Interpretacja 0112-KDIL3.4012.648.2025.2.MC

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 17 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży działki, która powstanie wskutek wydzielenia z działki nr 1/1.

Uzupełnił go Pan pismami z 14 listopada 2025 r. (wpływ 14 listopada 2025 r.) oraz z 1 grudnia 2025 r. (wpływ 1 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W 1986 r. nabył Pan wraz z żoną nieruchomość nie będąc podatnikiem żadnych podatków. Nieruchomość zabudowana domem, ogrodzona. W latach 1998-2019 prowadził Pan JDG. W tych latach, w jakimś okresie, był Pan podatnikiem VAT. W 2000 r. na działce tej nieruchomości wytyczył Pan (…) – rozliczał się Pan na zasadach ogólnych. W lutym 2019 r. zamknął Pan JDG i od tego roku ten teren został wynajęty Pana córce, która prowadzi JDG – nie jest podatnikiem VAT. Wraz z żoną od tego czasu opłacają Państwo podatek ryczałtowy 8,5% od wynajmu. I nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Teren ten chcą Państwo sprzedać. Kupujący chce zakupić tylko działkę bez domu. Chcą Państwo dokonać podziału geodezyjnego i sprzedać samą działkę.

W uzupełnieniu do wniosku udzielił Pan odpowiedzi na zadane w wezwaniu przez Organ pytania oraz ujednolicił opis sprawy poprzez wskazanie:

1)  W jakim celu nabył Pan wraz z żoną opisaną we wniosku nieruchomość?

Odp. Nieruchomość nabyli Państwo na cele mieszkaniowe. Dnia (…) października 1986 r. aktem notarialnym zamienili Państwo mieszkanie własnościowe na ww. nieruchomość.

2)  W związku z zawartą we wniosku informacją, iż:

Chcemy dokonać podziału geodezyjnego i sprzedać samą działkę.

Proszę o wskazanie:

a)  Numeru działki/działek, które wchodzą w skład przedmiotowej nieruchomości oraz wskazanie, z której działki/działek nastąpi planowany podział?

b)  Ile działek powstanie z planowanego podziału geodezyjnego?

c)  Ile z powstałych działek będzie przedmiotem sprzedaży?

d)  Jeśli doszło już do podziału należy wskazać konkretny numer działki/działek, która/które będzie/będą przedmiotem sprzedaży.

Odp.

a)  nieruchomość znajduje się na działce nr 1/1 . Z tej działki planują Państwo podział,

b)  z planowanego podziału działki 1/1 powstaną dwie działki,

c)  przedmiotem sprzedaży będzie jedna działka,

d)  nie doszło do podziału.

3)  W jakim zakresie w latach 1998 – 2019 prowadził Pan działalność gospodarczą? Proszę opisać.

Odp. W tych latach, zakres Pana działalności to (…).

(…).

(…) czerwca 1998 r. dokonał Pan wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

(…) czerwca 1998 r. nadano REGON.

(…) sierpnia 1998 r., zgodnie z datą w zaświadczeniu, rozpoczął Pan działalność na zasadach ogólnych, książka przychodów i rozchodów.

Podpisał Pan z klientami pierwsze umowy.

(…) września 1998 r. złożył Pan deklarację VAT-R.

(…) października 1998 r. otrzymał Pan VAT-5.

W latach 1998-2019 prowadził Pan działalność (…) oraz poszerzał swoją działalność o (…). Działalność ta odbywała się poza ww. nieruchomością. Miał Pan wynajęty od ZGKiM sklep oraz (…).

(…) stycznia 2019 r., z powodu choroby, zamknął Pan działalność.

Posiada Pan stosowne dokumenty (które odnalazł) na potwierdzenie tych dat.

4)  Czy nieruchomość będąca przedmiotem wniosku lub jej część (wskazać jaka część), była/jest/będzie w jakimkolwiek momencie jej posiadania wykorzystywana w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej? Jeśli tak, to w jakim okresie i czy została z niej wycofana? Jeśli została wycofana, to na podstawie jakich dokumentów i czy wycofanie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT?

Odp. Tak, część nieruchomości, około 1/2 powierzchni, była wykorzystywana na (…). W związku z tym, że teren zaadaptował Pan na (…) przed otwarciem działalności, nigdy nie odliczał Pan VAT od inwestycji. Teren był ogrodzony z bramą wjazdową od 1986 r. bo jest częścią Pana posesji, na której stoi dom, w którym Pan mieszka. Nie odliczał Pan od tej nieruchomości VAT-u, żadnych amortyzacji itp. Nieruchomość nie była nabyta na cele działalności gospodarczej, nie była wprowadzona na stan środków trwałych. Wycofanie jej nie było opodatkowane VAT.

5)  Czy posiadał/posiada Pan lub Pana małżonka status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), czyli rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych? Jeżeli tak, to proszę wskazać, w jakim okresie i kto taki status posiadał/posiada.

Odp. Nie.

6)  Czy prowadzi Pan/Pana żona gospodarstwo rolne jako czynny, zarejestrowany podatnik podatku VAT? Jeśli tak, proszę wskazać, od kiedy.

Odp. Nie.

7)  Czy nieruchomość, będąca przedmiotem wniosku lub jej część (wskazać jaka część) była/jest/będzie wykorzystywana w działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy? Jeżeli tak, to proszę wskazać przez kogo, tj. Pana czy Pana żonę.

Odp. Nie.

8)  Czy z nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, były/są/będą sprzedawane płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług? Czy też, produkty rolne były wykorzystywane na własne potrzeby? Jeżeli tak, to proszę wskazać przez kogo.

Odp. Nie.

9)  W związku z informacją zawartą we wniosku, iż:

W lutym 2019 r. zamknąłem JDG i od tego roku wynajęliśmy ten teren córce, która prowadzi JDG – nie jest podatnikiem VAT.

Proszę o jednoznaczne wskazanie:

a)  Jaki dokładnie teren nieruchomości jest wynajmowany Pana córce? Proszę opisać.

b)  Czy wskazany we wniosku teren, wynajmowany jest na rzecz Pana córki, w ramach najmu prywatnego? Jeśli tak to przez kogo, Pana, Pana żonę czy oboje z Państwa?

c)  Czy wynajmu dokonuje Pan we własnym imieniu i na własny rachunek?

d)  Na jaki okres jest/była zawarta umowa najmy z Pana córką?

e)  Czy obecnie nadal wynajmuje Pan przedmiotową nieruchomość swojej córce?

f)   Czy czynsz z tytułu wynajmu był/jest dokumentowany fakturami?

g)  Przez kogo są wystawiane przedmiotowe faktury, tj. Pana, Pana żonę czy może oboje z Państwa?

Odp.

a)  Cała nieruchomość to działka nr 1/1 o powierzchni (…) m². Córce wynajmują Państwo około 1/2 powierzchni, jest to teren, na którym Pan prowadził (…).

b)  Tak. Umowę podpisała żona. Mają Państwo wspólnotę małżeńską.

c)  Tak. We własnym imieniu i na własny rachunek.

d)  Umowa na czas od (…) 2019 r. do (…) 2028 r.

e)  Tak.

f)   Faktury bez VAT.

g)  Faktury do grudnia 2021 r. wystawiała Pana żona, od tego czasu do dziś faktury wystawia Pan. Tak mają Państwo zgłoszone w urzędzie skarbowym. Są Państwo małżeństwem, mają wspólność majątkową i wspólne konto w banku.

10)  Czy nieruchomość była udostępniana osobom trzecim (innym niż Pana córka) na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (np. dzierżawy, najmu, użyczenia itp.)? Jeżeli tak, to czy były to umowy odpłatne czy nieodpłatne oraz kiedy, przez kogo i na jaki okres były zawierane?

Odp. Jeśli chodzi o działkę, którą chcą Państwo sprzedać i którą wynajmuje od Państwa córka, to nie. Jeśli chodzi o pozostałą część nieruchomości, to tak. Umowa najmu lokalu na czas określony od (…) 2018 r. do (…) 2031 r. z panem AA, najem prywatny, umowa podpisana z żoną.

11)  Czy przed sprzedażą działki/działek, będącej przedmiotem wniosku, zamierza Pan dokonywać jakichkolwiek czynności (ponosić nakłady) w celu przygotowania działki/działki do sprzedaży, np.: ogrodzenie, zamieszczenie ogłoszeń o sprzedaży w środkach masowego przekazu, inne działania zmierzające do zwiększenia wartości bądź atrakcyjności działek, działania marketingowe itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać, jakie to będą czynności (nakłady).

Odp. Nie będzie Pan dokonywał jakichkolwiek czynności. Działka była ogrodzona od 1986 r. Zgłosili Państwo do biura nieruchomości w (…) chęć sprzedaży. Podpisali Państwo umowę z biurem.

12)  Czy przed sprzedażą działki/działek, będącej/będących przedmiotem wniosku udzieli Pan innemu niż Kupujący podmiotowi/osobie pełnomocnictwa lub jakiegokolwiek innego umocowania prawnego do działania w Pana imieniu? Jeśli tak, to proszę wskazać, jakiemu podmiotowi udzieli Pan pełnomocnictwa i do podjęcia jakich konkretnie działań ten podmiot będzie zobowiązany w Pana imieniu, np. występowanie przed organami administracji publicznej, podejmowanie działań faktycznych i prawnych, niezbędnych do uzyskania decyzji i pozwoleń, składanie wniosków, odbiór decyzji i postanowień itp. Proszę opisać.

Odp. Nie. Zgłosili Państwo do biura nieruchomości, że chcą sprzedać całą nieruchomość na działce 1/1. Po jakimś czasie pan z biura przekazał Państwu, że ma kupca, ale cena jest za wysoka. Zaproponowali Państwo, że chętnie zostawią sobie dom, natomiast sprzedadzą pozostały teren. Jest ktoś chętny, Państwo go nie znają, nie wiedzą o jego zamiarach.

W projekcie umowy przedwstępnej jest to firma, która, jeśli tak wyniknie z interpretacji, zakupi działkę z podatkiem VAT lub bez. Jako sprzedający nie chcą Państwo popełnić błędu w sprawie opodatkowania.

Na dzień dzisiejszy nie podpisali Państwo żadnych umów. Przed kupnem kupujący chcą zrobić badania geologiczne i od tego uzależniają kupno działki. Nie będą udzielać Państwo żadnych pełnomocnictw.

Zgodzą się Państwo na badania geologiczne terenu przez kupującego, bo tak jest w MPZP. Jeśli dojdzie do umowy, podziału działki dokonają Państwo sami. Jeśli nie dojdzie do umowy sprzedaży to i tak chcą Państwo działkę podzielić.

13)  Czy wcześniej dokonywał Pan sprzedaży nieruchomości? Jeśli tak, proszę podać odrębnie dla sprzedanej nieruchomości:

a)  kiedy i w jaki sposób wszedł Pan w posiadanie tych nieruchomości?

b)  w jakim celu nieruchomości te zostały przez Pana nabyte?

c)  w jaki sposób nieruchomości były wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży?

d)  kiedy dokonał Pan ich sprzedaży i co było przyczyną ich sprzedaży?

e)  ile nieruchomości zostało sprzedanych i jakich (niezabudowanych czy zabudowanych, a jeśli zabudowanych – to czy były to nieruchomości mieszkalne, czy użytkowe)?

f)   czy odprowadził Pan podatek VAT oraz dokonał zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w związku ze sprzedażą nieruchomości (działki)?

g)  czy z tytułu sprzedaży którejkolwiek nieruchomości (wskazać jakiej) był Pan zobowiązany zarejestrować się jako czynny podatnik VAT i wykazać należny podatek VAT od tej sprzedaży?

Odp. Nie.

14)  Czy posiada Pan jeszcze w majątku prywatnym inne nieruchomości przeznaczone w przyszłości do sprzedaży, oprócz działki będącej przedmiotem wniosku? Jeśli tak:

a)  Kiedy i w jaki sposób wszedł Pan w posiadanie tych nieruchomości?

b)  W jakim celu nabył Pan te nieruchomości?

c)  W jaki sposób nieruchomości są wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie?

d)  Jaki charakter mają nieruchomości podlegające sprzedaży w przyszłości, tj. mieszkalne, użytkowe, gospodarcze czy usługowe, zabudowane bądź niezabudowane działki?

Odp. Nie.

15)  Czy zamierza Pan w przyszłości nabywać inne nieruchomości do majątku prywatnego w celu ich dalszej sprzedaży?

Odp. Nie.

16)  Czy dla działki/działek wchodzących w skład nieruchomości jest ustanowiony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jakim symbolem MPZP jest/są oznaczona/oznaczone i jakie jest jej/ich przeznaczenie? Czy z przeznaczenia wynika możliwość zabudowy dla tej działki/działek? Jeśli nieruchomość składa się z kilku działek proszę o wskazanie odrębnie dla każdej z nich.

Odp. Tak. Nieruchomość to jedna działka 1/1. W planie MPZP: część to (…) – teren zabudowy jednorodzinnej, druga część to (…) – zabudowa usługowa. Z przeznaczenia wynika możliwość zabudowy.

17)  Czy dla działki/działek powstałej w wyniku podziału, będącej przedmiotem sprzedaży, będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jeżeli tak, jakim symbolem MPZP będzie ona/one oznaczona i jakie jest jej/ich przeznaczenie? Czy z przeznaczenia wynika możliwość zabudowy dla tej/tych działki/działek?

Odp. Tak jest MPZP. Wydzielona działka miałaby około (…) m². (…) to około (…) m², (…) to około (…) m². Tak. Z przeznaczenia wynika możliwość zabudowy.

18)  Jeżeli dla nowo powstałej działki/działek nie będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to czy Pan lub Pana żona wystąpił/wystąpi/będzie występować o decyzję o warunkach zabudowy dla tej działki/działek?

Odp. Nie.

19)  W jaki sposób pozyskał Pan kupca na przedmiotową działkę/działki? Proszę opisać.

Odp. Podpisali Państwo umowę z biurem nieruchomości i to biuro znalazło potencjalnego kupca.

20)  Czy działka/działki, która/które powstanie/powstaną poprzez wydzielenie z nieruchomości i będzie/będą przeznaczona/przeznaczone do sprzedaży, będzie/będą zabudowana/zabudowane czy niezabudowana/niezabudowane?

Odp. Na tej działce stoi garaż.

21)  Jeżeli przedmiotem sprzedaży będzie działka/działki zabudowana/zabudowane należy wskazać:

a)  Jakie budynki/budowle/urządzenia budowlane − w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418) − znajdują się na zabudowanej działce/działkach?

Odpowiedzi na powyższe pytanie należy udzielić odrębnie dla każdego obiektu budowlanego (budynku/budowli/urządzenia budowlanego) znajdującego się na działce/działkach będącej/będących przedmiotem sprzedaży.

b)  Jeśli na działce/działkach znajdują się urządzenia budowalne, to należy wskazać, z jakim budynkiem/budowlą będą one powiązane [6]?

c)  Czy ww. budynki, budowle, urządzenia budowalne zostały nabyte, czy wybudowane przez Pana? Należy wskazać datę nabycia lub wybudowania.

d)  Czy ww. budynki/budowle są trwale związane z gruntem?

e)  Czy z tytułu nabycia ww. budynków/budowli przysługiwało Panu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?

f)   Czy z tytułu wytworzenia/wybudowania ww. budynków/budowli przysługiwało Panu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.

g)  Czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie ww. budynków/budowli lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to należy wskazać dokładną datę.

h)  Jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie części ww. budynków/budowli, to należy wskazać w jakiej części?

i)    W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pkt g) należy wskazać, w wyniku jakich czynności nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynków/budowli lub ich części?

j)    Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków/budowli lub ich części a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

k)  W przypadku wskazania, że budynki/budowle były nabyte przez Pana, to należy wskazać, czy budynki/budowle przed ich nabyciem przez Pana były wykorzystywane przez poprzednich właścicieli?

l)    W jaki sposób i do jakich celów ww. budynki/budowle były wykorzystywane przez Pana?

m)Czy ww. budynki/budowle były wykorzystywane przez Pana w działalności gospodarczej?

n)  Czy ww. budynki/budowle były/są wykorzystywane przez Pana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywane były/są ww. budynki/budowle, wykonywał Pan – należy podać podstawę prawną zwolnienia?

o)  Czy ponosił Pan nakłady na ulepszenie ww. budynków/budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

p)  W jakim okresie ponosił Pan wydatki na ulepszenie ww. budynków/budowli?

q)  Jeżeli ponosił Pan wydatki na ulepszenie, to czy wydatki te były wyższe niż 30% wartości początkowej ww. budynków/budowli?

r)   Jeżeli odpowiedź na pytanie pkt o) i q) jest twierdząca, to należy wskazać:

-     Kiedy nastąpiło oddanie do użytkowania ww. budynków/budowli po ulepszeniu?

-     Czy ulepszenia stanowiły „przebudowę” rozumianą jako dokonanie istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany wykorzystania ww. budynków/budowli lub w celu znaczącej zmiany warunków zasiedlenia?

-     Czy po ulepszeniu miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budynków/budowli?

-     Jeżeli miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budynków/budowli po ulepszeniu, to należy wskazać, kiedy to nastąpiło (należy podać dzień, miesiąc i rok)?

-     Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków/budowli po ulepszeniu, a sprzedażą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

-     Czy ulepszone ww. budynki/budowle były wykorzystywane przez Pana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT?

Odpowiedzi na powyższe pytania należy udzielić odrębnie dla każdego budynku/budowli znajdującego się na działce/działkach będącej przedmiotem sprzedaży.

Odp.

a)  Garaż.

b)  Wolnostojący.

c)  Nabyty w 1986 r. wraz z całą nieruchomością.

d)  Tak.

e)  Nie.

f)   Nie.

g)  Pan zasiedlił (…) października1986 r., akt notarialny.

h)  Całość.

i)    Akt notarialny z (…) października1986 r.

j)    Tak.

k)  Tak.

l)    Garaż.

m)Nie.

n)  Był wykorzystywany prywatnie.

o)  Nie.

p)  Nie.

q)  Nie.

Ponadto, wskazał Pan, iż:

1.  Garaż był wynajmowany Pana córce i w części służył jej do prowadzenia działalności gospodarczej.

2.  Garaż będzie znajdował się na działce powstałej z podziału i przeznaczonej do sprzedaży.

3.  Na działce przeznaczonej do sprzedaży będzie znajdowało się ogrodzenie wraz z bramą wjazdową.

Pytanie

Czy sprzedaż ta ma być opodatkowana podatkiem VAT?

Pana stanowisko w sprawie

Nabywając nieruchomość 1986 r. nabyli ją Państwo do majątku osobistego. W tamtych latach nie było podatku VAT. 

Od tamtego czasu mieszkają tutaj Państwo. W czasie prowadzenia działalności gospodarczej oraz od lutego 2019 r. nie jest Pan podatnikiem VAT i PIT. W związku z powyższym, uważa Pan, że sprzedaż ta nie powinna być objęta podatkiem VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Według art. 2 pkt 22 ustawy:

Zatem, grunty zabudowane i niezabudowane spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług również zbycie udziału w towarze (np. współwłasność nieruchomości), stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług również zbycie udziału w towarze (np. współwłasność nieruchomości), stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.

Jak wynika z art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 198 Kodeksu cywilnego:

Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu cywilnego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie udziału w nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.

Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.

Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy/lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik podatku VAT.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

Jednocześnie w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:

W myśl art. 12 ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE:

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.

Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

W kontekście niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na treść definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).

W tym miejscu wskazać należy, że na mocy art. 659 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Jak wynika z powyższego przepisu, umowa najmu jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.

Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne, należne za używanie rzeczy przez jego najemcę. Zatem, odpłatne udostępnianie nieruchomości innemu podmiotowi skutkuje uzyskiwaniem korzyści majątkowej po stronie wynajmującego, a tym samym stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W konsekwencji wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.

Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w 1986 r. nabył Pan wraz z żoną nieruchomość nie będąc podatnikiem żadnych podatków. Nieruchomość nabyli Państwo na cele mieszkaniowe. Nieruchomość zabudowana domem, ogrodzona. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na działce nr 1/1. W planie MPZP: część to (…) – teren zabudowy jednorodzinnej, druga część to (…) – zabudowa usługowa. Z przeznaczenia wynika możliwość zabudowy. W latach 1998-2019 prowadził Pan JDG. W tych latach w jakimś okresie był Pan podatnikiem VAT. Zakres Pana działalności obejmował (…). (…). Na nieruchomości wytyczył Pan (…) – rozliczał się Pan na zasadach ogólnych. Teren ten chcą Państwo sprzedać. Kupujący chce zakupić tylko działkę bez domu. Chcą Państwo dokonać podziału geodezyjnego i sprzedać samą działkę. Z planowanego podziału działki 1/1 powstaną dwie działki, z których jedna będzie przedmiotem sprzedaży. W latach 1998-2019 prowadził Pan działalność (…). Działalność ta odbywała się poza ww. nieruchomością. Miał Pan wynajęty od ZGKiM sklep oraz (…). W styczniu 2019 r. z powodu choroby zamknął Pan działalność. Zatem, jak Pan wskazał, część nieruchomości, około 1/2 powierzchni, była wykorzystywana na (…) i wykorzystywana w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. W związku z tym, że teren zaadaptował Pan na (…) przed otwarciem działalności nigdy nie odliczał Pan VAT od inwestycji. Teren był ogrodzony z bramą wjazdową od 1986 r. bo jest częścią Pana posesji, na której stoi dom, w którym Pan mieszka. Nie odliczał Pan od tej nieruchomości podatku VAT ani amortyzacji itp. Nieruchomość nie była nabyta na cele działalności gospodarczej, nie była wprowadzona na stan środków trwałych. Wycofanie jej nie było opodatkowane VAT. Ponadto, nie posiadał/posiada Pan lub Pana małżonka statusu rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy. Nie prowadzi Pan ani Pana żona gospodarstwa rolnego jako czynny, zarejestrowany podatnik podatku VAT. Nieruchomość, będąca przedmiotem wniosku lub jej część, nie była/nie jest/nie będzie wykorzystywana w działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy. Z nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, nie były/nie są/nie będą sprzedawane płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W lutym 2019 r. zamknął Pan JDG i od tego roku ten teren został wynajęty Pana córce, która prowadzi JDG – nie jest podatnikiem VAT. Wraz z żoną od tego czasu opłacają Państwo podatek ryczałtowy 8,5% od wynajmu. I nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Cała nieruchomość to działka nr 1/1 o powierzchni (…) m². Córce wynajmują Państwo około 1/2 powierzchni, jest to teren, na którym Pan prowadził (…). Umowę najmu podpisała żona. Mają Państwo wspólnotę małżeńską. Umowa ta jest zawarta na czas od (…) 2019 r. do (…) 2028 r. Wynajem ten jest dokonywany we własnym imieniu i na własny rachunek. Obecnie nadal wynajmuje Pan przedmiotową nieruchomość swojej córce. Najem jest udokumentowany fakturami bez VAT. Faktury do grudnia 2021 r. wystawiała Pana żona, od tego czasu do dziś faktury za najem wystawia Pan. Tak zostało to zgłoszone przez Państwa w urzędzie skarbowym. Jeśli chodzi o działkę, którą chcą Państwo sprzedać i którą wynajmuje od Państwa córka, nie była ona udostępniana osobom trzecim (innym niż Pana córka) na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (np. dzierżawy, najmu, użyczenia itp.). Z pozostałej części nieruchomości, na podstawie umowy najmu lokalu, była zawarta na czas określony od stycznia 2018 r. do stycznia 2031 r. umowa najmu prywatnego, podpisana z Pana żoną. Jak Pan wskazał, przed sprzedażą działki, która powstanie poprzez wydzielenie z działki nr 1/1, będącej przedmiotem wniosku, nie zamierza Pan dokonywać jakichkolwiek czynności (ponosić nakładów) w celu przygotowania działki do sprzedaży. Podpisali Państwo jedynie umowę z biurem nieruchomości i to biuro znalazło potencjalnego kupca. Nie zamierzają Państwo udzielać żadnych pełnomocnictw. Zgodzą się Państwo na badania geologiczne terenu przez kupującego, bo tak jest w MPZP. Jeśli dojdzie do umowy, podziału działki dokonają Państwo sami. Jeśli nie dojdzie do umowy sprzedaży to i tak chcą Państwo działkę podzielić. Wydzielona działka miałaby około (…) m². (…) to około (…) m², (…) to około (…) m². Z przeznaczenia wynika możliwość zabudowy. Nie wystąpił/wystąpi/będzie występować Pan o decyzję o warunkach zabudowy dla tej działki. Jak Pan wskazał, działka, która powstanie poprzez wydzielenie z nieruchomości i będzie przeznaczona do sprzedaży, będzie zabudowana, bowiem na tej działce stoi garaż. Został on nabyty w 1986 r. wraz z całą nieruchomością. Jest on trwale związany z gruntem. Z tytułu nabycia ww. budynku/budowli nie przysługiwało Panu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Pierwsze zasiedlenie nastąpiło w momencie nabycia przez Pana nieruchomości w 1986 r. na podstawie aktu notarialnego. Przedmiotowy budynek/budowla przed nabyciem przez Pana były wykorzystywane przez poprzednich właścicieli jako garaż. Przez Pana garaż ten, był wykorzystywany prywatnie. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. garażu a dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Nie ponosił Pan nakładów na ulepszenie ww. obiektu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w stosunku do których przysługiwało Panu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wcześniej nie dokonywał Pan sprzedaży nieruchomości. Nie posiada Pan w majątku prywatnym innych nieruchomości przeznaczonych w przyszłości do sprzedaży, oprócz działki będącej przedmiotem wniosku. Nie zamierza Pan w przyszłości nabywać innych nieruchomości do majątku prywatnego w celu ich dalszej sprzedaży. Ponadto, garaż, który znajduje się na działce 1/1 był wynajmowany Pana córce i w części służył jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Przedmiotowy garaż będzie znajdował się na działce powstałej z podziału i przeznaczonej do sprzedaży. Na działce przeznaczonej do sprzedaży będzie znajdowało się również ogrodzenie wraz z bramą wjazdową.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w odniesieniu do transakcji sprzedaży działki, która powstanie wskutek wydzielenia z działki nr 1/1, transakcja ta powinna zostać opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że z tytułu planowanej transakcji sprzedaży, będzie Pan podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy wykonującym działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Jak wynika z treści wniosku część działki, która ma być przedmiotem sprzedaży, wydzielona z działki o nr 1/1 była i nadal jest przedmiotem umowy najmu, co jak wyżej wskazałem, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług wypełnia definicję świadczenia usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji wypełnia definicję działalności gospodarczej, określoną w art. 15 ust. 2 ustawy. Wskazał Pan również, iż obecnie to Pan wystawia faktury za przedmiotowy najem. Ponadto, była ona wykorzystywana przez Pana w prowadzonej działalności gospodarczej. Również posadowiony w części nieruchomości przeznaczonej pod wynajem garaż był wynajmowany Pana córce i w części służył jej do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem, nieruchomość była wykorzystywana w celach zarobkowych – była i jest przedmiotem umowy najmu oraz była wykorzystywana w Pana działalności gospodarczej, nie była i nie jest więc wykorzystywana przez cały okres posiadania na zaspokojenie Pana potrzeb osobistych. Wykorzystywanie posiadanej nieruchomości w działalności gospodarczej oraz w ramach umowy najmu bezspornie wskazuje, że działka ta utraciła walor majątku osobistego, a Pana działanie nie stanowi zwykłego zarządzania majątkiem prywatnym, o którym mowa w powołanych powyżej orzeczeniach TSUE.

W rozpatrywanej sprawie pomimo, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w ramach istniejącej małżeńskiej wspólnoty majątkowej, to jednak nieruchomość (w części przeznaczonej do sprzedaży) wykorzystywana była przez Pana do działalności gospodarczej oraz zawarta jest umowa najmu części nieruchomości na czas od (…) 2019 r. do (…) 2028 r. z Pana córką, która również prowadzi działalność gospodarczą. Najem jest udokumentowany fakturami bez VAT. Faktury do grudnia 2021 r. wystawiała Pana żona, od tego czasu do dziś faktury za najem wystawia Pan.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro nieruchomość była wykorzystywana do działalności gospodarczej, wystąpi Pan w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji, dostawa nieruchomości (działki powstałej w wyniku podziału działki 1/1) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.

Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.

Z okoliczności sprawy wynika, iż na działce przeznaczonej do sprzedaży, powstałej z podziału działki o nr 1/1, będzie znajdował się garaż oraz będzie znajdowało się ogrodzenie wraz z bramą wjazdową. Wskazać należy ponadto, iż w odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytanie, jakie budynki/budowle/urządzenia budowlane − w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy Prawo budowlane − znajdują się na zabudowanej działce/działkach, wskazał Pan tylko garaż. Dodatkowo z wniosku nie wynika, by ogrodzenie wraz z bramą wjazdową było budynkiem lub budowlą.

Wskazać zatem w tym miejscu należy, iż zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.

Odnosząc się do kwestii sposobu opodatkowania gruntów zabudowanych należy wskazać, że dla sprzedaży nieruchomości zabudowanych budynkami, budowlami lub ich częściami ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10, art. 43 ust. 1 pkt 10a oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata.

Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

Według art. 43 ust. 10 ustawy:

Jak stanowi art. 43 ust. 11 ustawy:

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy stanie się bezzasadne.

Należy zaznaczyć, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących danej dostawie. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie dla dostawy garażu zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy i kiedy w odniesieniu do tego obiektu posadowionego na części działki przeznaczonej do sprzedaży wydzielonej z działki nr 1/1 miało miejsce pierwsze zasiedlenie.

Przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że sprzedaż garażu posadowionego na części działki nr 1/1 nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą ww. obiektu upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Jak bowiem wskazał Pan we wniosku, garaż został nabyty w 1986 r. wraz z całą nieruchomością. Jest on trwale związany z gruntem. Z tytułu nabycia ww. obiektu nie przysługiwało Panu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Pierwsze zasiedlenie nastąpiło w momencie nabycia przez Pana nieruchomości w 1986 r. na podstawie aktu notarialnego. Przedmiotowy obiekt przed nabyciem przez Pana był wykorzystywany przez poprzednich właścicieli jako garaż. Przez Pana garaż ten, był wykorzystywany zarówno prywatnie, jak i był wynajmowany córce i wykorzystywany przez nią w działalności gospodarczej. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. garażu a jego dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Z okoliczności sprawy wynika, że nie ponosił Pan również wydatków na ulepszenie garażu posadowionego na działce nr 1/1, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do garażu znajdującego się na działce będącej przedmiotem sprzedaży zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ponieważ pomiędzy pierwszym zasiedleniem w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy a dostawą ww. obiektu, upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Jak wskazano powyżej, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki i budowle na nim posadowione. W konsekwencji – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – również zbycie gruntu, na którym posadowiony jest garaż, będzie zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W związku z tym, że ww. transakcja będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. czynności – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy jest bezzasadna.

Podsumowując, planowana transakcja sprzedaży działki zabudowanej, która powstanie z wydzielenia z działki nr 1/1, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a w odniesieniu do transakcji sprzedaży przedmiotowej nieruchomości wystąpi Pan w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Wskazać również należy, że transakcja ta będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy. W związku z powyższym, nie będzie Pan zobowiązany do naliczenia podatku VAT, od transakcji sprzedaży nieruchomości opisanej we wniosku.

Tym samym, Pana stanowisko, zgodnie z którym – sprzedaż ta nie powinna być objęta podatkiem VAT – uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego, w szczególności na informacji, iż: w odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytanie, jakie budynki/budowle/urządzenia budowlane − w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy Prawo budowlane − znajdują się na zabudowanej działce/działkach, wskazał Pan tylko garaż. Dodatkowo z wniosku nie wynika, by ogrodzenie wraz z bramą wjazdową było budynkiem lub budowlą.

W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zwrócić należy uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone.

Mając na uwadze, że wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez jednego ze współwłaścicieli, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla drugiego z nich, tj. dla Pana żony. Drugi współwłaściciel chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k–14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43–300 Bielsko–Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.