Interpretacja 0112-KDIL2-1.4011.988.2025.2.KP

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 4 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 20 stycznia 2026 r. (wpływ 27 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pani A.S. i pan K.S. (dalej: „Wnioskodawcy”), polscy rezydenci, podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, dnia (…) 2007 r. zawarli z (...) Umowę Nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF (dalej: „Umowa”).

Kredyt został udzielony na finansowanie przedpłat na budowę domu jednorodzinnego na działce gruntu numer (...) położonej w (...). Bank wypłacił kredytobiorcy łączną kwotę (...) PLN. Zgodnie z § 5 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 Umowy, a także na podstawie § 11 ust. 5 Umowy, cała kwota kredytu została wypłacona w złotówkach i także miała być spłacana w złotych polskich. Kredyt został wypłacony w złotówkach przeliczonych zgodnie z kursem kupna CHF według tabeli kursowej Banku. Kredyt początkowo był spłacany w PLN, a następnie w CHF.

W ocenie Wnioskodawców Umowa zawiera wady skutkujące jej nieważnością. Z racji nieważności czynności zobowiązującej do świadczenia, wpłaty Wnioskodawców na poczet Umowy stanowią nienależne świadczenie w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Dlatego też powinny one zostać zwrócone Wnioskodawcom na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

W związku z powyższym, Wnioskodawcy wystąpili do Sądu Okręgowego w (...) z powództwem przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności umowy i zapłatę kwoty (...) PLN oraz (...) CHF.

Bank przedstawił Wnioskodawcom propozycję ugody pozasądowej (dalej: „Ugoda”), na mocy której zaproponował zwrot na rzecz Wnioskodawców kwotę (...) PLN (dalej: „Kwota zwrotu”). Zaproponowana przez Bank treść ugody nie potwierdza jednak nieważności umowy.

Na skutek Ugody Wnioskodawcy mają wycofać pozew. Wnioskodawcy podkreślają, że chodzi o ugodę pozasądową. Na dzień złożenia niniejszego wniosku, wysokość Kwoty zwrotu została przez Strony ustalona. Wnioskodawcy nie mają wpływu na treść pozostałych postanowień zawartych w Ugodzie. Bank nie zgadza się na wprowadzanie zmian do treści zaproponowanej przez siebie Ugody.

§ 1.

1.    Strony potwierdzają, że Klient spełnił następujące świadczenia w wykonaniu Umowy:

-        (...) PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;

-        (…) CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;

-        (...) PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;

-        (...) PLN tytułem opłaty i prowizje związanej z kredytem;

-        (...) PLN tytułem ustalonych przez Strony części odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych za okres od dnia wpływu pozwu do Banku (tj. (…)2023 r.) do dnia (…)2025 r.,

tym samym suma świadczeń Klienta wynosi (...) PLN oraz (...) CHF, a więc łączna kwota wynosi (...) PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na PLN po średnim kursie CHF z dnia (…)2025 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl). (dalej jako „Świadczenia Klienta”).

2.    Strony potwierdzają, iż w związku z wykonaniem Umowy, Bank wypłacił kapitał kredytu, w kwocie (...) PLN.

(dalej jako „Świadczenie Banku”).

3.    Strony niniejszym oświadczają, że różnica pomiędzy Świadczeniem Klienta w wysokości (...) PLN, a Świadczeniem Banku w wysokości (...) PLN, wynosi (...) PLN.

4.    W związku z tym Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty, tj. (...) PLN (słownie: (…)).

5.    Bank dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (...) PLN (100 % stawki minimalnej), która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023 poz. 1935 t.j. z dnia 20 września 2023 r.). Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu.

6.    Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty, o której mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody. Bank dokona zapłaty na rachunek o numerze:

7.    Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty, o których mowa w ust. 5, w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody. Bank dokona zapłaty na rachunek o numerze:

8.    W przypadku braku zapłaty kwoty, o której mowa w ust. 4 oraz ust. 5, w terminie określonym w ust. 6 i 7, zostaną naliczone odsetki ustawowe za opóźnienie od następnego dnia po bezskutecznym upływie tego terminu.

9.    W związku z zawarciem i wykonaniem Ugody, Strony zgodnie oświadczają, że nie będą występować w przyszłości względem siebie z żadnymi roszczeniami wywodzonymi z treści postanowień Umowy, w tym związanymi z zawarciem lub wykonywaniem Umowy, a Ugoda w całości wyczerpuje ich wszelkie roszczenia, w tym dochodzone przez klienta indywidualnie przeciwko Bankowi przed sądem Sąd Okręgowy w (...) [sygn. akt (...)]

10. Strony oświadczają, że przed zawarciem Ugody nie przeniosły ani nie zobowiązały się do przeniesienia na rzecz jakichkolwiek osób trzecich jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego Umowy lub związanego z Umową.

11. W związku z zawarciem niniejszej Ugody, w terminie 14 dni od dnia zapłaty przez Bank kwoty wskazanej w ust. 4 powyżej, Klient zobowiązuje się cofnąć pozew przeciwko Bankowi w sprawie indywidualnej toczącej się przed sądem Sąd Okręgowy w (...) [sygn. akt (...)] w całości ze zrzeczeniem się roszczenia wraz z żądaniem zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (pismo stanowi załącznik do niniejszej Ugody).

12. W celu uniknięcia wątpliwości, każda ze Stron zrzeka się wszelkich roszczeń, jakie mogą mieć względem drugiej Strony w związku z powstałymi kosztami sądowymi w sprawie z powództwa Klienta, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ponad kwoty uzgodnione w ust. 5 Ugody. Każda ze Stron zobowiązuje się nie dochodzić kosztów ponad uzgodnione w niniejszej Ugodzie od drugiej Strony, nawet w przypadku ich zasądzenia przez Sąd na rzecz którejkolwiek ze Stron.

13. W związku z zawarciem niniejszej Ugody, Bank wprowadzi modyfikacje w systemie transakcyjnym Klienta uwzględniające Ugodę, zamknie kredyt hipoteczny oraz poinformuje Biuro Informacji Kredytowej (BIK).

14. Strony zobowiązują się współdziałać w zakresie niezbędnym jaki będzie konieczny do realizacji Ugody. W szczególności Bank zobowiązuje się do sporządzenia i wydania w odpowiedniej formie oświadczenia stanowiącego zgodę Banku na wykreślenie hipoteki stanowiącej zabezpieczenie Umowy, w terminie 30 dni od dnia podpisania Ugody.

§ 2.

1.    Bank informuje Klienta o tym, że w przypadku, gdyby Strony nie zawarły niniejszej Ugody:

A.   Bank dochodziłby/kontynuowałby dochodzenie Roszczenia Banku o zwrot wypłaconego kapitału na drodze odrębnego postępowania sądowego, ale:

-        TSUE w wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. C-396/24 wskazał, że sprzeczne z dyrektywą 93/13 jest polskie orzecznictwo przyjmujące tzw. teorię dwóch kondykcji, zgodnie z którą – w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. W konsekwencji od roszczenia o zwrot Świadczenia Banku należy odliczyć spłaty dokonane przez Klienta w wykonaniu Umowy, w związku z czym roszczenie o zwrot Świadczenia Banku ulegałoby umorzeniu w tym zakresie,

-        gdyby przyjąć jednak, że każda ze stron ma osobne roszczenie, to Klient, w ramach obrony przed tym roszczeniem, byłby uprawniony, między innymi, do podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia Banku, którego skuteczność należałaby do oceny sądu. Kwestie związane z zarzutem przedawnienia roszczenia Banku są przedmiotem pytań prejudycjalnych zadanych przez polski sąd do Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach C-767/24 oraz C-752/24;

B.   a Bank zdecydowałby się spełnić w walucie polskiej Roszczenie Klienta wyrażone w CHF, to Klient na podstawie art. 358 § 3 k.c. w zw. art. 358 § 2 k.c. byłby, co do zasady, uprawniony wybrać według jakiego kursu nastąpi przeliczenie świadczenia wyrażonego w CHF na PLN: 1) czy według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, 2) czy według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonywana.

co oznacza, że Strony, mogą uzgodnić inny dogodny i mający zastosowanie kurs wymiany waluty, a korzystając z tej możliwości – w Ugodzie – Klient i Bank uzgodnili zastosowanie średniego kursu CHF według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowany przez Narodowy Bank Polski z dnia 17.11.2025 r. na stronie www.nbp.pl.

