Interpretacja 0112-KDIL3.4012.167.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:

·      braku uznania rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum za wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT;

·      dokumentowania ww. rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum;

·      braku prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez Partnera Konsorcjum.

Uzupełnili go Państwo pismem z 7 kwietnia 2026 r. (wpływ 9 kwietnia 2026 r.) oraz pismem z 7 maja 2026 r. (wpływ 22 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(…) Sp. z o.o. (dalej: Wnioskodawca lub Lider) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, będącą polskim rezydentem podatkowym i czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie robót budowalnych związanych ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych, robót budowlanych w zakresie wykonywania instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych oraz cieplnych i klimatyzacyjnych, oraz pozostałych robót budowlanych wykończeniowych.

W celu wspólnego ubiegania się o zamówienia oraz ich realizację, Wnioskodawca zawarł umowę Konsorcjum (dalej: Umowa) z (…), prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: (…) (dalej: Partner), który jest czynnym podatnikiem VAT. Partner jest podmiotem powiązanym względem Lidera.

Zgodnie z Umową:

1) Wnioskodawca pełni rolę Lidera Konsorcjum. Lider jest uprawniony do prowadzenia wszelkich spraw Konsorcjum oraz reprezentowania Partnera wobec zamawiającego i innych podmiotów.

2) Wszelkie rozliczenia Konsorcjum z Zamawiającym z tytułu realizacji zamówienia, włączając w to również wystawianie faktur, dokonywane będą wyłącznie przez Lidera. Strony Umowy zgodnie postanawiają, iż Lider jest uprawniony do otrzymywania płatności od Zamawiającego.

3) Lider oraz Partner ustalili wstępny podział zadań:

a) Lider: zakup materiałów i urządzeń oraz zapewnienie siły roboczej niezbędnej do wykonania robót objętych zamówieniem.

b) Partner: zapewnienie odpowiedniego doświadczenia i referencji w toku ubiegania się o zlecenie, przygotowanie oferty Konsorcjum, pozyskanie zamówienia i zawarcie kontraktu, wykonanie robót w oparciu o zasoby zapewnione przez Partnera, w tym zarządzanie i nadzór nad realizacją zadania, nadzór nad zakupem materiałów, urządzeń oraz usług niezbędnych w celu realizacji zadania objętego kontraktem, a także nadzór nad rozliczeniem zadania objętego zamówieniem.

4) Każdy z konsorcjantów zobowiązuje się wykonać przyjęty na siebie zakres robót i usług, na warunkach określonych w ofercie i podpisanym na jej podstawie kontrakcie, z uwzględnieniem postanowień Umowy oraz porozumienia wykonawczego.

5) W żadnym zakresie – w ramach Konsorcjum – Partner nie jest podwykonawcą Lidera ani nie wykonuje prac lub usług na rzecz Lidera.

6) Faktura VAT wystawiona przez Lidera obejmuje całość świadczenia realizowanego przez Konsorcjum na rzecz wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji zamówienia przez Konsorcjum. Lider Konsorcjum zobowiązany jest do rozliczenia podatku od towarów i usług (VAT) należnego z tytułu całości usług wspólnych świadczonych przez strony w ramach Konsorcjum.

7) Przekazanie przez Lidera Partnerowi odpowiedniej części przychodów, tj. środków uzyskanych przez Lidera od zamawiającego na podstawie faktury wystawionej na rzecz Zamawiającego, w części odpowiadającej zadaniom wykonywanym przez Partnera, będzie odbywać się na podstawie noty uznaniowej wystawionej przez Lidera Konsorcjum na rzecz Partnera.

W uzupełnieniu do wniosku wskazali Państwo następujące informacje:

1. Jakie dokładnie zasady ponoszenia wydatków przez Partnera i Lidera, związanych ze wskazanym we wniosku zamówieniem, wynikają z umowy Konsorcjum i/lub porozumienia wykonawczego?

Odp.: Zasady ponoszenia wydatków przez Lidera i Partnera

Zgodnie z treścią zawartej umowy Konsorcjum oraz porozumienia wykonawczego, strony ustaliły wewnętrzny podział zadań oraz odpowiadających im kosztów (o ile ich poniesienie będzie niezbędne).

·   Lider Konsorcjum ((…) Sp. z o.o.) ponosi wydatki związane z przypisanymi do niego zadaniami, w tym w szczególności wydatki związane z zakupem materiałów i urządzeń, zapewnieniem siły roboczej niezbędnej do wykonania robót objętych zamówieniem (w tym podwykonawców), wymaganymi ubezpieczeniami.

·   Partner Konsorcjum ponosi wydatki związane z przypisanymi do niego zadaniami, w tym m.in. z przygotowaniem oferty Konsorcjum, pozyskaniem zamówienia i zawarciem kontraktu, wykonaniem robót w oparciu o zasoby zapewnione przez Partnera, w tym nadzór nad realizacją zamówienia, nadzór nad zakupem materiałów, urządzeń oraz usług niezbędnych do realizacji zamówienia, oraz nadzór nad rozliczeniem zamówienia.

Każdy z konsorcjantów ponosi koszty przypisane do zakresu zadań realizowanych przez niego w ramach Konsorcjum.

2. Czy Lider oraz Partner będą ponosić jakiekolwiek wydatki i koszty wspólne związane ze wskazanym we wniosku zamówieniem? Jeśli tak, proszę wskazać jakie.

Odp.: Wydatki i koszty wspólne

Zasadniczo koszty związane z realizacją zamówienia są przypisane do poszczególnych konsorcjantów zgodnie z ustalonym podziałem zadań.

Jeżeli wystąpią koszty, których nie da się jednoznacznie przypisać do jednego z konsorcjantów (np. koszty kar umownych), są one ponoszone przez strony proporcjonalnie do przyjętego udziału każdego z konsorcjantów w kwocie wynagrodzenia za wykonanie Zamówienia, zgodnie z ustaleniami wynikającymi z umowy Konsorcjum i porozumienia wykonawczego.

3. Kto będzie bezpośrednim odbiorcą (beneficjentem) świadczeń wykonywanych przez Partnera – Państwo jako Lider czy zamawiający?

Odp.: Beneficjent Świadczeń wykonywanych przez Partnera

Odbiorcą (beneficjentem) świadczeń wykonywanych przez Partnera w ramach umowy Konsorcjum będzie podmiot trzeci, niebędący stroną umowy Konsorcjum – Zamawiający. Działania Partnera będą stanowiły element realizacji wspólnego zamówienia przez Konsorcjum jako całość.

Tak jak zostało to wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, w żadnym zakresie – w ramach Konsorcjum – Partner nie będzie podwykonawcą Lidera ani nie będzie wykonywał prac lub usług na rzecz Lidera.

4. Na czyją rzecz Partner będzie realizować zadania związane ze wskazanym we wniosku zamówieniem w ramach zawartej umowy Konsorcjum oraz porozumienia wykonawczego?

Odp.: Na czyją rzecz Partner realizuje zadania

Partner będzie realizował swoje zadania na rzecz podmiotu trzeciego – Zamawiającego, działając jako uczestnik Konsorcjum, a nie jako podwykonawca Lidera.

Relacje pomiędzy Liderem a Partnerem mają charakter wyłącznie wewnętrznej organizacji współpracy w ramach Konsorcjum i nie stanowią odrębnego stosunku świadczenia usług. Tak jak zostało to wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, w żadnym zakresie – w ramach Konsorcjum – Partner nie będzie podwykonawcą Lidera ani nie będzie wykonywał prac lub usług na rzecz Lidera.

5. Czy – w związku z realizacją wskazanego we wniosku zamówienia w ramach zawartej umowy Konsorcjum – zarówno Państwo jako Lider, jak i Partner Konsorcjum, będą nabywać towary i usługi we własnym imieniu i na własną rzecz?

Odp.: Nabywanie towarów i usług

Zarówno Lider, jak i Partner w związku z realizacją zamówienia w ramach zawartej umowy Konsorcjum nabywają towary i usługi we własnym imieniu i na własną rzecz, w zakresie niezbędnym do realizacji przypisanych im zadań wynikających z umowy Konsorcjum i porozumienia wykonawczego.

6. Czy w kontaktach z Zamawiającym (podmiotem trzecim) jedynie Lider Konsorcjum będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług?

Odp.: Kontakty z Zamawiającym

W relacjach z Zamawiającym wyłącznie Lider Konsorcjum występuje jako podmiot reprezentujący Konsorcjum, wystawia faktury oraz otrzymuje płatności z tytułu realizacji zamówienia.

7. Czy w umowie zawartej z Zamawiającym (podmiotem trzecim) zostanie zawarta informacja, że kontrahent zawiera umowę z Konsorcjum, a nie z jednym z członków Konsorcjum (np. Liderem)? Jeśli nie, to proszę wskazać dlaczego?

Odp.: Strona umowy z Zamawiającym

Umowa dotycząca realizacji zamówienia jest zawierana przez Lidera działającego w imieniu Konsorcjum. Oznacza to, że stroną umowy są wszyscy członkowie Konsorcjum reprezentowani przez Lidera Konsorcjum.

Zamawiający nie będzie zawierał odrębnej umowy z każdym z członków Konsorcjum. Jednocześnie Zamawiający posiadać będzie wiedzę o tym, że zmówienie będzie realizowane przez Konsorcjum (w szczególności nie można wykluczyć sytuacji, w której umowa Konsorcjum będzie elementem dokumentacji w toku ubiegania się o zamówienie, a wszyscy członkowie Konsorcjum zostaną wskazani w umowie z Zamawiającym jako wykonawcy).

8. Na jakich zasadach będzie następować podział przychodów, tj. środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego, tj. czy podział ten będzie dotyczyć konkretnych faktur lub świadczeń (np. konkretnych dostaw towarów) możliwych do zidentyfikowania, czy też podział ten będzie przyznawany na innej zasadzie (jeśli tak, to jakiej)?

Odp.: Zasady podziału przychodów

Podział środków uzyskiwanych od Zamawiającego pomiędzy członków Konsorcjum wynika z ustalonego w umowie Konsorcjum oraz porozumieniu wykonawczym podziału zadań oraz odpowiadającego im udziału w wynagrodzeniu należnym Konsorcjum.

W szczególności:

·   całe wynagrodzenie za realizację zamówienia przysługuje Konsorcjum jako wspólnemu wykonawcy i jest rozliczane z Zamawiającym wyłącznie za pośrednictwem Lidera,

·   wewnętrzny podział przychodów pomiędzy Lidera i Partnera jest pochodną zakresu czynności i odpowiedzialności przypisanych każdemu z konsorcjantów w ramach realizacji zamówienia.

Podział przychodów służy wewnętrznemu rozliczeniu udziału każdego z konsorcjantów w realizacji zamówienia i nie wpływa na relacje Konsorcjum z Zamawiającym. Podział przychodów między członków Konsorcjum został ustalony na warunkach rynkowych, w oparciu o zakres zadań realizowanych przez poszczególnych członków Konsorcjum. Podział ten nie będzie dotyczył konkretnych faktur wystawianych przez Lidera, a będzie odnosił się do całości wynagrodzenia z tytułu realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego.

9. W jaki sposób dokonywany będzie podział przychodów, tj. środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego pomiędzy Lidera i Partnera w związku z realizacją wspólnego zamówienia, w jaki sposób przychód ten będzie kalkulowany w odniesieniu do Lidera i Partnera, od czego będzie uzależniona wysokość środków przypadająca Liderowi i Partnerowi?

Odp.: Sposób kalkulacji i podziału środków

Sposób dokonywania podziału przychodów (tj. środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego) został opisany w odpowiedzi na pytanie nr 8. Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że rozliczenia pomiędzy konsorcjantami przebiegają w następujący sposób:

·   Lider Konsorcjum otrzymuje od Zamawiającego całość wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji zamówienia,

·   następnie, na podstawie ustaleń umowy Konsorcjum i porozumienia wykonawczego, dokonuje kalkulacji części wynagrodzenia przypadającej Partnerowi, kalkulacja ta uwzględnia zakres zadań realizowanych przez Partnera, ponoszone w ramach Konsorcjum koszty oraz ustalony w umowie Konsorcjum i porozumieniu wykonawczym udział w wynagrodzeniu za realizację zamówienia.

Przekazanie Partnerowi należnej mu części środków następuje w ramach rozliczenia wewnętrznego Konsorcjum, na podstawie dokumentu rozliczeniowego niebędącego fakturą VAT.

10. Czy przez podział przychodów, tj. środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego, należy rozumieć podział zysku wypracowanego przez Konsorcjum? Jeśli nie, to czy otrzymana przez Partnera część przychodów będzie stanowić wynagrodzenie za wykonanie jakichkolwiek usług przez Partnera na rzecz Lidera?

Odp.: Charakter podziału przychodów

Podział środków pomiędzy konsorcjantów:

·  nie stanowi podziału zysku Konsorcjum,

·  nie stanowi wynagrodzenia za usługi świadczone przez Partnera na rzecz Lidera.

Przez podział przychodów w postaci środków otrzymanych przez Lidera od Zamawiającego należy rozumieć techniczny mechanizm wewnętrznego rozliczenia udziału Partnera w wynagrodzeniu należnym Konsorcjum z tytułu realizacji zamówienia.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z 7 maja 2026 r.)

1. Czy rozliczenia pomiędzy Wnioskodawcą a Partnerem, w ramach Konsorcjum, polegające na przekazaniu części otrzymanego wynagrodzenia zgodnie z ustalonymi w Umowie zasadami, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2. Czy prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum, w zakresie w jakim Lider przekaże Partnerowi odpowiednią część przychodów (środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego na podstawie faktury wystawionej na rzecz Zamawiającego, w części odpowiadającej zadaniom wykonywanym przez Partnera) jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej) zamiast faktury VAT?

3. Czy w przypadku, gdy rozliczenie pomiędzy Liderem Konsorcjum a Partnerem zostanie udokumentowane fakturą VAT wystawioną przez Partnera na Lidera, Liderowi będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na tej fakturze?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z 7 maja 2026 r.)

Zdaniem Wnioskodawcy:

1. Rozliczenia pomiędzy członkami Konsorcjum, polegające na przekazaniu przez Lidera (Wnioskodawcę) części otrzymanego wynagrodzenia Partnerowi, zgodnie z ustalonymi w Umowie zasadami, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

2. Prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum w zakresie, w jakim Lider przekaże Partnerowi odpowiednią część przychodów (środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego na podstawie faktury wystawionej na rzecz Zamawiającego, w części odpowiadającej zadaniom wykonywanym przez Partnera), jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej) zamiast faktury VAT.

3. Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym Liderowi Konsorcjum nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze dokumentującej rozliczenie pomiędzy Liderem a Partnerem.

Ad 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Art. 8 ust. 1 ustawy o VAT definiuje świadczenie usług jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Posiłkując się także wskazówkami zawartymi w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93, wyrok z 1 kwietnia 1982 r. w sprawie C-89/81, wyrok z 5 lutego 1980 r. w sprawie C-154/80, czy w sprawach C-276/97, C-358/97 i C-408/97) można sformułować ogólne stanowisko, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, uważane mogą być relacje, w których:

a)  istnieje jakiś związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

b)  wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

c)  istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

d)  odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

e)  istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.), w ramach tzw. swobody umów. Istotą umowy konsorcjum jest wspólna realizacja określonego przedsięwzięcia przez odrębne podmioty. Celem takiej współpracy jest połączenie zasobów i kompetencji partnerów, a nie świadczenie usług wewnątrz konsorcjum. Rozliczenia między partnerami są jedynie technicznym aspektem tej współpracy, a nie odrębnym świadczeniem. W tym miejscu należy wskazać, że opodatkowaniu VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, rozliczenia dokonywane między członkami Konsorcjum nie wykazują cech charakterystycznych dla świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT. W szczególności:

a) Między Liderem a Partnerem brak jest związku prawnego jaki istnieje między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następowałoby świadczenie wzajemne. Relacje między członkami Konsorcjum są regulowane Umową, która określa zasady współpracy i podziału przychodów, a nie świadczenia usług.

b) Przekazywane kwoty nie stanowią wynagrodzenia za świadczone usługi, lecz są jedynie realizacją postanowień Umowy dotyczących podziału wspólnie wypracowanych przychodów.

c) Każdy z konsorcjantów otrzymuje część przychodów odpowiadającą jego wkładowi w realizację wspólnego przedsięwzięcia, a nie wynagrodzenie za usługę świadczoną na rzecz Lidera.

d) Nie występuje bezpośredni związek między odpłatnością a czynnością, która miałaby być opodatkowana. Przekazywane kwoty są pochodną przychodu uzyskanego od klienta zewnętrznego, a nie wynagrodzeniem za usługi świadczone wewnątrz Konsorcjum.

Rozliczenia dokonywane między członkami Konsorcjum mają zatem charakter wewnętrzny i stanowią jedynie podział przychodów uzyskanych z realizacji wspólnego przedsięwzięcia. Nie dochodzi więc do świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT, a jedynie do realizacji postanowień Umowy Konsorcjum.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym brak jest wzajemnych świadczeń między członkami Konsorcjum. Każdy z konsorcjantów wykonuje swoją część prac w ramach wspólnego przedsięwzięcia, a następnie partycypuje w przychodach. Nie ma tu mowy o świadczeniu usług przez jednego konsorcjanta na rzecz drugiego. Usługobiorcą jest w każdym przypadku podmiot zewnętrzny, na rzecz którego wspólnie działają konsorcjanci w ramach Umowy. Zatem, Lider w żadnym wypadku nie będzie przekazywać środków Partnerowi jako wynagrodzenia za otrzymane od Partnera świadczenie, a jedynie w ramach podziału środków otrzymanych od Zamawiającego za wspólną realizację robót objętych zamówieniem. Przekazanie przez Lidera części otrzymanego wynagrodzenia Partnerowi nie stanowi ekwiwalentu korzyści po stronie Lidera, która mogłaby być uznana za efekt świadczenia na jego rzecz usług. Lider jedynie przekazuje Partnerowi należną część wspólnie wypracowanego przychodu. Nie jest to zatem świadczenie wzajemne Lidera.

Mając powyższe na względzie należy uznać, że rozliczenia pomiędzy Liderem a Partnerem nie będą podlegały opodatkowaniu VAT, jako niestanowiące czynności, z którą ustawa o VAT wiąże opodatkowanie.

Ad 2

Na podstawie art. 106b ust. 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a)  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b)  czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c)  dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b

Konsekwencją przedstawionej powyżej argumentacji jest to, że właściwym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej), a nie faktury VAT. Skoro, jak wykazano wcześniej, przekazanie części wynagrodzenia przez Lidera na rzecz Partnera nie stanowi ekwiwalentu za świadczenia usługi lub dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z tym, w ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie ma podstaw do wystawienia faktury VAT, która służy do dokumentowania transakcji podlegających opodatkowaniu VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym:

a) Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1685/20: „W przypadku braku wzajemnych świadczeń między członkami konsorcjum, rozliczenia pomiędzy nimi mają charakter wewnętrzny, zaś okoliczność, że członkowie i lider zachowują odrębny status podatników podatku od towarów i usług nie powoduje, że dochodzi między nimi do świadczenia usług. Innymi słowy rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi”;

b) Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1418/13: „Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. decyduje o opodatkowaniu jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz partnerów konsorcjum”.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje również potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe, np.:

a)  Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 października 2022 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.489.2022.4.JS;

b)  Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.660.2021.4.KS;

c)  Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.744.2021.4.KO;

d)  Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. 0115-KDIT1-2.4012.407.2017.1.AW.

We wszystkich wskazanych interpretacjach organy podatkowe potwierdziły, że rozliczenia wewnątrz Konsorcjum, polegające na przekazaniu przez lidera części otrzymanego wynagrodzenia pozostałym partnerom, nie podlegają opodatkowaniu VAT, a właściwym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej), a nie faktury VAT.

Ad 3

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Konsorcjum realizuje zamówienie jako wspólny wykonawca na rzecz zamawiającego, natomiast podział zadań i wynagrodzenia pomiędzy jego członków ma charakter wyłącznie wewnętrzny.

Partner Konsorcjum nie świadczy usług ani nie dokonuje dostaw towarów na rzecz Lidera. Czynności wykonywane przez Partnera stanowią element realizacji wspólnego zamówienia na rzecz zamawiającego, a relacje pomiędzy Liderem a Partnerem ograniczają się do organizacyjnego podziału obowiązków oraz wewnętrznego rozliczenia udziału w wynagrodzeniu należnym Konsorcjum.

W konsekwencji, nawet gdyby rozliczenie pomiędzy Liderem a Partnerem zostało udokumentowane fakturą VAT, dokument taki nie odzwierciedlałby rzeczywistej czynności opodatkowanej, polegającej na odpłatnym świadczeniu usług lub dostawie towarów przez Partnera na rzecz Lidera.

Tym samym, po stronie Partnera nie dochodziłoby do wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz Lidera, a po stronie Lidera nie występowałby związek nabycia z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Lidera jako nabywcę świadczenia (skoro Lider nie nabywa żadnego świadczenia).

Rozliczenie pomiędzy konsorcjantami ma wyłącznie charakter technicznego rozliczenia wewnętrznego, związanego z podziałem wynagrodzenia należnego konsorcjum jako wspólnemu wykonawcy zamówienia, i nie skutkuje powstaniem podatku naliczonego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, Liderowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze dokumentującej takie rozliczenie.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych, zgodnie z którą rozliczenia pomiędzy uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia, niemające charakteru ekwiwalentnego świadczenia, nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu VAT, a ich udokumentowanie fakturą nie daje prawa do odliczenia podatku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwa we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Według art. 8 ust. 2a ustawy:

Z przywołanego art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie).

Zauważyć należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność (usługa) podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem, aby uznać dane świadczenie usług za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.

Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Kwestie dotyczące dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uregulowane są w dziale XI ustawy.

W myśl art. 106a ustawy:

Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Należy podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Należy zauważyć, że ani w prawie podatkowym, ani w prawie cywilnym nie występuje definicja pojęcia „konsorcjum”, jednakże przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), w myśl którego:

W konsekwencji, strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować, w ramach tzw. swobody umów, w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że w celu wspólnego ubiegania się o zamówienia oraz ich realizację, zawarli Państwo umowę Konsorcjum z Partnerem, który jest czynnym podatnikiem VAT. Pełnią Państwo rolę Lidera Konsorcjum. Lider jest uprawniony do prowadzenia wszelkich spraw Konsorcjum oraz reprezentowania Partnera wobec Zamawiającego i innych podmiotów. Wszelkie rozliczenia Konsorcjum z zamawiającym z tytułu realizacji zamówienia, włączając w to również wystawianie faktur, dokonywane będą wyłącznie przez Lidera. Strony Umowy zgodnie postanawiają, iż Lider jest uprawniony do otrzymywania płatności od Zamawiającego.

Lider oraz Partner ustalili wstępny podział zadań:

a) Lider: zakup materiałów i urządzeń oraz zapewnienie siły roboczej niezbędnej do wykonania robót objętych zamówieniem.

b) Partner: zapewnienie odpowiedniego doświadczenia i referencji w toku ubiegania się o zlecenie, przygotowanie oferty Konsorcjum, pozyskanie zamówienia i zawarcie kontraktu, wykonanie robót w oparciu o zasoby zapewnione przez Partnera, w tym zarządzanie i nadzór nad realizacją zadania, nadzór nad zakupem materiałów, urządzeń oraz usług niezbędnych w celu realizacji zadania objętego kontraktem, a także nadzór nad rozliczeniem zadania objętego zamówieniem.

Każdy z konsorcjantów zobowiązuje się wykonać przyjęty na siebie zakres robót i usług, na warunkach określonych w ofercie i podpisanym na jej podstawie kontrakcie, z uwzględnieniem postanowień Umowy oraz porozumienia wykonawczego. W żadnym zakresie – w ramach Konsorcjum – Partner nie jest podwykonawcą Lidera ani nie wykonuje prac lub usług na rzecz Lidera.

Faktura VAT wystawiona przez Lidera obejmuje całość świadczenia realizowanego przez Konsorcjum na rzecz wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji zamówienia przez Konsorcjum. Lider Konsorcjum zobowiązany jest do rozliczenia podatku od towarów i usług należnego z tytułu całości usług wspólnych świadczonych przez strony w ramach Konsorcjum. Przekazanie przez Lidera Partnerowi odpowiedniej części przychodów, tj. środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego na podstawie faktury wystawionej na rzecz Zamawiającego, w części odpowiadającej zadaniom wykonywanym przez Partnera, będzie odbywać się na podstawie noty uznaniowej wystawionej przez Lidera Konsorcjum na rzecz Partnera.

Zgodnie z treścią zawartej umowy Konsorcjum oraz porozumienia wykonawczego, strony ustaliły wewnętrzny podział zadań oraz odpowiadających im kosztów (o ile ich poniesienie będzie niezbędne).

·   Lider Konsorcjum ponosi wydatki związane z przypisanymi do niego zadaniami, w tym w szczególności wydatki związane z zakupem materiałów i urządzeń, zapewnieniem siły roboczej niezbędnej do wykonania robót objętych zamówieniem (w tym podwykonawców), wymaganymi ubezpieczeniami.

·   Partner Konsorcjum ponosi wydatki związane z przypisanymi do niego zadaniami, w tym m.in. z przygotowaniem oferty Konsorcjum, pozyskaniem zamówienia i zawarciem kontraktu, wykonaniem robót w oparciu o zasoby zapewnione przez Partnera, w tym nadzór nad realizacją zamówienia, nadzór nad zakupem materiałów, urządzeń oraz usług niezbędnych do realizacji zamówienia, oraz nadzór nad rozliczeniem zamówienia.

Odbiorcą (beneficjentem) świadczeń wykonywanych przez Partnera w ramach umowy Konsorcjum będzie podmiot trzeci, niebędący stroną umowy Konsorcjum – Zamawiający. Relacje pomiędzy Liderem a Partnerem mają charakter wyłącznie wewnętrznej organizacji współpracy w ramach Konsorcjum i nie stanowią odrębnego stosunku świadczenia usług. Zarówno Lider, jak i Partner w związku z realizacją zamówienia w ramach zawartej umowy Konsorcjum nabywają towary i usługi we własnym imieniu i na własną rzecz, w zakresie niezbędnym do realizacji przypisanych im zadań wynikających z umowy Konsorcjum i porozumienia wykonawczego. Umowa dotycząca realizacji zamówienia jest zawierana przez Lidera działającego w imieniu Konsorcjum.

Podział środków uzyskiwanych od Zamawiającego pomiędzy członków Konsorcjum wynika z ustalonego w umowie Konsorcjum oraz porozumieniu wykonawczym podziału zadań oraz odpowiadającego im udziału w wynagrodzeniu należnym Konsorcjum. W szczególności:

·   całe wynagrodzenie za realizację zamówienia przysługuje Konsorcjum jako wspólnemu wykonawcy i jest rozliczane z Zamawiającym wyłącznie za pośrednictwem Lidera,

·   wewnętrzny podział przychodów pomiędzy Lidera i Partnera jest pochodną zakresu czynności i odpowiedzialności przypisanych każdemu z konsorcjantów w ramach realizacji zamówienia.

Podział przychodów służy wewnętrznemu rozliczeniu udziału każdego z konsorcjantów w realizacji zamówienia i nie wpływa na relacje Konsorcjum z Zamawiającym. Podział przychodów między członków Konsorcjum został ustalony na warunkach rynkowych, w oparciu o zakres zadań realizowanych przez poszczególnych członków Konsorcjum. Podział ten nie będzie dotyczył konkretnych faktur wystawianych przez Lidera, a będzie odnosił się do całości wynagrodzenia z tytułu realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego.

Rozliczenia pomiędzy konsorcjantami przebiegają w następujący sposób:

·   Lider Konsorcjum otrzymuje od Zamawiającego całość wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji zamówienia,

·   następnie, na podstawie ustaleń umowy Konsorcjum i porozumienia wykonawczego, dokonuje kalkulacji części wynagrodzenia przypadającej Partnerowi, kalkulacja ta uwzględnia zakres zadań realizowanych przez Partnera, ponoszone w ramach Konsorcjum koszty oraz ustalony w umowie Konsorcjum i porozumieniu wykonawczym udział w wynagrodzeniu za realizację zamówienia.

Podział środków pomiędzy konsorcjantów:

·      nie stanowi podziału zysku Konsorcjum,

·      nie stanowi wynagrodzenia za usługi świadczone przez Partnera na rzecz Lidera.

Przez podział przychodów w postaci środków otrzymanych przez Lidera od Zamawiającego należy rozumieć techniczny mechanizm wewnętrznego rozliczenia udziału Partnera w wynagrodzeniu należnym Konsorcjum z tytułu realizacji zamówienia.

W analizowanej sprawie, Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy rozliczenia pomiędzy Państwem a Partnerem, w ramach Konsorcjum, polegające na przekazaniu części otrzymanego wynagrodzenia zgodnie z ustalonymi w Umowie zasadami, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami Konsorcjum, w zakresie, w jakim Lider przekaże Partnerowi odpowiednią część przychodów (środków uzyskanych przez Lidera od Zamawiającego na podstawie faktury wystawionej na rzecz Zamawiającego, w części odpowiadającej zadaniom wykonywanym przez Partnera) jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej) zamiast faktury (pytania oznaczone we wniosku nr 1 i 2).

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego (o ile jego członkowie nie stanowią grupy VAT w rozumieniu art. 15a ustawy) – nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy Konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń Konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum, dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników Konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace, na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników Konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem, przedsiębiorcy działający w ramach Konsorcjum są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług. Powyższe oznacza, że działając w ramach Konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Jednocześnie, należy zwrócić uwagę, że to strony Konsorcjum określają w umowie Konsorcjum sposób rozliczeń między sobą, jak i zamawiającym (inwestorem), tj. sposób wystawiania faktur, należnego wynagrodzenia, terminów wykonania prac oraz kwestii odpowiedzialności za przydzielone im zadania z tytułu realizacji celu nałożonego na nich przez inwestora (zamawiającego) w ramach zlecenia/przetargu. W praktyce, w umowie Konsorcjum strony mogą wyznaczyć lidera Konsorcjum (który m.in. pełni funkcję reprezentacyjną oraz prowadzi rozliczenia z inwestorem), a także mogą ustanowić, że każdy podmiot – jako uczestnik Konsorcjum – świadczy usługi bezpośrednio na rzecz inwestora.

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa oraz zasady funkcjonowania Konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji Lider Konsorcjum – Partner Konsorcjum, stwierdzić należy, że uczestnicy Konsorcjum zobowiązani są do dokumentowania wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który będzie odpowiedzialny za rozliczenia ze zleceniodawcą.

Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.

Zatem, samo „rozliczenie zysków i kosztów” nie może stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu.

Za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

·      istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

·      wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

·      istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

·      odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

·      istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Należy podkreślić, że działań podjętych w ramach umów o współpracy nie można dla celów podatku od towarów i usług oceniać jednostkowo, lecz z uwzględnieniem ich charakteru jako działania złożonego i wspólnego, tworzącego w aspekcie gospodarczym jedną całość.

W analizowanej sprawie sama czynność dokonania rozliczenia polegającego na przekazaniu części otrzymanego wynagrodzenia nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega natomiast dostawa towarów/świadczenie usług wykonywane pomiędzy członkami Konsorcjum, tj. Liderem a Partnerem w ramach podziału zadań w Konsorcjum.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, każdy z konsorcjantów zobowiązuje się wykonać przyjęty na siebie zakres robót i usług, na warunkach określonych w ofercie i podpisanym na jej podstawie kontrakcie, z uwzględnieniem postanowień Umowy oraz porozumienia wykonawczego. Ustalili Państwo wstępny podział zadań, na podstawie którego do zadań Partnera należy: zapewnienie odpowiedniego doświadczenia i referencji w toku ubiegania się o zlecenie, przygotowanie oferty Konsorcjum, pozyskanie zamówienia i zawarcie kontraktu, wykonanie robót w oparciu o zasoby zapewnione przez Partnera, w tym zarządzanie i nadzór nad realizacją zadania, nadzór nad zakupem materiałów, urządzeń oraz usług niezbędnych w celu realizacji zadania objętego kontraktem, a także nadzór nad rozliczeniem zadania objętego zamówieniem.

Analiza zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa oraz treści przywołanych przepisów prawa, prowadzi do stwierdzenia, że część wynagrodzenia przypadająca Partnerowi, skalkulowana z uwzględnieniem zakresu zadań realizowanych przez Partnera, ponoszonych w ramach Konsorcjum kosztów oraz ustalonego w umowie Konsorcjum i porozumieniu wykonawczym udziału w wynagrodzeniu za realizację zamówienia, będzie stanowiło w istocie zapłatę za zrealizowane przez Partnera czynności, do realizacji których zobowiązał się w ramach umowy Konsorcjum. Z treści wniosku wynika bowiem, że będzie możliwe określenie konkretnych czynności, jakie będą wykonywane przez Partnera – za pośrednictwem Lidera na rzecz Klienta – Zamawiającego. Możliwe będzie określenie skonkretyzowanych obowiązków Partnera wynikających z podziału zadań, za które Partner będzie otrzymywał zapłatę od Lidera.

W związku z powyższym – wbrew Państwa twierdzeniu – pomiędzy Partnerem a Liderem, który będzie wystawiał faktury sprzedaży dla Zamawiającego z tytułu realizacji umowy Konsorcjum, będzie dochodziło do świadczeń wzajemnych.

Mając na względzie opisane okoliczności sprawy należy przyjąć, że w ww. przypadku mamy do czynienia z odsprzedażą konkretnych usług/dostawą towarów, które zgodnie z umową Konsorcjum będą wykonane przez Partnera w celu wspólnego zrealizowania przedsięwzięcia. Poniesione przez Partnera koszty związane z realizacją przypisanych jemu zadań wynikających z umowy Konsorcjum będą ściśle związane z wykonywanymi przez Partnera czynnościami, do jakich został zobowiązany na podstawie zawartej umowy Konsorcjum i mają one bezpośredni związek z dokonywanymi przez Partnera świadczeniami.

Ponadto, w kontaktach z Zamawiającym jedynie Lider Konsorcjum będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż na rzecz Zamawiającego. Do Lidera należy rozliczenie się z Zamawiającym i udokumentowanie całości realizowanego w ramach zawartej umowy świadczenia. Aby zatem Lider mógł odsprzedać Zamawiającemu czynności wykonane przez Partnera, będzie musiał je odkupić od Partnera. Z wniosku nie wynika, aby Partner fakturował wykonane przez siebie czynności bezpośrednio na Zamawiającego – faktury wystawiane będą wyłącznie przez Lidera.

Należy podkreślić, że całość świadczenia realizowanego w ramach umowy Konsorcjum będzie fakturowana przez Lidera na rzecz Zamawiającego. Zatem, skoro Lider będzie dokonywał sprzedaży wszystkich efektów przedsięwzięcia objętych zawartą umową z Zamawiającym, to musi dojść pomiędzy konsorcjantami, będącymi odrębnymi podatnikami VAT, do sprzedaży usług/dostawy towarów w celu wykonania wspólnego zadania. Lider nie mógłby bowiem dokonać sprzedaży całości efektów przedsięwzięcia, gdyby nie nabył wcześniej jego części składowych od Partnera. Zatem, w sytuacji, kiedy Lider fakturuje wszystkie czynności wykonane przez Konsorcjum dla Zamawiającego, to oznacza, że będzie zobowiązany zakupić część ostatecznej usługi/dostawę towarów od Partnera i całość odsprzedać Zamawiającemu, skoro w całości fakturuje te usługi/towary.

Wskazać należy, że nie może dojść do takiej sytuacji, że dzięki zawarciu umowy Konsorcjum uczestnik Konsorcjum, który wykonuje określone czynności w ramach tej umowy na rzecz Zamawiającego, nie zidentyfikuje u siebie żadnych usług/dostawy towarów na rzecz żadnego odbiorcy. W sytuacji, kiedy w przedmiotowej sprawie całość usługi/dostawy towarów będzie fakturował Lider na Zamawiającego i Partner nie będzie dokumentował wykonanych przez siebie usług/dostawy towarów bezpośrednio na ostatecznego usługobiorcę, to Partner nigdy nie rozliczyłby wykonanych przez siebie usług/dostawy towarów, gdyż nie będzie wystawiał faktur na rzecz Zamawiającego. Partner nie może bowiem wykonywać w ramach umowy Konsorcjum ściśle określonych czynności, które będą pozostawały poza sferą opodatkowania podatkiem VAT. Skoro Lider sprzedaje całą usługę/dostawę towarów na rzecz Zamawiającego, to oznacza, że odkupił część tej całościowej usługi/dostawy towarów (zrealizowanego w ramach zawartej umowy świadczenia) od Partnera.

W rozpatrywanej sprawie istnieje stosunek prawny, który łączy Lidera i Partnera i wynika z niego obowiązek wykonania wskazanych czynności w ramach przydzielonych i określonych w umowie Konsorcjum zadań, wysokość wynagrodzenia i wynagrodzenie jest określone w pieniądzu. W sprawie nie mamy zatem do czynienia z samym rozdziałem kosztów i dochodu, lecz podział środków będzie ściśle powiązany z konkretnymi czynnościami. Jak bowiem sami Państwo wskazali, podział przychodów pomiędzy Lidera i Partnera jest pochodną zakresu czynności i odpowiedzialności przypisanych każdemu z konsorcjantów w ramach realizacji zamówienia. Na podstawie ustaleń umowy Konsorcjum i porozumienia wykonawczego, Lider dokonuje kalkulacji części wynagrodzenia przypadającej Partnerowi, kalkulacja ta uwzględnia zakres zadań realizowanych przez Partnera, ponoszone w ramach Konsorcjum koszty oraz ustalony w umowie Konsorcjum i porozumieniu wykonawczym udział w wynagrodzeniu za realizację zamówienia.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w przedstawionych okolicznościach sprawy opisany model współpracy Lidera i Partnera w ramach umowy Konsorcjum będzie stanowił świadczenie usług/dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy. Zatem, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, Partner będzie miał obowiązek wystawić fakturę dokumentującą płatność otrzymaną od Lidera Konsorcjum w związku z wykonaniem przez niego ściśle określonych w umowie Konsorcjum zadań.

Podsumowując, stwierdzam, że opisane we wniosku rozliczenia pomiędzy konsorcjantami będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przekazanie przez Państwa (Lidera) na rzecz Partnera części otrzymanego wynagrodzenia będzie stanowiło zapłatę za świadczenie usług/dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy. W konsekwencji, ww. rozliczenie nie może odbywać się na podstawie noty księgowej (np. noty obciążeniowej wystawionej przez Partnera), ale Partner będzie miał obowiązek wystawić fakturę dokumentującą tę sprzedaż, stosownie do art. 106b ust. 1 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 jest nieprawidłowe.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w przypadku, gdy rozliczenie pomiędzy Liderem Konsorcjum a Partnerem zostanie udokumentowane fakturą wystawioną przez Partnera na Lidera, Liderowi będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na tej fakturze.

Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT należy wskazać, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy, w myśl którego:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powołanego przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Jak rozstrzygnięto powyżej, czynności wykonywane pomiędzy Partnerem a Liderem w ramach realizacji umowy Konsorcjum, będą stanowiły czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT i powinny zostać udokumentowane fakturami. Wskazali Państwo również w opisie sprawy, że zarówno Lider, jak i Partner są czynnymi podatnikami podatku VAT.

W związku z powyższym, Lider Konsorcjum (Państwo) będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Partnera, które obejmować będą wynagrodzenie Partnera za realizację zadań w ramach Kontraktu, w przypadku gdy będą Państwo wykorzystywać towary i usługi nabyte od Partnera do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, stwierdzam, że będzie przysługiwało Państwu (Liderowi) prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej przez Partnera dokumentującej rozliczenia pomiędzy Liderem Konsorcjum a Partnerem pod warunkiem wykorzystywania ich do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Ponadto, prawo to będzie przysługiwało Państwu pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 88 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwa przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Lidera Konsorcjum, a nie wywiera skutku prawnego dla Partnera Konsorcjum.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnośnie powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwa do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·  Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.