Interpretacja 0112-KDIL3.4012.679.2026.1.AW

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką, pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lipca 2026 r. wpłynął – przekazany przez Urząd Skarbowy w (…) zgodnie z właściwością – Pana wniosek z 22 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką, pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Uzupełnił go Pan pismem z 24 sierpnia 2026 r. (wpływ 24 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (ostatecznie przedstawiony w uzupełnieniu wniosku)

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, której dochody opodatkowane są podatkiem liniowym, zgodnie z art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca jest również czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W lipcu 2026 r. małżonka Wnioskodawcy dokonała zakupu samochodu osobowego na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy kupna-sprzedaży. Zakup samochodu został dokonany za środki pieniężne stanowiące majątek wspólny małżonków. Z tytułu nabycia samochodu został prawidłowo złożony formularz PCC-3 oraz uiszczony podatek od czynności cywilnoprawnych w ustawowym terminie.

Samochód osobowy zakupiony przez małżonkę Wnioskodawcy jest pojazdem samochodowym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, a tym samym spełnia definicję pojazdu samochodowego zawartą w art. 2 pkt 34 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Jednoznacznie wskazuje Pan, że: samochód, o którym mowa we wniosku, jest samochodem osobowym w rozumieniu art. 5a pkt 19a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, który nie spełnia zastrzeżeń ani wyłączeń określonych w art. 5a pkt 19a lit. a-d tej ustawy.

W dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu została wskazana wyłącznie małżonka Wnioskodawcy.

Pomiędzy Wnioskodawcą oraz Jego małżonką istnieje ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie nie zawierali umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową. Pomimo wskazania w dowodzie rejestracyjnym wyłącznie małżonki jako właściciela pojazdu, samochód został nabyty w trakcie trwania ustawowej wspólności majątkowej i stanowi składnik majątku wspólnego małżonków.

Samochód nie został nabyty przez małżonkę Wnioskodawcy w związku z prowadzoną przez Nią działalnością gospodarczą. Małżonka Wnioskodawcy nie będzie wykorzystywać przedmiotowego samochodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca planuje zawrzeć z małżonką nieodpłatną umowę użyczenia samochodu osobowego na czas nieokreślony. Na podstawie zawartej umowy Wnioskodawca będzie korzystał z samochodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Wnioskodawca będzie wykorzystywał samochód osobowy do wykonywania czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie samochód będzie wykorzystywany w sposób mieszany, tj. zarówno: do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, jak również do celów prywatnych.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej samochód osobowy będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (ze stawką 23%), takich jak:

-     dojazdy do siedzib klientów i kontrahentów w celu utrzymania relacji biznesowej, zakupu i poszukiwania materiałów podstawowych, poszerzania bazy klientów;

-     dojazdy na spotkania biznesowe, targi, szkolenia i konferencje branżowe podnoszące kwalifikacje zawodowe;

-     transport materiałów, sprzętu i dokumentacji niezbędnej do realizacji produkcji (opakowań drewnianych);

-     dojazdy do miejsca produkcji, księgowego, urzędów oraz punktów zakupu materiałów/sprzętu firmowego.

Wskazany we wniosku samochód jest wykorzystywany w działalności gospodarczej wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (w działalności nie występują czynności zwolnione z VAT ani czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT). Samochód jest wykorzystywany w tzw. sposobie mieszanym, tj. do celów prowadzonej działalności opodatkowanej oraz do celów prywatnych. W związku z tym, odliczeniu podlega 50% kwoty podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy, art. 86a ust. 1 ustawy. Nie występuje i nie będzie występować konieczność dokonywania odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego do czynności zwolnionych lub niepodlegających opodatkowaniu.

Małżonka Wnioskodawcy nadal będzie korzystać z samochodu do celów prywatnych.

Wnioskodawca będzie ponosił wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu, w szczególności: zakup paliwa, naprawy, przeglądy techniczne, wymianę części eksploatacyjnych, zakup opon, zakup płynów eksploatacyjnych, korzystanie z myjni, opłaty parkingowe, opłaty za przejazdy autostradami, inne wydatki związane z bieżącym użytkowaniem pojazdu.

Wydatki te będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi na Wnioskodawcę jako przedsiębiorcę, zawierającymi dane prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej.

Wnioskodawca nie będzie zaliczał do kosztów działalności gospodarczej wydatków związanych z ubezpieczeniem samochodu (OC/AC), które pozostaną wydatkiem prywatnym.

Samochód nie zostanie wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych od tego samochodu.

Przedmiotem złożonego wniosku nie jest kwestia nabycia samochodu, jego amortyzacji ani ustalenia prawa własności pojazdu, lecz wyłącznie skutki podatkowe związane z jego bieżącym wykorzystywaniem w działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką pozostającą z Wnioskodawcą w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku).

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z użytkowaniem samochodu osobowego, przy zastosowaniu ograniczenia wynikającego z art. 86a ustawy o VAT, tj. w wysokości 50% podatku naliczonego (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w części dotyczącej podatku od towarów i usług zakresie prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką, pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej – jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.

Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Stosownie do treści art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Z uregulowań ustawy wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym, związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast, o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.

Kwestie dotyczące odliczenia podatku od towarów i usług związanego z pojazdami samochodowymi zostały uregulowane przepisami art. 86a ustawy.

Zgodnie z treścią art. 86a ust. 1 pkt 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 34 ustawy:

Natomiast z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.) wynika, że:

W myśl art. 86a ust. 2 ustawy:

Zatem, zgodnie z ww. regulacjami, podatnikowi przysługuje ograniczone do 50% prawo do odliczenia podatku w odniesieniu do wszystkich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi przeznaczonymi do użytku „mieszanego”.

Dla celów stosowania tego ograniczenia za wykorzystywanie „mieszane” należy rozumieć, że w odniesieniu do pojazdu wykorzystywanego w działalności gospodarczej istnieje możliwość jego użycia również do celów niezwiązanych z tą działalnością, np. do celów prywatnych. Wystarczy przy tym możliwość nawet tylko jednorazowego użycia pojazdu do celów prywatnych, aby uznać, że pojazd może być wykorzystywany w sposób „mieszany”.

Nie jest przy tym istotny moment, w którym użycie to ma miejsce podczas całego okresu użytkowania przez podatnika danego pojazdu, żeby uznać ten pojazd za wykorzystywany do celów „mieszanych”.

Jednakże, od zasady, wynikającej z art. 86a ust. 1 ustawy, przewidziano wyjątki.

W świetle art. 86a ust. 3 ustawy:

Na mocy art. 86a ust. 4 ustawy:

Przepis art. 86a ust. 4 ustawy wskazuje na istnienie dwóch grup pojazdów samochodowych uznawanych za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika.

W pierwszej grupie – zgodnie z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy – mieszczą się pojazdy, których konstrukcja wskazuje na ich przeznaczenie z reguły do użytku prywatnego, jednakże pojazdy te mogą być także wykorzystywane w działalności gospodarczej (np. samochód osobowy). Z tych też względów – dla celów pełnego odliczania VAT – wykorzystywanie ich wyłącznie do działalności gospodarczej musi być rozpatrywany w kategoriach obiektywnych.

W konsekwencji, w celu dokonania pełnego odliczenia podatku VAT muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:

-     sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania wyklucza ich użycie do celów prywatnych,

-     wykluczenie użytku prywatnego musi zostać potwierdzone prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu.

W drugiej grupie pojazdów uznawanych za wykorzystywane wyłącznie w działalności gospodarczej – zgodnie z art. 86a ust. 4 pkt 2 ustawy – mieszczą się natomiast pojazdy samochodowe, których konstrukcja wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne.

Zgodnie z art. 86a ust. 5 ustawy:

Jednakże, w powołanym wyżej art. 86a ust. 5 ustawy, zostały wymienione ściśle określone sytuacje, w których wyłączony zostaje obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów.

Zgodnie z tym przepisem, warunku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu nie stosuje się m.in. w przypadku pojazdów samochodowych przeznaczonych wyłącznie do sprzedaży, odprzedaży oraz oddania w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze (art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. a i c ustawy). Ponadto, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli sprzedaż, odprzedaż i najem tych pojazdów stanowi przedmiot działalności podatnika.

Użycie wyrazu „wyłącznie” w art. 86a ust. 5 ustawy, wskazuje, że zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji nie obejmuje sytuacji, gdy pojazdy są wykorzystywane – choćby przejściowo – do innych celów (np. użytek prywatny, jazda próbna, użytek służbowy podatnika, itp.).

Zatem, w odniesieniu do pojazdu, który np. jest przeznaczony do oddania w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, ale jest wykorzystywany przez podatnika także do innych celów, nie może być zastosowane zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji.

Zgodnie z art. 86a ust. 6 ustawy:

W myśl art. 86a ust. 7 ustawy:

Przepisy art. 86a ustawy – jak wskazano już wyżej – regulują prawo do odliczenia podatku naliczonego ponoszonego z tytułu wydatków dotyczących nabycia i kosztów eksploatacji pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 2 pkt 34 ustawy. Z uregulowań tych przepisów wynika, że zasadą jest, że w przypadku pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w ograniczonej wysokości, tj. w wysokości 50%.

Powtórzyć należy, że podatnikowi przysługuje ograniczone do 50% prawo do odliczenia podatku w odniesieniu do wszystkich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi przeznaczonymi do użytku „mieszanego”, tj. gdy w odniesieniu do pojazdu wykorzystywanego w działalności gospodarczej istnieje możliwość jego użycia również do celów niezwiązanych z tą działalnością (np. do celów prywatnych). Wystarczy przy tym możliwość nawet tylko jednorazowego użycia pojazdu do celów prywatnych, aby uznać, że pojazd może być wykorzystywany w sposób „mieszany”.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W lipcu 2026 r. Pana małżonka dokonała zakupu samochodu osobowego na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy kupna-sprzedaży. Zakup samochodu został dokonany za środki pieniężne stanowiące majątek wspólny małżonków. Samochód osobowy zakupiony przez Pana małżonkę jest pojazdem samochodowym, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, a tym samym spełnia definicję pojazdu samochodowego zawartą w art. 2 pkt 34 ustawy. W dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu została wskazana wyłącznie Pana małżonka. Pomiędzy Panem oraz Pana małżonką istnieje ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie nie zawierali umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową. Pomimo wskazania w dowodzie rejestracyjnym wyłącznie małżonki jako właściciela pojazdu, samochód został nabyty w trakcie trwania ustawowej wspólności majątkowej i stanowi składnik majątku wspólnego małżonków. Samochód nie został nabyty przez Pana małżonkę w związku z prowadzoną przez Nią działalnością gospodarczą. Pana małżonka nie będzie wykorzystywać przedmiotowego samochodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Planuje Pan zawrzeć z małżonką nieodpłatną umowę użyczenia samochodu osobowego na czas nieokreślony. Na podstawie zawartej umowy będzie Pan korzystał z samochodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie Pan wykorzystywał samochód osobowy do wykonywania czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie samochód będzie wykorzystywany w sposób mieszany, tj. zarówno: do celów związanych z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą, jak również do celów prywatnych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej samochód osobowy będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (ze stawką 23%), takich jak: dojazdy do siedzib klientów i kontrahentów w celu utrzymania relacji biznesowej, zakupu i poszukiwania materiałów podstawowych, poszerzania bazy klientów; dojazdy na spotkania biznesowe, targi, szkolenia i konferencje branżowe podnoszące kwalifikacje zawodowe; transport materiałów, sprzętu i dokumentacji niezbędnej do realizacji produkcji (opakowań drewnianych); dojazdy do miejsca produkcji, księgowego, urzędów oraz punktów zakupu materiałów/sprzętu firmowego. Wskazany we wniosku samochód jest wykorzystywany w działalności gospodarczej wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (w działalności nie występują czynności zwolnione z VAT ani czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT). Samochód jest wykorzystywany w tzw. sposobie mieszanym, tj. do celów prowadzonej działalności opodatkowanej oraz do celów prywatnych. Nie występuje i nie będzie występować konieczność dokonywania odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego do czynności zwolnionych lub niepodlegających opodatkowaniu. Pana małżonka nadal będzie korzystać z samochodu do celów prywatnych. Pan będzie ponosił wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu, w szczególności: zakup paliwa, naprawy, przeglądy techniczne, wymianę części eksploatacyjnych, zakup opon, zakup płynów eksploatacyjnych, korzystanie z myjni, opłaty parkingowe, opłaty za przejazdy autostradami, inne wydatki związane z bieżącym użytkowaniem pojazdu. Wydatki te będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi na Pana jako przedsiębiorcę, zawierającymi dane prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Nie będzie Pan zaliczał do kosztów działalności gospodarczej wydatków związanych z ubezpieczeniem samochodu (OC/AC), które pozostaną wydatkiem prywatnym. Samochód nie zostanie wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Nie będzie Pan dokonywał odpisów amortyzacyjnych od tego samochodu.

W analizowanej sprawie, Pana wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką, pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Według art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Jak stanowi art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Na podstawie art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:

Art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:

Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Natomiast, kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że:

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z uwagi na powyższe regulacje prawne, wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną, uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W tym miejscu wskazać należy również, że kwestię zawierania umów reguluje ustawa Kodeks cywilny.

Zasada swobody umów zapisana została w art. 353¹ Kodeksu cywilnego, w myśl którego:

Zatem, strony mogą dowolnie ustalać stosunki cywilnoprawne, jednakże postanowienia umów nie mogą pozostawać w sprzeczności z innymi przepisami prawa, do stosowania których strony są zobowiązane.

Wskazać należy, że umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy regulujących zasady używania rzeczy. Umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną, zgodnie bowiem z art. 710 Kodeksu cywilnego:

Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas i nieodpłatność. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Oznacza to, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Należy zauważyć, że dostawa towarów/świadczenie usług podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy czynność dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne do określenia, czy w odniesieniu do konkretnej transakcji mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Zasadne jest zatem wyłączenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny, użyczenia towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

W tym miejscu należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną, bowiem żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

O tym, który z małżonków jest (będzie) podatnikiem podatku od towarów i usług, rozstrzyga w istocie rzeczy wola tychże małżonków, co do tego, który z nich określone czynności zarządu majątkiem wspólnym będzie w konkretnej sytuacji wykonywał.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Z opisu sprawy wynika, że zakup samochodu osobowego został dokonany przez Pana małżonkę za środki pieniężne stanowiące majątek wspólny obojga małżonków. Pomimo wskazania w dowodzie rejestracyjnym wyłącznie małżonki jako właściciela pojazdu, samochód został nabyty w trakcie trwania ustawowej wspólności majątkowej i stanowi składnik majątku wspólnego małżonków. Samochód nie został nabyty przez Pana małżonkę w związku z prowadzoną przez Nią działalnością gospodarczą. Pana małżonka nie będzie wykorzystywać przedmiotowego samochodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Planuje Pan zawrzeć z małżonką nieodpłatną umowę użyczenia samochodu osobowego na czas nieokreślony. Na podstawie zawartej umowy będzie Pan korzystał z samochodu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z tytułu której jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie Pan wykorzystywał samochód osobowy do wykonywania czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pana małżonka nadal będzie korzystać z samochodu do celów prywatnych.

W rozpatrywanej sprawie należy podkreślić, że – jak Pan wskazał w treści wniosku – Pana małżonka, pomimo wskazania w dowodzie rejestracyjnym Jej jako właściciela pojazdu, nie dokonała zakupu samochodu w związku z prowadzoną przez Nią działalnością gospodarczą. Poza tym, Pana małżonka – jak Pan wskazał w opisie sprawy – nie będzie wykorzystywała przedmiotowego samochodu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, lecz do celów prywatnych.

W analizowanej sprawie, to Pan będzie korzystał z samochodu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, z tytułu której jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT, na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia. Zatem, to Pan będzie prowadził działalność gospodarczą, w oparciu o składnik w postaci ww. samochodu.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego, na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje natomiast podatnikowi w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy i uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Analizując kwestię prawa do odliczenia podatku VAT od ponoszonych wydatków w związku z użytkowaniem samochodu osobowego, należy zaznaczyć również, że aby podatnik nabył prawo do odliczenia VAT muszą zostać spełnione jeszcze dwie – oprócz wyżej przywołanych – przesłanki, tj. transakcja faktycznie zaistniała i podatnik posiadał fakturę dokumentującą daną transakcję. Oznacza to, że odliczenia podatku naliczonego, w odniesieniu do nabytych towarów lub wyświadczonych usług, co do zasady, można dokonać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie następujące przesłanki:

•      powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług,

•      doszło do faktycznego nabycia tych towarów i usług,

•      podatnik jest w posiadaniu faktury dokumentującej tę transakcję.

Zatem, na gruncie podatku od towarów i usług istotne jest posiadanie faktur dokumentujących nabycie towarów i usług. Faktury te są bowiem dokumentami źródłowymi potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze, na podstawie których podatnik podatku VAT odlicza podatek naliczony.

Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie jest jednak związane tylko z otrzymaniem faktury, choćby od strony formalnej poprawnej, bowiem przysługuje ono w związku z nabyciem towarów i usług. Uprawnienie to może dotyczyć wyłącznie tych czynności, które faktycznie zostały dokonane. Przysługuje ono wyłącznie wówczas, gdy doszło do rzeczywistego nabycia towaru/wyświadczenia usługi oraz gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Z opisu sprawy wynika, że samochód będzie wykorzystywany w sposób mieszany, tj. zarówno: do celów związanych z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą, jak również do celów prywatnych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej samochód osobowy będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (ze stawką 23%), takich jak: dojazdy do siedzib klientów i kontrahentów w celu utrzymania relacji biznesowej, zakupu i poszukiwania materiałów podstawowych, poszerzania bazy klientów; dojazdy na spotkania biznesowe, targi, szkolenia i konferencje branżowe podnoszące kwalifikacje zawodowe; transport materiałów, sprzętu i dokumentacji niezbędnej do realizacji produkcji (opakowań drewnianych); dojazdy do miejsca produkcji, księgowego, urzędów oraz punktów zakupu materiałów/sprzętu firmowego. Przedmiotowy samochód jest wykorzystywany w działalności gospodarczej wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (w działalności nie występują czynności zwolnione z VAT ani czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT). Samochód jest wykorzystywany w tzw. sposobie mieszanym, tj. do celów prowadzonej działalności opodatkowanej oraz do celów prywatnych. Nie występuje i nie będzie występować konieczność dokonywania odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego do czynności zwolnionych lub niepodlegających opodatkowaniu. Pana małżonka nadal będzie korzystać z samochodu do celów prywatnych. Pan będzie ponosił wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu, w szczególności: zakup paliwa, naprawy, przeglądy techniczne, wymianę części eksploatacyjnych, zakup opon, zakup płynów eksploatacyjnych, korzystanie z myjni, opłaty parkingowe, opłaty za przejazdy autostradami, inne wydatki związane z bieżącym użytkowaniem pojazdu. Wydatki te będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi na Pana jako przedsiębiorcę, zawierającymi dane prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Nie będzie Pan zaliczał do kosztów działalności gospodarczej wydatków związanych z ubezpieczeniem samochodu (OC/AC), które pozostaną wydatkiem prywatnym.

W rozpatrywanej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, będą spełnione, ponieważ jest Pan czynnym podatnikiem podatku do towarów i usług, a zakupiony, w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, samochód będzie wykorzystywany przez Pana w formie mieszanej, natomiast w zakresie prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Samochód osobowy nie będzie wykorzystywany w działalności gospodarczej do czynności zwolnionych VAT. Ponadto, jak Pan wskazał w opisie sprawy – ponoszone w związku z użytkowaniem samochodu wydatki będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi na Pana jako przedsiębiorcę, zawierającymi dane prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Zatem, będzie Panu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT, przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 88 i art. 86a ust. 1 ustawy.

Jak wskazano powyżej, podatnikowi przysługuje ograniczone do 50% prawo do odliczenia podatku w odniesieniu do wszystkich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi przeznaczonymi do użytku „mieszanego”, tj. wykorzystywanych nie tylko w działalności gospodarczej, ale również do celów niezwiązanych z tą działalnością, np. do celów prywatnych. Ograniczenie to – co do zasady – nie ma zastosowania w przypadku pojazdów samochodowych wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej. Dla celów pełnego odliczania VAT, fakt wykorzystywania ich wyłącznie do działalności musi być jednak rozpatrywany w kategoriach obiektywnych. W celu dokonania pełnego odliczenia podatku VAT muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki, tj. sposób wykorzystania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza w ustalonych przez niego zasadach ich używania, wyklucza ich użycie do celów prywatnych oraz wykluczenie użytku prywatnego musi zostać potwierdzone prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu.

Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy należy wskazać, że z uwagi na fakt, że samochód osobowy będzie wykorzystywany do celów mieszanych, tj. zarówno do działalności gospodarczej – do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, jak i prywatnie, to – zgodnie z art. 86a ust. 1 i ust. 2 ustawy – będzie przysługiwało Panu, jako czynnemu podatkowi podatku VAT, prawo do odliczenia 50% podatku naliczonego od wydatków bieżących związanych z użytkowaniem samochodu osobowego.

Podsumowując stwierdzam, że będzie Panu przysługiwało prawo do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia, zawartej z małżonką pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Przy czym, prawo to będzie Panu przysługiwało, o ile nie zaistnieją wyłączenia wynikające z art. 88 ustawy.

Tym samym, Pana stanowisko w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką, pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na informacjach zawartych w opisie sprawy.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Informuję jednocześnie, że interpretacja rozstrzyga wniosek wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z bieżącym użytkowaniem samochodu osobowego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką, pozostającą z Panem w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Pana wniosek dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy na gruncie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, okoliczność, że samochód osobowy został nabyty przez Pana małżonkę w trakcie trwania ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej i jest wpisany wyłącznie na Nią w dowodzie rejestracyjnym, wyklucza Pana prawa do odliczenia 50% podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z jego eksploatacją, w sytuacji gdy pojazd jest używany w działalności gospodarczej na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej z małżonką oraz dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych jest przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.