Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.985.2025.3.KF

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

8 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 8 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zawarcia Ugody z Bankiem. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 stycznia 2026 r. (wpływ 22 stycznia 2026 r.) oraz pismem z 2 marca 2026 r. (wpływ 2 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

(…)

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

(…)

Opis zdarzenia przyszłego

W najbliższej przyszłości dojdzie do zawarcia Ugody Sądowej (dalej: „Ugoda”) pomiędzy (…) oraz (…) (dalej razem: „Kredytobiorca” lub „Wnioskodawca”), a (…) z siedzibą w (…), wpisanym pod numerem KRS (…), nr NIP: (…), z kapitałem zakładowym w wysokości (…) PLN (dalej: „Bank”).

Ugoda zostanie zawarta na podstawie pozwu indywidualnego (sygn. akt (…)), dotyczącego umowy kredytu udzielonego na cele mieszkaniowe z (…) kwietnia 2008 r. (dalej: „Umowa”), przedmiotem którego są roszczenia Kredytobiorcy względem Banku związane z zawarciem i wykonywaniem Umowy. Wyrokiem z (…) grudnia 2023 r. Sąd uwzględnił powództwo. Bank wniósł apelację od tego wyroku. Sprawa zawisła przed Sądem (…) pod sygnaturą akt (…). Bank stoi na stanowisku, że Umowa (i jej postanowienia) jest ważna. Niezależnie od tego, Bank złożył w Sądzie (…) pozew o zapłatę kwoty (…) PLN tytułem zwrotu kapitału wypłaconego na podstawie Umowy. Postępowanie toczy się pod sygn. akt (…).

Ugoda, której celem jest polubowne zakończenie sporu co do roszczeń wynikających z Umowy, skutkować będzie kompleksowym rozstrzygnięciem postanowień Umowy. Tym samym dojdzie do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez m.in. wyrażenie zgody na związanie Kredytobiorcy postanowieniami Umowy. W szczególności dojdzie do związania tymi postanowieniami, które zawierając klauzule abuzywne uznanymi w ten sposób na podstawie orzecznictwa, w dotychczasowym brzmieniu, a także poprzez sprzeciw ich wyłączeniu z Umowy i przywróceniu sytuacji, w której znalazłby się Kredytobiorca, gdyby te postanowienia nie zostały zawarte w Umowie, a także przywraca im skuteczność z mocą wsteczną (od daty zawarcia).

Bank udzielił Kredytobiorcy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF w kwocie pozostawionej do dyspozycji w wysokości (…) PLN (łącznie w kwocie (…) PLN uwzględniając opłatę sądową, ubezpieczenie oraz opłatę z wyceny nieruchomości). Kredyt zgodnie z zapisem Umowy został przeznaczony na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego (zwanego „Nieruchomością II”) w kwocie (…) PLN oraz na pokrycie części kosztów wykończenia tej nieruchomości w kwocie (…) PLN (razem (…) PLN na wydatki w Nieruchomości II), a ponadto na spłatę następujących zobowiązań Kredytobiorcy: spłatę innego kredytu hipotecznego w (…) na mieszkanie, w którym Kredytobiorca zamieszkiwał w momencie podpisywania Umowy (dalej zwanym: „Nieruchomością I”) w kwocie: (…) PLN oraz na spłatę kredytu konsumenckiego w wysokości (…) PLN.

Nieruchomość I od 2010 r. jest wynajmowana, a stosowny podatek odprowadzany do US. Po wybudowaniu domu, tj. Nieruchomości II, i przeprowadzce do niego, Nieruchomość I miała zostać sprzedana, a przychód z tej transakcji miał posłużyć do spłaty kredytu. Niestety sytuacja walutowa z CHF po 2008 r. uniemożliwiła tę transakcję, gdyż wartość rynkowa mieszkania była znacznie mniejsza niż wymagana spłata do banku (po przeliczeniu z CHF na PLN) za zwolnienie Nieruchomości I z hipoteki. Z tego względu mieszkanie do tej pory jest wynajmowane.

Podsumowując, łączna kwota kredytu hipotecznego, tj. (…) PLN, została rozdysponowana w (…)% ((…) PLN) na budowę Nieruchomości II, w (…)% ((…) PLN) na spłatę innego kredytu hipotecznego dotyczącego Nieruchomości I, a także w (…)% ((…) PLN) na spłatę kredytu konsumenckiego.

Kredyt zgodnie z zapisem Umowy został zabezpieczony na Nieruchomości I oraz Nieruchomości II.

Zgodnie z § 3 ust. 1 Ugody „W wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę (…) PLN. Na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę (…) PLN i (…) CHF. Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w zdaniu pierwszym oraz że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot, bez uszczerbku dla rozliczenia, o którym mowa w § 3 ust. 4 poniżej”.

Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody, aktualne pozostałe zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku wyrażone w CHF wynosi łącznie (…) CHF, na którą składa się kwota: (…) CHF kapitału kredytu, (…) CHF odsetek umownych. Wartość tego zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF NBP opublikowanego (…) listopada 2025 r. w wysokości (…) PLN/CHF, wynosi łącznie (…) PLN. O tym wszystkim stanowi § 3 ust. 1-3 Ugody.

Jak stanowi § 3 ust. 4 Ugody „w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty (…) PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego z dwóch zdarzeń:

(i)  otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), oraz

(ii) otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty”.

Wypłacana przez Bank kwota byłaby de facto niższa niż różnica kwoty wpłaconej przez Kredytobiorcę na rzecz Banku ((…) PLN oraz (…) CHF) i kwoty otrzymanej przez Kredytobiorcę do dyspozycji ((…) PLN). Ponadto z dniem zawarcia Ugody Bank w całości zwalnia Klienta z długu (pozostałe zadłużenie) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń z Umowy.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

W piśmie z 22 stycznia 2026 r. doprecyzowano okoliczności sprawy o następujące informacje.

Bankiem, z którym zawarli Państwo umowę z (…) kwietnia 2008 r. był (…) zarejestrowanym w Sądzie (…), (…) KRS pod numerem KRS: (…), NIP: (…). Bank (…) został przejęty w (...) r. przez bank (…), przejmując jego detaliczną działalność, w tym portfel kredytów hipotecznych. Oba Banki podlegały pod nadzór KNF.

Nieruchomość II (przy ul. (…) w (…)) jest położona w Polsce.

Udzielając odpowiedzi na pytanie: Jakie wydatki zostały sfinansowane z części kredytu przeznaczonej na „wykończenie” Nieruchomości II? – wskazano, że były to wydatki, tj.: zakup nowej glazury i terakoty do pomieszczeń: kuchni, wc, kotłowni, łazienki x2 oraz wiatrołapu. Ponadto zakup mebli łazienkowych, baterii, wykończenie podłóg w salonie, holu i sypialniach, zakup 10 drzwi wewnętrznych, zakup balustrad, schodów drewnianych i innych niezbędnych szaf. Były to wydatki przeznaczone na „wykończenie” Nieruchomości II.

Kredyt był zaciągnięty przez małżonków wspólnie (małżeńska wspólność majątkowa), więc byli Państwo solidarnie zobowiązani do spłaty kredytu. Ponadto umorzenie będzie dotyczyło w całości każdego z współkredytobiorców.

Bank, który udzieli Państwu kredytu dla Nieruchomości I również był bankiem (…), zarejestrowanym w Sądzie (…), (…) KRS pod numerem KRS: (…), NIP: (…). Bank (…) został przejęty w (...) r. przez bank (…), przejmując jego detaliczną działalność, w tym portfel kredytów hipotecznych. Podlegał więc nadzorowi KNF.

Kredyt na zakup Nieruchomości I został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości.

Nieruchomość I (przy ul. (…) w (…)) jest położona w Polsce.

Ugoda zostanie zawarta do końca 2026 r.

Nie korzystali Państwo z rozporządzenia frankowego względem innych kredytów.

Kwota (…) PLN stanowi zwrot nadpłaty środków uprzednio spłaconych przez Państwa jako kredytobiorców (w tym rat kapitałowo-odsetkowych, opłat i prowizji w łącznej wysokości (…) PLN i (…) CHF), z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu ((…) PLN). Ugoda zakłada ważność umowy kredytowej, przywraca skuteczność jej postanowień (w tym indeksacji do CHF), ale rozlicza strony tak, że zwracają Państwo Bankowi tylko wysokość udzielonego kapitału w PLN, a nadwyżka Państwa wpłat jest zwracana. Choć powyższy fakt „zwrotu” nie wynika bezpośrednio z postanowień Ugody, o tyle jest to logiczna ich konsekwencja.

Kwota ta nie wynika z ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według jakiegokolwiek kursu waluty przyjętego w Ugodzie (Ugoda nie wprowadza takiego przeliczenia). Zamiast tego, jest to efekt polubownego rozliczenia, w ramach którego Bank umarza pozostałe zadłużenie ((…) CHF, wycenione informacyjnie po średnim kursie NBP na (…) PLN) i zwraca nadpłatę ponad kapitał, a Państwo zrzekają się dalszych roszczeń.

Ponadto pismem z 2 marca 2026 r. ponownie doprecyzowano opis zdarzenia przyszłego.

Udzielając odpowiedzi na pytanie: Jakie dokładnie meble łazienkowe i szafy zostały zakupione ze środków pochodzących z kredytu w celu wykończenia Nieruchomości II? – wskazano:

A) Zakupiono i zamontowano następujące meble do zabudowy:

a) szafa wnękowa ubraniowa we wiatrołapie z drzwiami lustrzanymi łamanymi szer. 130 cm, wbudowana na pełną wysokość kondygnacji;

b) szafa wnękowa ubraniowa w przedpokoju na parterze z drzwiami lustrzanymi rozwieranymi, szer. 60 cm, wbudowana na pełną wysokość kondygnacji;

c) szafa wnękowa z półkami w przedpokoju na piętrze z drzwiami szklanymi emaliowanymi rozwieranymi, szer. 50 cm, wbudowana na pełną wysokość kondygnacji;

d) szafa wnękowa ubraniowa w pokoju sypialnym z drzwiami szklanymi emaliowanymi rozwieranymi, szer. 90 cm, wbudowana na pełną wysokość kondygnacji;

e) szafa wnękowa ubraniowa z półkami w garderobie przy głównej sypialni z drzwiami rozsuwanymi ratanowymi, szer. 180 cm, wbudowana na pełną wysokość kondygnacji.

B) Zakupiono i zamontowano następujące meble łazienkowe:

a) zestaw umywalka szer. 50 cm z szafką wiszącą podumywalkową w łazience na parterze;

b) zestaw umywalka podwójna szer. 100 cm z szafką wiszącą podumywalkową w łazience na piętrze.

C) Zakupiono i zamontowano następujące meble kuchenne:

a) zabudowa kuchenna pod AGD do zabudowy (lodówka, piekarnik, kuchenka mikrofalowa, zmywarka, płyta grzewcza, zlewozmywak) z blatem kuchennym – łączna długość 460 cm – wraz z szafkami i szufladami;

b) wyspa kuchenna meblowa z blatem długości 140 cm wraz z szafkami.

Jednocześnie wyjaśniono, że wszystkie wymienione elementy w pozycji A (szafy wnękowe) i C (meble kuchenne) zostały wykonane na indywidualne zamówienie. Natomiast elementy z pozycji B (meble łazienkowe) to produkty gotowe (produkcji (…)) będące szafkami stanowiącymi element mocowania umywalek i będące kompletem z tymi umywalkami.

Wszystkie elementy wymienione z pozycji A, B, C zostały zamontowane do stałych elementów budynku, takich jak: ściany, sufity, podłogi i charakteryzuje je stały związek z budynkiem jednorodzinnym.

Pytania

1)  Czy Kredytobiorca w zakresie Ugody dotyczącej Umowy kredytu może skorzystać z zaniechania poboru podatku, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 z późn. zm., dalej: „Rozporządzenie”)?

2)  Czy dokonana przez Bank wypłata środków w kwocie (…) PLN, o czym mowa w § 3 ust. 4 Ugody, podlega opodatkowaniu w rozumieniu Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm., dalej: Ustawa o PIT)?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania nr 1, mają Państwo prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia, w stosunku do (…)% wartości całego umorzenia, czyli w wartości (…) PLN odpowiadającej wartości wydatków poniesionych na Nieruchomość II.

W Państwa przekonaniu, w odniesieniu do pytania nr 2, wypłata przez Bank kwoty (…) PLN nie skutkuje powstaniem przychodu, a tym samym nie powstaje obowiązek podatkowy. Suma wpłat rat kapitałowo-odsetkowych, wpłaconych przez Państwa przez cały okres kredytowania, jest wyższa od kwoty, de facto, zwrotu nadpłaconych rat. Różnica między kwotą wpłaconych przez Państwa rat ((…) PLN), a kwotą wypłaconego kapitału przez Bank ((…) PLN) wynosi (…) PLN, a Bank wypłaca wyłącznie (…) PLN – co jest kwotą niższą. Tym bardziej, że suma Państwa wpłat będzie jeszcze wyższa przy uwzględnieniu wartości zapłaconych, a nie przeliczonych na PLN, drobnych wpłat w CHF.

Uzasadnienie Państwa stanowiska

Ad. 1)

Zgodnie z § 1 Rozporządzeniem MF, w którym uregulowano kwestie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, Minister Finansów zarządza zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Powyższe stosuje się do kwot wymienionych w § 1 ust. 2 Rozporządzenia, które obejmują:

-     kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

-     odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

-     opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Niniejsze zaniechanie poboru PIT ma zastosowanie wyłącznie do kredytów, które zostały zabezpieczone hipotecznie oraz udzielone na cele mieszkaniowe i związane z tym wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (tj. nabycie budynku mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, ich budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę itp.), gdy te nieruchomości położone są w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zarazem ww. przepisy stosuje się przede wszystkim w sytuacji, w której dochodzi do umorzenia kwot kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetek i prowizji oraz poniesionych opłat niezbędnych przy zawarciu kredytu.

Rozporządzenie MF definiuje pojęcie kredytu mieszkalnego w § 3. Zgodnie z treścią przepisu ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

a) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

b) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

c)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że spełnili Państwo wszelkie przesłanki umożliwiające zaniechanie poboru podatku w stosunku do oznaczonej kwoty (…) PLN ((…)% wartości całego umorzenia), tj.:

-     Dochodzi do umorzenia kwoty kapitału i odsetek.

-     Kredyt został zabezpieczony hipotecznie, przy czym nie ma znaczenia, że ponadto na Nieruchomości I.

-     W głównej mierze przeznaczyli Państwo kredyt na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. na wybudowanie i wykończenie nowego budynku mieszkalnego, Nieruchomości II, w której Państwo zamieszkali po zakończeniu wszelkich prac, co odpowiadało (…)% ogólnym wydatkom sfinansowanym kredytem. Reszta wydatków została przeznaczona wyłącznie na spłatę kredytu hipotecznego oraz konsumenckiego.

-     Środki zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, czyli na wybudowanie i wykończenie Nieruchomości II.

-     Bank, który udzielił Państwu kredytu jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw.

-     Dotychczas nie skorzystali Państwo z możliwości zaniechania poboru podatku.

-     Kredyt został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r.

Podobnie stwierdzono w interpretacji indywidualnej z 27 grudnia 2024 r., 0115-KDIT1.4011.661.2024.1.MK, w której organ podatkowy potwierdził stanowisko wnioskodawcy, że wartość umorzonego kredytu w (…)%, tj. (…) PLN, podlegać będzie zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z § 1 ust. 1 w zw. z ust. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Jak bowiem organ stwierdził:

Należy zwrócić uwagę, że celem zawarcia Umowy kredytu przez Państwa było sfinansowanie jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. wybudowanie i wykończenie Nieruchomości II, w której niezwłocznie Państwo zamieszkali po zakończeniu wszelkich prac. Z kwoty tego kredytu nie poczynili Państwo żadnych inwestycji względem Nieruchomości I (w której w tym czasie mieszkali), tylko spłacili Państwo kredyt z nią związany.

Ad. 2)

W Państwa ocenie, wypłata kwoty (…) PLN stanowi zwrot części nadpłaty kapitału kredytu, wynikającej z wcześniej dokonanych przez Państwa spłat rat kapitałowo-odsetkowych.

Stoją Państwo na stanowisku, że otrzymanie powyższego świadczenia nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie nastąpiło uzyskanie nowego, odrębnego przysporzenia majątkowego z tytułu innego źródła, określonego w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Przedmiotowa wypłata stanowi bowiem restytucję (rekompensatę) części środków, które zostały wcześniej przekazane Bankowi tytułem świadczeń, których zasadność została zakwestionowana w toku postępowania sądowego.

Podobnie wskazano w interpretacji indywidualnej z 20 czerwca 2025 r., 0113-KDIPT2-2.4011.427.2025.3.ACZ, w której odniesiono się do znanej już koncepcji „kwoty dodatkowej” (w niniejszym przypadku, o ile Ugoda nie posługuje się koncepcją „kwoty dodatkowej”, tak cała koncepcja wypłaty kwoty (…) PLN pozostaje identyczna w stosunku do „kwoty dodatkowej”), gdzie organ stwierdził:

Identyczną interpretację przepisów w tym zakresie, oraz w związku z tym stanowisko organu w odniesieniu do kwoty, wskazano w interpretacji 0114-KDIP3-2.4011.981.2024.1.BM oraz w wielu innych tu niewymienionych.

Natomiast, w odniesieniu do koncepcji „kwoty dodatkowej”, w interpretacji indywidualnej z 29 listopada 2024 r., 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, stwierdzono, że kwota dodatkowa jest po prostu zwrotem nadwyżki rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych przez Kredytobiorcę w stosunku do kwoty wypłaconej przez Bank jako kwoty kredytu. Wskazano, że:

Biorąc pod uwagę powyższe, a także dalszą część zacytowanej interpretacji indywidualnej, należy stwierdzić, że kwota dodatkowa jest po prostu zwykłym zwrotem nadwyżki wpłaconych przez kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych w stosunku do kwoty kredytu wypłaconego przez bank. Oznacza to, bez względu na to jak nazwano w ugodzie wskazaną wypłatę środków dokonywaną przez bank – taka wypłata zawsze ma charakter zwrotu nadwyżki wpłat kredytobiorcy i z tego względu nie stanowi przysporzenia majątkowego.

Dlatego podkreślają Państwo, że świadczenie to ma charakter wyłącznie restytucyjny i nie spełnia definicji przychodu, o której stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Otrzymane środki są zwrotem części uprzednio poniesionych kosztów z tytułu spłaty kredytu, a nie nowym źródłem dochodu. Z tego względu nie znajdują zastosowania przepisy art. 20 ust. 1 ustawy o PIT – innych źródeł. Wypłata tych środków służy jedynie przywróceniu równowagi ekonomicznej pomiędzy stronami umowy i skorygowaniu jej wcześniejszych, wadliwych postanowień, w tym klauzul abuzywnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9:

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikających z zaciągniętego przez Państwa kredytu hipotecznego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego przez Państwa kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego, zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego.

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w przypadku umorzenia kredytu refinansowego – aby został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W lit. a art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m.in. nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast zgodnie z lit. d tego przepisu za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe uważa się m.in. wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego i jego remont (wykończenie).

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera wprost katalogu wydatków mieszkaniowych na wykończenie lokalu lub budynku, nie definiuje też pojęcia „budowa” lub „remont”. Dla wyjaśnienia tych pojęć należy odnieść się do ich znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, np. „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”. Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”.

Za „wykończenie” lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące tego lokalu, służące jego utrzymaniu we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. W każdym przypadku wykończenie dotyczy „materii” lokalu mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi tego lokalu.

Jednocześnie, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na inne wydatki, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego wyłącznie w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, został zaciągnięty na następujące wydatki:

-     na budowę oraz wykończenie lokalu mieszkalnego (Nieruchomości II);

-     spłatę innego kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego (Nieruchomości I);

-     spłatę kredytu konsumpcyjnego.

Kwota udzielonego kredytu została również przeznaczona na opłatę sądową, ubezpieczenie oraz opłatę z wyceny nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe stwierdzam, że udzielony Państwu kredyt w części przeznaczonej na budowę oraz wykończenie lokalu mieszkalnego (Nieruchomości II) wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu. W części przeznaczonej na spłatę innego kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego (Nieruchomości I) wypełnia z kolei przesłanki do uznania go za kredyt refinansowy, o którym mowa w rozporządzeniu. Natomiast w części, w której został przeznaczony na spłatę kredytu konsumpcyjnego, opłatę sądową, ubezpieczenie oraz opłatę z wyceny nieruchomości, ponieważ nie są one wydatkami mieszkaniowymi (o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), nie spełnia warunków do uznania go za kredyt mieszkaniowy (lub refinansowy) uprawniający do skorzystania z zaniechania poboru podatku.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że omawiane rozporządzenie ogranicza liczbę inwestycji sfinansowanych kredytem (kredytami) – do jednej. Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Udzielony Państwu kredyt hipoteczny nie został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, lecz dotyczył dwóch inwestycji mieszkaniowych:

-     Nieruchomości I (spłaty kredytu na zakup lokalu mieszkalnego),

-     Nieruchomości II (budowy i wykończenia lokalu mieszkalnego).

Z powołanego rozporządzenia Ministra Finansów wynika wprost, że zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na jego podstawie ma zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym wierzytelności, które dotyczą tylko jednej inwestycji mieszkaniowej.

Skoro zaciągnięty przez Państwa kredyt hipoteczny dotyczył dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe znajdzie zastosowanie do przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu tego kredytu tylko w odniesieniu do jednej inwestycji mieszkaniowej – według Państwa wyboru.

Zatem, w zależności od inwestycji mieszkaniowej, co do której zamierzają Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku, zaniechanie poboru podatku w związku z umorzeniem przez Bank części wierzytelności z tytułu kredytu hipotetycznego będzie miało zastosowanie jedynie do tej części umorzenia wierzytelności, która odpowiada wartości kredytu, jaka służyła pokryciu kosztów tej inwestycji, natomiast nie będzie miało zastosowania do tej części umorzonego długu, która dotyczy drugiej inwestycji mieszkaniowej.

Podsumowując, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych będzie miało zastosowanie w odniesieniu do kwoty umorzonej wierzytelności dotyczącej jednej, wybranej przez Państwa inwestycji mieszkaniowej finansowanej kredytem zaciągniętym w 2008 r.

Tym samym nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego z tytułu planowanego umorzenia przez bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego do tej części kwoty umorzenia, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na tą wybraną przez Państwa, jedną inwestycję mieszkaniową, w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu.

Natomiast zaniechanie poboru podatku dochodowego nie będzie miało zastosowania do tej części kwoty umorzenia wierzytelności, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na drugą finansowaną kredytem zaciągniętym w 2008 r. inwestycję mieszkaniową w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu.

Jak można wywnioskować z Państwa wniosku, inwestycją mieszkaniową, co do której zamierzają Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku są wydatki poniesione na budowę oraz wykończenie lokalu mieszkalnego (Nieruchomość II).

W związku z powyższym, będą Państwo mieli prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem przez Bank części wierzytelności z tytułu kredytu hipotetycznego zaciągniętego w 2008 r. jedynie do tej części umorzonej wierzytelności, która odpowiada części kredytu, jaka służyła pokryciu wydatków poniesionych na Nieruchomość II (budowę i wykończenie lokalu mieszkalnego), w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu.

Jednocześnie, zaniechanie nie znajdzie zastosowania do pozostałej części umorzonego długu, tj. obejmującej część kredytu przeznaczaną na wydatki dotyczące spłaty poprzedniego kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego (Nieruchomości I), spłaty kredytu konsumpcyjnego, opłatę sądową, ubezpieczenie oraz opłatę z wyceny nieruchomości. W odniesieniu do tej części umorzonej wierzytelności powstanie dla Państwa podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który należy rozliczyć w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym dojdzie do podpisania Ugody.

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania zwrotu ustalonej w Ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że zgodnie z Ugodą Bank zobowiązuje się do zwrotu na Państwa rzecz kwoty (…) PLN. Kwota ta stanowi zwrot nadpłaty środków uprzednio spłaconych przez Państwa jako kredytobiorców (w tym rat kapitałowo-odsetkowych, opłat i prowizji), z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu. Ugoda zakłada ważność umowy kredytowej, przywraca skuteczność jej postanowień (w tym indeksacji do CHF), ale rozlicza strony tak, że zwracają Państwo Bankowi tylko wysokość udzielonego kapitału w PLN, a nadwyżka Państwa wpłat jest zwracana. Kwota ta jest efektem polubownego rozliczenia, w ramach którego Bank umarza pozostałe zadłużenie i zwraca Państwu nadpłacony kapitał.

Zatem w analizowanej sprawie po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem Ugody otrzymają Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy kredytowej przekazali Państwo na rzecz Banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu hipotecznego. A zatem otrzymają Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie Ugody nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo.

Dlatego stwierdzam, że otrzymana przez Państwa na podstawie Ugody kwota zwrotu nie będzie stanowić dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Tym samym jej uzyskanie nie będzie skutkować po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych informuję, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja nie potwierdza dokonanych przez Państwa wyliczeń. Organ interpretacyjny nie jest uprawniony do dokonywania obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego bądź potwierdzenia prawidłowości dokonanych obliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, to na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Przedmiotem interpretacji indywidualnej jest sam przepis prawa. Zatem w wydanym rozstrzygnięciu tut. organ ograniczył się jedynie do wskazania zasad ustalenia przychodu korzystającego z zaniechania poboru podatku oraz przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan (…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.