Interpretacja 0112-KDIL2-2.4011.506.2026.2.IM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w części dotyczącej pytania nr 1 jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 29 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 16 czerwca 2026 r. (wpływ: 19 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług hotelarskich oraz zakwaterowania krótkoterminowego. Przedmiot działalności jest  sklasyfikowany pod kodem PKD 55.10.Z – „Hotele i podobne obiekty zakwaterowania”.

Dowód: odpis z CEIDG Wnioskodawczyni

Działalność ta była prowadzona przez Wnioskodawczynię w budynku o charakterze ośrodka wczasowego. Obiekt ten stanowił główny i jedyny majątek trwały wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującej świadczenie usług noclegowych, gastronomicznych i rekreacyjnych.

W dniu (…) września 2024 r. w wyniku gwałtownej powodzi (fakt powszechnie znany) doszło do zalania znacznej części obiektu. Uszkodzeniu uległy pomieszczenia gospodarcze, kotłownia z całą infrastrukturę techniczną, kuchnia użytkowa, stołówka, recepcja oraz część pokoi gościnnych na parterze.

Z powodu ww. zalania i spowodowanych przez nie uszkodzeń obiekt został wyłączony z użytkowania i nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej. Obiekt nie został poddany żadnym pracom remontowym ani zabezpieczającym. Po ustaleniu stanu technicznego nieruchomości została ona pod koniec 2025 roku zbyta na rzecz osób trzecich, z uwagi na brak możliwości dalszego prowadzenia w niej działalności przez Wnioskodawczynię.

W związku z koniecznością odbudowy prowadzonej działalności gospodarczej po wystąpieniu szkód powodziowych Wnioskodawczyni wystąpiła o udzielenie pożyczki inwestycyjnej w Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości (dalej: „PFP” lub „Pośrednik Finansowy”).

Po pozytywnej weryfikacji wniosku, w ramach Umowy Inwestycyjnej z dnia (…) stycznia 2025 r. (dalej jako: „Umowa inwestycyjna”) zawartej z PFP, Wnioskodawczyni udzielono pożyczki w wysokości (…) zł na okres do dnia (…) grudnia 2034 r., z przeznaczeniem na finansowanie odbudowy działalności po powodzi w formie inwestycji związanej z przeniesieniem działalności na tereny o mniejszym ryzyku powodziowym poprzez finansowanie zakupu nieruchomości (pensjonat) (zgodnie z § 2 ust. 1 Umowy inwestycyjnej).

Wnioskodawczyni zabezpieczyła wkład własny w wysokości (…) zł oraz spełniła pozostałe warunki do uruchomienia pożyczki, ustanowione w Umowie inwestycyjnej, opisane w dalszej części niniejszego wniosku.

Pożyczka powyższa została udzielona w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”, utworzonego z zasobów zwróconych z instrumentu (…), zarządzanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (dalej: „BGK”).

Podstawę prawną udzielenia pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego Funduszu wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzi wskazano w § 1 Umowy inwestycyjnej.

Zgodnie z § 1 Umowy inwestycyjnej na podstawie Umowy Inwestycyjnej udzielana jest pożyczka w ramach Instrumentu Finansowego Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią, zwanego dalej „Instrumentem Finansowym”.

Instrument Finansowy utworzony został na postawie zawartej pomiędzy Pożyczkodawcę a Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zwanym dalej „BGK” lub „Menadżerem”, Umowy Operacyjnej z dnia (…) listopada 2024 roku, zwanej dalej „Umową Operacyjną”. Umowa Operacyjna zawarta została w ramach Umowy o Finansowaniu Projektu Fundusz Pożyczkowy Wsparcia Płynności (…), podpisanej w dniu 29 czerwca 2021 r. pomiędzy BGK oraz Skarbem Państwa – Ministrem Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej.

Zgodnie z § 2 ust. 1 Umowy inwestycyjnej Pożyczkodawca udziela Pożyczkobiorcy – na warunkach określonych w postanowieniach Umowy inwestycyjnej i w Regulaminie udzielania pożyczek w ramach Instrumentu Finansowego Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią, zwanego dalej „Regulaminem”, pożyczkę w kwocie (…) zł, na okres do dnia (…) grudnia 2034 roku, zwaną dalej „Pożyczką”, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu finansowanie odbudowy działalności po powodzi w formie inwestycji związanej z przeniesieniem działalności firmy na tereny o mniejszym ryzyku powodziowym poprzez finansowanie zakupu nieruchomości (pensjonat), zwanej dalej „Inwestycją” lub „Przedsięwzięciem”.

Jak wynika z § 2 ust. 2 Umowy inwestycyjnej, kwota pożyczki nienależna Pożyczkobiorcy, niewydatkowana przez Pożyczkobiorcę w terminie określonym w § 10 Umowy inwestycyjnej lub wydatkowana nieprawidłowo przez Pożyczkobiorcę, w całości lub w części niezgodnie z celem inwestycji określonym w ust. 1, stanowi kwotę pożyczki podlegającą zwrotowi przez Pożyczkobiorcę wraz z odsetkami w wysokości określonej w § 4 ust. 5, z mocą obowiązywania od początku okresu finansowania, z zastrzeżeniem, że jeśli zwrot środków nie nastąpi, Pożyczkodawca ma prawo wypowiedzieć Umowę inwestycyjną w całości, przy czym Pożyczkobiorca zobowiązany jest do zwrotu:

(…).

(…).

Kontrole przeprowadzane są:

a)  w siedzibie Pośrednika Finansowego w formule „zza biurka” („Kontrola zza biurka”),

b)  w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności lub miejscu realizacji Inwestycji Ostatecznego Odbiorcy („Kontrola na miejscu”).

Kontrole zza biurka mają charakter bieżących weryfikacji i w sposób obligatoryjny przeprowadzane są w odniesieniu do każdej Umowy inwestycyjnej, w szczególności na etapie weryfikacji dokumentacji potwierdzającej wydatkowanie środków Jednostkowej Pożyczki. Kontrole zza biurka, gdy to zasadne, uzupełniane są wizytami monitorującymi w miejscu realizacji Inwestycji. Pożyczkodawca, na etapie weryfikacji dokumentacji potwierdzającej wydatkowanie środków pożyczki przeprowadza kontrolę zza biurka obejmującą wszelkie czynności (możliwe do wykonania w formule „zza biurka”) niezbędne do uzyskania zapewnienia, że Pożyczkobiorca wykonuje prawidłowo obowiązki wynikające z Umowy inwestycyjnej. W szczególności weryfikacja będzie obejmować:

a)  przedłożone przez Ostatecznego Odbiorcę faktury lub dokumenty o równoważnej wartości dowodowej, stanowiące potwierdzenie wydatkowania środków Jednostkowej Pożyczki, wraz z dowodem zapłaty,

b)  w przypadku zidentyfikowania powiązań pomiędzy wystawcą faktury/dokumentu a Ostatecznym Odbiorcą, analizę wpływu tych powiązań na przeprowadzoną transakcję,

c)  inne dokumenty, do których przedłożenia zobowiązany był Ostateczny Odbiorca na mocy Umowy inwestycyjnej,

d)  zgodność wydatków z przeznaczeniem/celem, na który udzielona została Jednostkowa Pożyczka spójnie z określonym w zapisach Umowy inwestycyjnej, biznes planu i wniosku o pożyczkę,

e)  potwierdzenie osiągnięcia w ramach Inwestycji parametrów/wskaźników określonych w Umowie inwestycyjnej, o ile powinny być osiągnięte na etapie ww. kontroli (jeśli dotyczy),

f)   możliwość wystąpienia wydatków, na które Ostateczny Odbiorca uzyskał wsparcie z innych środków publicznych w jakiejkolwiek formie, które skutkują uzyskaniem łącznego wsparcia na dany wydatek w wysokości przekraczającej jego całkowitą wartość,

g)  możliwość wystąpienia wydatków związanych z naprawą szkód, z tytułu których Ostateczny Odbiorca uzyskał odszkodowanie od zakładu ubezpieczeń lub świadczenie ze środków publicznych nieprzeznaczone na określone wydatki, a uzależnione od poniesionej szkody, jeżeli skutkuje to uzyskaniem środków w łącznej wysokości przekraczającej całkowitą wartość wydatków związanych z naprawą szkód.

Zakres kontroli na miejscu obejmuje wszelkie czynności niezbędne do uzyskania zapewnienia, że Ostateczny Odbiorca wykonuje prawidłowo wszystkie obowiązki wynikające z Umowy inwestycyjnej, w tym w szczególności dotyczące:

a)  wydatkowania środków z Jednostkowej Pożyczki na cel zgodny z przeznaczeniem/celem, na który udzielona została Jednostkowa Pożyczka, określonym w Umowie inwestycyjnej (na przykład na podstawie faktur, dokumentów równoważnych, dokumentacji związanej z realizowaną Inwestycją – jeśli dotyczy, zdjęciowej, technicznej, protokołów z wizyt na miejscu – jeśli dotyczy);

b)  zrealizowania Inwestycji w wymaganym zakresie pod względem rzeczowym.

W przypadku zaistnienia przesłanek wskazujących na możliwość wystąpienia Nieprawidłowości lub innych wątpliwości co do prawidłowej realizacji Umowy inwestycyjnej, w tym braku możliwości wyegzekwowania przez Pośrednika Finansowego od Ostatecznego Odbiorcy rozliczenia Jednostkowej Pożyczki, Partner Finansujący zobowiązany jest do przeprowadzenia w terminie 5 Dni Roboczych od powzięcia informacji o możliwości wystąpienia Nieprawidłowości lub innych wątpliwości co do prawidłowej realizacji Umowy inwestycyjnej, Kontroli doraźnej w formie Kontroli na miejscu. Z przeprowadzonej przez Pożyczkodawcę kontroli na miejscu, po ustaleniu stanu faktycznego na podstawie dokumentacji zebranej w toku kontroli oraz uzyskanych informacji/wyjaśnień, Pożyczkodawca przygotowuje pisemną informację pokontrolną, określając w niej ewentualne zalecenia pokontrolne wraz z terminami ich realizacji. Informacja pokontrolna przedstawiana jest Pożyczkobiorcy, który ma prawo wnieść ewentualne zastrzeżenia, w terminie wskazanym przez Pożyczkodawcę w Informacji pokontrolnej., po rozpatrzeniu których przygotowywana jest ostateczna informacja pokontrolna. Sposób realizacji zaleceń pokontrolnych podlega bieżącemu monitorowaniu przez Pośrednika Finansowego (nie później niż 14 dni od określonego w informacji pokontrolnej terminu realizacji zalecenia), które odbywa się w oparciu o dokumentację źródłową lub ewentualnie dodatkowo w oparciu o wizytę u Ostatecznego Odbiorcy, w tym na miejscu realizacji Inwestycji. W sytuacji, gdy Ostateczny Odbiorca nie przystąpi do realizacji zaleceń pokontrolnych lub nie wywiąże się w sposób należyty z ich realizacji, Pożyczkodawcy przysługuje prawo do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków mających na celu poprawną realizację zaleceń pokontrolnych oraz postanowień Umowy inwestycyjnej.

W § 8 Umowy inwestycyjnej określone zostały zobowiązania Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni pod rygorem wypowiedzenia Umowy inwestycyjnej i odpowiedzialności za powstałą z tego tytułu szkodę zobowiązał się do:

a)  realizowania Inwestycji zgodnie z zawartą Umową inwestycyjną, w tym celem finansowania wynikającym z Wniosku o pożyczkę/biznes planu przedsięwzięcia;

b)  terminowego przedstawienia Pożyczkodawcy dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków pożyczki, zgodnie z postanowieniami Załącznika nr 2 do Umowy, pod rygorem konieczności zwrotu części bądź całości pożyczki na zasadach określonych w § 2 Umowy;

c)  spłaty pożyczki wraz z odsetkami umownymi, zgodnie z harmonogramem spłat określonym w Umowie inwestycyjnej;

d)  zwrotu nienależnej, niewydatkowanej lub wydatkowanej nieprawidłowo części lub całości pożyczki, na zasadach określonych w § 2 Umowy;

e)  przestrzegania prawa, w tym podatkowego, odpowiednich przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz zasad horyzontalnych Unii Europejskiej, o których mowa w art. 9 Rozporządzenia Ogólnego;

f)   realizowania Umowy inwestycyjnej z należytą starannością z uwzględnieniem profesjonalnego charakteru swojej działalności oraz zapewnienia, że wydatki nie dotyczą żadnych działań sprzecznych z regulacjami unijnymi i krajowymi;

g)  przedstawiania Pożyczkodawcy, Menadżerowi lub Instytucji Zarządzającej wszelkich informacji dotyczących otrzymanego wsparcia, Inwestycji, na potrzeby monitorowania realizacji Projektu i jego ewaluacji;

h)  prowadzenia odpowiedniej dokumentacji i ewidencji księgowej związanej z pożyczką;

i)    przestrzegania zasad zakazu podwójnego finansowania wydatków objętych Jednostkową Pożyczką z innych źródeł finansowania przyznanego z EFSI, z innych funduszy, programów, środków i instrumentów UE, a także innych źródeł pomocy krajowej i zagranicznej;

j)    poddania się kontroli na zasadach określonych w § 7 Umowy inwestycyjnej i stosowania się do wydanych na ich podstawie zaleceń pokontrolnych;

k)  przechowywania na powszechnie uznawanych nośnikach danych odpowiedniej dokumentacji przez 10 lat od dnia zawarcia Umowy inwestycyjnej przez Ostatecznego Odbiorcę, z zastrzeżeniem możliwości przedłużenia tego terminu, pod warunkiem wcześniejszego pisemnego poinformowania o tym Ostatecznego Odbiorcy;

l)    udostępniania, zgodnie z przepisami prawa, Pośrednikowi Finansowemu, Menadżerowi, Instytucji Zarządzającej oraz organom administracji publicznej, w szczególności ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego, danych niezbędnych m.in. do budowania baz danych, przeprowadzania badań i ewaluacji, sprawozdawczości, wykonywania oraz zamawiania analiz w zakresie spójności Programu, realizacji polityk, w tym polityk horyzontalnych, oceny skutków Programu, a także oddziaływań makroekonomicznych w kontekście działań podejmowanych w ramach Projektu;

m)realizacji wytycznych przekazanych przez Menedżera;

n)  niezwłocznego powiadomienia Pożyczkodawcy o wszelkich zmianach organizacyjno-prawnych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej;

o)  poddania się wizytom monitoringowym, przeprowadzanym przez Pożyczkodawcę.

Pożyczkodawca jest uprawniony do dochodzenia roszczeń, przysługujących także Menadżerowi lub Instytucji Zarządzającej bądź innemu podmiotowi wskazanemu przez Menadżera lub Instytucję Zarządzającą, przeciwko Ostatecznemu Odbiorcy w drodze negocjacji lub innych kroków prawnych, w tym do podejmowania dopuszczalnych prawem czynności faktycznych i prawnych niezbędnych dla odzyskania kwot wykorzystanych przez Ostatecznego Odbiorcę niezgodnie z Umową inwestycyjną.

Zasady spłaty pożyczki określone zostały w § 9 Umowy inwestycyjnej.

Jak wynika z § 9 ust. 1 Umowy inwestycyjnej, Pożyczkobiorca zobowiązuje się dokonać spłaty kapitału pożyczki w xxx ratach, wg harmonogramu stanowiącego Załącznik nr 1 do Umowy inwestycyjnej. Całkowita spłata pożyczki ma nastąpić w dniu (…) grudnia 2034 roku. Pożyczkobiorca ma prawo dokonać wpłaty całości pozostałej do spłaty kwoty pożyczki określonej w § 2 przed terminem ustalonym w Umowie inwestycyjnej, po uprzednim pisemnym powiadomieniu Pożyczkodawcy. Za datę spłaty odsetek pożyczki, raty pożyczki przyjmuje się dzień uznania kwotą wierzytelności rachunku Pożyczkodawcy (konto w banku: (…)), z zastrzeżeniem, że data spłaty odsetek – nie może być wcześniejsza niż data określona w § 4 ust. 2, natomiast data spłaty kapitału nie może być wcześniejsza niż daty spłaty rat określone w harmonogramie, o którym mowa w ust. 1. Zastrzeżenia powyższe nie dotyczą spłaty, o której mowa w ust. 2. W przypadku, gdy dzień spłaty odsetek, pożyczki, raty pożyczki przypada w dniu ustawowo wolnym od pracy, Pożyczkobiorca zapewni środki na rachunku Pożyczkodawcy w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień przypadający do spłaty. W przypadku wystąpienia nadpłaty (spłata jest większa od wymaganej kwoty bądź nastąpi przed wymaganym terminem), z zastrzeżeniem ust. 2, pozostaje ona nieoprocentowana i zostanie rozliczona w terminie najbliższej wymaganej spłaty. Pożyczkodawca może zwrócić nadpłatę powstałą w trakcie okresu spłat pożyczki na pisemne żądanie Pożyczkobiorcy, na wskazany przez Pożyczkobiorcę rachunek. Po całkowitej spłacie pożyczki, w przypadku nadpłaty w wysokości przekraczającej trzykrotny koszt wysłania listu poleconego, Pożyczkodawca w terminie 14 dni zwróci nadpłatę Pożyczkobiorcy na jego rachunek bankowy. Nadpłata lub niedopłata, której wysokość nie przekracza wartości trzykrotnego kosztu wysłania listu poleconego, ma nie być rozliczana. Pożyczkodawca nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy prześle Pożyczkobiorcy pisemną informację dotyczącą aktualnego stanu zobowiązań wobec Pożyczkodawcy z tytułu Umowy inwestycyjnej. Jeżeli występuje kwota podlegająca zwrotowi, o której mowa w § 2 ust. 2, Pożyczkobiorca spłaca pożyczkę w terminach określonych w ust. 1 i kwotach ustalonych przez Pożyczkodawcę, nie wyższych niż określone w ust. 1, a zmiany te będą obowiązywać po jednostronnym pisemnym oświadczeniu Pożyczkodawcy, zawierającym nowy harmonogram spłaty pożyczki i nie wymagają zmiany Umowy inwestycyjnej, w tym Załącznika nr 1 do Umowy inwestycyjnej, na co Pożyczkobiorca wyraża zgodę.

Zgodnie z § 10 Umowy inwestycyjnej uruchomienie pożyczki w formie bezpośredniego transferu środków przez Pożyczkodawcę na rachunek Sprzedającego wskazany w akcie notarialnym przeniesienia własności nieruchomości, w kwocie (…) zł nastąpiło po:

(…).

Jak wynika z § 10 ust. 2 Umowy inwestycyjnej, Pożyczkobiorca w terminie do 180 dni od dnia uruchomienia jednostkowej pożyczki (bez względu na sposób uruchomienia pożyczki) zobowiązany był do:

a)  realizacji celu finansowania, określonego w § 2 ust. 1,

b)  wydatkowania środków pożyczki zgodnie z zakresem rzeczowym Inwestycji Końcowej, określonym w § 2 ust. 1

c)  przedstawienia Pożyczkodawcy oryginałów faktur lub dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wydatkowanie środków z pożyczki wraz z dokumentami potwierdzającymi dokonanie zapłaty i informacją o realizacji celu finansowania wg wzoru określonego przez Pożyczkodawcę, w tym informacji o wysokości wniesionego wkładu własnego Pożyczkobiorcy do Inwestycji Końcowej,

d)  przedstawienia Pożyczkodawcy dokumentacji potwierdzającej rynkowy charakter transakcji w przypadku powiązań pomiędzy Pożyczkobiorcą a wystawcą faktury/dokumentu potwierdzającego wydatkowanie środków pożyczki.

(…).

Pożyczkobiorca przez cały okres spłaty pożyczki zobowiązany jest do nieprzerwanego ubezpieczania nieruchomości będącej zabezpieczeniem pożyczki na kwotę nie mniejszą niż kwota pożyczki i cedowania na Pożyczkodawcę praw z tych polis ubezpieczeniowych, aż do całkowitej spłaty pożyczki. Od momentu zawiadomienia Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę, że zgodnie z Ustawą AML Pożyczkodawca zakwalifikował go do grupy podwyższonego ryzyka w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, Pożyczkobiorca zobowiązany jest do końca marca każdego roku okresu spłaty pożyczki, do przedstawiania Pożyczkodawcy Oświadczenia AML wg wzoru przedstawionego przez Pożyczkodawcę na jego stronie internetowej. Pożyczkobiorca w terminie do 180 dni od dnia wypłaty kwoty pożyczki (tj. od pierwszej płatności na rzecz Pożyczkobiorcy lub jego kontrahenta) zobowiązany był również do:

a)  zakończenia realizacji Inwestycji określonej w § 2 ust. 1,

b)  wydatkowania środków pożyczki zgodnie z celem Inwestycji, określonym w § 2 ust. 1,

c)  przedstawienia Pożyczkodawcy oryginałów faktur lub dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wydatkowanie środków z pożyczki wraz z dokumentami potwierdzającymi dokonanie zapłaty i informacją o realizacji celu finansowania wg wzoru określonego przez Pożyczkodawcę,

d)  przedstawienia Pożyczkodawcy dokumentacji potwierdzającej rynkowy charakter transakcji w przypadku powiązań pomiędzy Pożyczkobiorcą a wystawcą faktury/dokumentu potwierdzającego wydatkowanie środków pożyczki.

Zasady i warunki odstąpienia od Umowy inwestycyjnej przez Pożyczkodawcę zostały opisane w § 11 Umowy inwestycyjnej.

(…).

Załącznikami do Umowy inwestycyjnej są Harmonogram spłaty pożyczki oraz Karta Produktu Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią Pożyczka.

Zgodnie z pkt I ust. 1 Karty Produktu Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią Pożyczka (dalej jako: „Karta Produktu”), Pożyczka przeznaczona jest na wsparcie przedsiębiorstw, które dotknęły skutki powodzi (klęski żywiołowej), prowadzących działalność gospodarczą na terenie województw dolnośląskiego i opolskiego, na obszarach wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze (…). Łączna wartość finansowania, tj. łączna wartość Pożyczek udzielonych jednemu przedsiębiorcy nie może przekroczyć (…) mln zł. Pożyczkobiorca nie ma obowiązku wnoszenia wkładu własnego.

Zgodnie z pkt I ust. 4 Karty Produktu Pożyczka może być oprocentowana w wysokości 0% lub na warunkach rynkowych.

(…).

Akt notarialny dotyczący zakupu nowego obiektu został podpisany w dniu (…) stycznia 2025 r. Nowa lokalizacja umożliwiła wznowienie świadczenia usług noclegowych i rekreacyjnych. Brak tej inwestycji uniemożliwiłby dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Wnioskodawczyni przejęła nowy obiekt w dniu (…) czerwca 2025 r.

Dowód:

1)  umowa inwestycyjna z dnia (…).01.2025 r.,

2)  umowa o ustanowieniu hipoteki umownej łącznie na zabezpieczenie pożyczki (zobowiązująca) ze stałym oprocentowaniem zawarta w dniu (…).01.2025 r.,

3)  umowa przelewu praw z polisy ubezpieczeniowej zawarta w dniu (…).01.2025 r.,

4)  zaświadczenie o pomocy de minimis.

Uzupełnienie wniosku

Jaka jest podstawa prawna udzielenia pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”?

Pożyczka została udzielona w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz Wsparcia Przedsiębiorstw Dotkniętych Powodzią”, utworzonego i wdrażanego na podstawie umów zawartych pomiędzy Bankiem Gospodarstwa Krajowego a Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej, w szczególności w związku z Umową o Finansowaniu z dnia 29 czerwca 2021 r. dotyczącą projektu „Fundusz Pożyczkowy Wsparcia Płynności (…)”, oraz właściwą umową operacyjną zawartą przez BGK z pośrednikiem finansowym. Instrument funkcjonuje w reżimie przepisów dotyczących instrumentów finansowych, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, a w zakresie pomocy de minimis – rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831.

Jaka jest podstawa prawna decyzji o umorzeniu kwoty głównej pożyczki?

Pożyczka została udzielona w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”, utworzonego z zasobów zwróconych z instrumentu (…) i wdrażanego przez Pośrednika Finansowego na podstawie umów zawartych z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, działającym jako Menadżer Funduszu. Instrument ten funkcjonuje w reżimie środków instrumentów inżynierii finansowej oraz środków instrumentów finansowych podlegających ponownemu wykorzystaniu, o których mowa w art. 3b pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Podstawę udzielenia pomocy w formie umorzenia części kapitału pożyczki stanowi rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy na naprawienie szkód spowodowanych przez powódź, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. ze środków instrumentów inżynierii finansowej oraz środków instrumentów finansowych podlegających ponownemu wykorzystaniu (Dz.U. 2024 poz. 1808), wydane na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi.

W zakresie kwalifikacji pomocowej umorzenie stanowi pomoc de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Zgodnie z § 4 ust. 6-12 Umowy inwestycyjnej pomoc została obliczona z zastosowaniem zasad określonych w rozporządzeniu Komisji nr 2023/2831, w szczególności art. 3, art. 4 i art. 5 tego rozporządzenia.

Bezpośrednią podstawę umorzenia stanowią § 4 ust. 15-17 Umowy inwestycyjnej. Zgodnie z tymi postanowieniami jednostkowa pożyczka podlega umorzeniu w wysokości do 90% prawidłowo wydatkowanej kwoty pożyczki, przy czym wartość umorzenia nie może być wyższa niż kwota kapitału pożyczki pozostająca do spłaty w dniu umorzenia. Warunkiem dokonania umorzenia jest zrealizowanie przedsięwzięcia finansowanego pożyczką, przedstawienie dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków zgodnie z przeznaczeniem, weryfikacja kwalifikowalności tych wydatków przez Pośrednika Finansowego oraz spełnienie wszystkich warunków określonych w Regulaminie udzielania pożyczek w ramach Instrumentu Finansowego.

W konsekwencji, po spełnieniu przez Pożyczkobiorcę warunków przewidzianych w Umowie inwestycyjnej i Regulaminie Instrumentu Finansowego Pożyczkodawca jest uprawniony do dokonania umorzenia części kapitału pożyczki oraz przekazania Pożyczkobiorcy nowego harmonogramu spłat, zgodnie z § 4 ust. 17 Umowy inwestycyjnej.

Czy rzeczywiste oprocentowanie pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” wynosi 0,00%?

Pożyczka została oprocentowana według stałej stopy procentowej wynoszącej 0,00000% w stosunku rocznym. Oprocentowanie to stanowi oprocentowanie właściwe dla pożyczki w przypadku prawidłowej realizacji Umowy inwestycyjnej przez Pożyczkobiorcę oraz spełnienia warunków udzielenia pomocy de minimis (obie te przesłanki zostały spełnione przez Wnioskodawczynię).

(…).

Czy z harmonogramu dotyczącego pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” wynika spłata kapitału pożyczki czy również spłata odsetek i prowizji?

Z harmonogramu dotyczącego pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” wynika wyłącznie spłata kapitału. Harmonogram ten stanowi Załącznik nr 1 do Umowy inwestycyjnej z dnia (…)-01-2025. Zgodnie z treścią tego załącznika „Pożyczkobiorca zobowiązuje się dokonać spłaty kapitału pożyczki w xxx ratach”.

Załącznik nr 1 do Umowy inwestycyjnej z dnia (…)-01-2025 roku

Pożyczkobiorca zobowiązuje się dokonać spłaty kapitału pożyczki w xxx ratach

(…)

Czy dokonywała/dokonuje Pani spłaty odsetek od pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”?

Wnioskodawczyni nie dokonywała spłaty odsetek od pożyczki. Odsetki ustalone zostały na poziomie 0,00%, co oznacza, że nigdy nie zostały naliczone.

W opisie sprawy wskazała Pani m.in.:

czy ww. kwoty dotyczą tylko kwoty głównej pożyczki i nie zawierają odsetek od tej pożyczki i prowizji?

Kwoty wskazane w przytoczonym opisie sprawy:

(...) Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Umowy inwestycyjnej Wnioskodawczyni zobowiązana była do spłaty pożyczki w xxx miesięcznych ratach, począwszy od dnia (…) lipca 2025 r. Wysokość pierwszej raty wynosiła (…) złotych, natomiast wysokość każdej z pozostałych yyy rat wynosiła (…) złotych. Wnioskodawczyni w tym miejscu wskazuje, iż skorzystała z 6 miesięcznego okresu karencji w spłacie pożyczki.

Dotyczą wyłącznie kwoty kapitału pożyczki, nie zawierają odsetek od pożyczki ani prowizji.

Skąd pochodzą środki na udzielenie pożyczki, czy są to środki z budżetu państwa, funduszy unijnych, innych – jakich?

Źródłem finansowania pożyczki były środki pochodzące z zasobów zwróconych z instrumentu (…), tj. środki instrumentów finansowych podlegające ponownemu wykorzystaniu. Środki te zostały przeznaczone na realizację Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”, utworzonego w celu udzielania wsparcia przedsiębiorcom, którzy ponieśli szkody w związku z powodzią.

Pożyczka została udzielona w ramach mechanizmu finansowania o charakterze publiczno-programowym, a nie ze środków własnych Pożyczkodawcy w rozumieniu typowego finansowania komercyjnego. Środki pochodziły z wcześniejszego obrotu instrumentu finansowego (…), a po ich zwrocie zostały ponownie skierowane na finansowanie przedsięwzięć realizowanych przez przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi.

Zasobami tymi zarządzał Bank Gospodarstwa Krajowego, działający w ramach uzgodnień i umów zawartych z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego, tj. Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej. Udzielenie pożyczki ostatecznemu odbiorcy nastąpiło za pośrednictwem Pośrednika Finansowego, działającego na podstawie umowy operacyjnej zawartej z BGK oraz regulaminu Instrumentu Finansowego.

Środki przeznaczone na pożyczkę należy zatem kwalifikować jako środki publiczne/programowe pochodzące z ponownego wykorzystania zasobów zwróconych z instrumentu (…), przeznaczone na wsparcie przedsiębiorstw dotkniętych powodzią w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”.

Czy przedmiotem wniosku w zakresie pytania nr 1 i nr 2 jest powstanie przychodu i jego zwolnienie z tytułu:

a)  umorzenia kwoty głównej pożyczki,

b)  nienaliczania odsetek i prowizji, czy też

c)  obu ww. tytułów,

d)  innego – jakiego?

Przedmiotem wniosku w zakresie pytania nr 1 oraz pytania nr 2 jest wyłącznie ocena skutków podatkowych preferencyjnych warunków pożyczki w zakresie odsetek i prowizji, tj. ustalenie, czy nienaliczanie odsetek oraz brak obowiązku zapłaty prowizji powodują po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychodu podatkowego, a w przypadku uznania, że taki przychód powstaje – czy korzysta on ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedmiotem tych pytań nie są skutki podatkowe otrzymania kwoty głównej pożyczki ani ewentualnego umorzenia części kapitału pożyczki.

Pytanie

1.  Czy w opisanym stanie faktycznym preferencyjne warunki pożyczki inwestycyjnej udzielonej Wnioskodawczyni przez PFP, polegające na zastosowaniu oprocentowania w wysokości 0,00% w stosunku rocznym oraz braku obowiązku zapłaty prowizji, powodują powstanie po stronie Wnioskodawczyni przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, tj. w przypadku uznania, że preferencyjne warunki pożyczki inwestycyjnej w zakresie odsetek i prowizji powodują powstanie po stronie Wnioskodawczyni przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, przychód ten korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w razie nieuwzględnienia tego przepisu – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 136 tej ustawy?

Pytania wynikają z uzupełnienia wniosku.

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni – w odniesieniu do pytania nr 1 – preferencyjne warunki pożyczki inwestycyjnej udzielonej Wnioskodawczyni przez PFP, polegające na zastosowaniu oprocentowania w wysokości 0,00% w stosunku rocznym oraz braku obowiązku zapłaty prowizji, nie powodują powstania po stronie Wnioskodawczyni przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na wstępie Wnioskodawczyni podkreśla, że pytanie nr 1 dotyczy wyłącznie skutków podatkowych preferencyjnych warunków pożyczki w zakresie odsetek i prowizji. Przedmiotem pytania nr 1 nie są skutki podatkowe otrzymania kwoty głównej pożyczki ani skutki podatkowe ewentualnego umorzenia części kapitału pożyczki. Wnioskodawczyni oczekuje rozstrzygnięcia jedynie w zakresie tego, czy zastosowanie oprocentowania 0,00% w stosunku rocznym oraz brak obowiązku zapłaty prowizji mogą same w sobie powodować powstanie przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawczyni.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla powstania przychodu konieczne jest zatem wystąpienie po stronie podatnika realnego i definitywnego przysporzenia majątkowego albo otrzymanie świadczenia, które ma wymierną wartość majątkową i powoduje zwiększenie aktywów podatnika lub zmniejszenie jego pasywów.

W odniesieniu do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej art. 14 ust. 2 ustawy o PIT zawiera przykładowe kategorie przychodów zaliczanych do tego źródła. W kontekście niniejszej sprawy znaczenie mogłyby mieć w szczególności art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, dotyczący wartości umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, oraz art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT, dotyczący wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zdaniem Wnioskodawczyni żaden z tych przepisów nie znajduje jednak zastosowania do preferencyjnych warunków pożyczki w zakresie odsetek i prowizji opisanych we wniosku.

Po pierwsze, w analizowanym stanie faktycznym nie dochodzi do umorzenia zobowiązania w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT. Przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy po stronie podatnika istnieje zobowiązanie, które następnie zostaje umorzone albo ulega przedawnieniu. Umorzenie zobowiązania zakłada istnienie długu oraz następcze zwolnienie dłużnika z obowiązku jego wykonania. Nie można natomiast mówić o umorzeniu zobowiązania, które nigdy nie powstało.

W niniejszej sprawie zobowiązanie z tytułu odsetek od pożyczki nie powstało. Zgodnie z Umową inwestycyjną oprocentowanie pożyczki zostało ustalone od początku na poziomie 0,00% w stosunku rocznym. Oprocentowanie to stanowi element pierwotnych warunków finansowania i obowiązuje przy prawidłowej realizacji umowy przez Wnioskodawczynię. Pożyczkodawca nie naliczył Wnioskodawczyni odsetek według oprocentowania rynkowego lub referencyjnego, a następnie z nich nie zrezygnował. Nie doszło zatem do zwolnienia z długu ani do umorzenia odsetek.

Analogicznie należy ocenić brak prowizji. Jeżeli zgodnie z dokumentacją Instrumentu Finansowego oraz Umową inwestycyjną Wnioskodawczyni od początku nie była zobowiązana do zapłaty prowizji z tytułu udzielenia pożyczki, to nie powstało zobowiązanie prowizyjne. Skoro zobowiązanie prowizyjne nie powstało, nie mogło następnie zostać umorzone ani przedawnione. Brak prowizji jest pierwotnym elementem warunków finansowania, a nie następczą rezygnacją pożyczkodawcy z przysługującej mu wierzytelności.

W konsekwencji preferencyjne warunki pożyczki w zakresie odsetek i prowizji nie mogą zostać zakwalifikowane jako przychód z tytułu umorzonych zobowiązań. Nie istnieje bowiem zobowiązanie odsetkowe ani prowizyjne, którego wartość mogłaby zostać uznana za umorzoną lub przedawnioną w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT.

Po drugie, w ocenie Wnioskodawczyni, preferencyjne warunki pożyczki w zakresie odsetek i prowizji nie stanowią również nieodpłatnego albo częściowo odpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT. Wnioskodawczyni nie otrzymuje bowiem samodzielnego, odrębnego świadczenia w postaci równowartości odsetek lub prowizji. Otrzymuje pożyczkę zwrotną na warunkach określonych w dokumentacji Instrumentu Finansowego oraz w Umowie inwestycyjnej. Oprocentowanie 0,00% oraz brak prowizji są elementami konstrukcyjnymi tej pożyczki, a nie odrębnym świadczeniem przekazanym Wnioskodawczyni.

Dla uznania danego zdarzenia za nieodpłatne świadczenie konieczne jest istnienie świadczenia otrzymanego przez podatnika kosztem innego podmiotu, mającego konkretny i wymierny charakter majątkowy. W przypadku pożyczki nieoprocentowanej albo oprocentowanej preferencyjnie, udzielonej na warunkach przewidzianych w programie wsparcia, brak jest odrębnego świadczenia w postaci „niepobranych odsetek” lub „niepobranej prowizji”, jeżeli obowiązek ich zapłaty nigdy nie został przewidziany w treści stosunku zobowiązaniowego. Nie można utożsamiać samego ustalenia warunków umowy na poziomie korzystniejszym niż warunki rynkowe z otrzymaniem odrębnego świadczenia podatkowego.

Powyższe znajduje potwierdzenie w cywilnoprawnej konstrukcji umowy pożyczki. Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Oprocentowanie nie należy do elementów przedmiotowo istotnych umowy pożyczki. Pożyczka może zostać ukształtowana jako nieoprocentowana, jeżeli wynika to z umowy lub zasad programu finansowania. Tym samym samo udzielenie pożyczki oprocentowanej na poziomie 0,00% nie oznacza, że po stronie pożyczkobiorcy powstało zobowiązanie do zapłaty odsetek, które następnie zostało mu darowane lub umorzone.

Wnioskodawczyni wskazuje również, że otrzymanie kwoty pożyczki jako takie pozostaje neutralne podatkowo. Pożyczka ma charakter zwrotny i nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego, ponieważ po stronie pożyczkobiorcy powstaje obowiązek zwrotu kapitału pożyczki. W analizowanym zakresie, tj. w odniesieniu do odsetek i prowizji, również nie dochodzi do definitywnego przysporzenia w postaci zmniejszenia pasywów Wnioskodawczyni, ponieważ zobowiązanie do zapłaty odsetek ani zobowiązanie do zapłaty prowizji nie powstały.

Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że dla celów przepisów o pomocy de minimis wartość preferencji uzyskanej przez Wnioskodawczynię została ustalona z wykorzystaniem oprocentowania referencyjnego. W Umowie inwestycyjnej obok oprocentowania pożyczki wynoszącego 0,00% w stosunku rocznym wskazana została również stopa (…)% w stosunku rocznym. Stopa ta nie stanowi jednak oprocentowania należnego od Wnioskodawczyni przy prawidłowej realizacji Umowy inwestycyjnej. Ma ona charakter referencyjny i została przyjęta na potrzeby kalkulacji wartości pomocy de minimis oraz ewentualnych rozliczeń w przypadkach przewidzianych umową.

Stopa referencyjna (…)% nie określa zakresu zobowiązania Wnioskodawczyni wobec pożyczkodawcy. Nie wynika z niej obowiązek zapłaty odsetek przez Wnioskodawczynię, który następnie zostałby uchylony, umorzony albo objęty zwolnieniem podatkowym. Stopa ta służy wyłącznie ustaleniu ekonomicznej wartości wsparcia udzielonego na warunkach preferencyjnych, tak aby możliwe było określenie wartości pomocy publicznej zgodnie z zasadami dotyczącymi pomocy de minimis.

Sama okoliczność, że wartość pomocy de minimis jest obliczana jako różnica pomiędzy warunkami referencyjnymi a warunkami faktycznie zastosowanymi wobec Wnioskodawczyni, nie oznacza, że po stronie Wnioskodawczyni powstaje zobowiązanie do zapłaty świadczeń odpowiadających warunkom referencyjnym. Oprocentowanie referencyjne pełni funkcję kalkulacyjną i regulacyjną na gruncie przepisów o pomocy publicznej, natomiast nie stanowi treści zobowiązania cywilnoprawnego Wnioskodawczyni wobec pożyczkodawcy.

W konsekwencji nie można przyjąć, że Wnioskodawczyni była zobowiązana do zapłaty odsetek według stopy (…)%, a następnie została z tego obowiązku zwolniona. Skoro obowiązek taki nigdy nie powstał, nie można mówić ani o umorzeniu zobowiązania, ani o uzyskaniu przychodu odpowiadającego wartości odsetek obliczonych według stopy referencyjnej.

Wnioskodawczyni wskazuje również, że raty określone w harmonogramie spłaty pożyczki dotyczą spłaty kwoty głównej pożyczki. Nie obejmują one odsetek ani prowizji. Wnioskodawczyni nie dokonuje i – przy prawidłowej realizacji umowy – nie będzie dokonywała spłaty odsetek od pożyczki, ponieważ zgodnie z Umową inwestycyjną oprocentowanie pożyczki wynosi 0,00% w stosunku rocznym. Wnioskodawczyni nie jest również zobowiązana do zapłaty prowizji z tytułu udzielenia pożyczki.

Pomocowy charakter Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” potwierdza, że zastosowanie oprocentowania 0,00% oraz brak prowizji nie wynikają z indywidualnej, następczej rezygnacji pożyczkodawcy z należnych mu świadczeń, lecz z zasad programu wsparcia. Warunki te zostały przewidziane dla określonej kategorii przedsiębiorców, którzy spełniają kryteria udziału w instrumencie, i stanowią element konstrukcyjny finansowania udzielanego w ramach instrumentu pomocowego.

Nie można zatem traktować preferencyjnych warunków pożyczki tak, jakby pożyczkodawca najpierw ustalił wobec Wnioskodawczyni obowiązek zapłaty odsetek lub prowizji, a następnie z tego obowiązku zrezygnował. Wnioskodawczyni od początku zawarła umowę pożyczki na warunkach przewidujących oprocentowanie 0,00% oraz brak prowizji. Taki kształt zobowiązania nie powoduje powstania przychodu podatkowego, ponieważ nie dochodzi ani do otrzymania definitywnego przysporzenia, ani do zmniejszenia istniejących pasywów Wnioskodawczyni.

W ocenie Wnioskodawczyni nie można również uznać, że sam fakt udzielenia pożyczki na warunkach korzystniejszych niż warunki rynkowe automatycznie prowadzi do powstania przychodu podatkowego. Warunki rynkowe mogą mieć znaczenie porównawcze, w szczególności dla celów ustalenia wartości pomocy de minimis, jednak nie zastępują one treści stosunku zobowiązaniowego łączącego strony. O zakresie praw i obowiązków Wnioskodawczyni decyduje Umowa inwestycyjna oraz dokumentacja Instrumentu Finansowego, a nie hipotetyczne warunki, na jakich podobne finansowanie mogłoby zostać udzielone na rynku komercyjnym.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawczyni, preferencyjne warunki pożyczki inwestycyjnej w zakresie odsetek i prowizji, polegające na zastosowaniu oprocentowania w wysokości 0,00% w stosunku rocznym oraz braku obowiązku zapłaty prowizji, nie powodują powstania po stronie Wnioskodawczyni przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie dochodzi bowiem ani do umorzenia zobowiązania w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, ani do otrzymania nieodpłatnego albo częściowo odpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT.

W ocenie Wnioskodawczyni – w odniesieniu do pytania nr 2 – w przypadku gdyby organ podatkowy uznał stanowisko Wnioskodawczyni w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe i przyjął, że preferencyjne warunki pożyczki inwestycyjnej w zakresie odsetek i prowizji powodują powstanie po stronie Wnioskodawczyni przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że przychód ten korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT, a w razie nieuwzględnienia tego przepisu – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 136 tej ustawy.

Na wstępie Wnioskodawczyni podkreśla, że ewentualny przychód, którego dotyczy pytanie nr 2, jest tożsamy przedmiotowo z przychodem, którego dotyczy pytanie nr 1. Chodzi zatem wyłącznie o ewentualny przychód związany z preferencyjnymi warunkami pożyczki w zakresie odsetek i prowizji, tj. z zastosowaniem oprocentowania pożyczki w wysokości 0,00% w stosunku rocznym oraz brakiem obowiązku zapłaty prowizji. Pytanie nr 2 nie dotyczy skutków podatkowych otrzymania kwoty głównej pożyczki ani skutków podatkowych ewentualnego umorzenia części kapitału pożyczki.

Zdaniem Wnioskodawczyni, jeżeli organ podatkowy uznałby, że zastosowanie oprocentowania 0,00% oraz brak prowizji stanowią dla Wnioskodawczyni przychód podatkowy, to przychód ten należałoby kwalifikować jako przychód z tytułu nieodpłatnego albo częściowo odpłatnego świadczenia. Tylko przy takim założeniu aktualna staje się analiza zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT, ponieważ przepis ten odnosi się do wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz świadczeń rzeczowych finansowanych albo współfinansowanych ze środków wskazanych w tym przepisie.

W ocenie Wnioskodawczyni ewentualny przychód z tytułu preferencyjnych warunków pożyczki w zakresie odsetek i prowizji spełnia przesłanki zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT. Preferencja ta nie została bowiem udzielona Wnioskodawczyni w ramach zwykłych warunków rynkowych ani wskutek indywidualnej decyzji pożyczkodawcy o przyznaniu jednostkowej korzyści o charakterze komercyjnym. Wynika ona z zasad Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”, utworzonego w celu wsparcia przedsiębiorców dotkniętych skutkami klęski żywiołowej.

Instrument Finansowy „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” został utworzony z zasobów zwróconych z instrumentu (…). Środki te pochodzą z instrumentu finansowego realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, a następnie – jako środki zwrócone z instrumentu finansowego – zostały przeznaczone do ponownego wykorzystania. Źródłem ekonomicznym finansowania pożyczki nie były zatem typowe środki własne pożyczkodawcy ani zwykłe finansowanie komercyjne, lecz środki publiczne/programowe pozostające w mechanizmie ponownego wykorzystania zasobów pochodzących z instrumentu (…).

Zastosowanie wobec Wnioskodawczyni oprocentowania 0,00% oraz brak obowiązku zapłaty prowizji są elementami konstrukcji tego instrumentu wsparcia. Preferencyjne warunki finansowania zostały przewidziane dla określonej kategorii beneficjentów, tj. przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi, a nie przyznane w oderwaniu od programu pomocowego. Ewentualne świadczenie, gdyby organ uznał jego istnienie, miałoby więc charakter świadczenia otrzymanego w ramach programu wsparcia, finansowanego lub współfinansowanego ze środków objętych zakresem art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT.

Wnioskodawczyni wskazuje również, że preferencyjne warunki pożyczki zostały zakwalifikowane jako pomoc de minimis. Sam fakt zakwalifikowania danego wsparcia jako pomocy de minimis nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia podatkowego. Ma on jednak znaczenie dla oceny charakteru świadczenia. Potwierdza bowiem, że preferencja w zakresie odsetek i prowizji nie ma charakteru rynkowego, lecz stanowi element pomocy publicznej udzielanej w ramach instrumentu o charakterze programowym i publicznoprawnym. Właśnie ten charakter wsparcia przemawia za zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT, jeżeli organ uznałby, że po stronie Wnioskodawczyni powstaje przychód.

W ocenie Wnioskodawczyni dla zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT istotne jest to, że ewentualne świadczenie ma źródło w środkach publicznych/programowych oraz zostało przyznane w ramach instrumentu realizującego cel publiczny, jakim jest wsparcie przedsiębiorców poszkodowanych wskutek klęski żywiołowej. Ewentualny przychód nie wynikałby więc z typowej relacji gospodarczej między pożyczkodawcą a pożyczkobiorcą, lecz z uczestnictwa Wnioskodawczyni w instrumencie finansowym opartym na środkach pochodzących z mechanizmu (…) i podlegających ponownemu wykorzystaniu.

W konsekwencji, jeżeli organ uzna, że preferencyjne warunki pożyczki w zakresie odsetek i prowizji powodują powstanie przychodu, to przychód ten powinien zostać uznany za wartość świadczenia nieodpłatnego albo częściowo odpłatnego finansowanego lub współfinansowanego ze środków objętych zakresem art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT, a tym samym korzystającego ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Niezależnie od powyższego, w razie nieuwzględnienia przez organ podatkowy możliwości zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT, Wnioskodawczyni wnosi o ocenę możliwości zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 136 ustawy o PIT. Przepis ten przewiduje zwolnienie dla płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, otrzymanych z Banku Gospodarstwa Krajowego, z wyłączeniem płatności otrzymanych przez wykonawców.

Wnioskodawczyni ma świadomość, że art. 21 ust. 1 pkt 136 ustawy o PIT dotyczy specyficznej kategorii płatności, dlatego powołuje ten przepis jako podstawę alternatywną, na wypadek gdyby organ uznał, że ewentualna preferencja w zakresie odsetek i prowizji mieści się w konstrukcji płatności dokonywanych w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich. Wnioskodawczyni wskazuje, że Instrument Finansowy „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” został utworzony z zasobów zwróconych z instrumentu (…), a więc pozostaje funkcjonalnie i źródłowo związany z programem finansowanym z udziałem środków europejskich. Ponadto w mechanizmie zarządzania środkami uczestniczy Bank Gospodarstwa Krajowego.

Zdaniem Wnioskodawczyni, jeżeli organ podatkowy uzna, że preferencja w zakresie odsetek i prowizji stanowi formę płatności lub świadczenia otrzymanego w ramach mechanizmu dystrybucji środków zarządzanych przez BGK, związanych z programem finansowanym z udziałem środków europejskich, to ewentualny przychód z tego tytułu powinien korzystać ze zwolnienia również na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 136 ustawy o PIT.

Wnioskodawczyni wskazuje jednak, że podstawowym przepisem właściwym dla oceny zwolnienia ewentualnego przychodu z tytułu preferencyjnych warunków pożyczki w zakresie odsetek i prowizji jest art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT. Art. 21 ust. 1 pkt 136 ustawy o PIT został powołany pomocniczo i alternatywnie, na wypadek gdyby organ podatkowy uznał, że charakter prawny i źródło finansowania preferencji odpowiadają przesłankom tego przepisu.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawczyni, w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, ewentualny przychód dotyczący wyłącznie preferencyjnych warunków pożyczki w zakresie odsetek i prowizji, tj. zastosowania oprocentowania 0,00% w stosunku rocznym oraz braku obowiązku zapłaty prowizji, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 114 ustawy o PIT, a w razie nieuwzględnienia tego przepisu – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 136 ustawy o PIT.

Własne stanowisko wynika z uzupełnienia wniosku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w części dotyczącej pytania nr 1, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z opisu Pani sprawy wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług hotelarskich oraz zakwaterowania krótkoterminowego. Działalność ta była prowadzona przez Panią w budynku o charakterze ośrodka wczasowego. Obiekt ten stanowił główny i jedyny majątek trwały wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującej świadczenie usług noclegowych, gastronomicznych i rekreacyjnych. W dniu (…) września 2024 r. w wyniku gwałtownej powodzi doszło do zalania znacznej części obiektu. Uszkodzeniu uległy pomieszczenia gospodarcze, kotłownia z całą infrastrukturę techniczną, kuchnia użytkowa, stołówka, recepcja oraz część pokoi gościnnych na parterze. Z powodu tego zalania i spowodowanych przez nie uszkodzeń obiekt został wyłączony z użytkowania i nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej. Obiekt nie został poddany żadnym pracom remontowym ani zabezpieczającym. Po ustaleniu stanu technicznego nieruchomości została ona pod koniec 2025 roku zbyta na rzecz osób trzecich, ponieważ nie było możliwości dalszego prowadzenia w niej działalności gospodarczej przez Panią. W związku z koniecznością odbudowy prowadzonej działalności gospodarczej po wystąpieniu szkód powodziowych wystąpiła Pani o udzielenie pożyczki inwestycyjnej w Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości (dalej: PFP lub Pośrednik Finansowy). Po pozytywnej weryfikacji wniosku, w ramach umowy inwestycyjnej zawartej z PFP, udzielono Pani pożyczki w wysokości (…) zł na okres do (…) grudnia 2034 r., z przeznaczeniem na finansowanie odbudowy działalności gospodarczej po powodzi w formie inwestycji związanej z przeniesieniem tej działalności na tereny o mniejszym ryzyku powodziowym przez finansowanie zakupu nieruchomości (pensjonatu). Pożyczka została udzielona w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”, utworzonego z zasobów zwróconych z instrumentu (…) i wdrażanego przez Pośrednika Finansowego na podstawie umów zawartych z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, działającym jako Menadżer Funduszu. Instrument ten funkcjonuje w reżimie środków instrumentów inżynierii finansowej oraz środków instrumentów finansowych podlegających ponownemu wykorzystaniu, o których mowa w art. 3b pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Podstawę udzielenia pomocy w formie umorzenia części kapitału pożyczki stanowi rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy na naprawienie szkód spowodowanych przez powódź, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. ze środków instrumentów inżynierii finansowej oraz środków instrumentów finansowych podlegających ponownemu wykorzystaniu (Dz. U. 2024 poz. 1808), wydane na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Pożyczka została oprocentowana według stałej stopy procentowej wynoszącej 0,00000% w stosunku rocznym. Oprocentowanie to stanowi oprocentowanie właściwe dla pożyczki w przypadku prawidłowej realizacji Umowy inwestycyjnej przez Panią oraz spełnienia warunków udzielenia pomocy de minimis, obie te przesłanki – jak Pani wskazała – zostały przez Panią spełnione. Rzeczywiste oprocentowanie pożyczki, jako oprocentowanie należne od Pani przy prawidłowej realizacji umowy, wynosi 0,00000% rocznie, natomiast stopa (…)% rocznie ma charakter referencyjny i służy ustaleniu wartości ekonomicznej przyznanej pomocy publicznej/pomocy de minimis, a nie określeniu bieżących odsetek płatnych przez Panią. Z harmonogramu dotyczącego pożyczki w ramach Instrumentu Finansowego „Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią” wynika wyłącznie spłata kapitału. Nie dokonywała Pani spłaty odsetek od pożyczki. Odsetki ustalone zostały na poziomie 0,00% co oznacza, że nigdy nie zostały naliczone.

Podkreślam, że otrzymanie pożyczki i jej spłata na warunkach przewidzianych w umowie są obojętne podatkowo. Przychód po stronie pożyczkobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki, jej części lub odsetek. Wtedy bowiem pożyczkobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.

„Umorzenie” – wg Słownika Języka Polskiego PWN – oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego przez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Instytucję zwolnienia z długu reguluje art. 508 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:

Niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania – świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie, skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie, jakie musiałby zapłacić, gdyby nie umorzenie.

W opisie sprawy wskazała Pani, że zobowiązanie z tytułu odsetek od pożyczki – zgodnie z Umową inwestycyjną – nie powstało, oprocentowanie pożyczki zostało ustalone bowiem na poziomie 0,00% w stosunku rocznym. Ponadto nie była Pani zobowiązana do zapłaty prowizji z tytułu udzielenia pożyczki.

W Pani sprawie nie dochodzi zatem do umorzenia zobowiązania w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie istnieje bowiem zobowiązanie odsetkowe ani prowizyjne. To natomiast oznacza, że nie powstaje przychód z tytułu umorzonych zobowiązań.

Umowa pożyczki uregulowana została w ustawie Kodeks cywilny. W myśl art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przepis ten prowadzi do wniosku, że na gruncie prawa cywilnego umowa pożyczki jest umową nieodpłatną. Nie ma bowiem w przedstawionej regulacji określenia, że umowa pożyczki musi mieć postać udzielanej za wynagrodzeniem (którym są odsetki). Ponieważ jednak obowiązuje też zasada swobody umów, pożyczka może mieć charakter odpłatny.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają również definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując zatem wykładni gramatycznej, „nieodpłatnym świadczeniem” jest świadczenie „nie wymagające opłaty, takie za które się nie płaci, bezpłatne” (Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN 2003 r.). Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu. Nieodpłatne świadczenie w znaczeniu prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy.

Aby można było określone świadczenie uznać za nieodpłatne świadczenie stanowiące źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu, musi dojść do stosunku prawnego, w wyniku którego jeden podmiot dokonuje określonego świadczenia, drugi natomiast to świadczenie otrzymuje nieodpłatnie, zwiększając w ten sposób swoje przychody podatkowe. Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu. Należy zatem przyjąć, że nieodpłatne świadczenie ma miejsce, gdy świadczeniu jednego z podmiotów nie towarzyszy świadczenie drugostronne, co w konsekwencji wyraża się w zaistnieniu stanu, w którym po stronie przyjmującego dochodzi do zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów.

Powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych należy zatem rozważyć zawsze wtedy, gdy podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa bądź inne świadczenia lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw (w szczególności ze środków pieniężnych).

Zatem, jeżeli nie dochodzi w ogóle do spełnienia świadczenia, to nie można mówić o uzyskaniu przychodu. Odstąpienie od naliczania odsetek i prowizji związanych z pożyczką nie rodzi żadnych skutków prawnych – wierzyciel rezygnuje z tych świadczeń pieniężnych. Wynika to z tego, że opisana przez Panią pożyczka dotyczy wsparcia w związku z klęską żywiołową w postaci powodzi. Z tego wsparcia mogli korzystać przedsiębiorcy, o ile spełniali warunki w tym wsparciu wskazane. Pani te warunki spełniła. Stąd oprocentowanie pożyczki wynosi 0,00 zł oraz nie wystąpił obowiązek zapłaty prowizji.

Podsumowanie: w opisanym stanie faktycznym preferencyjne warunki pożyczki inwestycyjnej udzielonej Pani przez PFP, polegające na zastosowaniu oprocentowania w wysokości 0,00% w stosunku rocznym oraz braku obowiązku zapłaty prowizji, nie powodują powstania po Pani stronie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ponieważ Pani stanowiska w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe, odstąpiłem od udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 2.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.