Interpretacja 0112-KDIL3.4012.328.2026.2.AW

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 5 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy przeniesienie do nowo zawiązanej Spółki z o.o., w ramach podziału Spółki przez wydzielenie, zespołu składników majątkowych i niemajątkowych związanych z działalnością nieruchomościową Spółki będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji będzie czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Uzupełnili go Państwo pismem z 10 czerwca 2026 r. (wpływ 12 czerwca 2026 r. i 18 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

1. X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...), (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”), prowadzi działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest produkcja sprężyn oraz innych wyrobów metalowych. Działalność produkcyjna jest prowadzona w zakładzie produkcji sprężyn.

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym.

Spółka posiada również istotny majątek nieruchomościowy, który nie jest funkcjonalnie związany z podstawową działalnością produkcyjną. Majątek ten jest przeznaczony do prowadzenia odrębnej działalności tzw. nieruchomościowej, obejmującej zarządzanie nieruchomościami, komercjalizację nieruchomości, najem, dzierżawę, a w przyszłości także ewentualny zakup i sprzedaż nieruchomości. W ramach działalności nieruchomościowej Spółka ponosi odrębne koszty, posiada przypisane aktywa, korzysta z odrębnego rachunku bankowego oraz ma odrębną umowę zlecenia dotyczącą obsługi nieruchomości.

Wnioskodawca zamierza dokonać podziału Spółki przez wydzielenie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. W wyniku podziału z majątku Spółki zostanie wydzielona zorganizowana część przedsiębiorstwa związana z działalnością nieruchomościową i przeniesiona do nowo zawiązanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka Wydzielana” albo „Nowa Spółka”).

Po dokonaniu podziału Spółka będzie kontynuowała podstawową działalność produkcyjną w zakresie produkcji sprężyn i wyrobów metalowych. W majątku Spółki pozostaną składniki majątku wykorzystywane do tej działalności, w szczególności maszyny, urządzenia, wyposażenie, zapasy, prawa i obowiązki, wynikające z umów produkcyjnych i handlowych, należności oraz zobowiązania związane z działalnością produkcyjną, a także pracownicy przypisani do działalności produkcyjnej.

Nowa Spółka będzie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie zarządzania i komercjalizacji nieruchomości, w szczególności ich wynajmu, dzierżawy, zakupu oraz sprzedaży. Do Nowej Spółki zostaną przeniesione składniki majątkowe i niemajątkowe związane z działalnością nieruchomościową, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki, wynikające z umów dotyczących nieruchomości, należności i zobowiązania przypisane do działalności nieruchomościowej, dokumentacja dotycząca nieruchomości, środki pieniężne przypisane do tej działalności oraz organizacyjna obsługa tej działalności.

2. Majątek planowany do przeniesienia do Nowej Spółki

Spółka zamierza przenieść do Nowej Spółki, w wyniku podziału przez wydzielenie, następujące nieruchomości związane z działalnością nieruchomościową:

1)  Nieruchomość położona w (...). Nieruchomość obejmuje w szczególności działki ewidencyjne nr (…). Na nieruchomości znajduje się budynek produkcyjno-magazynowy z częścią socjalno-biurową i infrastrukturą techniczną. Obiekt został nabyty w postępowaniu egzekucyjnym, był w trakcie budowy i wymagał dalszych nakładów. Pozwolenie na użytkowanie Spółka uzyskała 3 listopada 2021 r. Po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie Spółka zawarła umowę najmu obiektu ze spółką (…) Sp. z o.o.;

2)  Grunty rolne zakupione od (…) Sp. z o.o., na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z 24 sierpnia 2017 r (…). Grunty te obejmują łącznie około 3,5 ha. Grunty będą przeznaczone do zarządzania, utrzymywania, ewentualnej komercjalizacji, wynajmu, dzierżawy albo sprzedaży przez Nową Spółkę, w zależności od sytuacji gospodarczej;

3)  Nieruchomość położona w (…), obejmująca działkę ewidencyjną nr (…), o powierzchni (…) ha. Nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalno-usługowym. Nieruchomość została nabyta na licytacji komorniczej, na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności z 18 sierpnia 2021 r. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Spółka przeznaczyła ten obiekt do celów wynajmu.

4)  Nieruchomość położona w (…), obejmująca dwie nieruchomości: działkę ewidencyjną nr (…), zabudowaną budynkiem stacji transformatorowej wraz z urządzeniami, oraz działkę ewidencyjną nr (…), zabudowaną budynkiem produkcyjno-administracyjnym pozostającym w budowie. Spółka przeniosła na siebie pozwolenie na budowę i kontynuuje budowę z przeznaczeniem obiektu na wynajem.

3. Przedmiotem przeniesienia ze Spółki do Spółki Wydzielanej będą powyższe nieruchomości wraz z prawami, obowiązkami, dokumentacją, rozliczeniami, należnościami i zobowiązaniami funkcjonalnie związanymi z działalnością nieruchomościową, w zakresie, w jakim będą istnieć na dzień podziału.

4. Składniki i zobowiązania, jakie zostaną przeniesione ze Spółki do Nowej Spółki:

1)  nieruchomości wskazane powyżej wraz z dokumentacją techniczną, prawną, budowlaną, administracyjną, konserwatorską, księgową i eksploatacyjną dotyczącą tych nieruchomości;

2)  prawa i obowiązki z umów najmu, umów przygotowywanych do zawarcia oraz innych umów związanych z komercjalizacją nieruchomości, w tym w szczególności umowy dzierżawy, najmu;

3)  prawa i obowiązki z umów dotyczących dostaw mediów, przeglądów, ochrony, utrzymania, remontów, ubezpieczenia, administrowania oraz obsługi nieruchomości – w zakresie, w jakim będą istnieć i będą związane z przenoszonym majątkiem;

4)  należności z tytułu czynszów, opłat eksploatacyjnych, rozliczeń mediów, kaucji i innych rozliczeń dotyczących przenoszonych nieruchomości;

5)  zobowiązania funkcjonalnie związane z przenoszonymi nieruchomościami i działalnością nieruchomościową, w tym zobowiązania wobec dostawców mediów, wykonawców, administratorów, zleceniobiorców oraz najemców, jeżeli będą istnieć na dzień podziału;

6)  środki pieniężne przypisane do działalności nieruchomościowej, w tym środki na rachunku bankowym wykorzystywanym do obsługi tej działalności;

7)  ewidencje, rejestry, korespondencja oraz dokumenty dotyczące działalności nieruchomościowej; organizacyjna obsługa działalności nieruchomościowej, w tym prawa i obowiązki z odrębnej umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości.

5. Po podziale Spółki, Nowa Spółka będzie mogła faktycznie kontynuować działalność nieruchomościową bez konieczności angażowania istotnych dodatkowych składników majątkowych.

6. Wyodrębnienie organizacyjne działalności nieruchomościowej:

Działalność nieruchomościowa jest wyodrębniona w ramach Spółki jako odrębny obszar działalności, odmienny od podstawowej działalności produkcyjnej. Wyodrębnienie to wynika z faktycznego sposobu funkcjonowania Spółki oraz jest potwierdzone w dokumentach wewnętrznych. Do działalności nieruchomościowej przypisane są konkretne składniki majątkowe, tj. wskazane nieruchomości, dokumentacja, umowy, rozliczenia, zobowiązania i należności. Składniki te są wykorzystywane do realizacji odrębnego celu gospodarczego: zarządzania nieruchomościami i osiągania przychodów z ich komercjalizacji, przede wszystkim z najmu.

Obszar nieruchomościowy nie służy prowadzeniu produkcji sprężyn. Spółka nadal będzie prowadziła działalność podstawową w halach produkcyjnych. Przedmiotem wydzielenia będą nieruchomości niezwiązane funkcjonalnie z bieżącą działalnością produkcyjną.

7. Wyodrębnienie finansowe działalności nieruchomościowej

Spółka prowadzi rachunkowość w sposób pozwalający na przyporządkowanie do działalności nieruchomościowej przychodów, kosztów, należności i zobowiązań. Koszty dotyczące nieruchomości są wyodrębnione na odpowiednich kontach księgowych. Rozliczenia związane z nieruchomościami są obsługiwane przy wykorzystaniu odrębnego rachunku bankowego. Wyodrębnienie finansowe nie polega na prowadzeniu odrębnych ksiąg rachunkowych dla działalności nieruchomościowej, lecz na istnieniu takiego sposobu ewidencji, który pozwala na ustalenie wyniku, przepływów oraz pozycji majątkowych i zobowiązań przypisanych do tego obszaru działalności. W ocenie Wnioskodawcy, taki sposób ewidencji wystarcza do uznania, że działalność nieruchomościowa jest finansowo wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie.

8. Wyodrębnienie funkcjonalne działalności nieruchomościowej

Działalność nieruchomościowa jest przeznaczona do realizacji innych zadań gospodarczych niż działalność produkcyjna. Jej celem jest zarządzanie nieruchomościami, utrzymanie i komercjalizacja nieruchomości, przygotowywanie nieruchomości do najmu, zawieranie i obsługa umów najmu oraz uzyskiwanie przychodów z tego tytułu. W przyszłości Nowa Spółka może również nabywać, sprzedawać lub rozwijać kolejne nieruchomości, świadczyć usługi krótkoterminowego wynajmu. Przenoszone składniki majątkowe i niemajątkowe tworzą funkcjonalnie powiązany zespół, który pozwoli Nowej Spółce kontynuować działalność nieruchomościową po podziale. Nowa Spółka będzie posiadała nieruchomości, dokumentację, umowy, rozliczenia, zobowiązania, należności, środki pieniężne oraz obsługę organizacyjną tej działalności.

Na moment podziału Nowa Spółka będzie miała faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zarządzania i najmu nieruchomości bez konieczności angażowania istotnych dodatkowych składników majątkowych oraz bez podejmowania dodatkowych działań wykraczających poza zwykłe czynności organizacyjne i rejestrowe związane z rozpoczęciem działalności przez nowy podmiot.

9. Uzasadnienie gospodarcze podziału

Celem planowanego podziału jest rozdzielenie dwóch odmiennych rodzajów działalności: działalności produkcyjnej oraz działalności nieruchomościowej. Podział umożliwi przejrzyste zarządzanie aktywami nieruchomościowymi, oddzielenie ryzyk związanych z działalnością produkcyjną od ryzyk i aktywów nieruchomościowych, ułatwi finansowanie i komercjalizację nieruchomości oraz pozwoli na efektywniejsze zarządzanie majątkiem.

Planowany podział ma uzasadnienie biznesowe i nie jest dokonywany w celu uniknięcia lub uchylenia się od opodatkowania. Nowa Spółka będzie kontynuowała działalność nieruchomościową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a Spółka dzielona będzie kontynuowała działalność produkcyjną.

Uzupełniając wniosek udzielili Państwo odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług?

Odpowiedź: Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

2. Czy składniki majątkowe „Działalności nieruchomościowej” przekazane do nowo zawiązanej Spółki z o.o. będą zdolne do niezależnego działania jako samodzielny podmiot gospodarczy i nie będą wymagały zaangażowania innych środków materialnych lub niematerialnych?

Odpowiedź: Składniki majątkowe i niemajątkowe składające się na „Działalność nieruchomościową”, które mają zostać przekazane do nowo zawiązanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będą zdolne do niezależnego działania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Po ich przeniesieniu Nowa Spółka będzie mogła kontynuować działalność nieruchomościową w zakresie zarządzania nieruchomościami, ich utrzymywania, komercjalizacji, wynajmu, dzierżawy, a w przyszłości także ewentualnego obrotu nieruchomościami.

Przenoszony zespół składników będzie obejmował w szczególności nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające z umów dotyczących tych nieruchomości, prawa i obowiązki z umów najmu, należności i zobowiązania przypisane do działalności nieruchomościowej, dokumentację prawną, techniczną, budowlaną, administracyjną, księgową i eksploatacyjną dotyczącą nieruchomości, środki pieniężne przypisane do tej działalności, rachunek bankowy wykorzystywany wyłącznie do obsługi działalności nieruchomościowej, a także prawa i obowiązki z umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości.

Wnioskodawca wskazuje, że kontynuowanie działalności przez Nową Spółkę nie będzie wymagało zaangażowania innych środków materialnych lub niematerialnych. Nowa Spółka będzie mogła prowadzić działalność przy wykorzystaniu składników przeniesionych w ramach podziału przez wydzielenie oraz przy wykorzystaniu usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne, tak jak ma to miejsce obecnie w strukturze Wnioskodawcy. Korzystanie z usług zewnętrznych, takich jak usługi remontowe, konserwacyjne, naprawcze, przeglądowe, ochrony, obsługi technicznej lub dostaw mediów, jest typowym sposobem prowadzenia działalności nieruchomościowej i nie oznacza konieczności angażowania dodatkowych składników majątkowych niezbędnych do samodzielnego funkcjonowania Nowej Spółki.

3. Czy w wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w postaci „Działalności nieruchomościowej” nowo zawiązana Spółka przejmie również prawa i obowiązki, wynikające z umów o pracę, w związku z przejściem zakładu pracy, w rozumieniu art. 23¹ ustawy Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.)? Jeżeli, nie/tak, to dlaczego?

Odpowiedź: W wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w zakresie „Działalności nieruchomościowej” Nowa Spółka nie przejmie praw i obowiązków, wynikających z umów o pracę w związku z przejściem zakładu pracy, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy. Wynika to z faktu, że działalność nieruchomościowa prowadzona przez Wnioskodawcę nie wymaga zatrudniania pracowników i obecnie nie są do niej przypisani pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę.

Obsługa działalności nieruchomościowej odbywa się na podstawie umowy zlecenia. W ramach podziału przez wydzielenie na Nową Spółkę przejdą prawa i obowiązki, wynikające z tej umowy zlecenia. Osoba wykonująca czynności, na podstawie umowy zlecenia, zajmuje się bieżącymi sprawami dotyczącymi nieruchomości, w szczególności rozliczaniem mediów, obsługą najemców, przygotowywaniem umów najmu, poszukiwaniem najemców, przygotowywaniem danych do faktur wystawianych dla najemców na podstawie umów najmu oraz organizowaniem spraw związanych z utrzymaniem nieruchomości, w tym zlecaniem firmom zewnętrznym remontów, konserwacji i napraw.

W konsekwencji, nie dojdzie do przejścia zakładu pracy lub jego części, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy, ponieważ w ramach wydzielanej działalności nieruchomościowej nie funkcjonuje wyodrębniony zespół pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Przeniesieniu będą natomiast podlegały prawa i obowiązki z umowy cywilnoprawnej, tj. z umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości. Pozostałymi sprawami związanymi z utrzymaniem nieruchomości zajmują się podmioty zewnętrzne w zależności od potrzeb, np. firmy budowlane wynajmowane do prac remontowych, konserwacyjnych.

4. Co dokładnie należy rozumieć przez sformułowania: „obsługę organizacyjną tej działalności” oraz „odrębną umowę zlecenia dotyczącą obsługi nieruchomości”? Czy obsługą nieruchomości zajmuje się podmiot zewnętrzny zatrudniony na podstawie umowy zlecenia?

Odpowiedź: Przez sformułowanie „obsługa organizacyjna tej działalności” Wnioskodawca rozumie zespół bieżących czynności faktycznych, administracyjnych, technicznych, rozliczeniowych i koordynacyjnych niezbędnych do prowadzenia działalności nieruchomościowej. Obsługa ta obejmuje w szczególności kontakt z najemcami i potencjalnymi najemcami, przygotowywanie danych do fakturowania, rozliczanie mediów i opłat eksploatacyjnych, koordynowanie zawierania i wykonywania umów najmu, kompletowanie dokumentacji dotyczącej nieruchomości, organizowanie przeglądów, konserwacji, napraw i remontów, a także kontaktowanie się z podmiotami zewnętrznymi świadczącymi usługi na rzecz nieruchomości.

Przez sformułowanie „odrębna umowa zlecenia dotycząca obsługi nieruchomości” Wnioskodawca rozumie umowę cywilnoprawną, na podstawie której osoba fizyczna wykonuje na rzecz Wnioskodawcy czynności związane z bieżącą obsługą nieruchomości. Nie jest to umowa o pracę, lecz umowa zlecenia. Prawa i obowiązki z tej umowy zostaną przeniesione na Nową Spółkę tak, aby po podziale Nowa Spółka mogła kontynuować obsługę nieruchomości w dotychczasowy sposób.

Wnioskodawca wyjaśnia również, że pozostałe usługi związane z utrzymaniem nieruchomości są wykonywane przez firmy zewnętrzne. Dotyczy to w szczególności usług remontowych, konserwacyjnych, naprawczych, technicznych, przeglądowych, serwisowych oraz innych usług koniecznych do prawidłowego utrzymywania nieruchomości. Sprawami zarządczymi dotyczącymi działalności nieruchomościowej zajmuje się obecnie zarząd Wnioskodawcy. Po podziale analogiczne czynności zarządcze będzie wykonywał zarząd Nowej Spółki.

5. Czy przejęte przez nowo zawiązaną Spółkę składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa prowadzonego przez Państwa w dniu przejęcia będą pozostawały ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, żeby można było o nich mówić jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów?

Odpowiedź: Przejęte przez Nową Spółkę składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa, prowadzonego przez Wnioskodawcę, będą pozostawały ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, że będą tworzyły zespół składników przeznaczony do prowadzenia działalności nieruchomościowej, a nie przypadkowy zbiór niepowiązanych elementów.

Spójność tego zespołu będzie wynikała z tego, że wszystkie przenoszone składniki będą służyły jednemu celowi gospodarczemu, tj. prowadzeniu działalności nieruchomościowej obejmującej zarządzanie nieruchomościami, ich utrzymywanie, komercjalizację, wynajem, dzierżawę, a w przyszłości ewentualnie także sprzedaż lub dalszy rozwój nieruchomości. Przenoszone nieruchomości, umowy najmu, dokumentacja, rozliczenia, należności, zobowiązania, środki pieniężne, rachunek bankowy oraz umowa zlecenia dotycząca obsługi nieruchomości będą wzajemnie powiązane funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo.

Przykładowo, Wnioskodawca posiada obecnie ofertę najmu nieruchomości, obejmujących hale wysokiego składowania położone w pobliżu granicy z (…), kierowaną do firm o specyficznych potrzebach, w szczególności do podmiotów z branży logistycznej i przeładunkowej. Oferta ta dotyczy najmu hal w dwóch lokalizacjach, tj. nieruchomości w (...). Po podziale Nowa Spółka będzie kontynuowała wspólną politykę finansową, marketingową i komercjalizacyjną dotyczącą wynajmu tych hal wysokiego składowania.

Kolejnym przejawem spójności zespołu składników jest istnienie rachunku bankowego, który od dłuższego czasu służy wyłącznie do transakcji dotyczących nieruchomości, które mają zostać przeniesione do Nowej Spółki. Wnioskodawca złoży do banku wniosek o przeniesienie na Nową Spółkę praw i obowiązków, wynikających z umowy prowadzenia tego rachunku bankowego. Rachunek ten jest powiązany z działalnością nieruchomościową, ponieważ służy do obsługi wpływów i wydatków dotyczących przenoszonych nieruchomości.

Spójność organizacyjną potwierdza również to, że zleceniobiorca obsługujący nieruchomości przejdzie do Nowej Spółki poprzez przeniesienie praw i obowiązków z umowy zlecenia. Dzięki temu Nowa Spółka będzie mogła korzystać z dotychczasowej wiedzy organizacyjnej dotyczącej najemców, rozliczeń, mediów, dokumentacji, bieżących potrzeb nieruchomości oraz kontaktów z podmiotami zewnętrznymi.

Spójność finansowa przejawia się natomiast w tym, że przychody uzyskiwane z wynajmu nieruchomości są przeznaczane między innymi na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości, które aktualnie nie generują przychodów. Obecnie Wnioskodawca jest stroną umowy najmu nieruchomości zawartej na 5 lat, która generuje ponad (…) miesięcznie przychodu z tytułu wynajmu hali. Środki te są przeznaczane między innymi na utrzymanie pozostałych nieruchomości, wchodzących w skład działalności nieruchomościowej, w tym nieruchomości, które obecnie nie generują przychodów. Prawa i obowiązki z tej umowy zostaną przeniesione na Nową Spółkę i po podziale przychody z tej umowy będą mogły być wykorzystywane w analogiczny sposób, tj. na utrzymanie, rozwój i komercjalizację całego portfela nieruchomości przenoszonych w ramach wydzielenia.

Pod kątem księgowym, działalność nieruchomościowa księgowana jest na odrębnych kontach, co pozwala na jej łatwe wyodrębnienie formalne.

Dodatkowo wzajemne relacje pomiędzy przenoszonymi składnikami będą widoczne w jednolitym sposobie zarządzania dokumentacją dotyczącą nieruchomości, w powiązaniu umów najmu z rozliczeniami mediów i opłat eksploatacyjnych, w powiązaniu należności od najemców z kosztami utrzymania nieruchomości, w powiązaniu działań marketingowych z konkretnymi lokalizacjami przeznaczonymi do wynajmu, a także w wykorzystywaniu tych samych procedur i osób do koordynowania obsługi nieruchomości. Przenoszone składniki będą więc tworzyć zorganizowany i funkcjonalny kompleks przeznaczony do samodzielnego prowadzenia działalności nieruchomościowej.

Działania i decyzje gospodarcze dotyczące nieruchomości niosą za sobą mniejsze ryzyko gospodarcze niż działalność produkcyjna, co stanowi jedną z przesłanek wydzielenia tej działalności do Nowej Spółki.

6. Czy działalność produkcyjna w zakresie produkcji sprężyn i wyrobów metalowych prowadzona jest przez Państwa w nieruchomości/ach, która/e również zostanie/ną przekazana/e do nowo zawiązanej Spółki z o.o. w ramach podziału przez wydzielenie? Jeśli tak, to proszę wskazać na jakiej podstawie będą Państwo wykorzystywać ww. nieruchomość/ci (np. umowa najmu, dzierżawy, itp.)?

Odpowiedź: Działalność produkcyjna Wnioskodawcy w zakresie produkcji sprężyn i wyrobów metalowych prowadzona jest wyłącznie w nieruchomości, położonej przy (...). Nieruchomość ta nie zostanie przekazana do Nowej Spółki w ramach podziału przez wydzielenie.

Wnioskodawca zamierza kontynuować działalność produkcyjną na własnej nieruchomości, położonej (...). W związku z tym, po podziale nie będzie konieczne zawieranie przez Wnioskodawcę z Nową Spółką umowy najmu, dzierżawy ani innej umowy dotyczącej korzystania z tej nieruchomości na potrzeby działalności produkcyjnej. Nieruchomość wykorzystywana do działalności produkcyjnej pozostanie w majątku Wnioskodawcy, a Nowa Spółka przejmie wyłącznie nieruchomości i składniki związane z działalnością nieruchomościową, które nie są funkcjonalnie związane z bieżącą działalnością produkcyjną Wnioskodawcy.

Pytanie

Czy przeniesienie do nowo zawiązanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w ramach podziału Spółki przez wydzielenie (wg art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych), opisanego powyżej zespołu składników majątkowych i niemajątkowych związanych z działalnością nieruchomościową Spółki będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji będzie czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, przeniesienie ze Spółki do Nowej Spółki, w ramach podziału przez wydzielenie (wg art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych), zespołu składników majątkowych i niemajątkowych związanych z działalnością nieruchomościową będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji, czynność ta będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT:

Przepisów ustawy, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

W myśl art. 529 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych:

Podział spółki może być dokonany:

1)  przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);

2)  przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek);

3)  przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);

4)  przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, podział dokonany przez wydzielenie, części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółki nowo zawiązane powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem Spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji planowany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku Spółki i przeniesienie własności do tej części będzie stanowiło transakcję przeniesienia własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa, co oznacza, że podział przez wydzielenie i przeniesienie tego majątku na Nową Spółkę będzie wyłączało tę transakcję z regulacji ustawy o VAT, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Przepis art. 6 pkt 1 ustawy o VAT oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy o VAT:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem, wynikającym z powyższego przepisu jest, więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, do których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa w przedmiotowej sprawie tworzy:

1)  zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2)  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3)  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4)  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Ponadto, Nowa Spółka ma:

1)  zamiar kontynuowania działalności prowadzonej dotychczas przez Spółkę w zakresie zarządzania, najmu i dzierżawy nieruchomości, przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz

2)  faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki, będące przedmiotem transakcji.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Przenoszony w ramach podziału przez wydzielenie zespół składników materialnych i niematerialnych będzie wyodrębniony:

a)  organizacyjnie – wyodrębnienie składników majątkowych, składających się na poszczególne działy, tj. dział produkcyjny i dział nieruchomościowy – ma odzwierciedlenie w schemacie organizacyjnym Spółki, z którego wynika przypisanie do ww. działów określonych składników majątkowych i pracowników,

b)  funkcjonalnie – każdy z działów realizuje samodzielne zadania gospodarcze w ramach Spółki, tj. w zakresie produkcji sprężyn i wynajmu nieruchomości. Przedmiotowe działy zadania te realizują w oparciu o składniki majątkowe do nich przypisane. Po podziale przez wydzielenie, Spółka oraz Nowa Spółka będą mogły kontynuować swoją działalność w dotychczasowym zakresie, (tj. Spółka dzielona w zakresie prowadzenia działalności produkcyjnej, natomiast Spółka Nowa w zakresie wynajmu i dzierżawy nieruchomości),

c)  finansowo – pomimo, że Spółka nie prowadzi odrębnych ksiąg rachunkowych dla poszczególnych działów, to rachunkowość prowadzona jest w taki sposób, że możliwe jest przyporządkowanie przychodów, kosztów, należności i zobowiązań do poszczególnych działalności (produkcja i sprzedaż produktów, wynajem nieruchomości).

Istotne przy tym jest, że na Nową Spółkę przejdą umowy najmu i wierzytelności wobec najemców z nich wynikające, a także przeniesione zostaną zobowiązania, wynikające z umów najmu, dostawy mediów, umów na dostawę wody, umów o przeglądy nieruchomości, umów o ochronę nieruchomości i umów o administrowanie nieruchomościami.

Nowa Spółka będzie miała faktyczną możliwość i będzie kontynuowała działalność w zakresie wynajmu, dzierżawy, bez potrzeby angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych działań faktycznych i prawnych. Obie Spółki będą stanowić niezależne przedsiębiorstwa, samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, tj. Nowa Spółka w zakresie wynajmu nieruchomości, Spółka w zakresie produkcji.

Dla uznania danego zespołu składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa konieczne jest więc łączne spełnienie następujących warunków: istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań; wyodrębnienie organizacyjne; wyodrębnienie finansowe; wyodrębnienie funkcjonalne, czyli przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych; oraz zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania.

W opisanym zdarzeniu przyszłym, przenoszony do Nowej Spółki majątek nieruchomościowy nie będzie zbiorem przypadkowych aktywów. Będzie to funkcjonalnie powiązany zespół składników służących prowadzeniu działalności nieruchomościowej. W skład tego zespołu wejdą, w szczególności nieruchomości, dokumentacja, prawa i obowiązki z umów, należności, zobowiązania, środki pieniężne, wyodrębnione rozliczenia księgowe i bankowe oraz organizacyjna obsługa nieruchomości.

Przesłanka wyodrębnienia organizacyjnego będzie spełniona, ponieważ działalność nieruchomościowa stanowi w Spółce odrębny obszar działalności, posiada przypisane aktywa i zobowiązania oraz jest wyodrębniona od działalności produkcyjnej. Dla wzmocnienia tego wyodrębnienia Spółka potwierdzi je w dokumentach wewnętrznych oraz w planie podziału, wskazując składniki przypisane do działalności nieruchomościowej oraz składniki pozostające przy działalności produkcyjnej.

Przesłanka wyodrębnienia finansowego będzie spełniona, ponieważ Spółka prowadzi ewidencję pozwalającą na przyporządkowanie do działalności nieruchomościowej przychodów, kosztów, należności i zobowiązań. Koszty nieruchomości są wyodrębnione na kontach księgowych, a rozliczenia nieruchomości są obsługiwane przy wykorzystaniu odrębnego rachunku bankowego. Ustawa o VAT nie wymaga prowadzenia dla ZCP odrębnych ksiąg rachunkowych ani sporządzania odrębnego bilansu.

WSA we Wrocławiu w wyroku z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1125/16 wskazał, iż: wyodrębnienie finansowe nie musi koniecznie oznaczać, że zorganizowana część przedsiębiorstwa jest zobowiązana do samodzielnego sporządzania bilansu. Wystarczające jest wyodrębnienie danej części przedsiębiorstwa dla celów np. rachunkowości zarządczej, polegające w szczególności na odrębnym ewidencjonowaniu przychodów i kosztów związanych ze składnikami majątku wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego będzie spełniona, ponieważ zespół składników przypisany do działalności nieruchomościowej służy realizacji odrębnego celu gospodarczego – zarządzaniu, utrzymaniu i wynajmowi nieruchomości. Po podziale Nowa Spółka będzie mogła kontynuować działalność nieruchomościową, w oparciu o przeniesione składniki, natomiast Spółka będzie kontynuowała działalność produkcyjną przy wykorzystaniu majątku pozostającego w Spółce. Wnioskodawca wskazuje, że Nowa Spółka będzie miała zamiar kontynuowania działalności nieruchomościowej prowadzonej dotychczas w ramach Spółki oraz będzie miała faktyczną możliwość jej kontynuowania, w oparciu o przenoszone składniki. Oznacza to, że spełnione będą warunki wymagane dla uznania przenoszonego majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Podział przez wydzielenie jest zdarzeniem, w ramach którego następuje przeniesienie części majątku Spółki dzielonej na Spółkę nowo zawiązaną. Na gruncie ustawy o VAT, taka czynność mogłaby, co do zasady, być traktowana jako transakcja obejmująca dostawę towarów lub świadczenie usług. Jeżeli jednak przedmiotem przeniesienia jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, zastosowanie znajduje art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który wyłącza taką czynność z zakresu opodatkowania VAT.

W związku z powyższym, majątek wydzielany ze Spółki do Nowej Spółki na dzień dokonania podziału przez wydzielenie – stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a tym samym czynność jego wydzielenia ze Spółki do Nowej Spółki będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Spółka opiera swoje stanowisko m.in. na wydanej w analogicznej sprawie interpretacji z dnia 14 kwietnia 2025 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP1-1.4012.90.2025.6.IZ.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej „Kodeks cywilny”, zgodnie z którym:

W myśl art. 55² Kodeksu cywilnego:

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia.

Ponadto, przepis art. 55¹ Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Natomiast, w myśl art. 2 pkt 27e ustawy:

Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiącymi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki będące w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

W wyroku z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 79/17, który choć dotyczył ustaleń w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, NSA przedstawił wskazówki, co należy rozumieć jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć, że definicja tego pojęcia jest identyczna w dwóch podatkach (podatku VAT i podatku dochodowym od osób prawnych).

I tak:

1)  w przypadku wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze;

2)  wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość prawidłowego przyporządkowania do tej zorganizowanej części przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań. Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie;

3)  wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. (…) Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinny zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego samodzielnego przedsiębiorstwa. Przy ocenie wyodrębnienia określonych składników majątkowych pod uwagę należy brać sytuację istniejącą w podmiocie wnoszącym wkład, w którym winny one stanowić pewną całość.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1)  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2)  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3)  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4)  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:

Ponadto, TSUE zauważył, że przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę.

Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever wskazując, że:

Mając na uwadze powyższe orzeczenia TSUE należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).

Zgodnie z art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych:

Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki do innej istniejącej spółki lub nowo zawiązanej spółki (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji, dokonany na podstawie Kodeksu spółek handlowych podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Jak wynika z okoliczności sprawy, prowadzą Państwo działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest produkcja sprężyn oraz innych wyrobów metalowych. Działalność produkcyjna jest prowadzona w zakładzie produkcji sprężyn. Posiadają Państwo również istotny majątek nieruchomościowy, który nie jest funkcjonalnie związany z podstawową działalnością produkcyjną. Majątek ten jest przeznaczony do prowadzenia odrębnej działalności tzw. nieruchomościowej, obejmującej zarządzanie nieruchomościami, komercjalizację nieruchomości, najem, dzierżawę, a w przyszłości także ewentualny zakup i sprzedaż nieruchomości. W ramach działalności nieruchomościowej Spółka ponosi odrębne koszty, posiada przypisane aktywa, korzysta z odrębnego rachunku bankowego oraz ma odrębną umowę zlecenia dotyczącą obsługi nieruchomości. Zamierzają Państwo dokonać podziału Spółki przez wydzielenie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. W wyniku podziału z majątku Spółki zostanie wydzielona zorganizowana część przedsiębiorstwa związana z działalnością nieruchomościową i przeniesiona do nowo zawiązanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Po dokonaniu podziału Spółka będzie kontynuowała podstawową działalność produkcyjną w zakresie produkcji sprężyn i wyrobów metalowych. W majątku Spółki pozostaną składniki majątku wykorzystywane do tej działalności, w szczególności maszyny, urządzenia, wyposażenie, zapasy, prawa i obowiązki, wynikające z umów produkcyjnych i handlowych, należności oraz zobowiązania związane z działalnością produkcyjną, a także pracownicy przypisani do działalności produkcyjnej. Nowa Spółka będzie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie zarządzania i komercjalizacji nieruchomości, w szczególności ich wynajmu, dzierżawy, zakupu oraz sprzedaży. Do Nowej Spółki zostaną przeniesione składniki majątkowe i niemajątkowe związane z działalnością nieruchomościową, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki, wynikające z umów dotyczących nieruchomości, należności i zobowiązania przypisane do działalności nieruchomościowej, dokumentacja dotycząca nieruchomości, środki pieniężne przypisane do tej działalności oraz organizacyjna obsługa tej działalności. Składniki i zobowiązania jakie zostaną przeniesione ze Spółki do Nowej Spółki: nieruchomości wraz z dokumentacją techniczną, prawną, budowlaną, administracyjną, konserwatorską, księgową i eksploatacyjną dotyczącą tych nieruchomości; prawa i obowiązki z umów najmu, umów przygotowywanych do zawarcia oraz innych umów związanych z komercjalizacją nieruchomości, w tym w szczególności umowy dzierżawy, najmu; prawa i obowiązki z umów dotyczących dostaw mediów, przeglądów, ochrony, utrzymania, remontów, ubezpieczenia, administrowania oraz obsługi nieruchomości – w zakresie, w jakim będą istnieć i będą związane z przenoszonym majątkiem; należności z tytułu czynszów, opłat eksploatacyjnych, rozliczeń mediów, kaucji i innych rozliczeń dotyczących przenoszonych nieruchomości; zobowiązania funkcjonalnie związane z przenoszonymi nieruchomościami i działalnością nieruchomościową, w tym zobowiązania wobec dostawców mediów, wykonawców, administratorów, zleceniobiorców oraz najemców, jeżeli będą istnieć na dzień podziału; środki pieniężne przypisane do działalności nieruchomościowej, w tym środki na rachunku bankowym wykorzystywanym do obsługi tej działalności; ewidencje, rejestry, korespondencja oraz dokumenty dotyczące działalności nieruchomościowej; organizacyjna obsługa działalności nieruchomościowej, w tym prawa i obowiązki z odrębnej umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości. Po podziale Spółki, Nowa Spółka będzie mogła faktycznie kontynuować działalność nieruchomościową bez konieczności angażowania istotnych dodatkowych składników majątkowych. Działalność nieruchomościowa jest wyodrębniona w ramach Spółki jako odrębny obszar działalności, odmienny od podstawowej działalności produkcyjnej. Wyodrębnienie to wynika z faktycznego sposobu funkcjonowania Spółki oraz jest potwierdzone w dokumentach wewnętrznych. Do działalności nieruchomościowej przypisane są konkretne składniki majątkowe, tj. wskazane nieruchomości, dokumentacja, umowy, rozliczenia, zobowiązania i należności. Składniki te są wykorzystywane do realizacji odrębnego celu gospodarczego: zarządzania nieruchomościami i osiągania przychodów z ich komercjalizacji, przede wszystkim z najmu. Obszar nieruchomościowy nie służy prowadzeniu produkcji sprężyn. Spółka nadal będzie prowadziła działalność podstawową w halach produkcyjnych. Przedmiotem wydzielenia będą nieruchomości niezwiązane funkcjonalnie z bieżącą działalnością produkcyjną. Spółka prowadzi rachunkowość w sposób pozwalający na przyporządkowanie do działalności nieruchomościowej przychodów, kosztów, należności i zobowiązań. Koszty dotyczące nieruchomości są wyodrębnione na odpowiednich kontach księgowych. Rozliczenia związane z nieruchomościami są obsługiwane przy wykorzystaniu odrębnego rachunku bankowego. Wyodrębnienie finansowe nie polega na prowadzeniu odrębnych ksiąg rachunkowych dla działalności nieruchomościowej, lecz na istnieniu takiego sposobu ewidencji, który pozwala na ustalenie wyniku, przepływów oraz pozycji majątkowych i zobowiązań przypisanych do tego obszaru działalności. Działalność nieruchomościowa jest przeznaczona do realizacji innych zadań gospodarczych niż działalność produkcyjna. Jej celem jest zarządzanie nieruchomościami, utrzymanie i komercjalizacja nieruchomości, przygotowywanie nieruchomości do najmu, zawieranie i obsługa umów najmu oraz uzyskiwanie przychodów z tego tytułu. W przyszłości Nowa Spółka może również nabywać, sprzedawać lub rozwijać kolejne nieruchomości, świadczyć usługi krótkoterminowego wynajmu. Przenoszone składniki majątkowe i niemajątkowe tworzą funkcjonalnie powiązany zespół, który pozwoli Nowej Spółce kontynuować działalność nieruchomościową po podziale. Nowa Spółka będzie posiadała nieruchomości, dokumentację, umowy, rozliczenia, zobowiązania, należności, środki pieniężne oraz obsługę organizacyjną tej działalności. Na moment podziału Nowa Spółka będzie miała faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zarządzania i najmu nieruchomości bez konieczności angażowania istotnych dodatkowych składników majątkowych oraz bez podejmowania dodatkowych działań wykraczających poza zwykłe czynności organizacyjne i rejestrowe związane z rozpoczęciem działalności przez nowy podmiot. Celem planowanego podziału jest rozdzielenie dwóch odmiennych rodzajów działalności: działalności produkcyjnej oraz działalności nieruchomościowej. Podział umożliwi przejrzyste zarządzanie aktywami nieruchomościowymi, oddzielenie ryzyk związanych z działalnością produkcyjną od ryzyk i aktywów nieruchomościowych, ułatwi finansowanie i komercjalizację nieruchomości oraz pozwoli na efektywniejsze zarządzanie majątkiem. Planowany podział ma uzasadnienie biznesowe i nie jest dokonywany w celu uniknięcia lub uchylenia się od opodatkowania. Nowa Spółka będzie kontynuowała działalność nieruchomościową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a Spółka dzielona będzie kontynuowała działalność produkcyjną. Składniki majątkowe i niemajątkowe składające się na „Działalność nieruchomościową”, które mają zostać przekazane do nowo zawiązanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będą zdolne do niezależnego działania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Po ich przeniesieniu Nowa Spółka będzie mogła kontynuować działalność nieruchomościową w zakresie zarządzania nieruchomościami, ich utrzymywania, komercjalizacji, wynajmu, dzierżawy, a w przyszłości także ewentualnego obrotu nieruchomościami. Przenoszony zespół składników będzie obejmował w szczególności nieruchomości, prawa i obowiązki, wynikające z umów dotyczących tych nieruchomości, prawa i obowiązki z umów najmu, należności i zobowiązania przypisane do działalności nieruchomościowej, dokumentację prawną, techniczną, budowlaną, administracyjną, księgową i eksploatacyjną dotyczącą nieruchomości, środki pieniężne przypisane do tej działalności, rachunek bankowy wykorzystywany wyłącznie do obsługi działalności nieruchomościowej, a także prawa i obowiązki z umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości. Kontynuowanie działalności przez Nową Spółkę nie będzie wymagało zaangażowania innych środków materialnych lub niematerialnych. Nowa Spółka będzie mogła prowadzić działalność przy wykorzystaniu składników przeniesionych w ramach podziału przez wydzielenie oraz przy wykorzystaniu usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne, tak jak ma to miejsce obecnie w Państwa strukturze. Korzystanie z usług zewnętrznych, takich jak usługi remontowe, konserwacyjne, naprawcze, przeglądowe, ochrony, obsługi technicznej lub dostaw mediów, jest typowym sposobem prowadzenia działalności nieruchomościowej i nie oznacza konieczności angażowania dodatkowych składników majątkowych niezbędnych do samodzielnego funkcjonowania Nowej Spółki. W wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w zakresie „Działalności nieruchomościowej” Nowa Spółka nie przejmie praw i obowiązków, wynikających z umów o pracę w związku z przejściem zakładu pracy, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy. Wynika to z faktu, że działalność nieruchomościowa prowadzona przez Państwa nie wymaga zatrudniania pracowników i obecnie nie są do niej przypisani pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę. Obsługa działalności nieruchomościowej odbywa się na podstawie umowy zlecenia. W ramach podziału przez wydzielenie na Nową Spółkę przejdą prawa i obowiązki, wynikające z tej umowy zlecenia. Osoba wykonująca czynności, na podstawie umowy zlecenia, zajmuje się bieżącymi sprawami dotyczącymi nieruchomości, w szczególności rozliczaniem mediów, obsługą najemców, przygotowywaniem umów najmu, poszukiwaniem najemców, przygotowywaniem danych do faktur wystawianych dla najemców na podstawie umów najmu oraz organizowaniem spraw związanych z utrzymaniem nieruchomości, w tym zlecaniem firmom zewnętrznym remontów, konserwacji i napraw. W konsekwencji, nie dojdzie do przejścia zakładu pracy lub jego części, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy, ponieważ w ramach wydzielanej działalności nieruchomościowej nie funkcjonuje wyodrębniony zespół pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Przeniesieniu będą natomiast podlegały prawa i obowiązki z umowy cywilnoprawnej, tj. z umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości. Pozostałymi sprawami związanymi z utrzymaniem nieruchomości zajmują się podmioty zewnętrzne w zależności od potrzeb, np. firmy budowlane wynajmowane do prac remontowych, konserwacyjnych. Przejęte przez Nową Spółkę składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa, prowadzonego przez Państwa, będą pozostawały ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, że będą tworzyły zespół składników przeznaczony do prowadzenia działalności nieruchomościowej, a nie przypadkowy zbiór niepowiązanych elementów. Spójność tego zespołu będzie wynikała z tego, że wszystkie przenoszone składniki będą służyły jednemu celowi gospodarczemu, tj. prowadzeniu działalności nieruchomościowej obejmującej zarządzanie nieruchomościami, ich utrzymywanie, komercjalizację, wynajem, dzierżawę, a w przyszłości ewentualnie także sprzedaż lub dalszy rozwój nieruchomości. Przenoszone nieruchomości, umowy najmu, dokumentacja, rozliczenia, należności, zobowiązania, środki pieniężne, rachunek bankowy oraz umowa zlecenia dotycząca obsługi nieruchomości będą wzajemnie powiązane funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo. Kolejnym przejawem spójności zespołu składników jest istnienie rachunku bankowego, który od dłuższego czasu służy wyłącznie do transakcji dotyczących nieruchomości, które mają zostać przeniesione do Nowej Spółki. Złożą Państwo do banku wniosek o przeniesienie na Nową Spółkę praw i obowiązków, wynikających z umowy prowadzenia tego rachunku bankowego. Rachunek ten jest powiązany z działalnością nieruchomościową, ponieważ służy do obsługi wpływów i wydatków dotyczących przenoszonych nieruchomości. Spójność organizacyjną potwierdza również to, że zleceniobiorca obsługujący nieruchomości przejdzie do Nowej Spółki poprzez przeniesienie praw i obowiązków z umowy zlecenia. Dzięki temu Nowa Spółka będzie mogła korzystać z dotychczasowej wiedzy organizacyjnej dotyczącej najemców, rozliczeń, mediów, dokumentacji, bieżących potrzeb nieruchomości oraz kontaktów z podmiotami zewnętrznymi. Spójność finansowa przejawia się natomiast w tym, że przychody uzyskiwane z wynajmu nieruchomości są przeznaczane między innymi na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości, które aktualnie nie generują przychodów. Pod kątem księgowym, działalność nieruchomościowa księgowana jest na odrębnych kontach, co pozwala na jej łatwe wyodrębnienie formalne. Dodatkowo wzajemne relacje pomiędzy przenoszonymi składnikami będą widoczne w jednolitym sposobie zarządzania dokumentacją dotyczącą nieruchomości, w powiązaniu umów najmu z rozliczeniami mediów i opłat eksploatacyjnych, w powiązaniu należności od najemców z kosztami utrzymania nieruchomości, w powiązaniu działań marketingowych z konkretnymi lokalizacjami przeznaczonymi do wynajmu, a także w wykorzystywaniu tych samych procedur i osób do koordynowania obsługi nieruchomości. Przenoszone składniki będą więc tworzyć zorganizowany i funkcjonalny kompleks przeznaczony do samodzielnego prowadzenia działalności nieruchomościowej. Działania i decyzje gospodarcze dotyczące nieruchomości niosą za sobą mniejsze ryzyko gospodarcze niż działalność produkcyjna, co stanowi jedną z przesłanek wydzielenia tej działalności do Nowej Spółki. Nieruchomość wykorzystywana do działalności produkcyjnej pozostanie w Państwa majątku, a Nowa Spółka przejmie wyłącznie nieruchomości i składniki związane z działalnością nieruchomościową, które nie są funkcjonalnie związane z Państwa bieżącą działalnością produkcyjną.

Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą ustalenia, czy przeniesienie do nowo zawiązanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w ramach podziału Spółki przez wydzielenie (wg art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych), opisanego powyżej zespołu składników majątkowych i niemajątkowych związanych z działalnością nieruchomościową Spółki, będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji będzie czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy przenoszone składniki majątkowe stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę, itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u Spółki dzielonej zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po podziale przez wydzielenie powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez Spółkę przejmującą, w oparciu o przejęte składniki.

Analizując, czy określone składniki majątkowe stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa, zawsze należy wziąć pod uwagę profil działalności danego przedsiębiorcy, warunki rynkowe oraz specyfikę danej branży. Nie można zatem wyznaczyć szczegółowego katalogu warunków koniecznych do spełnienia, aby można było mówić o istnieniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Prawidłowa klasyfikacja przedmiotu transakcji – zorganizowana część przedsiębiorstwa lub poszczególne składniki majątkowe – ma decydujące znaczenie dla prawidłowego ustalenia skutków podatkowych transakcji.

Aby mówić o zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wydzielenie w ramach przedsiębiorstwa powinno zachodzić łącznie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej, funkcjonalnej. Ponadto, wyodrębnienie to powinno istnieć na moment dokonania danej transakcji, nie zaś po jej dokonaniu. Brak spełnienia jednej z przesłanek wyklucza możliwość uznania, iż mamy do czynienia z dostawą zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zgodnie z przedstawionym opisem sprawy, działalność nieruchomościowa jest wyodrębniona w ramach Spółki jako odrębny obszar działalności, odmienny od podstawowej działalności produkcyjnej. Wyodrębnienie to wynika z faktycznego sposobu funkcjonowania Spółki oraz jest potwierdzone w dokumentach wewnętrznych. Do działalności nieruchomościowej przypisane są konkretne składniki majątkowe, tj. wskazane nieruchomości, dokumentacja, umowy, rozliczenia, zobowiązania i należności. Składniki te są wykorzystywane do realizacji odrębnego celu gospodarczego: zarządzania nieruchomościami i osiągania przychodów z ich komercjalizacji, przede wszystkim z najmu. Obszar nieruchomościowy nie służy prowadzeniu produkcji sprężyn. Spółka nadal będzie prowadziła działalność podstawową w halach produkcyjnych. Przedmiotem wydzielenia będą nieruchomości niezwiązane funkcjonalnie z bieżącą działalnością produkcyjną.

W świetle powyższego należy uznać, że zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Działalność nieruchomościową będzie spełniać warunek wyodrębnienia organizacyjnego przewidzianego dla uznania danego zespołu składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zgodnie z przedstawionymi przez Państwa informacjami, spełniona będzie również przesłanka wyodrębnienia finansowego opisanego zespołu składników materialnych i niematerialnych składającego się na działalność nieruchomościową. Jak Państwo wskazali, Spółka prowadzi rachunkowość w sposób pozwalający na przyporządkowanie do działalności nieruchomościowej przychodów, kosztów, należności i zobowiązań. Koszty dotyczące nieruchomości są wyodrębnione na odpowiednich kontach księgowych. Rozliczenia związane z nieruchomościami są obsługiwane przy wykorzystaniu odrębnego rachunku bankowego. Wyodrębnienie finansowe nie polega na prowadzeniu odrębnych ksiąg rachunkowych dla działalności nieruchomościowej, lecz na istnieniu takiego sposobu ewidencji, który pozwala na ustalenie wyniku, przepływów oraz pozycji majątkowych i zobowiązań przypisanych do tego obszaru działalności. W ocenie Wnioskodawcy, taki sposób ewidencji wystarcza do uznania, że działalność nieruchomościowa jest finansowo wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie.

Należy również uznać, że spełniony będzie warunek wyodrębnienia funkcjonalnego opisanego we wniosku zespołu składników materialnych i niematerialnych tworzącego działalność nieruchomościową. Jak Państwo wskazali, działalność nieruchomościowa jest przeznaczona do realizacji innych zadań gospodarczych niż działalność produkcyjna. Jej celem jest zarządzanie nieruchomościami, utrzymanie i komercjalizacja nieruchomości, przygotowywanie nieruchomości do najmu, zawieranie i obsługa umów najmu oraz uzyskiwanie przychodów z tego tytułu. W przyszłości Nowa Spółka może również nabywać, sprzedawać lub rozwijać kolejne nieruchomości, świadczyć usługi krótkoterminowego wynajmu. Przenoszone składniki majątkowe i niemajątkowe tworzą funkcjonalnie powiązany zespół, który pozwoli Nowej Spółce kontynuować działalność nieruchomościową po podziale. Nowa Spółka będzie posiadała nieruchomości, dokumentację, umowy, rozliczenia, zobowiązania, należności, środki pieniężne oraz obsługę organizacyjną tej działalności. Na moment podziału Nowa Spółka będzie miała faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zarządzania i najmu nieruchomości bez konieczności angażowania istotnych dodatkowych składników majątkowych oraz bez podejmowania dodatkowych działań wykraczających poza zwykłe czynności organizacyjne i rejestrowe związane z rozpoczęciem działalności przez nowy podmiot.

Ponadto, składniki majątkowe i niemajątkowe składające się na działalność nieruchomościową, które mają zostać przekazane do nowo zawiązanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będą zdolne – jak Państwo wskazali – do niezależnego działania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Po ich przeniesieniu Nowa Spółka będzie mogła kontynuować działalność nieruchomościową w zakresie zarządzania nieruchomościami, ich utrzymywania, komercjalizacji, wynajmu, dzierżawy, a w przyszłości także ewentualnego obrotu nieruchomościami. Przenoszony zespół składników będzie obejmował w szczególności nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające z umów dotyczących tych nieruchomości, prawa i obowiązki z umów najmu, należności i zobowiązania przypisane do działalności nieruchomościowej, dokumentację prawną, techniczną, budowlaną, administracyjną, księgową i eksploatacyjną dotyczącą nieruchomości, środki pieniężne przypisane do tej działalności, rachunek bankowy wykorzystywany wyłącznie do obsługi działalności nieruchomościowej, a także prawa i obowiązki z umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości.

We wniosku wskazali Państwo, że w wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w zakresie działalności nieruchomościowej, Nowa Spółka nie przejmie praw i obowiązków, wynikających z umów o pracę w związku z przejściem zakładu pracy, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy. Wynika to z faktu, że działalność nieruchomościowa prowadzona przez Państwa nie wymaga zatrudniania pracowników i obecnie nie są do niej przypisani pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę. Obsługa działalności nieruchomościowej odbywa się na podstawie umowy zlecenia. W ramach podziału przez wydzielenie na Nową Spółkę przejdą prawa i obowiązki, wynikające z tej umowy zlecenia. Osoba wykonująca czynności, na podstawie umowy zlecenia, zajmuje się bieżącymi sprawami dotyczącymi nieruchomości, w szczególności rozliczaniem mediów, obsługą najemców, przygotowywaniem umów najmu, poszukiwaniem najemców, przygotowywaniem danych do faktur wystawianych dla najemców na podstawie umów najmu oraz organizowaniem spraw związanych z utrzymaniem nieruchomości, w tym zlecaniem firmom zewnętrznym remontów, konserwacji i napraw. W konsekwencji, nie dojdzie do przejścia zakładu pracy lub jego części, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy, ponieważ w ramach wydzielanej działalności nieruchomościowej nie funkcjonuje wyodrębniony zespół pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Przeniesieniu będą natomiast podlegały prawa i obowiązki z umowy cywilnoprawnej, tj. z umowy zlecenia dotyczącej obsługi nieruchomości.

Należy jednak zauważyć, że nie w każdym przypadku konieczne jest przeniesienie wszystkich elementów, wchodzących w skład standardowych elementów typowych dla transakcji dotyczących zbycia przedsiębiorstwa czy ZCP. Ważne, aby nabywca mógł kontynuować działalność gospodarczą w oparciu o składniki materialne i niematerialne będące przedmiotem transakcji – co będzie miało miejsce w opisanym przypadku.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z wyrokiem NSA z 27 września 2011 r. o sygn. I FSK 1383/10:

W związku z powyższym, w analizowanej sprawie bez znaczenia pozostaje fakt, że w ramach transakcji podziału na Nową Spółkę nie dojdzie do przejścia zakładu pracy lub jego części, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy. Jak bowiem wskazali Państwo we wniosku, działalność nieruchomościowa prowadzona przez Państwa nie wymaga zatrudniania pracowników i obecnie nie są do niej przypisani pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę. Obsługa działalności nieruchomościowej odbywa się na podstawie umowy zlecenia. W ramach podziału przez wydzielenie na Nową Spółkę przejdą prawa i obowiązki, wynikające z tej umowy zlecenia.

Przejęte przez Nową Spółkę składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa, prowadzonego przez Państwa, będą zatem pozostawały ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, że będą tworzyły zespół składników przeznaczony do prowadzenia działalności nieruchomościowej, a nie przypadkowy zbiór niepowiązanych elementów.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że mający być przedmiotem zbycia, zespół składników materialnych i niematerialnych, składający się na działalność nieruchomościową, będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ jest wydzielony w istniejącym przedsiębiorstwie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej, przeznaczony jest do realizacji określonych zadań gospodarczych i może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania, a po dokonaniu podziału Nowa Spółka planuje kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą prowadzoną przy użyciu nabytych części przedsiębiorstwa Państwa Spółki.

Tym samym, uznać należy, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący działalność nieruchomościową stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy i w związku z tym zbycie działalności nieruchomościowej przez Spółkę, stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, będzie wyłączone spod opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, stwierdzam, że przeniesienie do nowo zawiązanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w ramach podziału Spółki przez wydzielenie, na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, opisanego powyżej zespołu składników majątkowych i niemajątkowych związanych z działalnością nieruchomościową Spółki, będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji będzie czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja ta została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.