3.    Zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Klient może wystąpić przeciwko Bankowi z żądaniem zapłaty dodatkowych kwot, przewyższających nominalną kwotę miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych i kosztów zapłaconych Bankowi z tytułu wykonania Umowy oraz kwotę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności, jednak ostateczna ocena zasadności takich roszczeń należałaby do Sądu polskiego.

4.    Bank ponadto zobowiązuje się w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody, zwrócić zapłacone raty kapitałowo-odsetkowe za okres od (…)2025 r. do dnia zawarcia Ugody, na rachunek z którego zostały pobrane.

§ 3.

1.    Klient oświadcza, że zapoznał się z treścią powyższych informacji, a jego wątpliwości zostały wyjaśnione na etapie poprzedzającym zawarcie Ugody.

2.    Klient oświadcza, że jest świadomy zasad ogólnych mających zastosowanie do zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walucie obcej podlegających wykonaniu na terytorium RP, które Bank zdecyduje się spełnić w walucie polskiej, o których mowa w § 2 ust. 1 lit. B powyżej i wynikających z tego tytułu uprawnień.

3.    Klient oświadcza, że zgadza się na przyjęcie dla potrzeb przeliczenia świadczeń wyrażonych w CHF, w celu umożliwienia wzajemnego rozliczenia świadczeń Stron Ugody, średniego kursu ogłoszonego przez NBP w dniu wskazanym w § 1 ust. 1 ostatnie zdanie Ugody.

4.    Klient potwierdza, iż zdając sobie sprawę z przysługujących mu uprawnień z tytułu nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy, świadomie decyduje się zawrzeć Ugodę.

§ 4.

Klient przyjmuje do wiadomości, iż w związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11.

Wnioskodawcy wskazują, że Bank nie zgadza się na prowadzenie negocjacji co do innych postanowień Ugody niż kwoty rozliczeń (np. Bank nie zgadza się na wprowadzenie do ugody postanowienia, zgodnie z którym strony potwierdziłyby nieważność Umowy, abuzywność niektórych z jej postanowień lub doprecyzowałyby tytuł pod jakim dokonywana jest płatność Kwoty zwrotu). Istotą wątpliwości Wnioskodawców jest to, czy Kwota zwrotu jaką otrzyma od Banku będzie podlegała opodatkowaniu. Wnioskodawcy mają wątpliwości co do skutków podatkowych ww. sposobu rozliczenia Stron, w szczególności ma wątpliwość co do skutków podatkowych otrzymania Kwoty zwrotu, dlatego składa niniejszy wniosek, aby w zależności od stanowiska organu podatkowego, podjąć decyzję co do zawarcia Ugody.

Wnioskodawcy oświadczają, że:

·       kredyt z Umowy został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe;

·       kredyt został zabezpieczony hipoteką;

·       nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w niniejszym wniosku inwestycji. Bank, z którym Wnioskodawcy zawarli Umowę kredytu jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Zgodnie z umową ww. kredytu, Wnioskodawcy byli zobowiązani do spłaty kredytu.

Nieruchomość, na której nabycie Wnioskodawcy zaciągnęli kredyt położona jest w Polsce.

Jeżeli chodzi o kwoty rozliczeń, to:

·         Bank wypłacił Wnioskodawcom kwotę (...) PLN;

·         Wnioskodawcy wykonując Umowę kredytu spłacili tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat okołokredytowych kwoty:

-        (...) PLN tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;

-        (...) CHF tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;

-        (...) PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;

-        (...) PLN tytułem opłaty i prowizje związanej z kredytem;

-        (...) PLN tytułem składek na ubezpieczenie na życie.

Tj. łącznie (...) PLN (czyli o (...) PLN więcej niż podaje w ugodzie bank nie uwzględniając zwrotu odsetek, natomiast o (...) PLN mniej niż obecnie Bank chce zwrócić). W związku z powyższym, Kwota zwrotu w wysokości (...) PLN stanowi w istocie zwrot kwot wpłaconych przez Wnioskodawców, a jedynie kwota w wysokości (...) PLN jest ponad to co wpłacili do Banku Wnioskodawcy. Przy czym faktem jest, ze wnioskodawcom należą się odsetki od ich wierzytelności, które bank uznał w kwocie ponad (...).

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani co następuje.

Wnioskodawcy zapłacili do Banku łączną kwotę (...) PLN oraz (...) CHF.

Przeliczając wpłaty dokonane w CHF po kursie średnim NBP wskazanym w treści ugody, tj. z dnia (…) 2025 r. (1 CHF = (…) PLN) wynoszą one (...) PLN. Wobec powyższego, Wnioskodawcy spłacili do Banku łączną kwotę (...) PLN, a Bank wypłacił im kapitał kredytu w kwocie (...) PLN. Zwracane przez Bank środki pieniężne w wysokości (...) PLN stanowią kwotę uprzednio spłaconą przez kredytobiorców. Będzie to zatem zwrot środków, które zostały wpłacone przez kredytobiorców do banku tytułem spłaty rat kredytowych i innych opłat związanych z kredytem, które stały się nienależne bankowi.

Jednocześnie zgodnie z treścią ugody, Bank ma zwrócić na rzecz Wnioskodawców kwotę (...) PLN. Wobec powyższego zwracana kwota w wysokości (...) PLN (różnica między zwracaną kwotą (...) PLN a kwotą stanowiącą wpłaty kredytobiorców ponad kapitał kredytu w wysokości (...) PLN) stanowi uznane przez Bank odsetki ustawowe za opóźnienie należne kredytobiorcom od ich wierzytelności. Podkreślić jednak należy, że należne Wnioskodawcom odsetki wynoszą znacznie więcej jednakże Bank zgodził się je uznać jedynie co do kwoty (...). zł.

Bank w treści ugody nie uwzględnił uiszczonych przez kredytobiorców składek na ubezpieczenie na życie (kwota (...) PLN),które powinny zostać zwrócone w przypadku nieważności umowy kredytu jako świadczenie nienależne, jednakże zamiast tej kwoty wskazał, że kredytobiorcom przysługuje część należnych im odsetek ustawowych za opóźnione od dnia wpływu pozwu kredytobiorców do Banku (tj. (…) 2023 r.) do dnia (…) 2025 r. w kwocie (…) PLN.

Według treści ugody i twierdzeń Banku w kwocie zwrotu zawierać będą się odsetki ustawowe za opóźnienie w kwocie (…) PLN, jednakże jak zostało wskazane powyżej Bank nie uwzględnił uiszczonych przez kredytobiorców składek na ubezpieczenie na życie w kwocie (...) PLN, które także powinny być zwrócone kredytobiorcom. A zatem, w rzeczywistości kwota zwracanych odsetek wynosi (...) PLN.

Pytanie

Czy Kwota zwrotu, którą Bank ma wypłacić Wnioskodawczyni w wyniku ugody pozasądowej, o treści jak w opisanym stanie faktycznym oraz kwota zwrotu kosztów postępowania w wysokości (…) PLN będzie stanowiła po stronie Wnioskodawczyni przychód, od którego Wnioskodawczyni będzie zobowiązana zapłacić podatek dochodowy?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, Kwota zwrotu, w tym kwota zwrotu kosztów postępowania, nie stanowi przychodu Wnioskodawców, od której należy uiścić podatek dochodowy.

Uzasadnienie:

Pojęcie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 PIT wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 PIT mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego.

Kwota zwrotu obejmuje zwrot środków pieniężnych, które Wnioskodawcy wcześniej zapłacili Bankowi w trakcie trwania umowy kredytu. W ocenie Wnioskodawców dochodzi wówczas do powrotu w tym zakresie do wcześniej istniejącego stanu posiadania. Wnioskodawcy nie otrzymują niczego, czego wcześniej sami nie posiadali, gdyż odzyskują swoje własne środki, które bank powinien im zwrócić z powodu nieważności umowy. Nie dojdzie zatem do przysporzenia w majątku Wnioskodawców, a zatem nie będzie przychodu po stronie Wnioskodawców.

Wnioskodawcy zwracają ponadto uwagę na to, że sam Bank informuje ich w propozycji Ugody (a także na swojej stronie internetowej), że względem Kwoty zwrotu nie wystawi PIT-11. Bank informuje ponadto, że dysponuje stosowaną interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w tym zakresie i odsyła do komunikatu na swojej stronie internetowej, z którego wynika, że Kwota zwrotu nie stanowi przychodu kredytobiorcy.

Jak wynika z treści komunikatu na stronie Banku, Bank otrzymał od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretację indywidualną, w której to organ stwierdził cyt.: .Natomiast na podstawie odpowiedniej ugody możemy również zwrócić kredytobiorcy lub pożyczkobiorcy część kwot, które wcześniej wpłacił na spłatę rat kapitałowo- odsetkowych. Zgodnie z interpretacją podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w takiej sytuacji bank nie musi wystawiać informacji PIT-11 z tytułu zwrotu. Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej takie zwroty nie są przychodem podatkowym, więc nie wiążą się z obowiązkiem informacyjnym."

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. Jeżeli chodzi o kwoty rozliczeń, to:

·         Bank wypłacił Wnioskodawcom kwotę (...) PLN;

·         Wnioskodawcy wykonując Umowę kredytu spłacili tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat okołokredytowych kwoty:

-        (...) PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;

-        (...) CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;

-        (...) PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;

-        (...) PLN tytułem opłaty i prowizje związanej z kredytem;

-        (...) PLN tytułem składek na ubezpieczenie na życie.

Tj. łącznie (...) PLN (czyli o (...) PLN więcej niż podaje w ugodzie bank nie uwzględniając zwrotu odsetek, natomiast o (...) PLN mniej niż obecnie Bank chce zwrócić). W związku z powyższym, Kwota zwrotu w wysokości (...) PLN stanowi w istocie zwrot kwot wpłaconych przez Wnioskodawców, a jedynie kwota w wysokości (...) PLN jest ponad to co wpłacili do Banku Wnioskodawcy. Przy czym faktem jest, że wnioskodawcom należą się odsetki od ich wierzytelności, które bank uznał w kwocie ponad (...). Toteż cała kwota jest należna Wnioskodawcom z tytułu nieważności umowy i stanowi realizacje ich roszczeń w stosunku do Banku.

W przedstawionej powyżej sytuacji, po stronie Wnioskodawców nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego, albowiem w związku z zawarciem ugody Wnioskodawcy otrzymają zwrot własnych środków pieniężnych, które wpłacili na rzecz Banku. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawców. Kwota zwrotu w wysokości (...) PLN zł zaproponowana przez bank oraz kwota (...) PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie stanowi przychodu do opodatkowania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061), zgodnie z którym:

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W opisie zdarzenia przyszłego wskazała Pani, że w wyniku ugody Bank zwróci Pani pozostałą kwotę Pani roszczenia, tj. kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy Pani świadczeniem a świadczeniem Banku. Zwracane przez Bank środki pieniężne stanowią kwotę uprzednio spłaconą przez Panią. Będzie to zatem zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty rat kredytowych i innych opłat związanych z kredytem, które stały się nienależne bankowi. W kwocie zwrotu zawierać będą się również odsetki ustawowe za opóźnienie. Ponadto, Bank zwróci Pani również koszty zastępstwa procesowego.

Wobec powyższego, skoro Bank w wyniku zawartej ugody zwróci Pani środki pieniężne w kwocie uprzednio przez Panią spłaconej, która w świetle postanowień ugody została uznana za nienależną Bankowi, to jej otrzymanie nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji pieniądze te nie będą stanowiły Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Skoro zatem kwota zwrotu, którą otrzyma Pani na podstawie ugody nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone odsetki ustawowe za opóźnienie będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, nie będzie miała Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanych kwot na podstawie ugody zawartej z Bankiem, ani wykazania ww. kwot w zeznaniu podatkowym.

Przechodząc do kwestii zwrotu na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Zatem zwrot na rzecz kredytobiorcy kosztów postępowania sądowego do wysokości poniesionych przez niego kosztów – nie spowoduje powstania po jego stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Zatem, zwrócone koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły dla Pani przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów zastępstwa procesowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Panią wydatków – nie będą więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.