Brak prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją zadania polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości.
Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, planuje usunięcie nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na prywatnej nieruchomości. Działa na podstawie decyzji administracyjnej (art. 26a ustawy o odpadach) w trybie wykonania zastępczego. Zadanie finansowane jest z dotacji NFOŚiGW. Gmina nie uzyska żadnych przychodów z tytułu sprzedaży odpadów, które nie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją zadania polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (...) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Gmina” jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT). Gmina realizuje zadania własne na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. 2026 r., poz. 662; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”), a także zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania wynikające z ustaw szczegółowych.
Do zadań własnych Gminy należą między innymi sprawy:
a) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym);
b) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym);
c) ochrony zdrowia (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym);
d) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego (art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym).
Na terenie Gminy, na jednej z prywatnych nieruchomości, zlokalizowanej w (...), doszło do ujawnienia nielegalnego składowiska odpadów. Odpady te, w tym substancje niebezpieczne, znajdują się w beczkach o różnych pojemnościach i pojemnikach typu mauser. Wśród zgromadzonych odpadów nie znajdują się wyroby z azbestu. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że są to odpady w dużej mierze o statusie niebezpiecznych, które stwarzają realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz dla środowiska (możliwość skażenia wód podziemnych, gleby, powietrza oraz ryzyko pożaru). Szacowana ilość odpadów (efekt rzeczowy) wynosi ok. (...) Mg.
Wnioskodawca prowadzi postępowanie przetargowe, na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych, którego przedmiotem będzie likwidacja przedmiotowego nielegalnego składowiska. Zamówienie realizowane będzie, w ramach wykonania zastępczego, na podstawie decyzji wydanej przez Wójta Gminy (...), na podstawie art. 26a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. 2023 r., poz. 1587 ze zm.; dalej: „ustawa o odpadach”). Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, wobec władającego powierzchnią ziemi (właściciela nieruchomości), nakazując mu usunięcie odpadów. Wobec bezskutecznego upływu terminu, Gmina przystępuje do działania w trybie wykonania zastępczego.
Zgodnie z art. 26a ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy o odpadach, w przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi, a w analizowanym przypadku właściwym organem jest Wójt Gminy.
Zgodnie z możliwością jaki daje art. 26a ust. 7 ustawy o odpadach, Gmina będzie próbowała żądać od posiadacza odpadów (właściciela nieruchomości), zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Ewentualny zwrot kosztów wykonawstwa zastępczego od właściciela nieruchomości będzie rekompensatą poniesionych przez Gminę kosztów i nie będzie stanowił wynagrodzenia opodatkowanego VAT. W praktyce szanse na uzyskanie tego zwrotu są niewielkie.
W związku z powyższym, w celu sfinansowania przedsięwzięcia Gmina uzyskała dotację z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW; Program Priorytetowy (...)). Zgodnie z zasadami programu, podatek VAT jest kosztem kwalifikowanym tylko w sytuacji, gdy Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do jego odliczenia.
Na przedmiot planowanego zamówienia (usługi) składać się będą:
1. Zabezpieczenie miejsca składowania odpadów (monitoring).
2. Identyfikacja i klasyfikacja odpadów, analizy chemiczne.
3. Zakup nowych opakowań i przepakowanie odpadów (zgodnie z ADR).
4. Załadunek i transport do instalacji przetwarzania.
5. Przetworzenie, unieszkodliwienie lub składowanie odpadów (zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami).
6. Sporządzenie dokumentacji (SWZ, BDO).
Zaplanowany termin realizacji to (...) Po wykonaniu zadania, Gmina otrzyma od wyłonionego wykonawcy fakturę/faktury VAT wystawioną/e na Gminę z naliczonym podatkiem.
W szczególności, w związku z realizacją przedsięwzięcia, Gmina poniesie wydatki na nabycie towarów i usług, udokumentowane fakturą/fakturami VAT wystawioną/ymi przez wyłonionego wykonawcę.
Kluczowym elementem stanu faktycznego jest to, że po stronie Gminy, w związku z ww. przedsięwzięciem, nie wystąpią żadne czynności opodatkowane podatkiem VAT – jedynym wpływem na dochody Gminy będzie refinansowanie części kosztu zadania przez pozyskaną dotację z NFOŚiGW. Gmina nie uzyska żadnych wpływów, np. z tytułu sprzedaży części odpadów (odpady nie przedstawiają wartości handlowej).
Celem zadania jest wyłącznie realizacja funkcji władczej (administracyjnej), mającej na celu usunięcie zagrożenia dla życia, zdrowia i środowiska. Działania te nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej Gminy, lecz w ramach sprawowania władztwa publicznego i realizacji zadań własnych, wskazanych w opisie sprawy, w szczególności zadań z art. 7 ust. 1 pkt 1, 3, 5 oraz 14 ustawy o samorządzie gminnym.
Pytanie
Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury/faktur dokumentujących wydatki na nabycie towaru i usług poniesionych w związku z realizacją zadania polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości (...)?
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury/faktur dokumentujących wydatki na nabycie towaru i usług poniesionych w związku z realizacją zadania polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości (...).
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towaru i usług (t. j. Dz. U. 2025 r., poz. 775 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Warunkiem umożliwiającym odliczenie VAT jest spełnienie dwóch przesłanek – istnienie bezpośredniego lub pośredniego związku pomiędzy dokonanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika (generującymi podatek należny) oraz nabycie towarów i usług przez podmiot działający w roli podatnika VAT.
Jak wskazano w opisie sprawy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Gmina działa w charakterze organu władzy publicznej, a nie jako podmiot gospodarczy.
Realizacja zadania polegającego na usunięciu odpadów z nieruchomości przy (...) odbywa się w trybie art. 26a ustawy o odpadach. Jest to działanie w ramach imperium (władztwa administracyjnego), wynikające z wydanej decyzji administracyjnej, nakazującej usunięcie odpadów, a następnie wykonania zastępczego w związku z niemożliwością wykonania tej czynności przez właściciela nieruchomości.
Celem Gminy jest ochrona środowiska i zdrowia mieszkańców (zadania własne Gminy wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 1, 3, 5 i 14 ustawy o samorządzie gminnym), a nie osiągnięcie zarobku, czy świadczenie usług na rynku konkurencyjnym. Gmina nie będzie wykorzystywać nabytych usług (transportu, unieszkodliwiania, monitoringu) do żadnych czynności opodatkowanych VAT (np. sprzedaży, świadczenia usług komercyjnych).
Odpady zostaną unieszkodliwione, a Gmina nie uzyska z tego tytułu żadnego przychodu opodatkowanego. Dochodem, pozyskanym w związku z zadaniem, ma być dotacja z NFOŚiGW refinansująca część kosztów brutto zadania. Gmina podejmie próby uzyskania rekompensaty od właściciela odpadów (nieruchomości), ale szanse są bardzo małe.
Skoro nabyte towary i usługi nie będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych, nie zostanie spełniona przesłanka z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Dodatkowo nie jest spełniony też warunek działania w ramach zadania przez Gminę jak podatnik VAT.
W konsekwencji, Gmina nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur otrzymanych od wykonawcy realizującego usunięcie odpadów. Podatek ten stanowi dla Gminy koszt niepodlegający odliczeniu w ramach JPK VAT ani w żaden inny sposób (w żadnym innym trybie odliczenia).
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS w analogicznych sprawach dotyczących usuwania nielegalnych składowisk w trybie art. 26a ustawy o odpadach, gdzie organy podatkowe konsekwentnie wskazują na brak prawa do odliczenia VAT przy tego typu działaniach interwencyjnych JST.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Gminy, nie będzie Jej przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktury/faktur, dokumentującej/ych wydatki na nabycie towarów i usług, poniesionych w związku z realizacją zadania, polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości (...).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Ponadto, podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Podkreślić należy, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
· podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
· podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Należy nadmienić, że w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 1, 3, 5 i 14 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
5) ochrony zdrowia;
14) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.):
Ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów – rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Według art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach:
Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
W myśl art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach:
Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.
Z kolei, zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach:
W przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.
Na podstawie art. 26a ust. 2 ustawy o odpadach:
Właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest:
1) w przypadku terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi − regionalny dyrektor ochrony środowiska;
2) w przypadku gdy obowiązek usunięcia odpadów powstał w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzeniem nieważności, uchyleniem lub wygaśnięciem decyzji związanej z gospodarką odpadami – organ właściwy do wydania tej decyzji;
3) w pozostałych przypadkach – wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Zgodnie z art. 26a ust. 3 ustawy o odpadach:
W celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi:
1) zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady;
2) zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ;
3) termin rozpoczęcia i zakończenia działań, o których mowa w pkt 2.
Stosownie do art. 26a ust. 4 ustawy o odpadach:
Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przepisów art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 i 803) nie stosuje się.
W myśl art. 26a ust. 6 ustawy o odpadach:
Właściwy organ żąda od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Posiadacz odpadów jest obowiązany zwrócić te koszty w terminie 14 dni od dnia doręczenia żądania.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina realizuje zadania własne, na podstawie ustawy z dnia samorządzie gminnym, a także zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania wynikające z ustaw szczegółowych. Do zadań własnych Gminy należą między innymi sprawy: ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym); wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym); ochrony zdrowia (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym) oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego (art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym). Na terenie Gminy, na jednej z prywatnych nieruchomości, doszło do ujawnienia nielegalnego składowiska odpadów. Odpady te, w tym substancje niebezpieczne, znajdują się w beczkach o różnych pojemnościach i pojemnikach typu mauser. Wśród zgromadzonych odpadów nie znajdują się wyroby z azbestu. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że są to odpady w dużej mierze o statusie niebezpiecznych, które stwarzają realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz dla środowiska (możliwość skażenia wód podziemnych, gleby, powietrza oraz ryzyko pożaru). Szacowana ilość odpadów (efekt rzeczowy) wynosi ok. (...) Mg. Prowadzą Państwo postępowanie przetargowe, na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych, którego przedmiotem będzie likwidacja przedmiotowego nielegalnego składowiska. Zamówienie realizowane będzie, w ramach wykonania zastępczego, na podstawie decyzji wydanej przez Wójta Gminy (...), na podstawie art. 26a ustawy o odpadach. Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu wobec władającego powierzchnią ziemi (właściciela nieruchomości), nakazując mu usunięcie odpadów. Wobec bezskutecznego upływu terminu, Gmina przystępuje do działania w trybie wykonania zastępczego. Zaplanowany termin realizacji to (...). W związku z realizacją przedsięwzięcia, Gmina poniesie wydatki na nabycie towarów i usług, udokumentowane fakturą/fakturami VAT wystawioną/ymi przez wyłonionego wykonawcę. Po stronie Gminy w związku z ww. przedsięwzięciem nie wystąpią żadne czynności opodatkowane podatkiem VAT – jedynym wpływem na dochody Gminy będzie refinansowanie części kosztu zadania przez pozyskaną dotację z NFOŚiGW. Gmina nie uzyska żadnych wpływów, np. z tytułu sprzedaży części odpadów (odpady nie przedstawiają wartości handlowej). Celem zadania jest wyłącznie realizacja funkcji władczej (administracyjnej), mającej na celu usunięcie zagrożenia dla życia, zdrowia i środowiska. Działania te nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej Gminy, lecz w ramach sprawowania władztwa publicznego i realizacji ww. zadań własnych.
Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury/faktur dokumentującej/ych wydatki na nabycie towarów i usług poniesionych w związku z realizacją zadania polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości.
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie, warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie został spełniony, ponieważ – jak wynika z opisu sprawy – usługi wykonane w ramach zadania nie będą służyły do wykonania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Ponadto − jak Państwo wskazali − Gmina nie uzyska żadnych wpływów, np. z tytułu sprzedaży części odpadów (odpady nie przedstawiają wartości handlowej). Celem zadania jest wyłącznie realizacja funkcji władczej (administracyjnej), mającej na celu usunięcie zagrożenia dla życia, zdrowia i środowiska. Działania te nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej Gminy, lecz w ramach sprawowania władztwa publicznego i realizacji zadań własnych, wskazanych w opisie sprawy, w szczególności zadań z art. 7 ust. 1 pkt 1, 3, 5 oraz 14 ustawy o samorządzie gminnym.
W związku z powyższym, nie będzie przysługiwać Państwu – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego od wydatków związanych z usunięciem wszystkich opadów niebezpiecznych nielegalnie zgormadzonych i magazynowanych na terenie przedmiotowej nieruchomości.
Podsumowując, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację zadania polegającego na usunięciu wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości.
Tym samym, Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Zwrócić należy uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy, będącej przedmiotem wniosku, (zapytania) Wnioskodawcy. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności kwestii ustalenia, czy w związku z otrzymanym dofinansowaniem (dotacji) od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację zadania Gmina będzie zobowiązana do odprowadzenia podatku VAT oraz czy obciążenie posiadacza odpadów, na podstawie decyzji za usunięcie i zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych, rekompensującej koszty poniesione przez Gminę, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Należy również zaznaczyć, że pojęcie „koszty kwalifikowalne” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne dla Państwa przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo