Interpretacja 0112-KDIL2-2.4011.972.2025.2.MG

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

-   nieprawidłowe – w kwestii dotyczącej braku powstania przychodu w związku ze zwrotem przez bank kwoty w części odpowiadającej odsetkom, które Zainteresowany zaliczył do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,

-   prawidłowe – w kwestii dotyczącej braku powstania przychodu w związku ze zwrotem przez bank Zainteresowanym kwoty w pozostałej części,

-   nieprawidłowe – w kwestii dotyczącej zastosowania zaniechania poboru podatku w odniesieniu do przychodu Zainteresowanego.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

9 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 grudnia 2025 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 2 stycznia 2026 r. (wpływ 2 stycznia 2026 r.) oraz w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 stycznia 2026 r. (wpływ 29 stycznia 2026 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

(…)

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

(…)

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcy, Pan (…) oraz Pani (…), zawarli z (…) (wcześniej (…)., dalej również „Bank”) z siedzibą w (…) umowę kredytu refinansowanego nr (…) z dnia (…) 2009 r. (dalej „Umowa”).

Przedmiotem Umowy było udzielenie kredytu na kwotę (…) PLN indeksowanej do waluty CHF. Kredyt ten, denominowany w walucie obcej (CHF), został zaciągnięty celem spłaty kredytu mieszkaniowego udzielonego przez Bank (…). na podstawie umowy kredytowej nr (…).

Kredyt mieszkaniowy wzięty był celem sfinansowania nabycia domu jednorodzinnego, położonego w (…).

Nieruchomość była wykorzystywana przez Wnioskodawców w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

(…) 2010 roku Wnioskodawca będący stroną postępowania rozpoczął prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej pod tym adresem (jednakże jedynie w celach korespondencyjnych). W nieruchomości nie była nigdy prowadzona faktyczna działalność gospodarcza (np. produkcyjna, handlowa etc).

Od (…) 2012 roku Wnioskodawca będący stroną postępowania rozpoczął amortyzację nieruchomości w wysokości (…)% (w tej proporcji były odliczane także odsetki od kredytu).

Kredyt został spłacony (…) 2022 roku.

W związku z zakwestionowaniem przez Wnioskodawców ważności Umowy Wnioskodawcy wnieśli pozew. Sprawa o sygnaturze akt (…) toczy się przed sądem Okręgowym w (…).

W związku z negocjacjami dotyczącymi wzajemnych rozliczeń Wnioskodawcy planują zawrzeć z Bankiem ugodę, która reguluje kwestię wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy.

Porozumienie to przewiduje, że:

·   Wnioskodawcy zobowiązują się do wycofania powództwa w sprawie toczącej się przed sądem Okręgowym (...),

·   Bank zobowiązuje się do zwrotu na rzecz Wnioskodawców kwoty (…) PLN oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości (…) PLN, a także kwoty (…) PLN tytułem zwrotu opłaty sądowej od pozwu Wnioskodawców oraz kwoty (…) PLN tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Tym samym ugoda przewiduje, że bank zwróci na rzecz Wnioskodawców niesłusznie wpłaconą do banku kwotę, a w zamian Wnioskodawcy wycofają swoje roszczenia. Bank, zgodnie z treścią proponowanej ugody, uiści ww. kwotę w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym (...).

Uzupełnienie

Czy Bank (…) (dalej: Bank), z którym zawarli Państwo umowę kredytu refinansowanego, jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Odpowiedzieli Państwo: Tak.

Czy Bank (…), z którym zawarli Państwo umowę kredytu mieszkaniowego, jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Odpowiedzieli Państwo: Tak.

Kiedy zawarli Państwo umowę kredytu mieszkaniowego.

Czy zgodnie z ww. umowami kredytowymi (tj. kredytu refinansowanego i mieszkaniowego) odpowiadali Państwo solidarnie za spłatę tych kredytów.

Odpowiedzieli Państwo: Tak.

Jaki cel zaciągnięcia kredytu został wpisany w umowie kredytowej z bankiem, proszę o odpowiedź oddzielnie dla kredytu refinansowanego, jak i mieszkaniowego.

Odpowiedzieli Państwo: Cel zaciągnięcia kredytu mieszkaniowego – nabycie nieruchomości – domu jednorodzinnego położonego w (…).

