Interpretacja 0112-KDIL2-2.4011.979.2025.3.AG

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

W dniu 17 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 17 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 22 stycznia 2026 r. (wpływ 22 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) (dalej: „Wnioskodawca”) jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą pod numerem NIP (…). Prowadzona przez Wnioskodawcę działalność gospodarcza obejmuje m.in. obrót i zarządzanie nieruchomościami oraz roboty budowlane i jest sklasyfikowana zgodnie z poniższymi kodami PKD:

·      68.20.Z – Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,

·      43.35.Z – Wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych,

·      55.90.Z – Pozostałe zakwaterowanie,

·      68.11.Z – Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek,

·      77.32.Z – Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia (…) 1998 r. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od (…) 1991 r. Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychody z prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej są opodatkowane podatkiem liniowym. Wnioskodawca prowadzi dokumentację podatkową w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w formie podatkowej książki przychodów i rozchodów.

W dniu (…) 2018 r. Wnioskodawca zawarł akt notarialny (…), na mocy którego doszło do przeniesienia własności nieruchomości, tj. (dalej: „Nieruchomość”) na rzecz nabywcy – osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą pod numerem NIP (…). Nabywca również jest czynnym podatnikiem VAT od dnia (…) 2006 r. Wskazana we wniosku nieruchomość została sprzedana w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Umowa sprzedaży wskazanej we wniosku nieruchomości została podpisana z Wnioskodawcą jako osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.

Przed podpisaniem aktu notarialnego, w dniu (…) 2018 r., Wnioskodawca i Nabywca (dalej: „Strony”) zawarli porozumienie określające szczegóły przyszłej transakcji. Zarówno w porozumieniu z (…) 2018 r., jak i w akcie notarialnym z (…) 2018 r. wskazano, że uzgodniona cena wynosi (…) zł netto. Zapłata tej kwoty została rozłożona na 10 rocznych rat w następujący sposób:

·      pierwsza rata w wysokości (…) zł netto płatna w terminie do 30 dni od dnia podpisania umowy sprzedaży Nieruchomości (za lokal),

·      dziewięć kolejnych rat płatnych w wysokości (…) zł netto każda, płatna w terminie do (…) każdego roku, poczynając od roku 2018, ostatnia rata płatna do dnia (…) 2026 r.

Faktycznie otrzymane spłaty, które otrzymał Wnioskodawca z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości, przedstawia poniższa tabela. Kwoty spłat zostały przedstawione w podziale na kwotę raty oraz kwotę waloryzacji.

rok Należność brutto Kwota raty Kwota waloryzacji

2018 (…)

2019 (…)

2020 (…)

2021 (…)

2022 (…)

2023 (…)

2024 (…)

Rata za rok 2018 r.: kwota raty zapłacona w roku 2018, w ilości rat: 1

Rata za rok 2019 r.: kwota raty wraz z waloryzacją zapłacona w roku 2019, w ilości rat: 1

Rata za rok 2020 r.: kwota raty wraz z waloryzacją zapłacona przelewem w roku 2021 – kwota została ściągnięta przez komornika.

Rata za rok 2021 r.: kwota raty wraz z waloryzacją zapłacona przelewem w roku 2021 – kwota została ściągnięta przez komornika.

Rata za rok 2022 r.: kwota raty wraz z waloryzacją zapłacona w okresie styczeń-grudzień 2022 r. w ilości rat: 6

Rata za rok 2023 r.: kwota raty wraz z waloryzacją zapłacona w okresie styczeń-grudzień 2023 r. w ilości rat: 9

Rata za rok 2024 r.: kwota raty wraz z waloryzacją zapłacona w okresie styczeń-grudzień 2024 r. w ilości rat: 8

Dodatkowo Strony uzgodniły i zawarły zapis (zarówno w porozumieniu, jak i w akcie notarialnym dotyczący odroczonych rat, tj.: „Kwoty rat wymienionych w § 3 pkt 1 będą podlegały waloryzacji o sumę średniorocznych wskaźników inflacji poszczególnych lat podanych przez GUS”.

Celem tego mechanizmu waloryzacyjnego jest zachowanie realnej wartości świadczenia rozłożonego w czasie, a nie uzyskanie dodatkowego wynagrodzenia.

Po zawarciu aktu notarialnego Wnioskodawca wystawił dwie faktury VAT dokumentujące sprzedaż, tj.:

1)  faktura nr (…) z dnia (…) 2018 r. na kwotę (…) zł netto,

2)  faktura nr (…) z dnia (…) 2018 r. na kwotę (…) zł netto.

Do powyższych kwot doliczono podatek VAT w stawce 23%. Obie faktury łącznie dokumentują całą cenę netto (…) zł ustaloną w akcie notarialnym. Całość należności w wysokości (…) zł netto została wykazana jako przychód podatkowy, jak również objęta rozliczeniem VAT jako jednorazowe świadczenie w dacie przeniesienia własności (tj. …).

Wnioskodawca otrzymuje zapłatę za nieruchomość zgodnie z ustalonym harmonogramem. Każda zapłacona rata obejmuje część nominalną oraz waloryzacyjną (obliczoną według wskaźników inflacji GUS). Wnioskodawca nie wystawia odrębnych faktur na część waloryzacyjną, przyjmując, że nie powoduje ona powstania dodatkowego przychodu podatkowego ani dodatkowego obowiązku podatkowego w podatku VAT, lecz stanowi jedynie mechanizm zachowania realnej wartości wcześniej określonego świadczenia.

Pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych

Czy waloryzacja rat należnych z tytułu sprzedaży wskazanej w stanie faktycznym nieruchomości stanowi nowy przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też powinna być traktowana jako element utrzymujący realną wartość ceny ustalonej w dniu zawarcia umowy, bez powstawania nowego przysporzenia i bez obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy – kwoty otrzymywane w kolejnych latach tytułem waloryzacji rat, przewidzianej w umowie sprzedaży nieruchomości, nie stanowią „przychodu podatkowego” w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT, ponieważ nie prowadzą do definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz wyłącznie do zachowania realnej wartości wcześniej ustalonego świadczenia.

Waloryzacja rat płatnych w kolejnych latach stanowi wyłącznie mechanizm utrzymania wartości ekonomicznej świadczenia, a nie dodatkowe świadczenie na jego rzecz. Kwoty te nie powiększają majątku Wnioskodawcy ponad pierwotnie ustaloną cenę sprzedaży, lecz jedynie kompensują spadek siły nabywczej pieniądza.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163,ze zm.): Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zgodnie z art. 14 ust. 1c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz.163, ze zm.): Za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h-1j i 1n-1p, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień: 1) wystawienia faktury albo 2) uregulowania należności.

W opisanym stanie faktycznym wskazano, że cena sprzedaży nieruchomości została określona w akcie notarialnym na poziomie (…) zł netto. Całość tej kwoty została zafakturowana przez Wnioskodawcę w dniu zawarcia umowy sprzedaży, tj. (…) 2018 r., w postaci dwóch faktur VAT, które łącznie obejmowały pełną wartość ceny netto. Cena nie została oznaczona jako zmienna, a mechanizm waloryzacyjny został określony wyłącznie jako środek urealniający wartość zapłaty w czasie, bez zmiany pierwotnej ceny sprzedaży wskazanej w zawartym akcie notarialnym i potwierdzonej wystawionymi fakturami. Wnioskodawca rozpoznał przychód podatkowy w całości w roku 2018, zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy o PIT, które stanowią, że przychód powstaje nie później niż w dniu wystawienia faktury, otrzymania należności lub dokonania dostawy towaru. W opisanym stanie faktycznym datą powstania przychodu jest data dokonania przeniesienia prawa własności nieruchomości, tj. (…) 2018 r.

Klauzula waloryzacyjna, odwołująca się do średniorocznych wskaźników inflacji GUS, została uzgodniona z góry jako integralna część warunków sprzedaży. Jej funkcją nie jest zwiększenie ceny ani uzyskanie dodatkowego świadczenia, lecz wyłącznie urealnienie wartości rat w związku z odroczeniem zapłaty na 10 lat. Waloryzacja ta ma charakter kompensacyjny i neutralny podatkowo – nie tworzy nowego przychodu ani nowej podstawy opodatkowania VAT. W konsekwencji, waloryzacja nie prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy, a jedynie zabezpiecza zachowanie realnej wartości wcześniej należnej ceny. Tym samym nie występuje nowy przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o PIT w latach późniejszych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. „Należność” wynika ze stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Ponieważ wierzytelność to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia.

Zgodnie z art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 14 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast w myśl art. 14 ust. 1i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 14 ust. 1m ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 14 ust. 1n ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z art. 14 ust. 1o ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć „błędu rachunkowego” i „oczywistej omyłki”. Pojęcia te zatem należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem potocznym. Zatem za „błąd rachunkowy” należy uznać sytuację, gdy przychód został niewłaściwie ujęty ze względu na błąd w toku wykonywania obliczeń; może to dotyczyć zarówno okoliczności leżących po stronie wystawcy faktury, czy innego dokumentu księgowego (np. błędne podanie wartości należności), jak i po stronie odbiorcy takiego dokumentu (np. wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry).

Natomiast zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wersja internetowa www.sip.pwn.pl) przez „omyłkę” należy rozumieć „spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”. W konsekwencji, za „inną oczywistą omyłkę” należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie błędem rachunkowym. „Omyłka” będzie wiązać się również z błędem polegającym albo na nieprawidłowym wystawieniu albo nieprawidłowym ujęciu dowodu księgowego. Okoliczność taka musi mieć zatem charakter „pierwotny”. Co więcej, „omyłka” musi być „oczywista”.

Oznacza to, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru przyczyn korekty, korekta dokonywana winna być w okresie otrzymania faktury korygującej (bądź innego dokumentu potwierdzającego stosowną korektę).

Stosownie do art. 14 ust. 1o pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą m.in. w zakresie obrotu i zarządzania nieruchomościami oraz robotami budowlanymi, która opodatkowana jest podatkiem liniowym. W dniu (…) 2018 r. zawarł Pan akt notarialny, na mocy którego doszło do przeniesienia własności nieruchomości (dalej: Nieruchomość) na rzecz nabywcy. Wskazana we wniosku nieruchomość została sprzedana w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Po zawarciu aktu notarialnego wystawił Pan dwie faktury VAT dokumentujące sprzedaż. Obie faktury łącznie dokumentują całą cenę netto ustaloną w akcie notarialnym. Całość należności w wysokości netto została wykazana przez Pana jako przychód podatkowy. Zgodnie z zawartym porozumieniem między Panem a nabywcą, a także z aktem notarialnym zapłata kwoty za Nieruchomość została rozłożona na 10 rocznych rat. Kwoty rat podlegają waloryzacji o sumę średniorocznych wskaźników inflacji poszczególnych lat podanych przez GUS. Celem tego mechanizmu waloryzacyjnego jest zachowanie realnej wartości świadczenia rozłożonego w czasie. Każda zapłacona rata obejmuje część nominalną oraz waloryzacyjną (obliczoną według wskaźników inflacji GUS). Nie wystawił Pan odrębnych faktur na część waloryzacyjną.

Pana wątpliwość dotyczy kwestii, czy waloryzacja rat należnych z tytułu sprzedaży Nieruchomości stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z powołanych przepisów wynika, że co do zasady wszelkie przysporzenia majątkowe uzyskane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowią przychód z tej działalności, chyba że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zalicza określony przychód do innego źródła niż pozarolnicza działalność gospodarcza.

Na podstawie Pana sprawy wskazuję, że sprzedaż Nieruchomości spowodowała obowiązek wykazania przychodów należnych z tego tytułu w dniu wystawienia przez Pana faktur. W sytuacji, gdy po wystawieniu tych faktur nastąpiło opisane przez Pana zdarzenie, tj. waloryzacja, które powoduje wzrost ceny sprzedaży, to mamy do czynienia z korektą przychodów podatkowych in plus. Skoro korekta ta nie stanowi błędu rachunkowego ani oczywistej omyłki, przychody podatkowe należy zwiększyć o kwotę waloryzacji w dacie wystawienia dokumentu potwierdzającego tę korektę, np. w dacie wystawienia faktury korygującej. W taki sposób powinien Pan postępować w każdym roku, w którym ta waloryzacja się należy zgodnie z aktem notarialnym i porozumieniem.

Zatem otrzymanie przez Pana zwaloryzowanej kwoty zapłaty za sprzedaną Nieruchomość niewątpliwie stanowi dla Pana przysporzenie majątkowe zwiększające przychody z działalności gospodarczej.

Podsumowanie: waloryzacja rat należnych z tytułu sprzedaży Nieruchomości jako korekta in plus zwiększa Pana przychody podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług podlega odrębnemu rozstrzygnięciu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.