Interpretacja 0112-KDIL2-2.4011.117.2026.4.WS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 21 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 13 lutego 2026 r. (wpływ 19 lutego 2026 r.) oraz – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 18 marca 2026 r. (wpływ 24 marca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest radcą prawnym, prowadzi działalność gospodarczą wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod nazwą: (…). Przeważający przedmiot działalności gospodarczej posiada kod: 69.10.Z Działalność prawnicza.

W wyniku losowania przeprowadzonego przez (…) została wylosowana do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej.

W dniu (…)2025 r. Wnioskodawczyni zawarła z Gminą (…) umowę (…).

W przedmiotowej umowie zostało wskazane, że Wnioskodawczyni jako „Zleceniobiorca” zobowiązuje się do osobistego wykonania za wynagrodzeniem udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej – zwanej dalej „ustawą” – oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie, w ramach zorganizowanego przez Zleceniodawcę (Gminę (…)) punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. W umowie wskazano nadto, że Zleceniobiorca zobowiązuje się do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej z najwyższą starannością, według swojej najlepszej wiedzy i umiejętności, wykorzystując w tym celu posiadane możliwości i doświadczenie. W umowie ustalono okres realizacji zlecenia od 01.01.2026 r. do 31.12.2026 r. Usługa jest wykonywana przez Wnioskodawczynię w trakcie 4 godzinnego dyżuru w określonym dniu tygodnia w konkretnych godzinach.

Przedmiot umowy jest wykonywany (tzw. dyżur) w lokalu wskazanym przez Zleceniodawcę – Gminę (…), która ponosi koszty związane z organizacją punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i jego bieżącym funkcjonowaniem. Jak wynika z treści zawartej przez Strony umowy, Wnioskodawczyni (Zleceniobiorca) jest zobowiązana do korzystania z lokalu wyłącznie dla celów świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, a także do przestrzegania w lokalu obowiązujących przepisów przeciwpożarowych oraz innych regulacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. W lokalu Zleceniodawca (Gmina (…)) zapewnia m.in. meble (biurko, krzesła, szafę zamykaną na klucz), komputer stacjonarny, oprogramowanie, sieć internetową, drukarki, dostęp do bazy aktów prawnych, materiały biurowe itp. W umowie zastrzeżono, iż urządzenia techniczne oraz materiały biurowe mogą być wykorzystywane wyłącznie do czynności związanych z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej.

Wynagrodzenie stanowi w poszczególnych miesiącach odpowiednio kwoty brutto, wskazane w załączniku do umowy. Kalkulacja i kwota wynagrodzenia miesięcznego jest ustalana w oparciu o stałą kwotę za godzinę dyżuru.

Zgodnie z umową Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do dokumentowania każdego przypadku udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej w karcie pomocy, zgodnej ze wzorem określonym na podstawie art. 13 pkt 3 ustawy.

Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje podejmowanie przez Zleceniobiorcę czynności, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy i jest udzielana osobom uprawnionym, wymienionym w art. 4 ust. 1 i art. 41 ustawy.

Artykuł 3 ust. 1 ustawy przewiduje, iż:

„Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:

1)   poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną”, o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym lub sądowoadministracyjnym lub

2)   wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub

3)   sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, lub

3a) nieodpłatną mediację, lub

4)   sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową”.

Jak wynika z powyższego, nieodpłatna pomoc prawna polega na informowaniu i edukowaniu petentów – osób uprawnionych (po zapoznaniu się z ich stanem faktycznych) o ich prawach, obowiązkach i pomocy przy sporządzaniu projektów pism. W zakresie czynności polegających na sporządzaniu pism to należy zaakcentować, że obejmują one jednak tylko projekty pism, pod którymi Wnioskodawczyni nie podpisuje się osobiście.

W zakresie obowiązków Zleceniobiorcy to w umowie wskazano, że w przypadku wystąpienia przeszkód uniemożliwiających osobiste udzielenie przez Zleceniobiorcę nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie i miejscu wskazanym w umowie to Zleceniobiorca zobowiązuje się zapewnić na koszt własny zastępstwo innego radcy prawnego zgodnie z listą zastępców, przy czym zastępstwo nie może mieć charakteru ciągłego ani dotyczyć pojedynczych godzin danego dyżuru. Nadto Zleceniobiorca jest zobowiązany do przestrzegania ustalonej kolejności wybierania swoich zastępców z listy zastępców. W sytuacji, gdy Zleceniobiorca nie będzie w stanie wykonywać usługi osobiście, usługi wynikające z umowy świadczyć może w pierwszej kolejności radca prawny z listy zastępców, a także inny radca prawny spoza listy zastępców lub w szczególnych okolicznościach aplikant adwokacki/radcowski. W umowie przewidziano, że Zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania osób, którym powierzył wykonanie na rzecz Zleceniodawcy poszczególnych czynności, z wyłączeniem zastępców z listy zastępców.

Zawarta przez Strony Umowa nie nakłada na Wnioskodawczynię odpowiedzialności za udzielone porady. W przedmiotowej umowie brak jest zapisu o odpowiedzialności Zleceniobiorcy wobec osób trzecich za świadczone usługi. Nie ma również zapisu, aby Gmina wzięła na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Zleceniobiorcę na jej rzecz. Umowa nie przewiduje zobowiązania Wnioskodawcy do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega ona takiemu ubezpieczeniu OC.

Wnioskodawczyni nie używa w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma również żadnego wpływu na dobór klientów. Wnioskodawczyni może jedynie na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z ważnych powodów (takich jak np. konflikt interesów, bądź gdyby udzielenie pomocy wiązało się z naruszeniem zasad etyki radcy prawnego) odmówić udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Wnioskodawczyni w trakcie świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej nie wykonuje zatem typowych czynności, które wykonuje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jako radca prawny Wnioskodawczyni jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Wynagrodzenie otrzymane z tytułu realizacji przedmiotowej umowy będzie stanowiło przychód.

Wnioskodawczyni w ramach realizacji umowy ponosi jedynie wydatki dojazdu do Punktu Nieodpłatnej Pomocy.

Wnioskodawczyni nie ma wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia i nie może negocjować tego wynagrodzenia. Ponadto Wnioskodawczyni nie może przyjmować od osób uprawnionych żadnych korzyści materialnych za udzieloną pomoc prawną.

Za czynności wykonywane w ramach umowy Wnioskodawczyni nie ponosi ryzyka gospodarczego ani ekonomicznego. Ponosi je Gmina (…)– zarówno w zakresie obowiązku dostarczenia lokalu, jego wyposażenia, infrastruktury, sieci, bazy aktów prawnych.

Wnioskodawczyni wskazuje ponadto, że oprócz powyższej umowy w poprzednich latach zawarła z Gminą (…) dwie inne umowy o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej. Mianowicie, Wnioskodawczyni zawarła umowę z dnia (…)2023 r. obejmującą okres realizacji zlecenia od 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. oraz umowę z dnia (…)2022 r. obejmującą okres realizacji zlecenia od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Wskazane powyżej umowy zawierały analogiczne postanowienia jak opisane szczegółowo w niniejszym wniosku zapisy umowy o świadczenie usług udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej z (…)2025 r.

Uzupełnienie wniosku

Czy wykonywane przez Panią czynności w ramach świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej są/będą wykonywane w celach zarobkowych; jeżeli nie – proszę wskazać jaki jest inny cel podjęcia się wykonywania opisanych we wniosku świadczeń?

Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP) ma charakter społeczny, a nie komercyjny. Beneficjent nieodpłatnej pomocy prawnej nie uiszcza żadnych opłat z tytułu otrzymanej pomocy prawnej. Wnioskodawczyni ani Zleceniodawca (Gmina (…)) nie pobierają opłat od odbiorcy pomocy, co ma na celu zapewnienie dostępu do usług prawnych osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów pomocy odpłatnej (zwiększanie równości społecznej). Wnioskodawczyni otrzymuje określone z góry, stałe, niezależne od liczby beneficjentów, wynagrodzenie od Gminy (…) na podstawie zawartej przez strony umowy. Uznając nawet, iż czynności wykonywane przez Wnioskodawczynię w ramach świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej są i będą wykonywane odpłatnie, a zatem także w celu uzyskania wynagrodzenia stanowiącego przychód Wnioskodawczyni, to i tak należy zaznaczyć, że nawet odpłatny charakter świadczenia nie przesądza jeszcze o uznaniu przedmiotowych czynności za wykonywane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. O kwalifikacji podatkowej, zdaniem Wnioskodawczyni, winien bowiem decydować całokształt cech stosunku prawnego łączącego strony, w szczególności zależność Wnioskodawczyni od Zleceniodawcy w zakresie ekonomicznym, organizacyjnym, kontraktowym.

Czy przedmiotowe świadczenia wykonuje/będzie wykonywała Pani we własnym imieniu; jeżeli nie – proszę wskazać w czyim imieniu i na czyją rzecz podejmuje Pani te czynności?

Wnioskodawczyni nie wykonuje i nie będzie wykonywała przedmiotowych świadczeń we własnym imieniu jako przedsiębiorca prowadzący kancelarię radcy prawnego. Czynności te są i będą wykonywane osobiście przez Wnioskodawczynię jako Zleceniobiorcę, w ramach punktu nieodpłatnej pomocy prawnej zorganizowanego przez Gminę (…), na rzecz Gminy (…) realizującej ustawowe zadanie publiczne w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej. Odbiorcami faktycznej pomocy są osoby uprawnione, jednak stosunek zobowiązaniowy łączy Wnioskodawczynię wyłącznie z Gminą (…).

Skoro nie ponosi Pani odpowiedzialności wobec osób trzecich za świadczone usługi, to kto będzie ponosił odpowiedzialność we wskazanym zakresie; w szczególności czy odpowiedzialność tę ponosi zleceniodawca?

Tak jak wskazano już uprzednio we wniosku, umowa nie zawiera postanowienia nakładającego na Wnioskodawczynię odpowiedzialność wobec osób trzecich za świadczone usługi i nie przewiduje również odrębnego umownego przejęcia takiej odpowiedzialności przez Wnioskodawczynię.

Wnioskodawczyni nie przyjmuje zatem wobec osób trzecich (odbiorców pomocy) odpowiedzialności kontraktowej na podstawie zawartej z Gminą (…) umowy. Punkt nieodpłatnej pomocy prawnej jest organizowany i prowadzony w ramach realizacji zadania publicznego przez Gminę (…) i to Gmina występuje na zewnątrz jako podmiot organizujący świadczenie tej pomocy.

Niezależnie od powyższego Wnioskodawczyni – jako radca prawny – podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej wynikającemu z przepisów regulujących wykonywanie zawodu radcy prawnego.

Czy przedmiotowe świadczenia wykonuje/będzie wykonywała Pani pod kierownictwem zleceniodawcy?

Tak, w sensie organizacyjnym. Świadczenia są i będą wykonywane pod kierownictwem Zleceniodawcy co do organizacji wykonywania zlecenia, tj. w szczególności co do miejsca, czasu, harmonogramu dyżurów, zasad funkcjonowania punktu oraz sposobu korzystania z lokalu i infrastruktury zapewnianych przez Gminę (…). Jednocześnie Wnioskodawczyni zachowuje samodzielność właściwą zawodowi radcy prawnego, tj. w zakresie merytorycznych treści udzielanej informacji prawnej i oceny prawnej problemu przedstawionego przez osobę uprawnioną.

W jaki sposób następuje rozliczenie, tj. wypłata wynagrodzenia przez zleceniodawcę, w szczególności na podstawie jakich dokumentów (czy będzie to rachunek, faktura, inny dokument) i czy ten dokument jest wystawiany przez Panią jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą?

Wynagrodzenie jest wypłacane przez Zleceniodawcę okresowo, za poszczególne miesiące wykonywania dyżurów, według stałej stawki za godzinę dyżuru oraz zgodnie z harmonogramem i zasadami rozliczenia przewidzianymi w zawartej przez strony umowie. Rozliczenie następowało i następuje zgodnie z postanowieniami umowy na podstawie faktury VAT wystawianej przez Wnioskodawczynię. Faktura była i jest wystawiana przez Wnioskodawczynię jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni podkreśla jednak, że okoliczność ta nie przesądza sama przez się o materialnoprawnej kwalifikacji przychodów.

Ponadto Wnioskodawczyni wskazuje, że od bieżącego roku Gmina przygotowała dla radców prawnych prowadzących działalność gospodarczą dwa rodzaje wzorów umów. Dane wzory umów były podpisywane przez radców prawnych prowadzących działalność gospodarczą w zależności od tego czy dany radca prowadzący działalność gospodarczą dodatkowo posiada indywidualną interpretację Krajowej Informacji Skarbowej dot. VAT w kwestii NPP. W tych wzorach umów przewidziano wystawianie przez Zleceniobiorców not księgowych zamiast faktur VAT.

Czy umowę dotyczącą świadczenia przedmiotowych czynności podpisała Pani jako osoba prowadząca działalność gospodarczą?

Umowa została podpisana imieniem i nazwiskiem Zleceniobiorcy, a dodatkowo w umowie pojawia się oznaczenie działalności gospodarczej Zleceniobiorcy. Formalnie zatem przy podpisaniu umowy posłużono się także danymi identyfikującymi Wnioskodawczynię jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, jednak sam sposób takiego oznaczenia strony umowy nie przesądza o kwalifikacji podatkowej przychodu. O tej kwalifikacji decyduje bowiem rzeczywista treść stosunku prawnego i sposób wykonywania czynności.

Jeśli ww. umowę podpisała Pani poza Pani działalnością gospodarczą, to co konkretnie i jakie konkretnie okoliczności świadczą o tym, że umowa ta nie została zawarta w ramach Pani działalności gospodarczej?

O tym, że umowa nie została zawarta i nie jest wykonywana w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej Wnioskodawczyni, świadczą łącznie następujące okoliczności:

1)   Wnioskodawczyni została wyłoniona do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej w wyniku losowania przeprowadzonego przez samorząd zawodowy, a nie w wyniku samodzielnego pozyskania klienta na rynku.

2)   Wnioskodawczyni nie wybiera klientów (obiorców pomocy) i nie ma wpływu na ich dobór; osoby uprawnione są kierowane do punktu w sposób, który został w pełni zorganizowany przez Gminę (…). Miejsce, czas i harmonogram świadczenia usług są z góry określone przez Gminę.

3)   Lokal, wyposażenie, oprogramowanie, dostęp do Internetu, drukarki, materiały biurowe i baza aktów prawnych są zapewniane przez Gminę. Wnioskodawczyni nie prowadzi w punkcie działalności pod firmą swojej kancelarii, nie używa szyldu ani pieczątek kancelarii.

4)   Wnioskodawczyni nie reprezentuje osób korzystających z pomocy przed sądami i organami, nie podpisuje się osobiście pod ewentualnymi projektami pism oraz nie wykonuje w punkcie typowych czynności, jakie wykonuje radca prawny w ramach prowadzenia kancelarii radcy prawnego.

5)   Wynagrodzenie ma charakter z góry określony, stały, kalkulowany według stawki godzinowej i nie zależy od liczby odbiorców pomocy, skuteczności porady czy wyniku sprawy. Wnioskodawczyni nie może swobodnie kształtować ceny usługi ani pobierać od osób uprawnionych jakichkolwiek dodatkowych korzyści majątkowych.

6)   Wnioskodawczyni nie ponosi typowego ryzyka gospodarczego związanego z organizacją punktu, utrzymaniem zaplecza, kosztami infrastruktury czy pozyskaniem klientów.

7)   W ocenie Wnioskodawczyni stosunek prawny ma cechy umowy zlecenia wykonywanej osobiście w ramach realizacji przez Gminę zadania publicznego, a nie samodzielnej działalności usługowej wykonywanej na rynku w ramach działalności gospodarczej. W konsekwencji, przychody uzyskiwane z tytułu wskazanych umów należy kwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych

Czy wynagrodzenie, które przysługiwało i będzie przysługiwało Wnioskodawczyni z tytuły realizacji umów zawartych z Gminą (…)należy kwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. czy były i będą to przychody wymienione w art. 13 pkt 8 lit. a – przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej?

Powyższe pytanie wynika z uzupełnienia wniosku.

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umów zawartych z Gminą nie stanowiło i nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umów zawartych z Gminą stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawczyni wyraża stanowisko, iż umowy o świadczenie usług udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej zawarte przez Zleceniobiorcę (Wnioskodawczynię) z Zleceniodawcą (Gminą (…)) mają charakter umów zlecenia. O charakterze umowy świadczy bowiem przede wszystkim jej cel oraz postanowienia, a także wola stron, a nie sama nazwa umowy. Do zawartych przez Wnioskodawczynię umów z Gminą winny zatem znaleźć zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia. Innymi słowy, udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej przez Wnioskodawczynię na podstawie umów zawartych z Gminą i zawierających postanowienia opisane szczegółowo w opisie stanu faktycznego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej. Powyżej zaprezentowane stanowisko zostało też potwierdzone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w innych interpretacjach indywidualnych, w tym przykładowo: 0114-KDIP4-2.4012.195.2025.3.WH.

Zgodnie z art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się: 8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

a)   osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b)   właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,

c) przedsiębiorstwa w spadku

– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9”.

Reasumując, w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych w ocenie Wnioskodawczyni wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy zawartej z Gminą należy kwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. będą to przychody określone w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W świetle art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Pozarolnicza działalność gospodarcza w rozumieniu omawianej ustawy to działalność, która ma następujące cechy:

·        jest działalnością zarobkową;

·        jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły;

·        jest prowadzona we własnym imieniu.

Ponadto w świetle art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że wyłączenie określonych czynności z pozarolniczej działalności gospodarczej może nastąpić tylko w przypadku, gdy spełnione są wszystkie trzy przesłanki w nim wymienione. Niespełnienie któregokolwiek z warunków wymienionych w tym przepisie oznacza, że wykonywane czynności mogą być klasyfikowane na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako pozarolnicza działalność gospodarcza.

Z kolei w myśl powołanego wcześniej art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odrębnym od pozarolniczej działalności gospodarczej źródłem przychodów jest działalność wykonywana osobiście.

Działalność wykonywana osobiście została określona w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 13 pkt 8 lit. a tej ustawy:

Zatem zaliczenie przychodów do źródła „działalność wykonywana osobiście”, o której mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ww. ustawy, zależy od łącznego spełnienia następujących warunków:

·       zleconą usługę podatnik wykona osobiście, tj. bez udziału osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, które wykonywałyby czynności związane z istotą tej usługi,

·       umowa zlecenia lub umowa o dzieło została zawarta z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą lub osobą prawną i jej jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej,

·       zlecona usługa nie wchodzi w zakres prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że jest Pani radcą prawnym i prowadzi Pani działalność gospodarczą. W wyniku losowania przeprowadzonego przez (…) została Pani wylosowana do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. (…)2025 r. zawarła Pani z gminą umowę (…). W umowie zostało wskazane, że Pani jako „Zleceniobiorca” zobowiązuje się do osobistego wykonania za wynagrodzeniem udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej – zwanej dalej „ustawą” – oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie, w ramach zorganizowanego przez Zleceniodawcę (gminę) punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej ma charakter społeczny, a nie komercyjny. Beneficjent nieodpłatnej pomocy prawnej nie uiszcza żadnych opłat z tytułu otrzymanej pomocy prawnej – ani Pani, ani Zleceniodawca nie pobierają opłat od odbiorcy pomocy, co ma na celu zapewnienie dostępu do usług prawnych osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów pomocy odpłatnej (zwiększanie równości społecznej). Otrzymuje Pani określone z góry, stałe, niezależne od liczby beneficjentów, wynagrodzenie od Zleceniodawcy na podstawie zawartej przez strony umowy. W umowie wskazano nadto, że Zleceniobiorca zobowiązuje się do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej z najwyższą starannością, według swojej najlepszej wiedzy i umiejętności, wykorzystując w tym celu posiadane możliwości i doświadczenie. W sensie organizacyjnym świadczenia są i będą wykonywane pod kierownictwem Zleceniodawcy co do organizacji wykonywania zlecenia, tj. w szczególności co do miejsca, czasu, harmonogramu dyżurów, zasad funkcjonowania punktu oraz sposobu korzystania z lokalu i infrastruktury zapewnianych przez Zleceniodawcę. W umowie ustalono okres realizacji zlecenia od 01.01.2026 r. do 31.12.2026 r. Usługa jest wykonywana przez Panią w trakcie 4 godzinnego dyżuru w określonym dniu tygodnia w konkretnych godzinach. Przedmiot umowy jest wykonywany (tzw. dyżur) w lokalu wskazanym przez Zleceniodawcę, który ponosi koszty związane z organizacją punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i jego bieżącym funkcjonowaniem. Nie wykonuje Pani i nie będzie wykonywała przedmiotowych świadczeń we własnym imieniu jako przedsiębiorca prowadzący kancelarię radcy prawnego. Ponadto zawarta przez strony umowa nie nakłada na Panią odpowiedzialności za udzielone porady – to Zleceniodawca występuje na zewnątrz jako podmiot organizujący świadczenie tej pomocy. Nie używa Pani w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma również żadnego wpływu na dobór klientów. Za czynności wykonywane w ramach umowy nie ponosi Pani ryzyka gospodarczego ani ekonomicznego. Ponosi je gmina – zarówno w zakresie obowiązku dostarczenia lokalu, jego wyposażenia, infrastruktury, sieci, bazy aktów prawnych. Wskazała Pani również, że oprócz powyższej umowy w poprzednich latach ((…)2023 r. oraz (…)2022 r.) zawarła Pani z gminą dwie inne umowy o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej. Umowy te zawierały analogiczne postanowienia jak opisane szczegółowo w niniejszym wniosku zapisy umowy o świadczenie usług udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej z (…)2025 r.

Na podstawie przedstawionego opisu sprawy oraz powołanych przepisów stwierdzam, że w Pani sprawie występują przesłanki wyłączające wykonywane przez Panią czynności na podstawie zawartej umowy z pozarolniczej działalności gospodarczej. Mianowicie nie ponosi Pani odpowiedzialności za udzielone porady – to Zleceniodawca występuje na zewnątrz jako podmiot organizujący świadczenie tej pomocy. Udzielane przez Panią świadczenia są i będą wykonywane pod kierownictwem Zleceniodawcy, w szczególności co do miejsca, czasu, harmonogramu dyżurów, zasad funkcjonowania punktu oraz sposobu korzystania z lokalu i infrastruktury zapewnianych przez Zleceniodawcę. Ponadto za wykonywane czynności nie ponosi Pani ryzyka gospodarczego ani ekonomicznego.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 44):

Z kolei na mocy art. 5 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Na podstawie okoliczności przedstawionych przez Panią w opisie sprawy stwierdzam, że uzyskiwane przez Panią przychody z tytułu zawartych umów należy zakwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegających opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla tego źródła przychodów.

Podsumowanie: wynagrodzenie, które przysługiwało i będzie przysługiwało Pani z tytuły realizacji umów zawartych z gminą należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a, tj. przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·        stanu faktycznego, który Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

·        zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanej przez Panią interpretacji stwierdzam, że zapadła ona w indywidualnej sprawie i nie jest wiążąca dla organu wydającego tę interpretację.

Ponadto informuję, że wniosek w zakresie podatku od towarów i usług podlega odrębnemu rozpatrzeniu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.