Cel zaciągnięcia kredytu refinansowego – spłata kredytu mieszkaniowego udzielonego przez Bank (…) na podstawie umowy kredytowej nr (…).

Czy nieruchomość, na którą zostały wydatkowane środki z kredytu mieszkaniowego, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe:

a) jednego gospodarstwa domowego albo

b) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Czy kredyty (zarówno refinansowany, jak i mieszkaniowy) zostały zabezpieczone w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości.

Czy w wyniku zawarcia ugody Bank zwróci Państwu środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Państwa jako kredytobiorców (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu).

Sposób obliczenia wskazanych w odpowiedzi na pkt 12 wezwania kwot.

Odpowiedzieli Państwo: Jest to różnica pomiędzy środkami pieniężnymi wpłaconymi przez Wnioskodawców do Banku, a wartości udostępnionego kredytu.

Czy w ramach ugody z Bankiem nastąpi również „przewalutowanie” zaciągniętego kredytu.

Odpowiedzieli Państwo: W ramach ugody nie nastąpi przewalutowanie zaciągniętego kredytu.

W przypadku „przewalutowania” kredytu:

·   kiedy doszło do ww. przewalutowania, według jakiego kursu nastąpiło wspomniane przewalutowanie oraz na jakim poziomie został ustalony średni kurs według NBP na dzień przewalutowania ww. kredytu,

·   czy w związku z przewalutowaniem kredytu nastąpiła tylko zmiana umowy przez przeliczenie kapitału powstałego do spłaty na inną walutę niż wskazana w umowie na dzień otrzymania kredytu, tj. wyłącznie na zmianie sposobu wykonania zobowiązania,

·   czy przewalutowanie kredytu zostało przeprowadzone w ramach istniejącej umowy kredytowej zawartej z Bankiem w drodze jej zmiany na podstawie aneksu do tej umowy.

Odpowiedzieli Państwo: Nie dotyczy.

·   czy zwrot ten to wynagrodzenie za odstąpienie przez Państwa od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej;

·   czy zwrot ten to zwrot części środków, które wpłacili Państwo do Banku w ramach spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ugody Państwo i Bank uznają za nienależne Bankowi (za nadpłatę kredytu);

·   czy zwrot ten jest odszkodowaniem, jakie wypłaci Państwu Bank (jeśli tak, z tytułu jakiej Państwa szkody) albo zadośćuczynieniem ze strony Banku na Państwa rzecz (jeśli tak, z tytułu jakich Państwa krzywd);

·   innym rodzajem świadczenia – jakim.

Czy suma wpłat dokonanych przez Państwa na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu refinansowego pomniejszona o kwotę, którą otrzymają Państwo z Banku, będzie mniejsza niż kwota uzyskanego przez Państwa kapitału z tytułu umowy kredytu refinansowego.

Odpowiedzieli Państwo: Tak.

Kiedy planują Państwo zawrzeć ugodę z Bankiem w związku z zaciągniętym kredytem refinansowym – proszę wskazać orientacyjnie rok zawarcia ugody.

Odpowiedzieli Państwo: Termin rozprawy wyznaczony został na (…) 2026 roku. Na terminie rozprawy prawdopodobnie zostanie zawarta ugoda sądowa.

Na podstawie jakich przepisów prawa zostanie zawarta przez Państwa wskazana we wniosku ugoda z Bankiem.

Odpowiedzieli Państwo: Ugoda z Bankiem zostanie zawarta na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego.

a)  kapitał kredytu,

b)  odsetki (w tym odsetki skapitalizowane),

c)  inne należności (jakie, z jakich tytułów),

Odpowiedzieli Państwo: Zgodnie z projektem ugody „Każda ze Stron oświadcza, że wykonanie niniejszej Ugody wyczerpuje wszelkie roszczenia Powodów wobec Pozwanego oraz Pozwanego wobec Powodów, jakie mogłyby wynikać z zawarcia i realizacji Umowy kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe”.

Jeżeli w skład ww. kwoty wchodzić będzie kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostaną jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek.

Odpowiedzieli Państwo: Nie dotyczy.

Czy Wnioskodawca, będący stroną postępowania, ujmował koszty dotyczące opisanego kredytu jako koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej; jeśli tak – proszę wskazać, jakie oprócz odsetek od kredytu to były koszty uzyskania przychodu; czy ta nieruchomość była ujęta w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Wnioskodawcę będącego stroną postępowania w ramach działalności gospodarczej; jeśli tak w jakich latach.

Czy korzystali Państwo z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, jeżeli tak to czy kredyt ten dotyczył inwestycji mieszkaniowej, na którą został zaciągnięty kredyt, o którym mowa we wniosku, czy innej inwestycji mieszkaniowej.

Pytania

1. Czy kwota otrzymana przez Wnioskodawców na podstawie Ugody zawartej z Bankiem, będzie stanowiła po stronie Wnioskodawców przychód?

2. Jeśli stanowisko Wnioskodawców w zakresie ww. pytania nr 1 jest nieprawidłowe, to czy kwota otrzymana przez Wnioskodawców na podstawie Ugody zawartej z Bankiem będzie objęta zaniechaniem poboru podatku, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (Dz. U. 2024 poz. 102 t.j. z późn. zm.) w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawców – w odniesieniu do pytania nr 1 – kwota otrzymana od Banku na podstawie Ugody nie powinna być opodatkowana podatkiem PIT, ponieważ stanowi zwrot środków, które Wnioskodawcy wcześniej wpłacili Bankowi w trakcie trwania Umowy.

Wnioskodawcy nie uzyskują zatem nowego przysporzenia majątkowego, lecz odzyskują wpłacone wcześniej środki.

W związku z tym, że zwrot ten nie prowadzi do wzrostu wartości majątku, nie powinien być traktowany jako przychód w rozumieniu ustawy o PIT.

Zdaniem Wnioskodawców – w odniesieniu do pytania nr 2 – kwota zwrotu spełnia warunki uznania jej za kwotę umorzenia, o której mowa w § 1 ust. 1. lit. 1 Rozporządzenia.

Uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do pytania nr 1

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT”), opodatkowaniu podlega jedynie taki przychód, który prowadzi do realnego przysporzenia majątkowego podatnika.

W przypadku zwrotu kapitału, który uprzednio został wpłacony przez Wnioskodawców na mocy umowy kredytowej – zdaniem Wnioskodawców – nie możemy mówić o uzyskaniu nowego dochodu. Środki te mają charakter zwrotu wpłat dokonanych wcześniej, co wyklucza je z kategorii przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.

Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

                        1) dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

                        2) dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy – Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Art. 11 ust. 1 ustawy o PIT precyzuje, że opodatkowaniu podlegają jedynie te przychody, które skutkują rzeczywistym wzrostem majątku podatnika. Zgodnie z wykładnią przepisów, opodatkowaniu podlega wyłącznie realne przysporzenie, które zwiększa wartość majątku podatnika i prowadzi do uzyskania przez niego korzyści. W sytuacji, gdy dochodzi do unieważnienia umowy, zwrot środków nie jest przysporzeniem majątkowym, lecz jedynie restytucją – przywróceniem stanu majątkowego sprzed dokonania czynności prawnej. Z tego względu, uzyskane przez Wnioskodawców środki, które zostały wpłacone bankowi, nie powinny być, zdaniem Wnioskodawców, traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Wnioskodawcy podkreślają, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej jest obojętne podatkowo.

W ocenie Wnioskodawców, o uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do pytania nr 2

Zdaniem Wnioskodawców zwracana przez Bank kwota stanowić będzie umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego na realizację inwestycji mieszkaniowej Wnioskodawców i tym samym mieści się, zdaniem Wnioskodawców, w dyspozycji przepisów rozporządzenia.

Jednocześnie, w ocenie Wnioskodawców, spełnione są także pozostałe przesłanki zaniechania poboru podatku określone w Rozporządzeniu.

Kredyt został zaciągnięty celem refinansowania kredytu przeznaczonego na nabycie domu mieszkalnego na działce budowlanej znajdującej się w Polsce, który spełniał własne cele mieszkaniowe Wnioskodawców, nie był nabyty w związku z działalnością gospodarczą, czy zawodową Wnioskodawców – czyli kredyt został przeznaczony na inwestycję, której celem jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Interpretacja organów podatkowych i orzecznictwo

W interpretacji indywidualnej z dnia 6 marca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.37.2024.2.MKA) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że zwrot środków pieniężnych wynikający z zawartej ugody, które wcześniej zostały przekazane na spłatę części rat kredytu hipotecznego, nie stanowi przyrostu majątku. Wynika to z faktu, że zwrot jest ekwiwalentem poniesionych wcześniej wydatków. W związku z tym wypłata tego zwrotu jest neutralna podatkowo na gruncie PIT.

Ponadto w interpretacji indywidualnej z dnia 8 sierpnia 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.570. 2024.3.DJ) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, kwota wypłacana w związku z ugodą zawieraną z bankiem jest neutralna podatkowo, ponieważ stanowi zwrot środków pieniężnych wpłaconych na rzecz banku na poczet kapitału oraz odsetek, spłacając raty kapitału. Organ podkreśla, że otrzymanie środków będących ekwiwalentem wydatków wcześniej poniesionych z własnych środków nie powoduje przyrostu w majątku i tym samym nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniem PIT.

Podobnie, w interpretacji indywidualnej z dnia 30 lipca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.535. 2024.3.DJ) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że zwrot przez bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty kredytu mieszkaniowego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. W interpretacji tej podkreślono, że zwrot środków przez bank w wyniku unieważnienia umowy kredytowej ma charakter restytucyjny i nie prowadzi do powstania przychodu podatkowego.

Mając na względzie powyższe, należy uznać stanowisko Wnioskodawców za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest:

-   nieprawidłowe – w kwestii dotyczącej braku powstania przychodu w związku ze zwrotem przez bank kwoty w części odpowiadającej odsetkom, które Zainteresowany zaliczył do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,

-   prawidłowe – w kwestii dotyczącej braku powstania przychodu w związku ze zwrotem przez bank Zainteresowanym kwoty w pozostałej części,

-   nieprawidłowe – w kwestii dotyczącej zastosowania zaniechania poboru podatku w odniesieniu do przychodu Zainteresowanego.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Z opisu sprawy wynika, że zawarli Państwo z Bankiem umowę kredytu refinansowanego. Kredyt ten został zaciągnięty celem spłaty wcześniejszego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na sfinansowanie nabycia domu jednorodzinnego. Nieruchomość była wykorzystywana przez Państwa w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Jednocześnie (…) 2010 roku Zainteresowany rozpoczął prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej pod tym adresem (jednakże jedynie w celach korespondencyjnych). Od (…) 2012 roku Zainteresowany rozpoczął amortyzację nieruchomości w wysokości (…)% (w tej proporcji były odliczane także odsetki od kredytu). Kredyt został spłacony (…) 2022 roku. W związku z zakwestionowaniem przez Państwa ważności Umowy wnieśli Państwo pozew. Sprawa toczy się przed sądem okręgowym. W związku z negocjacjami dotyczącymi wzajemnych rozliczeń planują Państwo zawrzeć z Bankiem ugodę sądową regulującą kwestię wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy. Porozumienie to przewiduje, że:

·   zobowiązują się Państwo do wycofania powództwa w sprawie toczącej się przed sądem okręgowym,

·   Bank zobowiązuje się do zwrotu na Państwa rzecz kwoty (…) PLN oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości (…) PLN, a także kwoty (…) PLN tytułem zwrotu opłaty sądowej od Państwa pozwu oraz kwoty (…) PLN tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy – Prawo bankowe:

Z opisu sprawy wynika, że zwrócone Państwu środki na skutek zawartej ugody z Bankiem będą stanowić zwrot środków, który wpłacili Państwo do banku (raty kapitałowo-odsetkowe), a które w wyniku ugody uznane będą za nienależne Bankowi.

Co do zasady więc otrzymanie tych środków nie powoduje powstania przychodu podatkowego.

Jednak w Państwa sprawie należy zwrócić uwagę, że Zainteresowany rozpoczął prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej pod adresem domu, na zakup którego został zaciągnięty kredyt. Wskazali Państwo, że adres domu wykorzystywany był jedynie w celach korespondencyjnych, jednocześnie jednak od (…) 2012 roku Zainteresowany rozpoczął amortyzację nieruchomości w wysokości (…)% i w tej proporcji były odliczane także odsetki od kredytu. Zainteresowany ujmował bowiem w kosztach działalności odsetki od kredytu oraz amortyzował nieruchomość od (…) 2012 roku w wysokości (…)%. Nieruchomość była ujęta w ewidencji środków trwałych w proporcji (…)% w latach 2012-2021.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podstawie powyższego można wyprowadzić zasadę, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika. Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane, podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów.

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 22 ust. 7c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

- wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów przy określaniu dochodu z odpłatnego zbycia rzeczy określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, oraz gdy odpłatne zbycie rzeczy i praw jest przedmiotem działalności gospodarczej, a także w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, bez względu na czas ich poniesienia.

Powołany przepis wyklucza możliwość uznania wydatków na nabycie środka trwałego za koszty uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, przesuwając moment potrącalności tego rodzaju kosztów do odpłatnego zbycia tych składników majątku. Wprowadzając to unormowanie, ustawodawca miał na względzie, że wydatki na wytworzenie wyżej wskazanych trwałych składników majątku służących podmiotowi dla celów prowadzonej działalności nie są związane z przychodami uzyskiwanymi w okresie wytworzenia tego składnika majątku.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 33 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 pkt 45 ww. ustawy:

W zakres postanowień powyższego artykułu wchodzą wszelkie dotacje, subwencje, dopłaty, otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środków trwałych. Fakt otrzymania zwrotu poniesionych wydatków powoduje, że część odpisów amortyzacyjnych nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przytoczonego przepisu wynika, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych od tej ich części, która m.in. została podatnikowi w jakiejkolwiek formie zwrócona. Oznacza to, że otrzymane środki pieniężne stanowiące zwrot podatnikowi poniesionych wydatków na nabycie środka trwałego wchodzą w zakres powołanego art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy.

Odsetki od kredytu naliczone i zapłacone do dnia oddania nieruchomości do używania mogą zwiększyć wartość początkową środka trwałego.

W takim przypadku otrzymanie zwrotu części odsetek od kredytu, która odpowiada kwocie, uwzględnionej w wartości początkowej środka trwałego pozostaje bez wpływu na jego wartość początkową oraz na wysokość odpisów amortyzacyjnych, które to wielkości określone są w momencie przyjęcia środka trwałego do używania i wpisania go do ewidencji środków trwałych. Odpisy amortyzacyjne dokonane przed otrzymaniem zwrotu stanowią – zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w całości koszt uzyskania przychodów.

Otrzymanie zwrotu skutkuje natomiast wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów tej części odpisów amortyzacyjnych, która odpowiada wartości otrzymanego zwrotu i o tę wielkość należy zmniejszyć koszty uzyskania przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymano zwrot.

Dodatkowo, jeśli zwrot poniesionych wydatków w postaci odsetek od kredytu dotyczy kosztów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki (odsetki od kredytu uwzględnione w wartości początkowej nieruchomości), na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią dla Państwa przychodu podatkowego.

We wniosku wskazali Państwo, że zapłacone odsetki od kredytu w proporcji (…)% Zainteresowany zaliczał do kosztów uzyskania przychodów.

Mając zatem na uwadze treść art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrócone na podstawie Ugody odsetki od kredytu, które Zainteresowany zaliczał do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej, będą stanowiły dla Zainteresowanego przychód tej działalności w momencie ich otrzymania.

W konsekwencji środki zwrócone Państwu przez Bank na podstawie ugody, w części odpowiadającej odsetkom, które Zainteresowany zaliczył do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będą stanowić dla Zainteresowanego przychód z działalności gospodarczej.

Jednocześnie w odniesieniu do tej kwoty nie będzie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie bowiem z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Z powyższego wynika, że zaniechanie poboru podatku dotyczy kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego oraz otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Zaniechanie to nie dotyczy natomiast otrzymanej na podstawie ugody z bankiem kwoty niesłusznie wpłaconej do banku.

Zatem w opisanej sprawie nie będzie miało zastosowania zaniechanie poboru podatku na podstawie powołanego rozporządzenia Ministra Finansów.

Podsumowanie: kwota otrzymana przez Państwa na podstawie Ugody zawartej z Bankiem, w części przypadającej odsetkom, które Zainteresowany zaliczył do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie stanowić przychód z działalności gospodarczej Zainteresowanego.

Pozostała kwota nie będzie stanowiła dla Państwa przychodu.

Jednocześnie w odniesieniu do ustalonego przychodu z działalności gospodarczej nie będzie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Ponadto, z uwagi na brak powstania przychodu po stronie Zainteresowanej, odpowiedź na pytanie dotyczące możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku jest bezzasadna.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tę interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan (…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.