Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.983.2025.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 7 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 15 stycznia 2026 r. (wpływ 15 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 3 marca 2025 r. w ramach postępowania mediacyjnego przed A zawarł Pan z (…) ugodę (dalej: Ugoda) w rozumieniu art. 183¹² § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczącą tzw. kredytu frankowego, tj. umowy kredytowej nr (…), którą jako konsument zawarł Pan w dniu (...) lutego 2007 r. z poprzednikiem prawnym ww. Banku - z (…).

Przedmiotowy kredyt był kredytem denominowanym w walucie wymienialnej, z kwotą kredytu wyrażoną w Umowie (…) CHF. Wyłącznym celem zaciągniętego kredytu było sfinansowanie dokończenia budowy domu jednorodzinnego. Pomimo, że kwota kredytu została wyrażona w walucie CHF wypłacono Panu kredyt w transzach w walucie PLN, tj. łącznie kwotę (…) zł. Do czasu zawarcia Ugody spłacił Pan tytułem rat kredytowych kwotę większą niż kwota wypłaconego kredytu, tj. wpłacił Pan na rzecz Banku kwotę (…) zł oraz kwotę (…) CHF.

Przedmiotowa Ugoda przed mediatorem została zawarta z uwagi na zamiar polubownego rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności umowy kredytowej i dokonania wzajemnych rozliczeń. Zgodnie z treścią Ugody doszło do przewalutowania Pana aktualnego zadłużenia widniejącego na dzień (...) lutego 2025 r. w księgach Banku z CHF ((…) CHF) na walutę PLN ((…) zł).

Strony postanowiły, że kwota zadłużenia z tytułu umowy kredytowej, wynosząca (…) CHF zostanie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody (pkt 2.1 Ugody). Następnie Strony zgodnie postanowiły, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu (pkt 2.2 oraz 3.1 Ugody) i jednocześnie stosownie do pkt 3.2 Ugody Bank dodatkowo, w związku z rozliczeniem umowy kredytowej i Pana dotychczasowych spłat rat kredytowych, zobowiązał się zwrócić Panu kwotę (…) zł w terminie 1 miesiąca od dnia zawarcia Ugody.

Bank wypłacił Panu tę kwotę. Ponadto w pkt 4 Ugody Strony zgodnie oświadczyły, że „Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy - w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą. W związku z tym Strony nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorcy z długu, o którym mowa w pkt 3 Ugody, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia Stron w tym zakresie”.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że otrzymana od Banku kwota (…) zł jest to zwrot środków, które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne Bankowi.

Pytanie

Czy zwrot na Pana rzecz przez Bank dodatkowej kwoty (…) zł w związku z zawarciem Ugody dotyczącej kredytu frankowego spowoduje powstanie po Pana stronie przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, w opisanym stanie faktycznym nie powstanie po Pana stronie przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na mocy art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej UPDOF) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis ten wprowadza zatem zasadę powszechności opodatkowania, która sprowadza się do założenia, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Katalog źródeł przychodu, do których kwalifikuje się przychody danego rodzaju został wymieniony w art. 10 ust. 1 UPDOF, zgodnie z którym źródłem przychodów są m.in. wskazane w pkt 9 inne źródła.

Te z kolei zostały zdefiniowane w art. 20 ust. 1 UPDOF: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Katalog przychodów zaliczanych do innych źródeł nie stanowi katalogu zamkniętego, zawiera bowiem jedynie przykładowe wskazanie przychodów zaliczanych do tego źródła, o czym świadczy użycie słowa „w szczególności”. Wobec tego przychodem z innych źródeł będzie dla podatnika każde przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne, czy częściowo odpłatne.

W kontekście powyższych przepisów definiujących przychód, szczególnego podkreślenia wymaga, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego przysporzenia majątkowego. O uzyskaniu przychodu można mówić zatem jedynie w sytuacji, gdy podatnik uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów. Oznacza to, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego stronie przychodu podatkowego dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie wystarczy bowiem zidentyfikowanie strumienia pieniądza, który płynie w kierunku podatnika. Konieczne jest ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika (przyrost w jego majątku).

Powyższe stanowisko potwierdzają sądy administracyjne oraz organy podatkowe (przykładowo: wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 799/18, wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2253/15, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 3 marca 2022 r., sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.905.2021.5.MAP).

Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy, należy dokonać oceny, czy wynikająca z Ugody dodatkowa kwota (…) zł, która została Panu wypłacona przez Bank spowodowała po Pana stronie zwiększenie aktywów skutkujące osiągnięciem przychodu podatkowego.

Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego, przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Możemy zatem wyróżnić następujące elementy konstrukcyjne ugody:

·      ugoda może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku;

·      celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu;

·      strony ugody dążą do osiągnięcia tego celu przez wzajemne ustępstwa.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Ugodę zalicza się do kategorii umów ustalających i następczych, tj. mających na celu nadanie już istniejącemu stosunkowi prawnemu cechy pewności i bezsporności.

Odnosząc powyższe do analizowanego stanu faktycznego należy wskazać, że w związku z toczącymi się licznymi postępowaniami sądowymi dotyczącymi tzw. kredytów frankowych, jak również możliwością wytoczenia przez Pana powództwa cywilnego przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności umowy kredytowej nr (…), Bank podjął decyzję o wdrożeniu procesu ugodowego, którego celem było polubowne rozstrzygnięcie istniejącego sporu i dzięki temu wyeliminowanie stanu niepewności, co do przyszłych roszczeń. Zawarta przez Pana Ugoda doprowadziła do wspólnie ustalonego celu. Zaznaczyć należy, iż wypłacona Panu dodatkowa kwota (…) zł w związku z zawarciem Ugody jest formą zwrotu Panu jako kredytobiorcy wpłat, które dokonał Pan w trakcie „życia” umowy finansowania z tytułu odsetek i spłaty kapitału w części wywołanej deprecjacją złotówki.

Dodatkowo wypłacona kwota obejmuje jedynie część nadpłaty, którą dokonał Pan na rzecz Banku ponad nominalną wartość kapitału wypłaconego przez ten Bank. Wypłata przez Bank na podstawie Ugody dodatkowej kwoty (…) zł jest zatem zwrotem na Pana rzecz środków pieniężnych, które wcześniej, na mocy umowy finansowania hipotecznego walutowego, wpłacił Pan na rzecz Banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego finansowania. W ujęciu ekonomicznym wypłacone na Pana rzecz świadczenie w wysokości (…) zł stanowi zwrot świadczeń, które uprzednio wpłacił Pan do Banku i nie powoduje faktycznego przyrostu w Pana majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia tego majątku. W tym stanie rzeczy, skoro dodatkowo wypłacona kwota (…) zł w wyniku zawarcia Ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Pana podczas spłaty finansowania hipotecznego z tytułu umowy kredytowej (…), jej wypłacenie nie spowodowało po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Tym samym wypłata ta będzie dla Pana podatkowo neutralna.

Podsumowując, w Pana ocenie wypłata na Pana rzecz przez Bank kwoty (…) zł na podstawie zawartej Ugody nie spowodowała po Pana stronie powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidulanej z dnia 29 listopada 2024 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR)

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163, ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wskazał Pan w sprawie, że otrzymana od banku kwota (…) zł jest to zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Wobec powyższego, skoro kwota która została Panu wypłacona przez Bank w wyniku zawartej ugody, stanowi zwrot środków pieniężnych, które okazały się nienależne bankowi, to jej otrzymanie nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie stanowią Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla współkredytobiorcy/współkredytobiorców.

Ponadto wskazuję, że powołane w treści wniosku orzeczenia sądowe nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości niniejszej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego stwierdzam, że tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w tym postępowaniu.

W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tę interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.