy.
Wkrótce Pan D.D. zniknął z reprezentacji spółki B sp. z o.o. - spółki będącej komplementariuszem Dewelopera, a razem z nim pieniądze Wnioskodawcy i jego współmałżonki oraz szansa na zamieszkanie we własnym domu. Dom jest ukończony w około 95% - brakuje ogrodzenia, kostki, podłączenia mediów.
W październiku 2022 r. Wnioskodawca ze współmałżonką złożyli sprawę do sądu o przeniesienie prawa własności. Niestety dowiedzieli się, że nawet jeśli wygrają, przejmą też zadłużenie - wówczas (…) tys. zł, dziś już około (…).
Aby sąd w ogóle rozpatrzył powyższą sprawę, Wnioskodawca ze współmałżonką musieli zapłacić 5% wartości nieruchomości (prawie (…) zł), a prawnikom dodatkowo około (…) zł. W kolejnych miesiącach Wnioskodawca ze współmałżonką ponosili kolejne koszty, licząc na sprawiedliwość. Sąd częściowo zwolnił Wnioskodawcę i jego współmałżonkę z kosztów, ale tempo działania było bardzo wolne - małżonkowie pisali do prokuratury, policji, Ministerstwa Sprawiedliwości. Bezskutecznie. W listopadzie 2023 r. prawnicy poinformowali Wnioskodawcę i jego współmałżonkę, że jeden z wierzycieli Dewelopera rozpoczął procedurę licytacji komorniczej i że to może być dla nich szansa. Małżonkowie wycofali sprawę z sądu na ich prośbę. Licytacja miała się odbyć w grudniu, potem w styczniu, lutym. Ostatecznie po pół roku termin wyznaczono na 15 maja 2024 r. Niestety, w dniu licytacji Wnioskodawca dostał wiadomość, że licytacja nie odbyła się z powodu „błędu technicznego”, mimo że byli zainteresowani nabywcy. Do dziś nie wyznaczono nowego terminu licytacji.
11 lutego 2025 r. rozpoczął się proces karny Pana D.D. - który oszukał Wnioskodawcę i jego współmałżonkę oraz wiele innych rodzin. Tuż przed rozprawą Pan D.D. skontaktował się z Wnioskodawcą i złożył propozycję ugody, która była nie do przyjęcia. Kolejne rozprawy odbyły się w kwietniu i czerwcu 2025 r. W międzyczasie, rozczarowani dotychczasową obsługą prawną, Wnioskodawca i jego współmałżonka zmienili kancelarię, co kosztowało ich kolejne tysiące złotych.
We wrześniu 2025 r., po negocjacjach prowadzonych przez Pana D.D. już z nową pełnomocniczką Wnioskodawcy i jego współmałżonki, podpisano ugodę - Pan D.D. miał spłacić Wnioskodawcy i jego współmałżonce kwotę (…) zł w ratach. Pierwsza transza – (...) zł - została zapłacona w dniu podpisania ugody, tj. 12 września 2025 r. Środki te zostały przeznaczone na spłatę kredytu hipotecznego, który nadal Wnioskodawca i jego współmałżonka posiadają i do spłaty którego wciąż pozostają zobowiązani - mimo, że nieruchomość, na zakup której kredyt został zaciągnięty, nigdy nie stała się ich własnością. Nadto, zgodnie z treścią ugody, w przypadku otrzymania przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę zwrotu od Dewelopera części lub całości kwoty wpłaconej na jego rachunek w związku z zawartą 15 marca 2021 r. umową deweloperską czy to w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika (licytacja komornicza prowadzona dla nieruchomości, na której zrealizowana miała zostać inwestycja), czy to w drodze przelewu z banku prowadzącego rachunek powierniczy Dewelopera bądź przelewu bezpośrednio od samego Dewelopera, czy to w postępowaniu sądowym toczącym się przeciwko Deweloperowi w sprawie cywilnej pod sygn. (…) (w drodze orzeczenia lub ugody, a wszczętym przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę), tak odzyskana kwota pomniejszy kwotę należną od Pana D.D. jako osoby fizycznej, a stanowiącą zwrot kosztów poniesionych dotychczas przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę na nabycie prawa własności mieszkania. W przypadku otrzymania zwrotu środków od Dewelopera w sposób przewidziany w treści ugody, Wnioskodawca i jego współmałżonka będą uprawnieni do dochodzenia od samego Pana D.D. kwoty odpowiednio pomniejszonej o środki otrzymane od Dewelopera.
Ponadto uzupełnił Pan wniosek o następujące informacje:
D.D. naruszył przepisy prawa karnego, tj. art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w taki sposób, że w okresie od dnia 3 lutego 2021 r. do dnia 31 lipca 2021 r., w (…), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził (…) (Wnioskodawcę) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem polegającego na zawarciu w dniu 15 marca 2021 r. w (…) umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego numer Repertorium A (…), sporządzonego przed notariuszem (…) w Kancelarii Notarialnej (…) Spółka Cywilna w (…), przedmiotem której to umowy była budowa budynku jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej w miejscowości (…) oraz przeniesienia własności wyodrębnionego lokalu mieszkalnego o łącznej wartości wynagrodzenia (…) złotych, przekazaniu przy zawarciu w dniu 3 lutego 2021 r. umowy rezerwacyjnej tytułem zaliczki środków w kwocie (…) złotych, a następnie pochodzących z udzielonego pokrzywdzonym (tj. )…) – Wnioskodawcy) przez bank kredytu środków w czterech transzach w łącznej wysokości (…) zł, co stanowi mienie znacznej wartości, poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru i możliwości należytego wywiązania się z ww. umowy, co do swojej oraz spółki A sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w (…) sytuacji majątkowej, co do istnienia umocowania do działania w imieniu spółki A sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w (…) oraz co do zamiaru przeznaczenia części uzyskanych w ww. sposób środków na potrzeby zakupu materiałów i kontynuowania robót budowlanych.
Ww. opis naruszenia przepisów prawa karnego przez D.D. był zawarty w wyroku z 24 września 2025 r. (sygn. (…)). Oskarżony D.D. uznany został za winnego popełnienia wyżej opisanego czynu.
Ugoda została zawarta 12 września 2025 r. w trybie pozasądowym, natomiast wyrokiem z 24 września 2025 r. (sprawa karna, sygn. akt (…)), na mocy art. 46 § 1 k.k., sąd orzekł od oskarżonego D.D. tytułem obowiązku naprawienia istniejącej szkody na rzecz (…) (Wnioskodawcy) kwotę (...) złotych płatną w sposób i w terminie zgodnym z ww. ugodą zawartą w dniu 12 września 2025 r.
W treści ugody jej strony postanowiły, że doprowadzą do ujęcia informacji o konieczności wykonania ugody w orzeczeniu kończącym postępowanie karne toczące się pod sygn. (…), w ten sposób, iż D.D. zostanie zobowiązany do zapłaty na rzecz (…) (Wnioskodawcy) zgodnie z treścią ugody.
Świadczenie było przyznane tytułem zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych i naprawienia szkody poniesionej przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę w związku z toczącym się postępowaniem karnym sygn. akt (…). Zgodnie z treścią ugody, (…) (Wnioskodawca) w ww. postępowaniu karnym domagali się kwoty (…) zł, która w świetle § 1 ust. 3 ugody stanowiła poniesione przez nich koszty, a związane przede wszystkim z planowanym zakupem nieruchomości, a także z późniejszą procedurą dochodzenia roszczeń od oskarżonego i spółki, która realizowała niezakończoną inwestycję.
Świadczenie stanowi zwrot poniesionych przez (…) (Wnioskodawcę) kosztów tytułem nabycia nieruchomości (zaciągnięty kredyt, spłacone do dnia ugody raty kredytu, koszty notarialne, koszty obsługi prawnej świadczonej przez adwokatów, koszty zainicjowania postępowań sądowych, koszty wynajmu mieszkania w związku z brakiem możliwości zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży lokalu ze spółką oskarżonego).
Podstawą prawną dochodzenia kwoty (…) zł był art. 46 ust. 1 kodeksu karnego. W związku z dobrowolnym porozumieniem stron postępowania karnego, zawarto ugodę, na podstawie której oskarżony D.D. miał uiścić na rzecz (…) (Wnioskodawcy) łącznie kwotę (…) zł, w następujących ratach:
a) w terminie do dnia 15 października 2025 r. - kwotę (…) zł (słownie: (…) tysięcy złotych);
b) w terminie do 15 listopada 2025 r. – kwotę (…) zł (słownie: (…) tysięcy złotych);
c) w terminie do 15 grudnia 2025 r. – kwotę (…) zł (słownie: (…) tysięcy złotych);
d) w okresie od 15 stycznia 2026 r. do 15 października 2028 r., kwotę (…) zł (słownie: (…) tysięcy złotych), w 34 ratach miesięcznych płatnych do 15 dnia każdego miesiąca, w następującej wysokości: (…)
Natomiast na podstawie wyroku z 24 września 2025 r. (sygn. (…)) sąd, działając na podstawie art. 46 ust. 1 kodeksu karnego, zasądził na rzecz (…), tytułem obowiązku naprawienia istniejącej szkody, kwotę (…) zł, płatną w ratach i terminach wynikających z ugody z dnia 12 września 2025 r., przy czym kwota pierwszej spośród ww. rat, w wysokości (...) zł, otrzymana przez (…) i jego współmałżonkę przed wyrokiem wydanym w sprawie karnej stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Zatem podstawą otrzymania łącznie kwoty (…) zł jest art. 46 ust.1 kodeksu karnego. Ewentualna nadpłata ponad kwotę (…) zł, a do kwoty (…) zł - uzgodnionej w ugodzie z 12 września 2025 r. przez strony postępowania karnego – uiszczona będzie na rzecz (…) tytułem zwrotu kosztów (zgodnie z § 1 ust. 3 ugody)
Łącznie pokrzywdzeni – (…) – dochodzili w postępowaniu karnym, na podstawie art. 46 ust. 1 kodeksu karnego, otrzymania tytułem naprawienia szkody kwoty (…) zł, która zgodnie z treścią ugody stanowiła poniesione przez ww. pokrzywdzonych koszty. Pokrzywdzeni dobrowolnie zgodzili się na obniżenie dochodzonej kwoty do (…) zł, postanawiając, że zapłata tej sumy zaspokoi wszelkie roszczenia (…) wobec D.D. dochodzone w postępowaniu karnym pod sygn. (…). Kwota nie została ustalona w sposób dowolny – pierwotnie dochodzona kwota (…) zł znajdowała uzasadnienie w poniesionych przez pokrzywdzonych kosztach zawarcia umowy o kredyt, spłatach rat kredytu, kosztach obsługi prawnej. Natomiast pokrzywdzeni, w porozumieniu z oskarżonym D.D., dobrowolnie zgodzili się na obniżenie tej kwoty do sumy, która była akceptowalna dla oskarżonego – bowiem gdyby nie była akceptowalna, oskarżony ugody by nie podpisał. Skoro ugoda została podpisana przez wszystkie Strony, to oznacza, że stanowi dobrowolne porozumienie Stron i uwzględnia ich interesy.
Jednocześnie Strony uzgodniły w ugodzie, że w przypadku otrzymania przez (…) części lub całości kwoty (…) zł, dochodzonej od A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. na podstawie niewykonanej umowy deweloperskiej, kwota tak otrzymana pomniejszy kwotę należną pokrzywdzonym od D.D. na podstawie ugody z 12 września 2025 r. – co świadczy o tym, że pokrzywdzeni domagali się wyłącznie zwrotu kosztów poniesionych przez nieuczciwie działającego dewelopera, nie dążąc do otrzymania jakichkolwiek przysporzeń majątkowych (a jedynie do wyrównania poniesionej rzeczywistej szkody).
Pokrzywdzeni (…) oświadczyli, że zapłata kwoty (…) zł (i ewentualnych odsetek w przypadku opóźnienia w zapłacie rat) wyczerpie roszczenia ww. pokrzywdzonych wobec D.D. związane z postępowaniem karnym pod sygn. (…).
Uzgodniona kwota (…) zł dotyczy szkody rzeczywistej w postaci kosztów poniesionych przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę. Szkoda pokrzywdzonych współmałżonków polega na zaciągnięciu kredytu na zakup mieszkania, do którego prawa własności nie nabyli i już nie nabędą, poniesieniu kosztów ubezpieczenia tego kredytu, kosztów wynajmu mieszkania (ze względu na brak możliwości zamieszkania w nieruchomości, którą mieli nabyć od A sp. z o.o. sp.k.), kosztów obsługi prawnej, kosztów zainicjowania postępowań sądowych. Przyczyną powstania szkody jest nieukończenie budowy nieruchomości, do której prawo własności nabyć mieli Wnioskodawca i jego współmałżonka. Hipotetycznie, nawet w przypadku ukończenia budowy nieruchomości, wyodrębnienie na rzecz Wnioskodawcy i jego współmałżonki lokalu i przeniesienia na ich rzecz prawa własności do tego lokalu nie będzie możliwe ze względu na wielość wierzycieli hipotecznych ujawnionych w dziale IV księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której realizowana była inwestycja (aktualnie 14 wpisów hipotek przymusowych).
Świadczenie określone w ugodzie, tj. kwota (…) zł, nie dotyczy korzyści, które mógłby Pan osiągnąć, gdyby nie wyrządzono Panu szkody. Pokrzywdzeni (…) dochodzili wyłącznie zwrotu realnie poniesionych przez nich kosztów związanych z nieuczciwym działaniem D.D. i spółki, w której posiadał wyłączne uprawnienia kontrolne. Ponadto dobrowolnie zgodzili się w treści ugody na obniżenie dochodzonej kwoty tytułem zwrotu poniesionych przez nich kosztów (z (…) zł na (…) zł).
Otrzymana przez (…) (Wnioskodawcę) i (…) (wspólność majątkowa małżeńska) kwota (...) zł stanowi wyłącznie część należności głównej określonej w ugodzie z 12 września 2025 r., należnej od D.D.. Do ewentualnych odsetek za opóźnienie Wnioskodawca i jego małżonka nabywają uprawnienie w przypadku opóźnienia przez D.D. w zapłacie którejkolwiek z rat składających się na należność główną w wysokości (…) zł. Kwota (...) zł była pierwszą ratą spośród wszystkich rat składających się na należność główną.
Dodatkowo wymaga podkreślenia, że (…), współmałżonka Wnioskodawcy, wystąpiła 6 listopada 2025 r. z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej w tej samej sprawie (znak pisma (…)). 27 listopada 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną, stwierdzając, że stanowisko wnioskodawczyni (…) jest prawidłowe, tj. kwota (...) zł otrzymana przelewem od D.D. dnia 12 września 2025 r. (ten sam przelew środków, który stanowi przedmiot niniejszego postępowania) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tej samej sprawie, w tym samym stanie faktycznym wnioskodawczyni (…) zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z pytaniem, czy otrzymane środki finansowe w wysokości (...) zł w ramach zawartej ugody z Panem D.D., tytułem zwrotu kosztów poniesionych przez Wnioskodawczynię i jej współmałżonka na nabycie mieszkania, a przeznaczone na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup tego mieszkania, które nigdy nie zostało przekazane Wnioskodawczyni i jej współmałżonkowi i nie stało się ich własnością, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Zdaniem (…), posiadającej status wnioskodawczyni sprawie (…), otrzymane i przeznaczone na spłatę kredytu środki, w wysokości (...) zł, nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem PIT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej ocenił stanowisko wnioskodawczyni jako prawidłowe.
Tym samym, biorąc pod uwagę fakt, że (…) pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, a przelew środków (...) zł nastąpił na rzecz majątku wspólnego ww. małżonków, a nie na rzecz majątku osobistego któregokolwiek z nich, nie sposób wyobrazić sobie sytuacji, aby w niniejszej sprawie zdanie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej było odmienne aniżeli w sprawie o znaku (…). W przypadku bowiem wydania interpretacji odmiennej i stwierdzenia, że stanowisko wnioskodawcy (…) jest nieprawidłowe, powstałaby sytuacja, w której w stosunku do tego samego przelewu środków pieniężnych obowiązywałyby odmienne obowiązki podatkowe – tj. obowiązek zapłaty podatku i jednocześnie brak obowiązku zapłaty podatku, co w państwie prawa nie jest dopuszczalne. Taka hipotetyczna sytuacja byłaby pogwałceniem zasady pewności prawa i konstytucyjnej zasady zaufania do władzy publicznej i utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (§ 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W przypadku oceny, że stanowisko Wnioskodawcy w niniejszej sprawie jest nieprawidłowe, środki pieniężne w wysokości (...) zł otrzymane przez Wnioskodawcę i (…), wchodzące w skład ich majątku wspólnego, podlegałyby opodatkowaniu, co z kolei byłoby sprzeczne z interpretacją indywidualną wydaną w sprawie wszczętej wnioskiem (…). Nie jest bowiem tak, że majątek wspólny małżonków jest współwłasnością ułamkową, lecz łączną – wydanie interpretacji w niniejszej sprawie dotyczyć będzie całej kwoty (...) zł, w stosunku do której (…) i wnioskodawca mają tożsame prawa i obowiązki, w tym obowiązki podatkowe.
Pytanie
Czy otrzymane środki finansowe w wysokości (...) zł w ramach zawartej ugody z Panem D.D., tytułem zwrotu kosztów poniesionych przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę na nabycie mieszkania, a przeznaczone na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup tego mieszkania, które nigdy nie zostało przekazane Wnioskodawcy i jego współmałżonce i nie stało się ich własnością, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, środki pieniężne uzyskane w wyniku zawartej ugody nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, ponieważ:
- nie stanowią one realnego dochodu ani wzbogacenia po stronie Wnioskodawcy, lecz są częściową rekompensatą za utracone środki (kredyt i wkład własny) w wyniku działań Dewelopera, które zostały uznane za przestępcze wyrokiem skazującym byłego prezesa zarządu komplementariusza Dewelopera, Pana D.D.;
- środki są przeznaczane bezpośrednio na spłatę zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego, który nadal obciąża majątek Wnioskodawcy i jego współmałżonki;
- nie nastąpiło faktyczne nabycie nieruchomości ani żadne inne świadczenie wzbogacające Wnioskodawcę - nie powstał więc realny przychód do opodatkowania;
- wymaga podkreślenia, że jest to kwota z tytułu zwrotu kosztów, jakie Wnioskodawca ze współmałżonką ponieśli w związku z zamiarem nabycia prawa własności lokalu, które jednak nie nastąpiło. Również w ugodzie wskazano, że uzyskana od Pana D.D. kwota to jedynie ułamek kosztów poniesionych przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę na planowane nabycie prawa własności lokalu. Wnioskodawca, wskazując na różnicę pomiędzy kwotą przychodu od Pana D.D. (stanowiącą jedynie częściowe pokrycie kosztów, jakie Wnioskodawca ze współmałżonką ponieśli w związku z planowanym nabyciem prawa własności lokalu), a kwotą kosztu (koszt planowanego nabycia prawa własności lokalu, na który składają się w szczególności wypłacone transze kredytu, który do dziś spłaca Wnioskodawca ze współmałżonką, w łącznej wysokości (…) zł, oraz wkład własny w wysokości (…) zł), wskazuje, że jego dochód wynosi zero złotych, bowiem na dzień sporządzania niniejszego wniosku wysokość kosztów uzyskania przychodu przewyższa wysokość przychodu;
- zgodnie z postanowieniami zawartej ugody, pokrzywdzeni (tj. Wnioskodawca i jego współmałżonka) złożyli wniosek o zwrot poniesionych przez nich kosztów w kwocie (…) zł, odpowiadających wydatkom poniesionym w związku ze szkodą wyrządzoną przez Dewelopera. Kwota ta nie ma charakteru odszkodowania ani jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego - stanowi jedynie częściowy zwrot poniesionych i udokumentowanych kosztów.
Otrzymane środki nie generują zatem przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, gdyż nie skutkują powstaniem realnego przyrostu majątku po stronie pokrzywdzonych.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są co do zasady otrzymane świadczenia mające realną wartość ekonomiczną. W przedmiotowej sprawie świadczenia te mają wyłącznie charakter wyrównawczy i nie skutkują zwiększeniem majątku Wnioskodawcy, lecz ograniczeniem jego straty.
W opinii Wnioskodawcy otrzymana kwota (...) zł stanowi zwrot przez Pana D.D. świadczenia pieniężnego, które stało się nienależne w związku z niewywiązaniem się przez Dewelopera ze zobowiązań wynikających z umowy deweloperskiej zawartej z Wnioskodawcą i jego współmałżonką.
Powyższe stanowisko uzasadnia również treść samej ugody podpisanej 12 września 2025 r. z Panem D.D. - w szczególności § 3 ust. 5 ugody, z którego wynika, że w przypadku zwrotu części lub całości kwoty (…) zł, wpłaconej przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę na rachunek Dewelopera celem nabycia prawa własności lokalu, na zasadach określonych tamże, Wnioskodawca i jego współmałżonka zobowiązani będą do zwrotu bądź proporcjonalnego pomniejszenia kwoty dochodzonej od Pana D.D. (w takiej wysokości, w jakiej otrzymają zwrot środków od samego Dewelopera bądź w drodze przelewu środków pieniężnych, bądź na podstawie orzeczenia lub ugody w ramach postępowania cywilnego w sprawie o sygn. (…) lub też w drodze postępowania egzekucyjnego). Taka redakcja postanowień ugody świadczy o tym, że strony zawartego porozumienia dążą wyłącznie do zwrotu środków utraconych przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę, a nie do dokonania przysporzeń majątkowych przewyższających poniesione przez Wnioskodawcę i jego żonę koszty na nabycie prawa własności lokalu. Postanowienia ugody jednoznacznie stanowią o tym, iż jej celem nie jest doprowadzenie do jakiegokolwiek wzbogacenia po stronie Wnioskodawcy i jego współmałżonki.
Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż pomimo, że ugoda z 12 września 2025 r. zawarta została przez Pana D.D., jako osobą fizyczną, natomiast koszty ponoszone przez Wnioskodawcę i jego współmałżonkę na nabycie nieruchomości uiszczane były na rachunek Dewelopera, to zgodnie z § 4 ust. 2 ugody z chwilą otrzymania przez Pokrzywdzonych (tj. Wnioskodawcę i jego współmałżonkę) kwoty wskazanej w § 2 ust. 1 ugody ((…) zł) wszelkie roszczenia Pokrzywdzonych nie tylko wobec D.D., ale także wobec spółki A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. (tj. wobec Dewelopera) będą zaspokojone. Tym samym strony ugody przyjęły, że ewentualne zaspokojenie roszczeń przez Pana D.D., działającego jako osoba fizyczna, będzie równoważne z zaspokojeniem roszczeń przysługujących Wnioskodawcy i jego współmałżonce wobec Dewelopera.
Wnioskodawca wskazuje, że pomimo braku formalnego odstąpienia od umowy deweloperskiej, zawartej z Deweloperem, realnie nie istnieje już możliwość przeniesienia na niego prawa własności nieruchomości będącej przedmiotem tej umowy. Budowa lokalu nie została dokończona, a w związku z problemami finansowymi Dewelopera oraz prowadzonym przeciwko Deweloperowi postępowaniem egzekucyjnym nie ma żadnych perspektyw na jej nabycie przez Wnioskodawcę.
Wpis w księdze wieczystej dotyczący roszczenia Wnioskodawcy o przeniesienie własności lokalu pozostaje ujawniony wyłącznie w celu zabezpieczenia potencjalnego roszczenia Wnioskodawcy w toku postępowania egzekucyjnego, np. w przypadku ewentualnej licytacji nieruchomości. Jest to działanie o charakterze wyłącznie zabezpieczającym - bez tego wpisu Wnioskodawca nie miałby żadnej szansy na zaspokojenie jakichkolwiek roszczeń wobec Dewelopera.
Wnioskodawca podkreśla, że przeniesienie własności lokalu będącego przedmiotem umowy deweloperskiej jest nie tylko nierealne z praktycznego punktu widzenia, ale również całkowicie nieuzasadnione ekonomicznie i prawnie. Aby doszło do takiego przeniesienia, Wnioskodawca musiałby wszcząć nową sprawę sądową przeciwko deweloperowi - co wiązałoby się z wieloletnim postępowaniem, a nawet w przypadku uzyskania korzystnego wyroku skutkowałoby nałożeniem na Wnioskodawcę ciężaru przejęcia całej nieruchomości wraz z obciążeniami finansowymi - szacowanymi obecnie na kwotę około (…) mln zł. Przejęcie nieruchomości w takim stanie, przy jednoczesnym ryzyku całkowitej niewypłacalności Dewelopera oraz braku jakichkolwiek środków w spółce Dewelopera, oznaczałoby dla Wnioskodawcy wyłącznie dodatkową stratę.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że spółka S spółka z ograniczona odpowiedzialnością sp.k. aktualnie nie posiada prawidłowej reprezentacji. Pani (…) była prokurentem komplementariusza i została wykreślona z reprezentacji podmiotu (B sp. z o.o.) już 28 grudnia 2021 r., natomiast sam D.D. został wykreślony jako prezes zarządu komplementariusza 8 września 2022 r. i przez prawie rok ta spółka w ogóle nie miała zarządu (tym samym - spółka komandytowa nie mogła być prawidłowo reprezentowana, bo jej komplementariusz nie miał prawidłowej reprezentacji). Zgodnie z pełnym odpisem z KRS dla spółki Dewelopera ustanowiony został kurator spółki w sprawie o sygn. (…) (data powołania kuratora – 24 lipca 2023 r.) oraz w sprawie o sygn. (…) (data powołania kuratora – 1 sierpnia 2024 r.) - co oznacza, że spółka Dewelopera od 2022 r. nie ma podmiotu uprawnionego do reprezentacji w bieżącej działalności, nie ma podmiotu uprawnionego do podpisania umowy przenoszącej własność lokalu, a biorąc pod uwagę ilość wierzycieli hipotecznych ujawnionych w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oraz fakt planowanej licytacji komorniczej - inwestycja nigdy nie zostanie zakończona. W praktyce oznacza to, że nie istnieje żadna osoba uprawniona do działania w imieniu dewelopera ani do dokończenia inwestycji ani do podpisania aktu notarialnego przenoszącego własność.
W związku z powyższym, Wnioskodawca uważa, że otrzymane i przeznaczone na spłatę kredytu środki nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem PIT. W analogicznym stanie faktycznym małżonka Wnioskodawcy otrzymała interpretację indywidualną o sygnaturze UNP: (…), Znak pisma: (…), w której organ potwierdził prawidłowość przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy innych nieodpłatnych świadczeń), jak również na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Zatem, do przychodów z innych źródeł należy zaliczyć różnego rodzaju odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże odszkodowań bądź zadośćuczynień.
Stosownie do przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia w 2021 r. zaciągnęli Państwo (Pan i Pana żona) kredyt hipoteczny na zakup mieszkania w inwestycji deweloperskiej. Umowę deweloperską podpisali Państwo 15 marca 2021 r. Mieszkanie miało zostać oddane do użytkowania w lipcu 2021 r., a przeniesienie własności miało nastąpić do końca października 2021 r. Proces zakupu mieszkania realizowali Państwo z Prezesem Zarządu komplementariusza spółki A sp. z o.o. sp. k. - Panem D.D. Deweloper nie wywiązał się z zawartej umowy.
11 lutego 2025 r. rozpoczął się proces karny Pana D.D. - który oszukał Państwa oraz wiele innych rodzin. Pan D.D. skontaktował się z Panem i złożył propozycję ugody.
12 września 2025 r. zawarli Państwo ugodę z Panem D.D. w trybie pozasądowym. Zgodnie z ugodą Pan D.D. miał spłacić Państwu kwotę (…) zł w ratach. Pierwsza transza – X zł - została zapłacona w dniu podpisania ugody. Świadczenie było przyznane tytułem zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych i naprawienia szkody poniesionej przez Państwa w związku z toczącym się postępowaniem karnym sygn. akt (…). Zgodnie z treścią ugody, (…) (Wnioskodawca) w ww. postępowaniu karnym domagali się kwoty (...) zł, która w świetle § 1 ust. 3 ugody stanowiła poniesione przez nich koszty, związane przede wszystkim z planowanym zakupem nieruchomości, a także z późniejszą procedurą dochodzenia roszczeń od oskarżonego i spółki, która realizowała niezakończoną inwestycję. Świadczenie stanowi zwrot poniesionych przez (…) kosztów tytułem nabycia nieruchomości (zaciągnięty kredyt, spłacone do dnia ugody raty kredytu, koszty notarialne, koszty obsługi prawnej świadczonej przez adwokatów, koszty zainicjowania postępowań sądowych, koszty wynajmu mieszkania w związku z brakiem możliwości zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży lokalu ze spółką oskarżonego).
Podstawą prawną dochodzenia kwoty (…) zł był art. 46 ust. 1 kodeksu karnego. W związku z dobrowolnym porozumieniem stron postępowania karnego, zawarto ugodę, na podstawie której oskarżony D.D. miał uiścić na rzecz (…) (Wnioskodawcy) łącznie kwotę (…) zł. Kwota nie została ustalona w sposób dowolny – pierwotnie dochodzona kwota (…) zł znajdowała uzasadnienie w poniesionych przez pokrzywdzonych kosztach zawarcia umowy o kredyt, spłatach rat kredytu, kosztach obsługi prawnej. W treści ugody pokrzywdzeni (…) oświadczyli, że zapłata kwoty (…) zł (i ewentualnych odsetek w przypadku opóźnienia w zapłacie rat) wyczerpie roszczenia ww. pokrzywdzonych wobec D.D. związane z postępowaniem karnym pod sygn. (…).
Na podstawie wyroku z 24 września 2025 r. (sygn. (…)) sąd, działając na podstawie art. 46 ust. 1 kodeksu karnego, zasądził na rzecz (…), tytułem obowiązku naprawienia istniejącej szkody, kwotę (…) zł, płatną w ratach i terminach wynikających z ugody z 12 września 2025 r., przy czym kwota pierwszej spośród ww. rat, w wysokości (...) zł, otrzymana przez (…) i jego współmałżonkę przed wyrokiem wydanym w sprawie karnej stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Zatem podstawą otrzymania łącznie kwoty (…) zł jest art. 46 ust.1 kodeksu karnego. Ewentualna nadpłata ponad kwotę (…) zł, a do kwoty (…) zł - uzgodnionej w ugodzie z 12 września 2025 r. przez strony postępowania karnego – uiszczona będzie na rzecz (…) tytułem zwrotu kosztów.
W związku z powyższym powziął Pan wątpliwość czy otrzymana kwota (...) zł w ramach zawartej ugody z Panem D. D., tytułem zwrotu kosztów poniesionych przez Państwa na nabycie mieszkania, a przeznaczona na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup mieszkania, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego wskazuję, że stosownie do art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Odnosząc się do Pana wątpliwości nie mogę zgodzić się z Pana stanowiskiem, że „środki pieniężne uzyskane w wyniku zawartej ugody nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT”.
W przedmiotowej sprawie wartość szkody poniesionej przez Państwa dochodzona w postępowaniu karnym przeciwko D. D. określona na kwotę (…) zł zgodnie z Pana wyjaśnieniem nie została ustalona w sposób dowolny, znajdowała uzasadnienie w poniesionych przez pokrzywdzonych kosztach zawarcia umowy o kredyt, spłatach rat kredytu, kosztach obsługi prawnej. W ugodzie natomiast na podstawie porozumienia stron uzgodnili Państwo, że Pan D. D. zobowiązał się do zapłaty na rzecz pokrzywdzonych kwoty (…) zł, która wyczerpie roszczenia pokrzywdzonych wobec niego, związane z postępowaniem karnym. Zatem fakt, że poniesione przez Państwa koszty stanowią podstawę wyliczenia kwoty poniesionej przez Państwa szkody nie świadczy o tym, że otrzymana przez Pana na podstawie ugody kwota jest zwrotem tych kosztów.
Również Pana opinia, że otrzymana kwota (...) zł stanowi zwrot przez Pana D. D. świadczenia pieniężnego, które stało się nienależne w związku z niewywiązaniem się przez Dewelopera ze zobowiązań wynikających z umowy deweloperskiej jest chybiona. Stroną umowy deweloperskiej była A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. i to na jej rzecz dokonywali Państwo płatności z tytułu tej umowy. Zatem to ta spółka (Deweloper) jako strona umowy jest zobowiązana do wywiązania się z niej.
Dlatego otrzymana przez Pana kwota (...) zł stanowi dla Pana przysporzenie majątkowe skutkujące powstaniem przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie wskazuję, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienie z opodatkowania. Jednakże w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, podobnie jak wielu innych pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych, konieczne staje się zatem odwołanie się do przepisów ustawy Kodeks cywilny.
O odszkodowaniu możemy mówić wyłącznie w przypadku powstania konkretnej szkody, która wywołana została określonym działaniem lub zaniechaniem drugiej strony, której można przypisać odpowiedzialność za jej powstanie. Odszkodowanie to rodzaj świadczenia, które należy się za wyrządzenie szkody (odpowiednio zadośćuczynienie za doznane krzywdy) od podmiotu, który szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność. Odszkodowanie stanowi pieniężną równowartość szkody majątkowej lub szkody na osobie, natomiast zadośćuczynienie jest pieniężną formą zrekompensowania szkody niemajątkowej.
Odszkodowanie/zadośćuczynienie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878 , 1222 , 1871 i 1965 ), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 , lub na zasadach, o których mowa w art. 30c ,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Powołany powyżej przepis wskazuje jednoznacznie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Nie jest przy tym wystarczające, aby w przepisach prawa określone były same tylko przesłanki powodujące powstanie roszczenia o odszkodowanie, konieczne jest również wskazanie zasad ich ustalania.
Zwolnieniem określonym w przytoczonym wyżej przepisie objęte są tylko odszkodowania (zadośćuczynienia), których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) zacytowanego przepisu. To oznacza, że zwolnieniem tym nie są objęte wszystkie odszkodowania (zadośćuczynienia), a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosowanych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań (zadośćuczynień).
Ustawodawca konsekwentnie wyłączył z katalogu zwolnień przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) zadośćuczynienia/odszkodowania, które zostały otrzymane na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy lub ugody pozasądowej, nawet w sytuacji, gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.
Zatem, aby wypłacone odszkodowanie korzystało ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:
- jego wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw,
- podstawą jego przyznania nie może być zawarta umowa lub ugoda pozasądowa.
Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych; m.in. w prawomocnym wyroku z 3 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1113/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika jednoznacznie, że wypłacone odszkodowanie (zadośćuczynienie) korzysta ze zwolnienia w sytuacji, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: jego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw oraz że podstawą jego przyznania nie jest zawarta umowa lub ugoda (inna niż ugoda sądowa).
W przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zadośćuczynienie, podobnie jak odszkodowanie, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wynika ono z umowy lub ugody innej niż ugoda sądowa.
Dlatego już sama okoliczność zawarcia ugody pozasądowej – stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wyklucza zwolnienie od opodatkowania otrzymanej kwoty. Ponadto wysokość roszczeń odszkodowawczych i naprawienia szkody, które Pan otrzyma nie wynika z żadnej ustawy, ani aktu wykonawczego, tylko z porozumienia stron sporu.
W konsekwencji, skoro podstawą przyznania Panu roszczenia jest zawarta z Panem D. D. ugoda pozasądowa, to takie świadczenie nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego otrzymując przedmiotowe świadczenie uzyskał Pan przysporzenie majątkowe skutkujące powstaniem przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem otrzymana kwota (...) zł stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
W odniesieniu do powołanej przez Pana we wniosku interpretacji indywidualnej, stwierdzam, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.
Dodatkowo wyjaśniam, że funkcjonowanie w obrocie prawnym interpretacji indywidualnych, w których odmiennie oceniono takie same albo zbliżone stany faktyczne lub zdarzenia przyszłe, jest niewątpliwie niepożądane z punktu widzenia zasady prowadzenia postępowania, w sposób budzący zaufanie do organów, wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak, w praktyce sytuacje takie mogą mieć miejsce, choćby z uwagi na przewidzianą przez ustawodawcę możliwość zmiany interpretacji w trybie art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tego przepisu, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może z urzędu zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo