Opodatkowanie odszkodowania AC i GAP wypłaconego w związku ze szkodą całkowitą środka trwałego.
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w której wykorzystywał samochód osobowy jako środek trwały podlegający amortyzacji. W 2025 roku doszło do szkody całkowitej tego pojazdu, w związku z czym otrzymał on odszkodowania z ubezpieczenia AC i GAP, mające charakter kompensacyjny za utratę środka trwałego,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 14 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. W ramach działalności wykorzystywał samochód osobowy, który stanowił środek trwały, został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i podlegał amortyzacji. W 2025 r. doszło do szkody całkowitej w przedmiotowym pojeździe.
W związku z powyższym:
1. Wnioskodawca otrzymał: odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia AC wypłacone przez zakład ubezpieczeń, odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia GAP, stanowiące uzupełnienie świadczenia z ubezpieczenia AC.
2. Otrzymane świadczenia miały charakter kompensacyjny i dotyczyły wyłącznie utraty środka trwałego. Nie stanowiły one: rekompensaty za utracone korzyści, odszkodowania za przestój w działalności, zapłaty za niewykonane usługi lub inne świadczenia.
3. Pozostałości pojazdu (wrak) zostały następnie sprzedane odrębnie, a sprzedaż ta została udokumentowana fakturą VAT i rozliczona jako przychód z działalności gospodarczej.
Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwalifikacji podatkowej otrzymanych odszkodowań AC oraz GAP na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pytanie
Czy otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie z ubezpieczenia AC oraz odszkodowanie z ubezpieczenia GAP, wypłacone w związku ze szkodą całkowitą środka trwałego wykorzystywanego w działalności gospodarczej, stanowią przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy – otrzymane odszkodowanie z tytułu utraty środka trwałego (samochodu) nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT).
Powyższe stanowisko opiera się na następującej argumentacji
I. Definicja przychodu jako realnego przysporzenia majątkowego
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.
Jednakże w doktrynie prawa podatkowego oraz w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przychodem jest tylko takie świadczenie, które ma charakter definitywny, bezzwrotny i skutkuje realnym zwiększeniem aktywów netto podatnika. W przypadku otrzymania odszkodowania z tytułu utraty środka trwałego (samochodu), nie dochodzi do powstania nowego przysporzenia. Środki z polis AC oraz GAP stanowią jedynie ekwiwalent utraconego składnika majątku. Następuje jedynie zamiana aktywów z formy rzeczowej (pojazd) na formę pieniężną, co z punktu widzenia ekonomicznego jest zdarzeniem neutralnym.
II. Potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podkreślają pierwszeństwo ekonomicznej wykładni przychodu nad jego literalnym brzmieniem:
Wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 351/18: Sąd jednoznacznie wskazał, że sam fakt wpływu środków pieniężnych na rachunek podatnika nie przesądza o powstaniu przychodu. NSA podkreślił, że odszkodowanie, które służy pokryciu strat w środkach trwałych, nie jest „zyskiem”, lecz rekompensatą za poniesiony uszczerbek.
Wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 2624/18: Choć sprawa ta dotyczyła kosztów zbycia udziałów, Sąd sformułował w niej uniwersalną zasadę zakazu podwójnego opodatkowania tej samej wartości ekonomicznej. Przenosząc tę tezę na grunt niniejszej sprawy: opodatkowanie odszkodowania (które służy odtworzeniu majątku już raz opodatkowanego przy nabyciu) stanowiłoby naruszenie spójności systemu podatkowego.
III. Przykłady z orzecznictwa Wojewódzkich Sądów Administracyjnych
Sądy niższej instancji konsekwentnie podtrzymują linię o restytucyjnym charakterze odszkodowań majątkowych:
Wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 567/18: Sąd wskazał, że dla celów podatkowych istotne jest zbadanie, czy wydatek lub otrzymane świadczenie mieści się w granicach ryzyka biznesowego i czy prowadzi do wzbogacenia. Wypłata odszkodowania za zniszczone mienie nie jest traktowana jako „zarobek”.
Wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 312/19: Sąd orzekł, że świadczenia kompensacyjne (odszkodowawcze) nie stanowią zapłaty za towar ani usługę, a ich celem jest wyłącznie wyrównanie szkody (damnum emergens), a nie przysporzenie korzyści.
Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Po 872/22: Sąd potwierdził, że odszkodowanie GAP, które z zasady trafia bezpośrednio do leasingodawcy na spłatę zobowiązania, jest dla podatnika neutralne, gdyż nie zwiększa jego „władztwa” nad środkami pieniężnymi, a jedynie wygasza dług wynikający ze straty.
IV. Specyfika odszkodowań AC oraz GAP.
Wnioskodawca wskazuje, że odszkodowania te mają charakter celowy: AC służy pokryciu wartości rynkowej pojazdu w dacie szkody. GAP pokrywa różnicę między wartością rynkową a kwotą pozostałą do spłaty w kontrakcie finansowym. W obu przypadkach środki te nie są substytutem przychodu z działalności (nie zastępują utargu), lecz są substytutem samego środka trwałego.
Podsumowanie
W konsekwencji, jedyną czynnością skutkującą powstaniem przychodu podatkowego w opisanym stanie faktycznym jest sprzedaż pozostałości pojazdu (wraku), gdyż jest to realna transakcja zbycia składnika majątku. Natomiast otrzymane odszkodowania AC oraz GAP, jako świadczenia o charakterze restytucyjnym i wyrównawczym, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Co do zasady przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są wszelkie przysporzenia majątkowe, uzyskane w związku z tą działalnością, o ile ustawa nie wyłącza ich z tej kategorii. Przy czym, przychodem tym są nie tylko otrzymane przychody, ale również przychody należne.
Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
W myśl tego przepisu – wszystkie otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku przedsiębiorstwa, niezależnie od podstawy ich otrzymania, są opodatkowane podatkiem dochodowym. Tego rodzaju odszkodowania pozostają w bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą. Przychód z tytułu otrzymanych odszkodowań należy zatem rozliczyć w ramach źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, i wykazać w odpowiedniej ewidencji prowadzonej dla potrzeb tej działalności oraz opodatkować łącznie z pozostałymi przychodami z tej działalności, zgodnie z zasadami przewidzianymi dla wybranej formy opodatkowania.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą. W ramach działalności wykorzystywała Pani samochód osobowy, który stanowił środek trwały. Został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych i podlegał amortyzacji. W 2025 r. doszło do szkody całkowitej w tym pojeździe. Otrzymała Pani odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia AC wypłacone przez zakład ubezpieczeń oraz odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia GAP, stanowiące uzupełnienie świadczenia z ubezpieczenia AC.
Na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy oraz powołanych przepisów stwierdzam, że kwoty otrzymanych odszkodowań z ubezpieczenia AC oraz GAP, na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegają zaliczeniu do przychodów jako otrzymane odszkodowania za szkodę dotyczącą składnika majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, jakim w Pani przypadku jest samochód osobowy.
Podsumowanie: otrzymane przez Panią odszkodowanie z ubezpieczenia AC oraz odszkodowanie z ubezpieczenia GAP, wypłacone w związku ze szkodą całkowitą środka trwałego wykorzystywanego w działalności gospodarczej, stanowią Pani przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Ponadto wskazuję, że powołane we wniosku orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedstawionej przez Panią kwestii. Nie negując tego orzeczenia, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, stwierdzam, że – moim zdaniem – tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w tym postępowaniu.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo