Ustalenie czy pobierane przez Gminę, za pośrednictwem Jednostki, Opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej podlegają opodatkowaniu VAT.
Gmina będąca czynnym podatnikiem VAT realizuje zadania własne, w tym dotyczące dróg, ulic i organizacji ruchu. Przez wyodrębnioną jednostkę budżetową, Obsługę Komunalną Gminy, jako zarządca dróg zawiera umowy cywilnoprawne na zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych niestanowiących dróg publicznych. Umowy dotyczą celów niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, takich jak…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek (brak daty sporządzenia) o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług, który dotyczy ustalenia czy pobierane przez Gminę, za pośrednictwem Jednostki, Opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej podlegają opodatkowaniu VAT.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. 2026 r., poz. 662, dalej: ustawa o samorządzie gminnym), Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych.
Gmina realizuje zadania własne, określone w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym między innymi w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w sprawach dotyczących gminnych dróg, ulic, mostów oraz organizacji ruchu drogowego.
W strukturze organizacyjnej JST występują jednostki organizacyjne mające status jednostek budżetowych, w tym jednostki oświatowe oraz Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Ponadto, w strukturze organizacyjnej JST funkcjonuje Obsługa Komunalna Gminy, zorganizowana w formie jednostki organizacyjnej mającej status jednostki budżetowej (dalej: Jednostka).
Wnioskodawca, jako zarządca dróg publicznych, działając poprzez Jednostkę, zawiera umowy cywilnoprawne na zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 889 ze zm., dalej: ustawa o drogach publicznych), niestanowiących dróg publicznych, znajdujących się w zarządzie Gminy (dalej: Umowy) na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wewnętrznych, obejmujące:
1) prowadzenie w pasie drogowym robót niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg;
2) umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (np. koperty parkingowe, ogródki i stoiska handlowe będące obiektami tymczasowymi).
Umowy mogą być zawierane na czas określony lub nieokreślony.
Na podstawie Umów, Jednostka działając w imieniu i na rzecz Gminy, pobiera od podmiotów zajmujących pas drogowy dróg wewnętrznych opłaty (dalej: Opłaty). Wysokość Opłat ustalana jest na podstawie zarządzeń Wójta Gminy, tj. obecnie wysokość została ustalona na podstawie Zarządzenia z marca 2026 r., wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy z o drogach publicznych oraz art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r., poz. 399) (dalej: Zarządzenie).
W przedmiotowym Zarządzeniu ustalone zostały zróżnicowane wysokości Opłat z tytułu zajmowania powierzchni 1 m2 pasa drogowego dróg wewnętrznych, w zależności od:
- rodzaju elementu zajętego pasa drogi wewnętrznej oraz sposobu prowadzenia robót – w przypadku stawek dziennych, a także
- rodzaju urządzenia umieszczanego w pasie drogowym drogi wewnętrznej i rodzaju zajętego elementu pasa drogowego – w przypadku stawek rocznych.
Pytanie
Czy pobierane przez Gminę, za pośrednictwem Jednostki, Opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej podlegają opodatkowaniu VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, Pobierane przez Gminę, za pośrednictwem Jednostki, Opłaty za zajęcia pasa drogowego drogi wewnętrznej nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.
Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
Należy jednak podkreślić, że zarówno odpłatna dostawa towarów, jak również odpłatne świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu, jeżeli są wykonywane przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, w rozumieniu tej ustawy, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Mając na uwadze powyższe regulacje, w celu określenia jak traktowane są, w oparciu o przepisy ustawy o VAT, wykonywane przez jednostki samorządu terytorialnego czynności, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy jednostki te wykonują samodzielnie działalność gospodarczą.
Wprawdzie pojęcie działalności gospodarczej ma obiektywny charakter, co oznacza, że działalność tę ocenia się niezależnie od jej celów lub rezultatów, aby jednak dana działalność kwalifikowana była, jako działalność gospodarcza, musi mieć ona charakter trwały i być wykonywana w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez świadczeniodawcę/dostawcę.
W odniesieniu do czynności wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego istotne znaczenie ma zwłaszcza ta druga przesłanka, tj. to, czy podmiot świadczący otrzymuje wynagrodzenie za świadczone usługi.
Jak już Gmina wskazywała w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, wysokość Opłat ustalana jest na podstawie Zarządzenia, a więc aktu prawa miejscowego stanowionego przez organy jednostek samorządu terytorialnego.
W konsekwencji, zdaniem Gminy, z uwagi na tryb ustalania wysokości Opłat, nie stanowią one wynagrodzenia za świadczone przez Gminę usługi.
Mając na uwadze powyższe, pobierane przez Gminę, za pośrednictwem Jednostki, odpłatności (Opłaty) za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Stanowisko Gminy znajduje potwierdzenie przykładowo w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia 3 marca 2026 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.29.2026.1.MBN w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS) wskazał, że: „Pobieranie opłat za zajęcie pasa drogowego jest działaniem mieszczącym się w zakresie Państwa zadań własnych, a więc daniną o charakterze publicznym, która nie stanowi zapłaty za świadczenie usług. Należy uznać, że w zakresie realizacji ww. zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa są Państwo adresatem normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Tym samym, pobierana przez Państwa ww. opłata za zajęcie pasa drogowego nie podlega przepisom ustawy”.
Tożsame stanowisko przedstawiono również w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia 18 maja 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.122.2026.1.HM, w której stwierdzono: „Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy należy uznać, że pobieranie opłat za zajęcie pasa drogi wewnętrznej jest działaniem mieszczącym się w zakresie Państwa zadań własnych, a więc daniną o charakterze publicznym, która nie będzie stanowiła zapłaty za świadczenie usług. Należy uznać, że w zakresie realizacji ww. zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa są Państwo adresatem normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Tym samym, pobierana przez Państwa opłata za zajęcie pasa drogi wewnętrznej nie podlega opodatkowaniu od towarów i usług”.
Analogiczne stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 22 maja 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.287.2026.1.JKU, w której DKIS wskazał, że „Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa uznać należy, że pobierając opłaty za zajęcie pasa drogowego będą Państwo wykonywać działania mieszczące się w zakresie Państwa zadań własnych. Zatem, w przedmiotowej sprawie pobierana przez Państwa danina o charakterze publicznym nie stanowi zapłaty za świadczenie usług. Należy uznać, że w zakresie realizacji ww. zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa są Państwo adresatem normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy”.
Powyższe stanowisko DKIS zajął również w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia 8 maja 2026 r. o sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.228.2026.1.MG, w której również uznał, że: „Pobieranie opłat za zajęcie pasa drogowego jest działaniem mieszczącym się w zakresie Państwa zadań własnych, a więc daniną o charakterze publicznym, która nie stanowi zapłaty za świadczenie usług. Zatem, w zakresie realizacji ww. zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa są Państwo adresatem normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. (...) Jak rozstrzygnięto powyżej, odpłatne udostępnianie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Wójt, będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy, stanowi, że:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług – w zakresie czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe i ma zastosowanie przy spełnieniu przez ten organ dwóch warunków:
- jego podmiotem jest organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ;
- odnosi się jedynie do czynności nałożonych przepisami prawa, dla których powołano te organy, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Generalnie zatem wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług są czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego.
Zaznaczenia wymaga, że takie pojęcia jak „organ władzy publicznej”, czy „urzędy obsługujące te organy” nie zostały zdefiniowane w ustawie o podatku od towarów i usług. Choć w wielu aktach normatywnych ustawodawca posługuje się pojęciem „władza publiczna”, czy „organy władzy publicznej”, to jednocześnie nigdzie nie definiuje tych pojęć.
Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy, zauważenia wymaga, że celem tej regulacji jest wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających prawu publicznemu z kategorii podatników VAT, w odniesieniu do czynności wykonywanych przez te podmioty w charakterze władz publicznych. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej oraz urząd obsługujący ten organ, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że organy (urzędy) nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.
Art. 9 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi, że:
1. W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
2. Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie.
3. Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym.
W myśl art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889 ze zm.):
Organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi.
Stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych:
Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg:
1) krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
2) wojewódzkich – zarząd województwa;
3) powiatowych – zarząd powiatu;
4) gminnych – wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
Zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca.
W art. 4 ustawy o drogach publicznych, ustawodawca wskazał, że:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) pas drogowy – wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga;
2) droga – budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych:
1. Zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego (…).
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem ust. 31, lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń obcych oraz reklam może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 7, lub w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7a lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (…).
Stosownie do art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 11 i ust. 12 ustawy o drogach publicznych:
1. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych;
3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.
11. Opłatę, o której mowa w ust. 3, ustala, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (…).
12. Za zajęcie pasa drogowego:
1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub bez decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34,
2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34,
3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34
- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Działania zarządców dróg mieszczą się zatem w zakresie czynności o charakterze publicznoprawnym i wynikają z wykonywania przez jednostki państwowe władztwa publicznoprawnego.
Stosownie do art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.):
Dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
W myśl art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych:
Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, są Państwo jako Gmina wyposażeni w osobowość prawną i posiadają zdolność do czynności cywilnoprawnych. Realizują Państwo zadania własne, określone w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, między innymi w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w sprawach dotyczących gminnych dróg, ulic, mostów oraz organizacji ruchu drogowego. W Państwa strukturze organizacyjnej występują jednostki organizacyjne mające status jednostek budżetowych, w tym jednostki oświatowe oraz Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Ponadto, w Państwa strukturze organizacyjnej funkcjonuje Obsługa Komunalna Gminy, zorganizowana w formie jednostki organizacyjnej mającej status jednostki budżetowej. Zawierają Państwo jako zarządca dróg publicznych, działając poprzez Jednostkę, umowy cywilnoprawne na zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, niestanowiących dróg publicznych, znajdujących się w Państwa zarządzie na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wewnętrznych, obejmujące:
1) prowadzenie w pasie drogowym robót niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg;
2) umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (np. koperty parkingowe, ogródki i stoiska handlowe będące obiektami tymczasowymi).
Na podstawie Umów Jednostka, działając w imieniu i na Państwa rzecz, pobiera od podmiotów zajmujących pas drogowy dróg wewnętrznych Opłaty. Wysokość Opłat ustalana jest na podstawie zarządzeń Wójta Gminy, tj. obecnie wysokość została ustalona na podstawie Zarządzenia z marca 2026 r., wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy z o drogach publicznych oraz art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy pobierane przez Gminę, za pośrednictwem Jednostki, Opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej podlegają opodatkowaniu VAT.
Zatem, istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy wykonując czynności z obszaru publicznoprawnego, spełniają Państwo obie przesłanki wskazane w art. 15 ust. 6 ustawy, tj. czy są Państwo organem władzy publicznej oraz czy pobieranie określonych opłat jest czynnością ze sfery cywilnoprawnej, czy publicznoprawnej.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że pobierając Opłatę, za pośrednictwem Jednostki, za zajęcie drogi wewnętrznej wykonują/będą wykonywać Państwo działania mieszczące się w zakresie zadań własnych Gminy.
Należy zaznaczyć, że podmiot sprawujący zarząd nad drogami przy wykonywaniu tych czynności działa na ustawowo uregulowanych zasadach, a zatem, nie jest w stanie dokonywać modyfikacji dopuszczalnych w stosunkach cywilnoprawnych, w ramach swobody zawierania umów. Ponadto organ taki, co istotne, pobiera należności o charakterze daniny publicznej, zaś dochód uzyskany z jej poboru służy celom publicznym. Tak więc, w świetle art. 15 ust. 6 ustawy, organ władzy publicznej nie jest w takim przypadku podatnikiem podatku od towarów i usług.
Z okoliczności sprawy wynika, że w przypadku zawieranych przez Gminę umów dotyczących zajęcia pasa drogowego gminnej drogi wewnętrznej stosowne umowy mogą być zawierane na czas nieokreślony, a wysokość Opłat za zajmowanie powierzchni 1 m2 pasa drogowego została zróżnicowana w zależności od rodzaju elementu zajętego pasa drogi wewnętrznej oraz sposobu prowadzenia robót – w przypadku stawek dziennych, a także rodzaju urządzenia umieszczanego w pasie drogowym drogi wewnętrznej i rodzaju zajętego elementu pasa drogowego – w przypadku stawek rocznych.
Powyższe okoliczności świadczą o tym, że pomimo pobierania przez Gminę Opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych na opisane we wniosku cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, działają/będą działać Państwo na podstawie odrębnych przepisów i działają/będą działać jako organ władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa.
Udostępnianie dróg wewnętrznych będących Państwa własnością za odpłatnością, należy postrzegać jako czynność ze sfery publicznoprawnej. W tym zakresie Gmina działa jako organ władzy publicznej. Czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego są wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT.
Zatem, w przedmiotowej sprawie pobierane przez Państwa Opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu wykonania robót niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg stanowią/będą stanowiły daninę o charakterze publicznym i nie stanowią/nie będą stanowiły tym samym zapłaty za świadczenie usług. Należy stwierdzić, że w zakresie realizacji ww. zadań, nałożonych odrębnymi przepisami prawa, Gmina jest adresatem normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że pobieranie przez Państwa Opłaty, za pośrednictwem Jednostki, wynikającej z umowy za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu wykonania robót niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, nie stanowi/nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo