Ulga za złe długi.
Podatniczka prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych. Posiada wierzytelności wobec dłużnika, który zmarł i został wykreślony z rejestru VAT czynnych. Wierzytelności powstały w latach 2024-2025, zostały zarachowane jako przychody należne i nie zostały uregulowane ani zbyte. Część wierzytelności…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 14 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 16 maja 2026 r. (wpływ 16 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej posiada Pani wierzytelności wobec dłużnika, który zmarł i z dniem 11.01.2026 r. został wykreślony jako podatnik VAT czynny. Jeszcze przed dniem wykreślenia dłużnika z rejestru czynnych podatników VAT nastąpiło uprawdopodobnienie części wierzytelności w związku z upływem 90 dni od terminu płatności. Na moment powstania wierzytelności jak i nieprzerwanie aż do tej chwili, jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, a także nie upłynął okres 2 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione faktury dokumentujące wierzytelności. Do teraz wierzytelności nie zostały uregulowane ani zbyte w jakiejkolwiek formie.
Uzupełnienie wniosku
1. Jaką formę opodatkowania wybrała Pani dla prowadzonej działalności gospodarczej – zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?
Zasady ogólne.
2. Jaki rodzaj ksiąg podatkowych Pani prowadzi (np. podatkową księgę przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe)?
Księgę przychodów i rozchodów.
3. Czy wierzytelności, o których mowa we wniosku, dotyczą nieotrzymanego wynagrodzenia za dostawę towarów lub wykonanie usługi w transakcjach handlowych, a więc świadczeń pieniężnych w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom?
Tak.
4. Czy do dnia złożenia zeznania podatkowego, w którym zamierza Pani skorzystać z ulgi na złe długi, wierzytelności wskazane we wniosku nie zostaną uregulowane ani zbyte?
Tak, nie zostaną uregulowane ani zbyte.
5. Czy nieuregulowane przez dłużnika wierzytelności zarachowała Pani uprzednio na podstawie art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychody należne; jeśli tak, to w jakim okresie?
Tak, w 2024 oraz 2025 roku zgodnie z datą sprzedaży zestawionych faktur.
6. Czy nieuregulowane przez dłużnika wierzytelności zaliczyła Pani do kosztów uzyskania przychodów na podstawie innych niż dotyczące ulgi na złe długi przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym przez rezerwy lub odpisy?
Nie zaliczyła Pani.
7. Czy wierzytelności będące przedmiotem wniosku są przedawnione w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.); jeśli tak – proszę wskazać datę tego przedawnienia?
Nie są przedawnione.
8. Czy transakcje handlowe, których dotyczą wskazane we wniosku wierzytelności, zawarła Pani z kontrahentem, którego dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Tak.
9. Czy wierzytelności dotyczą transakcji handlowych dokonywanych między podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Nie dotyczą podmiotów powiązanych.
10. Czy firma dłużnika była w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji?
Nie była.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym ma Pani prawo do skorzystania z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 26i ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do wierzytelności powstałych w ramach prowadzonej przez Panią jednoosobowej działalności gospodarczej wobec dłużnika, który zmarł, a następnie z dniem 11.01.2026 r. został wykreślony z rejestru podatników VAT czynnych, zarówno w zakresie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona przed dniem śmierci dłużnika, jak również wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona po dniu jego śmierci?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do skorzystania z ulgi na złe długi zarówno na podstawie art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jak i art. 26i ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odniesieniu do ulgi na złe długi w podatku od towarów i usług wskazuje Pani, że zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 89a ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast w stosunku do ulgi w podatku dochodowym warunki zawarte w art. 26i ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena znajduje uzasadnienie w wyroku TSUE z dnia 15 października 2020 r. (C-335/19), po którym to usunięto wyłączenia uniemożliwiające zastosowanie ulgi w przypadku śmierci dłużnika.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 26i ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Podstawa obliczenia podatku ustalona zgodnie z art. 26 ust. 1, art. 30c ust. 2 lub art. 30ca ust. 3 oraz po uprzednim odliczeniu kwot określonych w art. 26e, art. 26ga, art. 26gb, art. 26h-26he i art. 52jb:
1) może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;
2) podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.
W myśl art. 26i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik poniósł stratę ze źródła, z którym związana jest transakcja handlowa w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, kwota straty:
1) może być zwiększona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;
2) podlega zmniejszeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.
Jak stanowi art. 26i ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Zmniejszenia na podstawie ust. 1 pkt 1 albo zwiększenia na podstawie ust. 2 pkt 1 dokonuje się, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta.
Ponadto w myśl art. 26i ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się wyłącznie do wierzytelności lub zobowiązań, odpowiednio o zapłatę lub do zapłaty, świadczeń pieniężnych, wynikających z transakcji handlowych, jeżeli z tytułu tych transakcji przynajmniej u jednej ze stron określa się przychody lub koszty uzyskania przychodów, bez względu na termin ich ujęcia w tych przychodach lub kosztach uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 26i ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
2) od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;
3) transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl art. 26i ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wierzytelności, o których mowa w ust. 1 i 2, nie podlegają odliczeniu od podstawy obliczenia podatku ani nie zwiększają straty, jeżeli zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie innych przepisów ustawy, w tym poprzez rezerwy lub odpisy.
Stosownie do 26i ust. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do transakcji handlowych dokonywanych między podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4.
Uregulowana w powyższych przepisach tzw. ulga na złe długi została wprowadzona ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1649). Jak wynika z uzasadnienia do tej ustawy (druk 3475):
W zakresie podatków dochodowych, zarówno od osób fizycznych, jak i od osób prawnych, ustawa przewiduje wprowadzenie przepisów szczególnych mających na celu rozpoznawanie skutków w podatku dochodowym, tzw. „złych długów”. (…) Projekt przewiduje wprowadzenie możliwości pomniejszenia przez wierzyciela podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli wierzytelność ta nie zostanie uregulowana lub zbyta w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (rachunku).
Zatem ulga na złe długi to możliwość dokonania korekty podatku przez wierzyciela w razie nieuregulowania płatności, a jednocześnie obowiązek analogicznej korekty po stronie dłużnika. W przypadku podatku dochodowego ulga na złe długi oznacza zatem zmniejszenie oraz odpowiednio zwiększenie podstawy opodatkowania o fakturę, która nie została opłacona po upływie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w umowie. Wierzyciele mają możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta. Dłużnicy natomiast dokonują zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane.
Jednocześnie zgodnie z art. 16 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych:
Przepisy ustaw zmienianych w art. 2 i art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do transakcji handlowych w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 10, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.
To oznacza, że zakresem ulgi na złe długi uregulowanej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być objęte wyłącznie transakcje, w odniesieniu do których termin zapłaty upływał po 31 grudnia 2019 r.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych. Posiada Pani wierzytelności wobec dłużnika, który zmarł i z dniem 11.01.2026 r. został wykreślony jako podatnik VAT czynny. Przed dniem wykreślenia dłużnika z ww. rejestru nastąpiło uprawdopodobnienie nieściągalności części wierzytelności w związku z upływem 90 dni od terminu płatności. Wierzytelności, o których mowa we wniosku, dotyczą nieotrzymanego wynagrodzenia za dostawę towarów/wykonanie usługi w transakcjach handlowych, a więc świadczeń pieniężnych w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom. Wierzytelności te nie zostaną uregulowane ani zbyte do dnia złożenia zeznania podatkowego, w którym zamierza Pani skorzystać z ulgi na złe długi. Wierzytelności będące przedmiotem wniosku w 2024 r. oraz w 2025 r. zarachowała Pani jako przychody należne zgodnie z datą sprzedaży. Wierzytelności te nie są przedawnione i nie dotyczą podmiotów powiązanych, a firma dłużnika nie była w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego ani w trakcie likwidacji.
W tym miejscu podkreślam, że dopuszczalne jest korzystanie z ulgi na złe długi na bieżąco, jak również na zasadzie korekty deklaracji rocznej. Jednak należy pamiętać o warunkach wynikających z art. 26i ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skorzystanie z ulgi na złe długi w podatku dochodowym od osób fizycznych jest możliwe po stronie wierzyciela i obowiązkowe po stronie dłużnika, gdy:
· dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
· nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę;
· transakcja została zawarta w ramach działalności wierzyciela i dłużnika, z których dochody są opodatkowane podatkiem dochodowym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Dodatkowo wyjaśniam, że w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych śmierć dłużnika nie pozbawia Pani prawa do skorzystania z ulgi na złe długi. Jako wierzyciel może Pani z niej skorzystać, o ile spełnia podstawowe warunki ustawowe. Zatem, prawo do korekty podstawy opodatkowania z tytułu niezrealizowania płatności przez dłużnika będzie Pani przysługiwać zarówno w odniesieniu do wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona przed dniem śmierci dłużnika, jak również wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona po dniu jego śmierci.
Podsumowanie: może Pani skorzystać z tzw. ulgi na złe długi uregulowanej w art. 26i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zarówno w odniesieniu do wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona przed dniem śmierci dłużnika, jak również wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona po dniu jego śmierci.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ponadto wskazuję, że Pani wniosek w zakresie podatku od towarów i usług jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo