Zwolnienie od podatku VAT zamiany działki nr A na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zwolnienie od podatku VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 3RL, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, opodatkowanie podatkiem VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 2KK.
Podatnik, będący czynnym podatnikiem VAT, planuje w 2026 roku dokonać zamiany niezabudowanych działek leśnych (A i B) w formie umowy notarialnej, zgodnie z przepisami ustawy o lasach. Działki są sklasyfikowane jako lasy, ale zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działka A ma przeznaczenie wyłącznie leśne, a działka B częściowo leśne…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
· zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr A na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone nr 1) – jest nieprawidłowe;
· zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 3RL, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone nr 2) – jest nieprawidłowe;
· opodatkowania podatkiem VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 2KK (pytanie oznaczone nr 2) – jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:
· zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr A na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone nr 1);
· zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 3RL, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone nr 2);
· opodatkowania podatkiem VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 2KK (pytanie oznaczone nr 2).
Uzupełnili go Państwo pismem z 11 marca 2026 r. (wpływ 11 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(...), będące zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, zamierza dokonać zamiany nieruchomości w ramach art. 38e ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 1991 r. Nr 101 poz. 444 ze zm.).
Planowana czynność ma formę umowy zamiany, o której mowa w art. 603 Kodeksu cywilnego. Planowana zamiana, będzie ekwiwalentna wartościowo z dopłatą po stronie osoby fizycznej w wysokości 274 zł. Strony umowy zamiany uznają wartość nieruchomości zgodnie z operatem szacunkowym. Działki przekazywane przez (...) w ramach zamiany:
· B o pow. (…) ha obr. (…);
· A o pow. (…) ha obr. (…).
Powyższe działki są niezabudowane i nie znajdują się na nich jakiekolwiek budowle, urządzenia, czy infrastruktura. Działki są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków pod symbolem „Ls” czyli lasy. Dla wszystkich działek obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej: MPZP).
Jeżeli chodzi o przeznaczenie każdej działki zgodnie z MPZP:
1. Działka A – 3RL – lasy (100%).
2. Działka B 3RL – lasy (około 88%) oraz 2KK – teren komunikacji kolejowej i szynowej (około 12%).
Opis planistyczny 2KK – na terenach komunikacji kolejowej i szynowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1KK, 2KK ustala się:
(...)
Opis planistyczny 3RL – lasy o ustaleniach:
(...)
(...) nie występowało o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Sporządzony operat zawiera sformułowanie, iż wartość nieruchomości nie obejmuje podatku VAT.
W zamian, (...) otrzyma następujące działki:
· (…) o pow. (…) ha, obr. (…),
· (…) o pow. (…) ha, obr. (…),
· (…) o pow. (…) ha, obr. (…).
Transakcja zamiany jest planowana na rok 2026 po uzyskaniu zgody od (…). Przeniesienie własności nastąpi w jednej umowie notarialnej.
W piśmie z 11 marca 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy odpowiadając na poniższe pytania:
1. W ramach jakich czynności nabyli Państwo działki nr A oraz B, o których mowa we wniosku, tj. czy w ramach czynności:
− opodatkowanych podatkiem od towarów i usług;
− zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług;
− niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Odpowiedź: Działki nr A oraz B zostały nabyte w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu. (...) jest zarządcą działek, które formalnie są własnością Skarbu Państwa. Zarządcą i sprzedającym (podatnikiem VAT) jest (...).
2. Czy transakcje nabycia przez Państwa działek, zostały udokumentowane fakturami wystawionymi na Państwa rzecz z wykazanym podatkiem VAT?
Odpowiedź: Nabycie działek nr A oraz B nie było udokumentowane fakturami VAT.
3. Czy w związku z nabyciem ww. działek przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.
Odpowiedź: (...) nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ponieważ transakcja nabycia działek nr A oraz B nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
4. Do jakich czynności wykorzystywali/wykorzystują Państwo wskazane we wniosku działki, tj. do czynności opodatkowanych VAT, zwolnionych od podatku czy też niepodlegających opodatkowaniu?
Odpowiedź: Działki nr A oraz B były częściowo zalesione i prowadzone były prace pielęgnacyjne. Sporadycznie było pozyskiwane drewno, które było przedmiotem sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT.
5. Czy działki będące przedmiotem zamiany były/są/będą przez cały okres ich posiadania (tj. od momentu ich nabycia do dnia zamiany) wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do działalności zwolnionej od podatku VAT? Jeżeli tak, to do jakiej działalności zwolnionej Państwo je wykorzystywali (należy podać podstawę prawną zwolnienia)?
Odpowiedzi na powyższe pytania nr 1-5 proszę udzielić odrębnie dla każdej działki objętej zakresem wniosku.
Odpowiedź: Działki nr A oraz B nie były wykorzystywane do działalności zwolnionej z podatku VAT.
6. W odniesieniu do działki nr A i przeznaczenia działki, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o symbolu 3RL – lasy (100%), proszę wskazać:
- czy dla tego symbolu, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wyznaczono przeznaczenie podstawowe i przeznaczenie uzupełniające? Jeżeli tak, to proszę szczegółowo wskazać, jakie?
- czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego wg planu jako 3RL – lasy (100%) – został ustalony zakaz zabudowy, czy jednak w planie zagospodarowania przestrzennego w przeznaczeniu podstawowym i/lub uzupełniającym została przewidziana możliwość zabudowy i plan dopuszcza możliwość zabudowy tego terenu budynkami/budowlami/obiektami małej architektury? Jeżeli tak, to należy dokładnie wskazać, jaka zabudowa jest możliwa.
Odpowiedź: Jeżeli chodzi o działkę nr A to dla symbolu 3RL – lasy, brak jest przeznaczenia uzupełniającego. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – zakazuje się lokalizowania wszelkich budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną).
7. W odniesieniu do działki nr B i przeznaczenia działki, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o symbolu 3RL – lasy (88%) oraz 2KK teren komunikacji kolejowej i szynowej (około 12%), proszę wskazać:
- czy dla symbolu 3RL – lasy (88%), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wyznaczono przeznaczenie podstawowe i przeznaczenie uzupełniające? Jeżeli tak, to proszę szczegółowo wskazać, jakie?
- czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego wg planu jako 3RL – lasy (88%) oraz 2KK teren komunikacji kolejowej i szynowej (około 12%) – została przewidziana możliwość zabudowy i plan dopuszcza możliwość zabudowy tego terenu budynkami/budowlami/obiektami małej architektury? Jeżeli tak, to należy dokładnie wskazać, jaka zabudowa jest możliwa i w której części działki;
- proszę wskazać, czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostały wyznaczone linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, tj. teren o symbolu 3RL – lasy (88%) oraz 2KK teren komunikacji kolejowej i szynowej (około 12%)?
Odpowiedź: Jeżeli chodzi o działkę nr B to dla symbolu 3RL – lasy, brak jest przeznaczenia uzupełniającego. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – na terenie 3RL – zakazuje się lokalizowania wszelkich budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną). Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – na terenie 2KK:
(...)
W MPZP zostały wyznaczone linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu.
Pytania (pytanie nr 2 ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z 11 marca 2026 r.)
1) Czy zamiana działki nr A, korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.)?
2) Czy zamiana działki nr B, korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.) w części dotyczącej funkcji 3RL, natomiast, w części 2KK jest opodatkowana podatkiem VAT?
Państwa stanowisko w sprawie (do pytania nr 2 ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu z 11 marca 2026 r.)
1) Państwa zdaniem, niezabudowana działka leśna nr A, nieprzeznaczona pod zabudowę, korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zatem transakcja zamiany działki nr A, korzysta ze zwolnienia VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie pytania nr 1
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, dostawa terenów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane podlega zwolnieniu od podatku VAT. Powyższe oznacza, że ustalając sposób opodatkowania dostawy gruntu niezabudowanego należy ocenić, czy stanowi on, tzw. teren budowlany.
Definicję terenu budowlanego określa art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, terenem budowlanym są grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy (...), uchwalonym przez Radę Gminy (...) uchwałą Nr (…), ogłoszonymi w (…) – dz. nr ewid. A położona w obrębie ewidencyjnym (…) znajduje się w terenach oznaczonych symbolem 3RL – lasy.
Ustalenia planu:
RL – lasy – o ustaleniach:
(...)
Z MPZP wynika, iż działka nie jest przeznaczona pod zabudowę. Symbol planu to las, a więc to teren niebudowlany. Samo dopuszczenie zabudowy obiektów gospodarki leśnej nie tworzy funkcji budowlanej. Skoro symbol działki to „Ls”, czyli las, to powoduje, iż nie jest to teren budowlany w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Las jest bez funkcji mieszkaniowej, usługowej czy produkcyjnej. MPZP nie przeznacza tego terenu pod zabudowę, tylko pod gospodarkę leśną i funkcje ochronne. Zgodnie z MPZP zabudowa jest co do zasady wyłączona.
Skoro nie jest to grunt budowlany to zamiana tego gruntu, traktowana na podstawie ustawy o VAT jako dostawa, jest zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
Podobne interpretacje na ten temat pojawiały się w 2025 roku:
· „Dostawa działek niezabudowanych przeznaczonych na «lasy i zadrzewienia», jest zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9” – 0114-KDIP1-1.4012.156.2025.2.MZ.
· „Dostawa działki przeznaczonej na teren leśny (...) podlega zwolnieniu od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9” – 0111-KDIB3-2.4012.99.2025.2.DK.
2) Państwa zdaniem, niezabudowana działka leśna nr B, częściowo nieprzeznaczona pod zabudowę (3RL), a częściowo przeznaczona pod zabudowę (2KK), związaną z infrastrukturą kolejową, częściowo korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT w części 3RL, a częściowo nie korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zatem transakcja zamiany działki nr B, częściowo będzie zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, a częściowo będzie opodatkowana podatkiem VAT”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
· nieprawidłowe – w zakresie zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr A na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone nr 1);
· nieprawidłowe – w zakresie zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 3RL, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone nr 2);
· prawidłowe – w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 2KK (pytanie oznaczone nr 2).
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży − rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym, jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
W świetle powyższego, grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Zauważyć należy, że z przywołanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy regulacji nie wynika, że odpłatność za czynność dostawy towarów lub świadczenia usług powinna mieć postać pieniężną.
Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (towar lub usługa otrzymana jako zapłata), albo mieszaną – zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa. Zatem dla uznania czynności za odpłatną, musi zaistnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego, stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.
W myśl powyższych regulacji prawnych należy uznać, że zamiana towarów, co do zasady jest czynnością objętą zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ w jej wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.
W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.
Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy.
Zgodnie z art. 604 Kodeksu cywilnego:
Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.
Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.
W myśl art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Zatem umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną. Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów. W konsekwencji, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nie każda jednak czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W analizowanej sprawie, gdy przeniosą Państwo prawo do rozporządzania gruntami jak właściciel dokonają Państwo dostawy towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy.
Zatem, planowana przez Państwa transakcja zamiany działek, w świetle ustawy będzie traktowana jako odpłatna dostawa towarów, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.
Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W art. 43 ust. 1 ustawy, dla dostawy nieruchomości niezabudowanych (pkt 9 przepisu) oraz nieruchomości stanowiących budynki, budowle lub ich części (pkt 10 i pkt 10a) spełniających określone w tych przepisach warunki, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT. Zwolnienie od podatku dla sprzedaży towarów jest również możliwe w oparciu o normę art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem, ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.
Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.):
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W planie miejscowym, określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o rożnym przeznaczeniu lub różnych zasadach gospodarowania.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
W związku z powyższym, ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.
Przy czym, w sytuacji gdy w planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla danej działki wyznaczono linie rozgraniczające miejsce zabudowy, to teren taki tylko w tej części, w której przeznaczony jest pod zabudowę będzie uznany za teren budowlany, pozostała część działki będzie uznana za teren inny niż budowlany.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Z powołanego przepisu wynika, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
§ towary muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
§ brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” lub „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).
W myśl art. 3 pkt 2, 3, 3a, 4 i 9 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
2) budynku – należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
3) budowli − należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;
3a) obiekcie liniowym − należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego,
4) obiekcie małej architektury − należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;
9) urządzeniach budowlanych − należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i zamierzają Państwo dokonać zamiany nieruchomości w ramach art. 38e ustawy o lasach.
Planowana czynność ma formę umowy zamiany, o której mowa w art. 603 Kodeksu cywilnego. Strony umowy zamiany uznają wartość nieruchomości, zgodnie z operatem szacunkowym.
Działki przekazywane przez Państwa w ramach zamiany:
· B o pow. (…) ha obr. (…), Gmina (...);
· A o pow. (…) ha obr. (…), Gmina (...).
Powyższe działki są niezabudowane i nie znajdują się na nich jakiekolwiek budowle, urządzenia, czy infrastruktura. Działki są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków pod symbolem „Ls” czyli lasy. Dla wszystkich działek obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Jeżeli chodzi o przeznaczenie każdej działki zgodnie z MPZP:
1. Działka A – 3RL – lasy (100%).
2. Działka B 3RL – lasy (około 88%) oraz 2KK – teren komunikacji kolejowej i szynowej (około 12%).
Opis planistyczny 2KK – na terenach komunikacji kolejowej i szynowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1KK, 2KK ustala się:
(...)
Opis planistyczny 3RL – lasy o ustaleniach:
(...)
Działki nr A oraz B zostały nabyte w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Nabycie działek nr A oraz B nie było udokumentowane fakturami VAT.
Nie przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ponieważ transakcja nabycia działek nr A oraz B nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
Działki nr A oraz B nie były wykorzystywane do działalności zwolnionej z podatku VAT.
Dla działki nr A, dla symbolu 3RL – lasy, brak jest przeznaczenia uzupełniającego. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – zakazuje się lokalizowania wszelkich budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną).
W MPZP zostały wyznaczone linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii:
· czy zamiana działki nr A, korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, oraz
· czy zamiana działki nr B, korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, w części dotyczącej funkcji 3RL, natomiast w części 2KK jest opodatkowana podatkiem VAT.
W tym miejscu wskazać także należy na art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 567):
Lasem w rozumieniu ustawy jest grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Z opisu sprawy wynika, że dla niezabudowanej działki nr A obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka ta oznaczona jest symbolem 3RL – 100% lasy. Jednak, jak wskazali Państwo w uzupełnieniu, dla ww. działki zakazuje się lokalizowania wszelkich budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną). Zatem, wskazali Państwo, że zakaz obejmuje lokalizowanie tylko budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną). Natomiast, z opisu sprawy nie wynika, że zakaz obejmuje także lokalizowanie budowli. Zatem, dla tej działki możliwa jest zabudowa budynkami, związanymi z gospodarką leśną. Tym samym, działka nr A stanowi teren budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 33 ustawy, a zatem dostawa tej działki nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Natomiast, niezabudowana działka nr B jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym oznaczona jest symbolem 3RL – lasy (około 88%) oraz 2KK – teren komunikacji kolejowej i szynowej (około 12%) i dla tej działki zostały wyznaczone linie rozgraniczające. Dla części działki nr B, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – na terenie 3RL – zakazuje się lokalizowania wszelkich budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną). Zatem, wskazali Państwo, że zakaz obejmuje lokalizowanie tylko budynków (z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną). Natomiast, z opisu sprawy nie wynika, że zakaz obejmuje także lokalizowanie budowli. Ponadto, również dla tej części działki możliwa jest zabudowa budynkami związanymi z gospodarką leśną. Tym samym, część działki nr B, oznaczonej symbolem 3RL stanowi teren budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 33 ustawy, a zatem dostawa tej części działki nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
W odniesieniu do pozostałej części działki nr B, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, symbolem 2KK, dla której przeznaczenie podstawowe to linie kolejowe i obiekty związane z przeprowadzeniem ruchu kolejowego, obiekty związane z przeładunkiem i magazynowaniem towarów, a przeznaczenie dopuszczalne to – infrastruktura techniczna i komunikacyjna, ekrany akustyczne, parkingi, zieleń, należy stwierdzić, że część działki nr B, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 2KK stanowi teren budowlany, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, ponieważ zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ta część działki przeznaczona jest pod zabudowę. Tym samym, dostawa części działki, oznaczonej symbolem 2KK nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Mając zatem na względzie opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że działki nr A oraz B będą stanowić teren budowlany, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, ponieważ zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działki te przeznaczone są pod zabudowę. Tym samym, dostawa (zamiana) działki nr A oraz B nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do dostawy (zamiany) działki nr A oraz B nie zaistnieją przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, należy rozpatrzyć warunki do zastosowania zwolnienia dla dostawy ww. nieruchomości wynikające z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zatem, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
1) towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
2) przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przy czym, jak wskazał NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12:
Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok TSUE z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z uzupełnienia do wniosku, wszystkie działki zostały nabyte w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Ponadto, przedmiotowe działki nie są wykorzystywane do działalności zwolnionej.
W omawianej sytuacji, dostawa (zamiana) działki nr A oraz B nie będzie także korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż nie zostaną spełnione warunki zawarte w tym przepisie.
W rezultacie, w związku z brakiem możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT, w odniesieniu do dostawy (zamiany) działek nr A oraz B, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, należy stwierdzić, że dostawa (zamiana) działek nr A oraz B w całości będzie opodatkowana podatkiem VAT.
Zatem, Państwa stanowisko w zakresie zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr A, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy oraz zwolnienia od podatku VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 3RL, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy należy uznać za nieprawidłowe, natomiast w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany działki nr B, w części dotyczącej funkcji 2KK uznano za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo