Interpretacja 0112-KDIL3.4012.695.2025.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

·   prawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej;

·   prawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej;

·   prawidłowe – w części dotyczącej braku obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy w związku z nieodpłatnym wniesieniem Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej;

·   nieprawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej;

·      prawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 29 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:

·      zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej;

·      zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej;

·      braku obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy w związku z nieodpłatnym wniesieniem Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej;

·      zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej;

·      zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej.

Uzupełnił go Pan pismem z 10 grudnia 2025 r. (wpływ 10 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

X.Y. (dalej: „Wnioskodawca”) jest rezydentem podatkowym w Polsce, tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.; dalej: „ustawa o PIT”) ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą osoby fizycznej.

Jest zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: „CEIDG”) pod firmą (…), a jego przeważającym przedmiotem działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z).

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (także jako: „VAT”).

Wnioskodawca nie prowadzi działalności maklerskiej ani brokerskiej. Podobnie Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu udziałami lub akcjami, a także nie prowadzi działalności w zakresie przechowywania udziałów i zarządzania nimi.

W związku z wprowadzeniem do polskiego porządku prawnego ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326, z późn. zm., dalej: „ustawa o FR”) Wnioskodawca podjął decyzję o założeniu Fundacji rodzinnej (dalej: „Fundacja rodzinna” lub „Fundacja”), w celu zgromadzenia mienia oraz zarządzania nim w interesie beneficjentów.

Aktualnie trwa procedura związana z wpisem Fundacji do rejestru fundacji rodzinnych.

Wnioskodawca zamierza przeprowadzić czynności, które poskutkują wpisem Fundacji rodzinnej do rejestru fundacji rodzinnych oraz „przekształceniem” Fundacji rodzinnej w organizacji w Fundację rodzinną na podstawie art. 24 ustawy o FR.

Wnioskodawca planuje aktywnie zarządzać Fundacją.

Fundatorem Fundacji będzie wyłącznie Wnioskodawca. Z kolei beneficjentami Fundacji rodzinnej będą osoby z najbliższej rodziny, w tym żona Wnioskodawcy oraz Jego dzieci.

Wnioskodawca jest właścicielem Nieruchomości w postaci gruntu zabudowanego – z posadowionym biurem i halą magazynową – położonej w (…) przy ul. (…), o łącznej powierzchni gruntu (…) m², powierzchnia zabudowań (…) m², dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze: (…) (dalej: „Nieruchomość 1”).

Nieruchomość 1 jest obecnie wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu, w ramach najmu długoterminowego. Grunt (Nieruchomość 1) został nabyty w 2006 r. do majątku osobistego Wnioskodawcy.

Nabycie Nieruchomości 1 nie podległo opodatkowaniu VAT i z tego tytułu Wnioskodawcy nie przysługiwało, w całości ani w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (Wnioskodawca nie odliczył naliczonego VAT).

W 2008 r. na gruncie (Nieruchomości 1) wzniesiono biuro oraz halę magazynową, ze środków własnych Wnioskodawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Od wydatków na budowę Wnioskodawca dokonywał odliczenia VAT.

Od momentu wybudowania nie dochodziło do ulepszeń Nieruchomości 1, które przekraczałyby 30% wartości początkowej.

Nieruchomość 1 jest na bieżąco poddawana niezbędnym naprawom i drobnym remontom, których koszty ponosi Wnioskodawca – od wydatków na te cele odlicza VAT.

Nieruchomość 1 została wprowadzona do wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

Wnioskodawca jest także właścicielem drugiej nieruchomości w postaci gruntu ogrodzonego z utwardzonym placem – nieruchomość położona jest w (…) przy ul. (…), o łącznej powierzchni gruntu (…) m², dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze: (…) (dalej: „Nieruchomość 2”).

Nieruchomość 2 jest obecnie wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu, w ramach najmu długoterminowego. W związku z najmem wystawiane są faktury VAT. Grunt (Nieruchomość 2) został w 2009 r. nabyty do majątku osobistego Wnioskodawcy (w grudniu 2008 r. zawarto warunkową umowę sprzedaży, a w styczniu 2009 r. – umowę o przeniesienie własności nieruchomości).

Dla Nieruchomości 2 nie ma aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy.

Na Nieruchomości 2 nie wzniesiono żadnych budynków, utwardzono jedynie powierzchnię gruntu. Za wykonanie utwardzonej powierzchni na Nieruchomości 2 został odliczony VAT.

Od momentu wybudowania nie dochodziło do ulepszeń Nieruchomości 2, które przekraczałyby 30% wartości początkowej.

Nieruchomość 2 została wprowadzona do wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

Ponadto, Wnioskodawca jest komandytariuszem spółki komandytowej (…) (dalej: „Spółka A”) oraz udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącej komplementariuszem Spółki A, tj. (…) (dalej: „Spółka B”) – łącznie: Spółki.

Wnioskodawca jest członkiem zarządu Spółki B, a tym samym faktycznie – kontrolując komplementariusza – zarządza Spółką A (która zarazem prowadzi główną działalność operacyjną w zakresie produkcji wyrobów z betonu).

Wnioskodawca, poprzez swoją działalność gospodarczą osoby fizycznej, wynajmuje nieruchomości na potrzeby działalności Spółki A (najem jest opodatkowany VAT).

Spółka A, ani Spółka B, nie posiadają w swoich aktywach nieruchomości.

Nabycie udziałów Spółki B nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT.

Wnioskodawca planuje wnieść do Fundacji rodzinnej w formie darowizny (nieodpłatnie), bez zwiększania funduszu założycielskiego lub zapasowego, Nieruchomość 1, Nieruchomość 2, udziały Spółki B oraz ogół praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A (przy czym udziały oraz ogół praw i obowiązków zwane będą dalej: „Mieniem”).

W ocenie Wnioskodawcy, darowizna nie będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej polegającej na działalności maklerskiej lub brokerskiej, czy też związanej z obrotem udziałami, akcjami lub przechowywaniem udziałów i zarządzaniem nimi.

Wnioskodawca w związku z tym zamierza uzyskać interpretację indywidualną w przedmiocie skutków planowanych przez niego czynności na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej: „ustawa o VAT” albo „ustawa”).

W uzupełnieniu do wniosku wskazał Pan następujące informacje:

1.  Czy biuro oraz hala magazynowa, znajdujące się na Nieruchomości 1, stanowią budynki w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.), zwanej ustawą Prawo budowlane?

Odp.: Zarówno biuro, jak i hala magazynowa znajdujące się na nieruchomości w postaci gruntu zabudowanego – z posadowionym biurem i halą magazynową – położonej w (…) przy ul. (…), o łącznej powierzchni gruntu (…) m², powierzchnia zabudowań (…) m², dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze: (…) (dalej jako: „Nieruchomość 1”) stanowią budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.). Obiekty te zostały wybudowane w 2008 r., są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach.

2.  Kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie (zajęcie, oddanie do używania, rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne) ww. budynków lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą? Należy wskazać dokładną datę oraz w wyniku jakich czynności nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynków lub ich części.

Odp.: Pierwsze zasiedlenie biura nastąpiło w dniu (…) lipca 2008 r., w wyniku zakończenia budowy i oddania biura do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Od tego momentu biuro było wykorzystywane do celów wynajmu – zostało oddane w najem podmiotowi niepowiązanemu na podstawie umowy najmu.

Pierwsze zasiedlenie hali magazynowej również nastąpiło w dniu (…) lipca 2008 r., w wyniku zakończenia budowy i oddania hali do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Hala magazynowa, podobnie jak biuro, została przeznaczona na wynajem i od tego momentu była wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu na podstawie umowy najmu.

3.  Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków lub ich części a ich przekazaniem do Fundacji Rodzinnej upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

Odp.: W przypadku biura znajdującego się na Nieruchomości 1, pomiędzy pierwszym zasiedleniem, które miało miejsce w 2008 r., a planowanym przekazaniem do Fundacji Rodzinnej upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Również w odniesieniu do hali magazynowej znajdującej się na Nieruchomości 1, pomiędzy pierwszym zasiedleniem, które miało miejsce w 2008 r., a planowanym przekazaniem do Fundacji Rodzinnej upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

4.  Czy ogrodzenie oraz utwardzony plac, znajdujące się na Nieruchomości 2, stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane? Jeśli nie, to czym są w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane?

Odp.: Ogrodzenie oraz utwardzony plac zlokalizowane na Nieruchomości 2 (tj. nieruchomości w postaci gruntu ogrodzonego z utwardzonym placem – nieruchomość położona jest w (…) przy ul. (…), o łącznej powierzchni gruntu (…) m², dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze: (…)) nie stanowią budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Zarówno ogrodzenie, jak i utwardzony plac należy kwalifikować jako urządzenia budowlane lub elementy zagospodarowania terenu. Zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych oraz przepisami prawa budowlanego, elementy takie jak utwardzony plac, ogrodzenie, chodniki, wjazdy czy oświetlenie terenu nie stanowią budowli, lecz są urządzeniami budowlanymi lub elementami zagospodarowania terenu, które mogą towarzyszyć obiektom budowlanym.

5.  Kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie (zajęcie, oddanie do używania, rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne) ww. budowli lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy? Należy wskazać dokładną datę oraz w wyniku jakich czynności nastąpiło pierwsze zasiedlenie budowli lub ich części.

Odp.: Pierwsze zasiedlenie zarówno ogrodzenia, jak i utwardzonego placu na Nieruchomości 2 nastąpiło po ich wykonaniu, tj. (…) lipca 2008 r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że grunt (Nieruchomość 2) został w 2009 r. nabyty przez Wnioskodawcę (w grudniu 2008 r. zawarto warunkową umowę sprzedaży, a w styczniu 2009 r. – umowę o przeniesienie własności nieruchomości).

Po nabyciu gruntu Wnioskodawca wykonał utwardzenie placu oraz ogrodzenie, które od razu zostały przeznaczone do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Czynnością skutkującą pierwszym zasiedleniem było rozpoczęcie wykorzystywania tych obiektów do celów wynajmu – od momentu ich wykonania nieruchomość była wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu na podstawie umowy najmu.

6.  Czy przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wybudowania ogrodzenia na Nieruchomości 2?

Odp.: Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wybudowania ogrodzenia na Nieruchomości 2. Wydatki poniesione na wykonanie utwardzonej powierzchni oraz ogrodzenia zostały zaliczone do kosztów działalności gospodarczej, a VAT od tych wydatków został odliczony.

7.  Czy ogrodzenie oraz utwardzony plac, znajdujące się na Nieruchomości 2, są trwale związane z gruntem?

Odp.: Ogrodzenie oraz utwardzony plac znajdujące się na Nieruchomości 2 należy uznać za obiekty trwale związane z gruntem. Wynika to zarówno z ich konstrukcji, jak i z funkcjonalnego przeznaczenia. Ogrodzenie zostało zamocowane w sposób trwały, poprzez osadzenie słupków w gruncie i stabilne połączenie ich z przęsłami, co powoduje, że jego demontaż wymagałby ingerencji w podłoże oraz naruszenia integralności konstrukcji. Nie ma zatem charakteru elementu ruchomego ani tymczasowego, lecz stanowi część składową gruntu.

Analogicznie, utwardzony plac – wykonany poprzez trwałe związanie warstw podbudowy i nawierzchni z podłożem – funkcjonalnie i technicznie stanowi integralną część działki. Plac ten pełni stałą rolę użytkową, umożliwiając korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem gospodarczym. Jego usunięcie prowadziłoby do naruszenia substancji gruntu i obniżenia wartości użytkowej działki.

8.  Do jakich czynności wykorzystywał/wykorzystuje Pan Nieruchomość 1 oraz Nieruchomość 2: opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku VAT, czy też niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?

Odp.: Nieruchomość 1 była i jest wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych na gruncie VAT, tj. do wynajmu podmiotowi niepowiązanemu w ramach najmu długoterminowego. W związku z najmem wystawiane są faktury VAT.

Analogicznie, Nieruchomość 2 również była i jest wykorzystywana do czynności opodatkowanych na gruncie VAT – jest wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu, a z tytułu najmu wystawiane są faktury VAT.

W żadnym okresie Nieruchomość 1 oraz Nieruchomość 2 nie były wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.

9.  Czy Nieruchomości 1 oraz/lub Nieruchomości 2 były/są wykorzystywane przez Pana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywane były/są ww. Nieruchomości, Pan wykonywał – należy podać podstawę prawną zwolnienia?

Odp.: Nieruchomość 1 nie była w żadnym okresie wykorzystywana wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT. Nieruchomość ta była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, w szczególności do odpłatnego wynajmu na rzecz podmiotów niepowiązanych. Z tytułu najmu wystawiane były faktury VAT obejmujące należny podatek, co jednoznacznie potwierdza, że nieruchomość służyła wyłącznie działalności podlegającej opodatkowaniu. Na tej nieruchomości nie była prowadzona żadna działalność zwolniona z VAT.

Nieruchomość 2 również nie była wykorzystywana wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT. Podobnie jak w przypadku Nieruchomości 1, jej wykorzystanie polegało na odpłatnym wynajmie na rzecz podmiotów niepowiązanych, udokumentowanym poprzez wystawianie faktur VAT z naliczonym podatkiem należnym. W całym okresie posiadania nieruchomości nie prowadzono na niej jakichkolwiek czynności korzystających ze zwolnienia z VAT.

10.  Czy wartość początkowa biura oraz hali magazynowej, znajdujących się na Nieruchomości 1 oraz ogrodzenia i utwardzonego placu, znajdujących się na Nieruchomości 2, przekraczała 15 000 zł?

Odp.: Wartość początkowa każdego z wymienionych obiektów – zarówno biura, hali magazynowej na Nieruchomości 1, jak i ogrodzenia oraz utwardzonego placu na Nieruchomości 2 – przekraczała 15 000 zł. Wszystkie te obiekty zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

11.  Czy w odniesieniu do biura oraz hali magazynowej, znajdujących się na Nieruchomości 1 oraz ogrodzenia i utwardzonego placu, znajdujących się na Nieruchomości 2, zakończył się/zakończy się (na moment darowizny do Fundacji rodzinnej) 10-letni okres korekty, o której mowa w art. 91 ust. 2 ustawy?

Odp.: W ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do wszystkich wymienionych obiektów – biura i hali magazynowej na Nieruchomości 1 oraz ogrodzenia i utwardzonego placu na Nieruchomości 2 – 10-letni okres korekty, o którym mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, zakończył się przed planowaną darowizną do Fundacji rodzinnej.

12.  W jakim zakresie zarządza Pan Spółkami: (…) (Spółka A) (…) (Spółka B), czy zarządza Pan ww. Spółkami w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki osoby posiadającej udziały oraz prawa i obowiązki w ww. Spółkach, m.in.:

a)  czy kontroluje Pan te podmioty,

Odp.: Wnioskodawca sprawuje realną kontrolę zarówno nad Spółką (…) (dalej: Spółka A), jak i nad (…) (dalej: Spółka B). Kontrola ta wynika z pełnienia przez Wnioskodawcę funkcji członka zarządu w Spółce B, która jest jednocześnie komplementariuszem w Spółce A. Jako członek zarządu Spółki B, Wnioskodawca ma bezpośredni wpływ na podejmowanie decyzji strategicznych, operacyjnych oraz finansowych tej spółki – uczestniczy w wyznaczaniu kierunków rozwoju, zatwierdzaniu inwestycji, podejmowaniu decyzji kadrowych oraz zarządzaniu bieżącą działalnością.

Dodatkowo, poprzez sprawowanie funkcji zarządczej w Spółce B, która jako komplementariusz prowadzi sprawy Spółki A i reprezentuje ją na zewnątrz, Wnioskodawca ma również realny wpływ na działalność Spółki A.

Komplementariusz w spółce komandytowej odpowiada za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentację, co w praktyce oznacza decydujący głos w kluczowych aspektach funkcjonowania tej spółki. Wnioskodawca nie ogranicza się jedynie do biernego posiadania udziałów czy praw wspólnika, lecz aktywnie uczestniczy w zarządzaniu obiema spółkami, podejmując decyzje dotyczące ich rozwoju, inwestycji, polityki finansowej oraz bieżącego funkcjonowania. Jego rola wykracza zatem poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca czy komandytariusza – jest to faktyczna, codzienna kontrola nad działalnością obu podmiotów.

b)  czy prowadzi Pan działalność zarobkową w oparciu o udziały,

Odp.: Wnioskodawca nie prowadzi działalności zarobkowej w rozumieniu ustawy o VAT wyłącznie w oparciu o posiadane udziały w Spółce B ani ogół praw i obowiązków wspólnika w Spółce A. Samo posiadanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz praw wspólnika w spółce komandytowej ma charakter inwestycyjny i korporacyjny, a nie zarobkowy w rozumieniu działalności gospodarczej dla celów VAT. Dochody uzyskiwane z tytułu posiadania udziałów (np. dywidendy) lub z tytułu uczestnictwa w zyskach spółki komandytowej mają charakter pasywny i nie są efektem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności maklerskiej, brokerskiej ani działalności gospodarczej polegającej na obrocie udziałami, akcjami czy zarządzaniu nimi. Nabycie udziałów w Spółce B nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, a ich posiadanie nie jest związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT na rzecz tej spółki.

Analogicznie, posiadanie ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce A nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej Wnioskodawcy – prawa te wynikają z uczestnictwa w spółce osobowej i nie są związane z wykonywaniem przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych VAT na rzecz tej spółki, poza wynajmem nieruchomości, który jest odrębną czynnością gospodarczą.

c)  czy wykonuje Pan w ramach działalności gospodarczej czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT na rzecz podmiotów (Spółek), w których posiada Pan udziały oraz prawa i obowiązki, w szczególności, czy świadczy/będzie Pan świadczył usługi: administracyjne, rachunkowe, informatyczne, finansowe, handlowe lub techniczne, podlegające opodatkowaniu VAT? Ewentualnie inne – jakie? Proszę wskazać.

Odp.: W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca wykonuje na rzecz Spółki A czynność polegającą na wynajmie nieruchomości.

Wynajem ten jest czynnością opodatkowaną na gruncie VAT i jest dokumentowany fakturami VAT wystawianymi na Spółkę A. Wynajem nieruchomości stanowi usługę w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu według właściwej stawki VAT. Wnioskodawca nie świadczy na rzecz Spółki A ani Spółki B innych usług, takich jak usługi administracyjne, rachunkowe, informatyczne, finansowe, handlowe czy techniczne, które podlegałyby opodatkowaniu VAT. Jego działalność gospodarcza nie obejmuje świadczenia takich usług na rzecz spółek, w których posiada udziały lub prawa wspólnika.

Na dzień sporządzania niniejszej odpowiedzi jedyną czynnością opodatkowaną VAT wykonywaną na rzecz Spółki A jest wynajem nieruchomości.

13.  Czy posiadanie udziałów w Spółce B oraz praw i obowiązków wspólnika w Spółce A było/jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem Pana działalności gospodarczej?

Odp.: W przypadku Spółki B, posiadanie udziałów przez Wnioskodawcę nie stanowiło i nie stanowi bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę. Udziały w Spółce B zostały nabyte poza działalnością gospodarczą prowadzoną dla celów VAT, a ich posiadanie nie było związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT na rzecz tego podmiotu. Wnioskodawca nie prowadzi działalności maklerskiej, brokerskiej ani działalności gospodarczej polegającej na obrocie udziałami, akcjami czy zarządzaniu nimi. Dochody z tytułu posiadania udziałów w Spółce B mają charakter pasywny i nie są efektem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

W przypadku Spółki A, posiadanie ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) również nie było i nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Prawa te wynikają z uczestnictwa w spółce osobowej i nie są związane z wykonywaniem przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych VAT na rzecz tego podmiotu, poza wynajmem nieruchomości, który jest odrębną czynnością gospodarczą.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na zarządzaniu udziałami lub prawami wspólnika w spółkach osobowych.

14.  Czy ma Pan realny wpływ na kierunek rozwoju Spółek, w których posiada Pan udziały/prawa i obowiązki wspólnika?

Odp.: Wnioskodawca ma realny wpływ na kierunek rozwoju zarówno Spółki A, jak i Spółki B. W Spółce B Wnioskodawca pełni funkcję członka zarządu, co wiąże się z podejmowaniem decyzji strategicznych dotyczących działalności tego podmiotu, w tym w zakresie inwestycji, polityki finansowej, rozwoju oraz bieżącego zarządzania.

Jako członek zarządu Wnioskodawca uczestniczy w wyznaczaniu kierunków rozwoju spółki, zatwierdzaniu inwestycji, podejmowaniu decyzji kadrowych oraz zarządzaniu bieżącą działalnością.

W Spółce A, jako komandytariusz oraz poprzez kontrolę nad komplementariuszem (Spółką B), Wnioskodawca również ma wpływ na decyzje dotyczące działalności operacyjnej i strategicznej spółki. Komplementariusz w spółce komandytowej odpowiada za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentację, co w praktyce oznacza decydujący głos w kluczowych aspektach funkcjonowania tej spółki. Wnioskodawca aktywnie uczestniczy w podejmowaniu kluczowych decyzji dotyczących obu spółek, co potwierdza jego realny wpływ na ich rozwój.

15.  Czy narzuca Pan swoje wytyczne działalności Spółkom, w których posiada Pan udziały/prawa i obowiązki wspólnika?

Odp.: Wnioskodawca, jako członek zarządu Spółki B oraz komandytariusz w Spółce A, ma możliwość wpływania na działalność obu spółek poprzez udział w podejmowaniu decyzji strategicznych i operacyjnych.

W praktyce Wnioskodawca uczestniczy w formułowaniu wytycznych dotyczących działalności spółek, w tym w zakresie inwestycji, polityki finansowej, rozwoju oraz bieżącego zarządzania. Wytyczne te są wdrażane w ramach kompetencji zarządczych i właścicielskich, zgodnie z przepisami prawa oraz umowami spółek. Wnioskodawca nie narzuca wytycznych w sposób arbitralny, lecz uczestniczy w procesie decyzyjnym jako organ zarządzający lub wspólnik, mając realny wpływ na kształtowanie strategii i kierunków rozwoju obu spółek.

16.  Czy akceptuje Pan, bądź odrzuca koncepcje inwestycyjne w Spółkach, w których posiada Pan udziały/prawa i obowiązki wspólnika?

Odp.: Wnioskodawca jako członek zarządu Spółki B oraz komandytariusz w Spółce A, uczestniczy w procesie podejmowania decyzji dotyczących koncepcji inwestycyjnych w obu spółkach. W praktyce oznacza to, że Wnioskodawca ma możliwość akceptowania lub odrzucania propozycji inwestycyjnych, zarówno w zakresie nowych przedsięwzięć, jak i rozwoju istniejących projektów. Decyzje te są podejmowane w ramach kompetencji zarządczych oraz w porozumieniu z pozostałymi wspólnikami lub członkami organów spółek. Wnioskodawca aktywnie uczestniczy w ocenie i wyborze projektów inwestycyjnych, mając realny wpływ na ich realizację lub zaniechanie.

17.  W jakim stopniu przekazanie posiadanego przez Pana ogółu praw i obowiązków w Spółce A i udziałów w Spółce B będzie skutkowało zaangażowaniem aktywów (w tym środków pieniężnych) prowadzonej przez Pana działalności?

Odp.: Przekazanie ogółu praw i obowiązków w Spółce A oraz udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej będzie skutkowało przeniesieniem na Fundację rodziną uprawnień właścicielskich oraz związanych z nimi aktywów, w tym potencjalnych środków pieniężnych wynikających z udziału w zyskach spółek. Wnioskodawca, przekazując te prawa i udziały, przestanie być bezpośrednim beneficjentem zysków generowanych przez spółki, a wszelkie korzyści majątkowe z tego tytułu będą przysługiwać Fundacji rodzinnej jako nowemu właścicielowi.

Przekazanie to nie będzie miało wpływu na bieżące zaangażowanie środków pieniężnych prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, lecz będzie skutkowało zmianą podmiotu uprawnionego do otrzymywania dywidend, udziału w zyskach oraz innych świadczeń majątkowych wynikających z posiadania udziałów i praw wspólnika.

18.  Czy nabycie przez Pana ogółu praw i obowiązków w Spółce A oraz udziałów w Spółce B nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (proszę wskazać, czy miało to miejsce w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, czy zwolnionych od tego podatku)?

Odp.: W przypadku Spółki B, nabycie udziałów przez Wnioskodawcę nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, a tym samym nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT. Wnioskodawca nie prowadzi działalności maklerskiej, brokerskiej ani działalności gospodarczej polegającej na obrocie udziałami, akcjami czy zarządzaniu nimi. Nabycie udziałów w Spółce B miało charakter inwestycyjny i nie było związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT, ani czynności zwolnionych z VAT.

Analogicznie, nabycie ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce A nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT ani czynnością zwolnioną z tego podatku – było to nabycie praw wspólnika w spółce osobowej, które nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Wnioskodawca nie dokonywał nabycia tych praw w ramach działalności gospodarczej dla celów VAT.

19.  Czy w związku z nabyciem przez Pana ogółu praw i obowiązków w Spółce A oraz udziałów w Spółce B, przysługiwało Panu prawo do odliczenia? Czy z tego prawa Pan skorzystał (jeżeli nie – dlaczego)?

Odp.: W związku z nabyciem udziałów w Spółce B oraz ogółu praw i obowiązków w Spółce A Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Wynika to z faktu, że zarówno nabycie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (Spółka B), jak i nabycie ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej (Spółka A) nie stanowiło czynności opodatkowanej podatkiem VAT, ani czynności związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą dla celów VAT.

Nabycie udziałów w Spółce B miało charakter inwestycyjny i nie było związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT, nie było także elementem działalności maklerskiej, brokerskiej czy profesjonalnego obrotu udziałami. Również nabycie ogółu praw i obowiązków w Spółce A nie było czynnością opodatkowaną VAT, lecz czynnością cywilnoprawną, która nie skutkuje powstaniem prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W konsekwencji, Wnioskodawca nie korzystał z prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu tych praw i udziałów, ponieważ takie prawo Mu nie przysługiwało – zarówno z uwagi na brak związku z działalnością gospodarczą dla celów VAT, jak i brak opodatkowania samej czynności nabycia.

20.  Czy wykonywane przez Pana usługi są usługami, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy? Jeśli tak – proszę wskazać jakimi?

Odp.: Wnioskodawca nie wykonuje usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy o VAT. W szczególności Wnioskodawca nie świadczy usług ściągania długów (w tym factoringu), usług doradztwa ani usług w zakresie leasingu.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości, która nie mieści się w katalogu usług wyłączonych ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT. Wszelkie czynności wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach działalności gospodarczej, w szczególności wynajem nieruchomości, nie są usługami doradztwa, ściągania długów ani leasingu, a tym samym nie podlegają wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie powołanego przepisu.

21.  Czy posiadane przez Pana ogół praw i obowiązków w Spółce A oraz udziały w Spółce B, zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy, odzwierciedlają:

a)  tytuł prawny do towarów;

Odp.: W ocenie Wnioskodawcy, udziały w Spółce B nie odzwierciedlają tytułu prawnego do towarów, bowiem podmiot ten nie posiada w swoim majątku towarów.

W ocenie Wnioskodawcy, również posiadany przez niego ogół praw i obowiązków w Spółce A nie odzwierciedla tytułu prawnego do towarów.

Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej stanowią prawa korporacyjne i majątkowe związane z uczestnictwem w spółce, lecz nie dają Wnioskodawcy bezpośredniego tytułu prawnego do konkretnych towarów będących własnością Spółki A lub Spółki B.

b)  tytuł własności nieruchomości;

Odp.: W ocenie Wnioskodawcy, posiadany przez niego ogół praw i obowiązków w Spółce A oraz udziały w Spółce B nie odzwierciedlają tytułu własności nieruchomości.

W przedmiotowym stanie faktycznym żadna ze spółek nie posiada nieruchomości w swoich aktywach, natomiast właścicielem nieruchomości jest Wnioskodawca jako osoba fizyczna.

Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej stanowią prawa korporacyjne i majątkowe związane z uczestnictwem w spółce, lecz nie dają Wnioskodawcy bezpośredniego tytułu prawnego do nieruchomości będących własnością Spółki A lub Spółki B.

c)  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

Odp.: W ocenie Wnioskodawcy, posiadane przez niego: ogół praw i obowiązków w Spółce A oraz udziały w Spółce B nie odzwierciedlają praw rzeczowych dających Mu prawo do korzystania z nieruchomości.

Udziały oraz prawa wspólnika nie stanowią praw rzeczowych (np. użytkowania wieczystego, służebności), lecz ewentualnie mogą być prawami korporacyjnymi i majątkowymi związanymi z uczestnictwem w Spółce A oraz Spółce B.

d)  udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

Odp.: W ocenie Wnioskodawcy, posiadany przez niego ogół praw i obowiązków w Spółce A oraz udziały w Spółce B nie dają Mu prawnego ani faktycznego prawa własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej stanowią prawa korporacyjne i majątkowe związane z uczestnictwem w spółce, lecz nie dają Wnioskodawcy udziałów i innych tytułów prawnych dających ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części będących własnością Spółki A lub Spółki B.

e)  prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku?

Odp.: W opinii Wnioskodawcy, posiadany przez niego ogół praw i obowiązków w Spółce A oraz udziały w Spółce B nie stanowią praw majątkowych, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki, limity wielkości produkcji lub uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogłyby być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku. Udziały oraz prawa wspólnika mają charakter korporacyjny i nie są powiązane z instrumentami bazowymi tego typu.

Pytania

1.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę, będzie stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

2.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę, będzie stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT?

3.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę, spowoduje konieczność dokonania korekty VAT naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o VAT?

4.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Mienia do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) będzie dla Wnioskodawcy stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność jednak podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT?

Pana stanowisko w sprawie

1.  Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę będzie czynnością wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

2.  Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę będzie czynnością wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

3.  Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę, nie spowoduje konieczności dokonania korekty VAT naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o VAT.

4.  Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, czynność nieodpłatnego wniesienia Mienia do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Wnioskodawcę będzie dla Wnioskodawcy stanowiło czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność jednak podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy o VAT: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

W pewnych przypadkach, na mocy art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, również nieodpłatne przekazanie towarów, jak i na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

I tak, w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o VAT: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1)  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2)  wszelkie inne darowizny

– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ustawy o VAT, rozumiana jest jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą.

W rozumieniu ustawy o VAT „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Przy ocenie charakteru świadczenia, jako usługi w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, należy mieć na względzie, że ustawa o VAT zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy.

Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie).

Działalność fundacji rodzinnej uregulowana została przepisami ustawy o FR.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o FR: Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o FR: Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

Aby dana czynność, stanowiąca dostawę towarów rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, była opodatkowana VAT, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem, jest podatnikiem VAT.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby VAT, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Kiedy osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku osobistego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Nie jest podatnikiem VAT ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Jednocześnie wykorzystywanie składników majątku, tj. takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania, które polega na czerpaniu dochodów ze składnika majątku, wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Należy stwierdzić, że każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy powinien być uznany za podatnika VAT.

W konsekwencji, wykorzystywanie majątku należącego do danej osoby stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży (darowizny) nieruchomości jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został i był faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych.

„Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.

Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Zgodnie z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061): Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Najem jest więc umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.

Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie lokalu przez jego najemcę.

Zatem, na gruncie ustawy o VAT umowa najmu wypełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż w wyniku zawartej umowy powstaje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym.

Wobec powyższego, Wnioskodawca zwraca uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, do którego odwołuje się art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych.

Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro budynki wzniesione na Nieruchomości 1 są przedmiotem umów najmu, to znaczy, że są wykorzystywane w celu czerpania z nich dochodów, a zawarcie umów najmu, wypełnia definicję działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, będzie on z tytułu planowanej darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej opisanej we wniosku Nieruchomości 1, występować w charakterze podatnika VAT.

Jak wynika z przepisów przytoczonych we wniosku, warunkiem opodatkowania VAT określonej czynności (dostawy towaru/świadczenia usługi) jest ustalenie, czy podmiot jej dokonujący występuje w charakterze podatnika podatku VAT, ale także od tego, czy czynność ta mieści się w dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jednocześnie, z uwagi na to, że Wnioskodawca zamierza przenieść Nieruchomości 1 na rzecz Fundacji rodzinnej w drodze darowizny, analizie należy poddać, czy czynność ta może zostać uznana za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji za czynność podlegającą regulacjom ustawy o VAT, tj. za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Z powołanego art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT wynika, że uznanie darowizny towaru za czynność odpłatną, a w konsekwencji za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, uzależnione jest od tego, czy podatnikowi przysługiwało w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

O ile nabycie gruntu Nieruchomości 1 nie podlegało opodatkowaniu VAT i z tego tytułu Wnioskodawcy nie przysługiwało, w całości ani w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (wobec czego Wnioskodawca nie odliczył podatku naliczonego VAT), to jednak skoro:

·      wzniesienie budynków (biura oraz hali magazynowej) na gruncie Nieruchomości 1 następowało w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i z tego tytułu Wnioskodawcy przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z którego to prawa Wnioskodawca skorzystał),

·      Nieruchomość 1 jest wynajmowana na cele działalności gospodarczej innego podmiotu niepowiązanego,

to, w ocenie Wnioskodawcy, będą spełnione przesłanki do uznania, że darowizna Nieruchomości 1 na rzecz Fundacji rodzinnej może zostać uznana za czynność zrównaną z nieodpłatną dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, która podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji, nieodpłatne przekazanie Nieruchomości 1, względem których przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, będzie spełniało definicję odpłatnej dostawy towarów, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, a czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT dla Wnioskodawcy.

Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega co do zasady każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Podatnikowi, w związku ze wzniesieniem na gruncie biura oraz hali magazynowej przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wnioskodawca korzystał z tego prawa.

Zdaniem Wnioskodawcy, czynność nieodpłatnego przekazania (darowizny) Nieruchomości 1 na rzecz Fundacji rodzinnej będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Niezależnie od powyższego, opisana darowizna Nieruchomości 1 będzie, zdaniem Wnioskodawcy, korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT: dostawę budynków, budowli lub ich części zwalnia się od VAT, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata.

Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili dostawy nie minęły co najmniej 2 lata.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu lub ulepszeniu budynku/budowli lub ich części oddano je do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano je w najem/dzierżawę, czy w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.

Odnosząc przytoczone przepisy do zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca wskazuje, że do nabycia gruntu Nieruchomości 1 doszło w 2006 r., a do wzniesienia (wybudowania) na nim budynków (biura oraz hali magazynowej) doszło w 2008 r. Od 2008 r. budynki były wynajmowane przez ponad 2 lata.

W stosunku do Nieruchomości 1 nie były ponoszone wydatki w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej Nieruchomości 1.

Zatem, budynki znajdujące się na Nieruchomości 1, zostały wybudowane ponad 2 lata przed wniesieniem do Fundacji, więc wniesienie powinno móc skorzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Ponadto, jeśli chodzi o kwestię opodatkowania gruntu, na którym posadowione zostały budynki, to kwestię tę rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, wskazując, że w przypadku dostawy budynków trwale związanych z gruntem, albo części takich budynków z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według takiej stawki VAT, jaką opodatkowane są budynki na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki lub ich części korzystają ze zwolnienia od VAT, również dostawa gruntu korzysta ze zwolnienia od VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje poparcie w następujących interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego:

·      Interpretacja indywidualna z dnia 12 listopada 2024 r. 0113-KDIPT1-1.4012.581.2024.4.MGO;

·      Interpretacja indywidualna z dnia 30 października 2024 r. 0113-KDIPT1-1.4012.674.2024.2.MH;

·      Interpretacja indywidualna z dnia 3 kwietnia 2024 r. 0112-KDIL3.4012.45.2024.2.MC;

·      Interpretacja indywidualna z dnia 20 grudnia 2024 r. 0113-KDIPT1-3.4012.832.2024.2.KAK.

W konsekwencji, w odniesieniu do darowizny Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej, zdaniem Wnioskodawcy, zostaną spełnione warunki umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia od podatku VAT, na postawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 2

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT: zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT: przez „tereny budowlane” rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z MPZP, a w przypadku jego braku – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.; dalej: Prawo budowalne) oraz ugruntowanej linii interpretacyjnej organów podatkowych, elementy takie jak utwardzony plac, ogrodzenie, chodniki, wjazdy czy oświetlenie terenu nie stanowią budowli w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (tj. art. 3 pkt 3 ustawy).

Są one kwalifikowane jako urządzenia budowlane lub elementy zagospodarowania terenu, które mogą towarzyszyć obiektom budowlanym, ale nie nadają działce charakteru działki zabudowanej. W związku z tym, samo wykonanie ogrodzenia lub utwardzenie terenu nie wpływa na zmianę statusu działki na gruncie przepisów VAT – nie powoduje, że staje się ona „zabudowaną”.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli działka posiada elementy infrastruktury, które mogą sugerować rozpoczęcie zagospodarowania, to nie przesądza to o jej przeznaczeniu jako terenu budowlanego. Kluczowe jest to, czy dla danej działki obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub czy wydano decyzję o warunkach zabudowy.

W związku z tym, decydujące jest to, czy dla działki wydano miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy przewidujące zabudowę. Jeśli takich dokumentów brak, działka nie spełnia definicji terenu budowlanego na gruncie VAT.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.): kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Z kolei, w art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1)  lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2)  sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

W analizowanym stanie faktycznym dla Nieruchomości 2 nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a także nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy.

Oznacza to, że Nieruchomość 2 nie posiada formalnego przeznaczenia pod zabudowę, a więc nie spełnia definicji terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.

Jednocześnie na Nieruchomości 2 nie wzniesiono żadnych budynków ani budowli w rozumieniu Prawa budowlanego – znajduje się na niej jedynie utwardzona powierzchnia i ogrodzenie, które mają charakter urządzeń budowlanych lub elementów zagospodarowania terenu. Takie elementy, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa i praktyki interpretacyjnej organów podatkowych, nie wpływają na kwalifikację gruntu jako niezabudowanego.

Powyższe rozumienie przepisów potwierdzają poniższe interpretacje indywidualne.

Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora KIS z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.723.2024.2.AM, decyzja o warunkach zabudowy jest dokumentem, który określa możliwość przeznaczenia gruntu pod konkretną zabudowę w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W praktyce podatkowej oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że jeśli działka posiada decyzję o warunkach zabudowy, która przewiduje zabudowę, działka automatycznie kwalifikuje się jako teren budowlany w rozumieniu ustawy o VAT. Nie ma znaczenia, czy faktyczna zabudowa została rozpoczęta ani jaki jest jej status w ewidencji gruntów. Kluczowe jest formalne przeznaczenie działki pod zabudowę wynikające z decyzji o warunkach zabudowy.

W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.357.2025.2.AB, wskazano, że: „(...) o przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego. W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – «teren budowlany» oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę.

W konsekwencji, generalnie opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, dla których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie wydano decyzji o warunkach zabudowy – są zwolnione od podatku VAT. Ustawa o podatku od towarów i usług w kontekście zastosowania właściwej stawki podatku VAT przy sprzedaży gruntu nakazuje oceniać przeznaczenie tego gruntu wyłącznie na podstawie istniejącego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wydanych decyzji o warunkach zabudowy”.

Z powyższego wynika, że dostawa gruntów niezabudowanych, dla których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego ani nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. Natomiast grunty, które spełniają definicję terenów budowlanych, podlegają opodatkowaniu.

W niniejszej sprawie, wniesienie przez Wnioskodawcę Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej w formie darowizny stanowić będzie czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż Wnioskodawca będzie działał podczas tej czynności jako podatnik tego podatku.

Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że przedmiotem darowizny jest grunt niezabudowany, który nie stanowi terenu budowlanego, czynność ta będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

W konsekwencji, wniesienie Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej nie będzie skutkowało obowiązkiem naliczenia podatku VAT, ponieważ dostawa dotyczy gruntu niezabudowanego, który nie jest przeznaczony pod zabudowę w świetle obowiązujących przepisów o planowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 3

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o VAT: Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

Jednocześnie, zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT: W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Zatem, art. 91 ust. 2 ustawy o VAT wprowadza wyjątek od zasad ogólnych dla nieruchomości oraz innych środków trwałych, przewidując okres korekty (dla nieruchomości 10 lat), aby zachować pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 91 ust. 6 ustawy o VAT: W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:

1)  opodatkowane – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;

2)  zwolnione od podatku lub niepodlegające opodatkowaniu – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.

Stojąc na stanowisku, że zarówno dostawa Nieruchomości 1, jak i dostawa Nieruchomości 2 będą zwolnione z VAT (Nieruchomość 1 na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a Nieruchomość 2 na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT) należy przyjąć, na potrzeby korekty, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku (art. 91 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT).

Zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku nieruchomości, podatnik powinien dokonać korekty okresu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

W ocenie Wnioskodawcy, w wyniku wniesienia do Fundacji Nieruchomości 1, nie powinien powstać obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego, skoro od momentu wybudowania lub ulepszenia Nieruchomości 1 upłynęło 10 lat (a od momentu wybudowania w 2008 r. budynków nie dochodziło do ich ulepszenia, które przekraczałoby 30% wartości początkowej).

Również w przypadku Nieruchomości 2, w wyniku jej wniesienia do Fundacji, nie powinien powstać obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego, skoro od momentu wybudowania lub ulepszenia Nieruchomości 2 upłynęło 10 lat (a od momentu nabycia w 2009 r. budynków nie dochodziło do ich ulepszenia, które przekraczałoby 30% wartości początkowej).

Zgodnie z przykładem podanym w piśmiennictwie:

„[Spółka] odliczyła 100% VAT z tytułu zakupu lokalu użytkowego. Przez następne 3 lata [Spółka] wynajmowała lokal innym przedsiębiorcom. W ubiegłym tygodniu [Spółka] dokonała sprzedaży przedmiotowego lokalu i – jak się później okazało – sprzedaż była zwolniona z VAT. W tej sytuacji należy przyjąć, że [Spółka] powinna skorygować VAT odliczony w 70%, gdyż wyłącznie przez 30% okresu korekty [Spółka] użytkowała lokal wyłącznie do działalności opodatkowanej VAT” (J. Matarewicz, Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 91).

Z przykładu wynika zatem, że korekty spowodowanej zwolnioną od podatku dostawą towarów w postaci nieruchomości, dokonuje się za okres korekty (10 lat) proporcjonalnie w zakresie, w jakim w tym okresie była wykorzystywana do czynności opodatkowanych do okresu, w którym z mocy art. 91 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT będzie ona uznawana za wykorzystywaną do czynności nieopodatkowanych.

Zatem, jeżeli przez cały okres korekty (10 lat) nieruchomość była wykorzystywana do czynności opodatkowanych, to nie nastąpi obowiązek dokonywania korekty, o którym mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż spółka wykorzystywała nieruchomość do czynności opodatkowanych przez cały okres korekty.

Nieodpłatna dostawa Nieruchomości 1, jak i Nieruchomości 2, mająca miejsce po upływie wskazanego okresu, nie będzie skutkować obowiązkiem dokonania jakiejkolwiek korekty podatku naliczonego, z uwagi na upływ przewidzianego przepisami okresu obowiązkowej korekty.

Wnioskodawca nabył grunt Nieruchomości 1 w 2006 r., a w 2008 r. wzniósł na niej budynki w postaci biura oraz hali magazynowej, a 10-letni okres obowiązkowej korekty zakończył się w 2017 r.

Z kolei Nieruchomość 2 Wnioskodawca nabył w 2009 r. – 10-letni okres obowiązkowej korekty zakończył się w 2018 r.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje poparcie w następujących interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego:

·      interpretacja indywidualna z 8 lipca 2022 r. 0113-KDIPT1-2.4012.294.2022.2.AM;

·      interpretacja indywidualna z 26 stycznia 2023 r. 0114-KDIP1-1.4012.672.2022.1.MKA;

·      interpretacja indywidualna z 13 września 2024 r. 0112-KDIL1-2.4012.399.2024.2.NF.

Z tego względu, nieodpłatna dostawa Nieruchomości 1 (w formie darowizny) na rzecz Fundacji rodzinnej nie spowoduje konieczności dokonania korekty, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o VAT, z uwagi na upływ 10-letniego okresu korekty (w 2018 r.) przewidzianego dla nieruchomości, o którym to okresie mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT.

Nieodpłatna dostawa Nieruchomości 2 (w formie darowizny) na rzecz Fundacji rodzinnej nie spowoduje konieczności dokonania korekty, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o VAT, z uwagi na upływ 10-letniego okresu korekty (w 2019 r.) przewidzianego dla nieruchomości, o którym to okresie mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 4

W pierwszej kolejności należy wskazać, że udziały w spółkach kapitałowych oraz ogół praw i obowiązków wspólnika w spółkach osobowych co do zasady uznaje się za wchodzące w skład majątku prywatnego.

Z kolei osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Niemniej uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa TSUE.

W wyrokach w sprawach C-60/90 Polysar Investments Netherlands BV z 20 czerwca 1991 r. i C-155/94 Wellcome Trust Ltd z 20 czerwca 1996 r. oraz w sprawie C-80/95 Harnas & Helm CV z 6 lutego 1997 r. TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Od tej zasady orzecznictwo TSUE przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Dotyczy to sytuacji, gdy:

·      posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada;

·      sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej;

·      posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT.

Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności.

Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

TSUE w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że: „zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej”.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika.

Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

Interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od omawianej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10 stwierdził, że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki.

Wskazać zatem należy, że nie każde uczestnictwo w zarządzie przedsiębiorstwa pozwala na uznanie zarządzania za działalność gospodarczą, lecz tylko takie, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji opodatkowanych.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Zgodnie z CEIDG prowadzi ją w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wnioskodawca wykonuje usługi opodatkowane VAT w postaci wynajmu nieruchomości na rzecz Spółek.

Działalność ta wykracza poza pasywne posiadanie udziałów lub status komandytariusza – ma charakter aktywny, zorganizowany i ciągły, a jej celem jest osiąganie przychodów.

Na tle działalności gospodarczej prowadzonej w takim zakresie, wniesienie nieodpłatnie udziałów Spółki B oraz ogółu praw i obowiązków w Spółce A stanowić będzie czynność dokonaną w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Świadczy o tym przede wszystkim fakt, że Wnioskodawca prowadzi aktywną działalność gospodarczą związaną z tymi Spółkami – w szczególności poprzez wynajem na ich rzecz nieruchomości.

Z tego względu – i zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – wniesienie nieodpłatnie udziałów Spółki B oraz ogółu praw i obowiązków w Spółce A będzie stanowiło dla Wnioskodawcy działalność gospodarczą prowadzoną dla celów VAT.

Dlatego też Wnioskodawca w tej transakcji będzie występował w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy dokonującego czynności w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Jednocześnie podkreślić należy, że w ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy: Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Opodatkowaniu – zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy – podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zysk, wizerunek czy odbiór przez kontrahentów.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym przeniesienie Mienia na rzecz Fundacji rodzinnej nastąpi nieodpłatnie. Nie można uznać, że wniesienie Mienia do Fundacji rodzinnej będzie miało wpływ na przyszłą sprzedaż Wnioskodawcy w działalności gospodarczej, jego wizerunek, generowane zyski czy odbiór przez kontrahentów.

Skoro czynność nieodpłatnego wniesienia udziałów Spółki B oraz ogółu praw i obowiązków w Spółce A do Fundacji rodzinnej nie nastąpi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to czynność ta wypełnia warunki nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy.

W związku z tym, ww. czynność będzie podlegała opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Zarazem, w ocenie Wnioskodawcy, pomimo uznania omawianej czynności za wykonywanie działalności gospodarczej dla celów VAT, będzie mógł skorzystać on ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.

I tak, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy: Zwalnia się od podatku usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:

a)  spółkach,

b)  innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną

– z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.

W świetle art. 43 ust. 15 ustawy: Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1)  czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2)  usług doradztwa;

3)  usług w zakresie leasingu.

Według art. 43 ust. 16 ustawy: Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

1)  tytuł prawny do towarów;

2)  tytuł własności nieruchomości;

3)  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

4)  udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

5)  prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

W ocenie Wnioskodawcy, analiza przedstawionego opisu sprawy i treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że wniesienie Mienia do Fundacji rodzinnej w formie darowizny, która nie zwiększy funduszu założycielskiego lub zapasowego Fundacji, jak wyżej wskazano, będzie wykonywane w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i będzie stanowić czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a wniesienie Mienia do Fundacji rodzinnej będzie mogło skorzystać, że zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.

Wnioskodawca nie świadczy usług, których przedmiotem są usługi przechowywania udziałów i zarządzania nimi, jak również nie dokonywał wniesienia udziałów w ramach działalności maklerskiej ani brokerskiej.

Ponadto, w analizowanej sprawie, w ocenie Wnioskodawcy, nie mamy do czynienia z włączeniami ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 15 i ust. 16 ustawy. Zatem, w niniejszej sprawie Wnioskodawca spełni warunki zwolnienia określone w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.

Tym samym, skoro darowizna Mienia Fundacji rodzinnej, która nie zwiększy funduszu założycielskiego lub zapasowego Fundacji będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, to Wnioskodawca będzie mógł skorzystać przy dokonywaniu tej czynności ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest:

·   prawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej;

·   prawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej;

·   prawidłowe – w części dotyczącej braku obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy w związku z nieodpłatnym wniesieniem Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej;

·   nieprawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej;

·   prawidłowe – w części dotyczącej zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przy czym stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:

W świetle powołanych powyżej przepisów budynki, budowle oraz grunt spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich zbycie stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Ponadto, stosownie do art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

Zgodnie z art. 47 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem). Jednocześnie ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów wykonywane nieodpłatnie z odpłatną dostawą towarów, a więc z czynnościami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

I tak, stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:

Zatem, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, a także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, ale jedynie wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

W konsekwencji, niespełnienie ww. warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów – w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – jako wyłączonego spod zakresu działania ustawy, bez względu na cel, na który zostały one przekazane.

Jednocześnie, nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy lub świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zdefiniowane zostały w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:

Jak wynika natomiast z art. 15 ust. 2 ustawy:

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika ponadto, iż dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży. O tym czy dany podmiot jest podatnikiem podatku VAT, czy też nie, decydują kryteria obiektywne. Zatem, co do zasady, odpłatna dostawa towaru podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli towar ten jest w posiadaniu i stanowi majątek podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Odwołując się do treści przepisów ustawy – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92, które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny, to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Zatem, dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podjął Pan decyzję o założeniu Fundacji rodzinnej, w celu zgromadzenia mienia oraz zarządzania nim w interesie beneficjentów. Fundatorem Fundacji będzie wyłącznie Pan. Z kolei beneficjentami Fundacji rodzinnej będą osoby z najbliższej rodziny, w tym Pana żona oraz Pana dzieci. Planuje Pan wnieść do Fundacji rodzinnej w formie darowizny (nieodpłatnie), bez zwiększania funduszu założycielskiego lub zapasowego, Nieruchomość 1, Nieruchomość 2, udziały Spółki B oraz ogół praw i obowiązków wspólnika w Spółce A.

W analizowanej sprawie w pierwszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Pana, będzie stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W tym miejscu dodać trzeba, że działalność fundacji rodzinnej uregulowana została przepisami ustawy z 21 lutego 2023 r. o fundacji rodzinnej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 326).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej:

Stosowanie do art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej:

W myśl art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej:

Ponadto, zgodnie z art. 20 ww. ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan właścicielem Nieruchomości 1 w postaci gruntu zabudowanego – z posadowionym biurem i halą magazynową. Nieruchomość 1 jest obecnie wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu, w ramach najmu długoterminowego.

Jak wcześniej wyjaśniono, aby uznać określoną dostawę towarów, w tym również nieruchomości, za podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, nie wystarcza stwierdzić jedynie dostawy towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku z tą sprzedażą jako podatnika podatku od towarów i usług.

Jak wynika z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego:

Najem jest więc umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Oznacza to, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie lokalu przez jego najemcę. Co istotne, umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki.

Zatem, najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i świadczony jest w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ponadto, jak wyżej wskazano z wyroku TSUE C-291/92 wynika, że podatnik w całym okresie posiadania nieruchomości musi wykazywać zamiar wykorzystania jej do celów prywatnych, aby uznać, że mamy do czynienia z dostawą majątku prywatnego. Tym samym, nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty czy też wykorzystany w trakcie jego posiadania do działalności gospodarczej.

Jak już wyżej wskazano, najem stanowi, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, odpłatne świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, z tytułu ww. najmu jest Pan podatnikiem podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Zatem, Nieruchomość 1 nie stanowi Pana majątku osobistego, gdyż nie jest wykorzystywana jedynie w celu zaspokojenia Pana potrzeb osobistych. Nie jest to zatem Pana majątek prywatny, o którym mowa w orzeczeniu TSUE C-291/92. Oznacza to, że dokonanie przez Pana nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej będzie czynnością dokonaną przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Nie można zatem uznać, że nieodpłatne wniesienie Nieruchomości 1, będącej obecnie przedmiotem wynajmu, dokonywane przez Pana na rzecz Fundacji Rodzinnej, będzie dokonane z Pana majątku prywatnego.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy jest wykonywana odpłatnie (za wynagrodzeniem). Jednocześnie ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów dokonywane nieodpłatnie z odpłatną dostawą towarów, a więc z czynnościami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z powołanego art. 7 ust. 2 ustawy, wynika że co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, a także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, jedynie wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Niespełnienie ww. warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów – w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – jako wyłączonego spod zakresu działania ustawy, bez względu na cel, na który zostały one przekazane.

W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 2 pkt 14a ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że Grunt (Nieruchomość 1) został nabyty w 2006 r. do Pana majątku osobistego. Nabycie Nieruchomości 1 nie podległo opodatkowaniu VAT i z tego tytułu nie przysługiwało Panu, w całości ani w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (nie odliczył Pan naliczonego VAT). W 2008 r. na gruncie (Nieruchomości 1) wzniesiono biuro oraz halę magazynową, z Pana środków własnych, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Od wydatków na budowę dokonywał Pan odliczenia VAT. Od momentu wybudowania nie dochodziło do ulepszeń Nieruchomości 1, które przekraczałyby 30% wartości początkowej. Nieruchomość 1 jest na bieżąco poddawana niezbędnym naprawom i drobnym remontom, których koszty ponosi Pan – od wydatków na te cele odlicza Pan VAT. Nieruchomość 1 została wprowadzona do wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej.

Zatem, skoro ponosił Pan wydatki na Nieruchomość 1 i z tego tytułu przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, to nieodpłatne wniesienie Nieruchomości 1 do Fundacji Rodzinnej będzie spełniało definicję odpłatnej dostawy towarów, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym, planowana przez Pana dostawa przedmiotowej Nieruchomości 1 będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Dla sprzedaży nieruchomości zabudowanych budynkami, budowlami lub ich częściami ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, bądź art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Z powołanego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Pierwszym zasiedleniem jest więc szeroko rozumiane pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Przykładowo, pierwsze zasiedlenie budynku lub jego części ma miejsce zarówno w sytuacji, gdy po wybudowaniu budynku oddany zostanie on w najem, jak też w przypadku, gdy będzie on wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej – w obu przypadkach dojdzie do korzystania z budynku.

Należy zauważyć, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „obiektu budowlanego”, „budynku”, „budowli” lub ich części. W tym zakresie należy odnieść się do treści art. 3 pkt 1, 2, 3 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.):

Dodatkowo należy wspomnieć, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:

Przy czym zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:

Tak więc ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy – po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia od podatku i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W przypadku dostawy budynków, budowli lub ich części niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Jeżeli natomiast nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Ponadto, kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki, budowle lub ich części, rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym:

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogicznie opodatkowanie podatkiem VAT, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych.

Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowana jest również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Analiza przedstawionego opisu sprawy prowadzi do wniosku, że doszło już do pierwszego zasiedlenia biura oraz hali magazynowej znajdujących się na Nieruchomości 1, zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy. Jak wskazał Pan w opisie sprawy, pierwsze zasiedlenie biura nastąpiło w (…) lipca 2008 r., w wyniku zakończenia budowy i oddania biura do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Od tego momentu biuro było wykorzystywane do celów wynajmu – zostało oddane w najem podmiotowi niepowiązanemu na podstawie umowy najmu. Pierwsze zasiedlenie hali magazynowej również nastąpiło w dniu (…) lipca 2008 r., w wyniku zakończenia budowy i oddania hali do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Hala magazynowa, podobnie jak biuro, została przeznaczona na wynajem i od tego momentu była wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu na podstawie umowy najmu.

Ponadto wskazał Pan, że w przypadku biura znajdującego się na Nieruchomości 1, pomiędzy pierwszym zasiedleniem, które miało miejsce w 2008 roku, a planowanym wniesieniem do Fundacji rodzinnej upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Również w odniesieniu do hali magazynowej znajdującej się na Nieruchomości 1, pomiędzy pierwszym zasiedleniem, które miało miejsce w 2008 roku, a planowanym wniesieniem do Fundacji rodzinnej upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Od momentu wybudowania nie dochodziło do ulepszeń Nieruchomości 1, które przekraczałyby 30% wartości początkowej.

W związku z tym, dostawa biura oraz hali magazynowej znajdujących się na Nieruchomości 1 nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem biura oraz hali magazynowej a momentem ich wniesienia do Fundacji rodzinnej, upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Zatem, planowana przez Pana dostawa biura oraz hali magazynowej znajdujących się na Nieruchomości 1 będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Tym samym, dalsza analiza zwolnień od podatku VAT dla opisanej dostawy towaru – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy – jest w tym przypadku bezzasadna.

W tej sytuacji, ponieważ dostawa biura oraz hali magazynowej znajdujących się na Nieruchomości 1 będzie korzystała ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to zwolnieniem tym – w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy – objęta będzie również dostawa posiadanego przez Pana gruntu, na którym posadowione są ww. budynki.

Podsumowując, stwierdzam, że czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Pana, będzie stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej, która to czynność będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w związku z art. 29a ust. 8 ustawy.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Kolejne Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Pana, będzie stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność podlegać będzie zwolnieniu od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan także właścicielem Nieruchomości 2 w postaci gruntu ogrodzonego z utwardzonym placem. Nieruchomość 2 jest obecnie wynajmowana podmiotowi niepowiązanemu, w ramach najmu długoterminowego. W związku z najmem wystawiane są faktury VAT. Grunt (Nieruchomość 2) został w 2009 r. nabyty do Pana majątku osobistego (w grudniu 2008 r. zawarto warunkową umowę sprzedaży, a w styczniu 2009 r. – umowę o przeniesienie własności nieruchomości). Nieruchomość 2 została wprowadzona do wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej.

Jak już wyżej wskazano, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług umowa najmu wypełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, gdyż w wyniku zawartej umowy powstaje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym.

Analiza przedstawionego opisu sprawy oraz treść przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że skoro Nieruchomość 2 jest przedmiotem umowy najmu, to znaczy że nie jest wykorzystywana przez Pana na cele osobiste, lecz wykorzystywana w celu czerpania z niej dochodów. Zawarcie przez Pana umowy najmu, nie stanowi zarządu majątkiem prywatnym, lecz wypełnia definicję działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, z tytułu planowanego nieodpłatnego wniesienia do Fundacji Rodzinnej Nieruchomości 2, będzie Pan występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Z uwagi na to, że zamierza Pan wnieść Nieruchomość 2 nieodpłatnie do Fundacji rodzinnej, analizie należy poddać, czy ta czynność może zostać uznana za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji za czynność podlegającą regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, tj. za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Jak już wyżej wskazano, z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, że uznanie darowizny towaru za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy uzależnione jest od tego, czy podatnikowi przysługiwało w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Z treści wniosku wynika, że na Nieruchomości 2 nie wzniesiono żadnych budynków, utwardzono jedynie powierzchnię gruntu. Za wykonanie utwardzonej powierzchni na Nieruchomości 2 został odliczony VAT. Przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wybudowania ogrodzenia na Nieruchomości 2. Wydatki poniesione na wykonanie utwardzonej powierzchni oraz ogrodzenia zostały zaliczone do kosztów działalności gospodarczej, a VAT od tych wydatków został odliczony.

Analiza przedstawionych przez Pana okoliczności sprawy oraz treści powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że w sprawie będą spełnione warunki do uznania, że nieodpłatne wniesienie Nieruchomości 2 może zostać uznane za czynność zrównaną z odpłatną dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, która podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W konsekwencji, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, nieodpłatne wniesienie Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Stosownie do treści art. 2 pkt 33 ustawy:

Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane.

Opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, wiąże zarówno organy administracji, osoby fizyczne, osoby prawne, jak i inne jednostki organizacyjne. Zatem w sytuacji, gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to właśnie zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy nadać decydujące znaczenie dla oceny przeznaczenia danego terenu, w tym również dla potrzeb art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.):

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Według art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”. Tym samym, również w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Nie jest więc terenem budowlanym grunt, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje inne przeznaczenie niż pod zabudowę. Analogicznie, w przypadku braku takiego planu, powyższą zasadę należy stosować do decyzji o warunkach zabudowy. W zależności od rodzaju inwestycji będzie to albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, albo decyzja o warunkach zabudowy.

Odnosząc się do nieodpłatnego wniesienia do Fundacji rodzinnej Nieruchomości 2 stwierdzić należy, że przedmiotem dostawy nie będzie grunt zabudowany, gdyż jak Pan wskazał, ogrodzenie oraz utwardzony plac zlokalizowane na Nieruchomości 2 nie stanowią budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zarówno ogrodzenie, jak i utwardzony plac należy kwalifikować jako urządzenia budowlane lub elementy zagospodarowania terenu. Ogrodzenie oraz utwardzony plac znajdujące się na Nieruchomości 2 należy uznać za obiekty trwale związane z gruntem. Wynika to zarówno z ich konstrukcji, jak i z funkcjonalnego przeznaczenia. Ogrodzenie zostało zamocowane w sposób trwały, poprzez osadzenie słupków w gruncie i stabilne połączenie ich z przęsłami, co powoduje, że jego demontaż wymagałby ingerencji w podłoże oraz naruszenia integralności konstrukcji. Nie ma zatem charakteru elementu ruchomego ani tymczasowego, lecz stanowi część składową gruntu. Analogicznie, utwardzony plac – wykonany poprzez trwałe związanie warstw podbudowy i nawierzchni z podłożem – funkcjonalnie i technicznie stanowi integralną część działki. Plac ten pełni stałą rolę użytkową, umożliwiając korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem gospodarczym. Jego usunięcie prowadziłoby do naruszenia substancji gruntu i obniżenia wartości użytkowej działki.

Ponadto, z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Nieruchomość 2 nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie została dla niej wydana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy. Tym samym, Nieruchomość 2 nie stanowi terenu przeznaczonego pod zabudowę, czyli terenu budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy.

Zatem, dostawa Nieruchomości 2 może korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam, że czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Pana, będzie stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej, która to czynność będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Pana wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy czynność nieodpłatnego wniesienia Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) przez Pana, spowoduje konieczność dokonania korekty podatku VAT naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy.

Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego zostały określone w art. 91 ustawy.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 91 ust. 2 ustawy:

Art. 91 ust. 3 ustawy stanowi, że:

Stosownie do art. 91 ust. 4 ustawy:

Art. 91 ust. 5 ustawy:

Na podstawie art. 91 ust. 6 ustawy:

Na podstawie art. 91 ust. 7 ustawy:

Zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy:

W myśl art. 91 ust. 7b ustawy:

Stosownie do art. 91 ust. 7c ustawy:

Art. 91 ust. 7d ustawy stanowi, że:

Na podstawie art. 91 ust. 8 ustawy:

Podatnik jest zobowiązany, dokonać korekty podatku naliczonego w sytuacji, gdy zmienia się przeznaczenie środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych nabywcy (np. ze związanych z czynnościami nie dającymi prawa do odliczenia na związane z czynnościami opodatkowanymi lub na odwrót, lub podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego w wyższej lub niższej wartości niż wyliczona na dany rok).

Ponadto, przepis art. 91 ust. 5 ustawy wprowadza szczególny przypadek dokonywania korekt w sytuacji, gdy podatnik w okresie trwania korekty cząstkowej – tj. w okresie 10 lat w przypadku nieruchomości – zbywa dany środek trwały.

W takich sytuacjach – zbycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych – przyjmuje się fikcję prawną, że zbyte składniki majątku służą nadal działalności opodatkowanej lub nadal działalności zwolnionej, aż do końca okresu korekty. Jednakże w miesiącu dokonania sprzedaży dokonuje się od razu korekty za wszystkie pozostałe okresy. Korekty dokonuje się w deklaracji za miesiąc, w którym dokonano sprzedaży.

Jeśli transakcja zbycia środka trwałego została opodatkowana, wówczas przyjmuje się, że przez cały pozostały do korekty okres towar ten bądź usługa służy w całości transakcjom dającym prawo do odliczenia. Natomiast, jeśli sprzedaż była zwolniona, wówczas przyjmuje się, że zbywany środek trwały służy czynnościom niedającym prawa do odliczenia.

Należy w tym miejscu zauważyć, że do korekty podatku naliczonego w związku z ulepszeniem (modernizacją) środków trwałych, należy zastosować zasady wynikające z art. 91 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Ulepszenie (modernizację) środka trwałego należy zatem traktować dla celów podatku od towarów i usług tak jak zakup odrębnego środka trwałego.

Jak wynika z okoliczności sprawy, pierwsze zasiedlenie biura nastąpiło w (…) lipca 2008 r., w wyniku zakończenia budowy i oddania biura do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pierwsze zasiedlenie hali magazynowej również nastąpiło w dniu (…) lipca 2008 r., w wyniku zakończenia budowy i oddania hali do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pierwsze zasiedlenie zarówno ogrodzenia, jak i utwardzonego placu na Nieruchomości 2 nastąpiło po ich wykonaniu, tj. (…) lipca 2008 r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wartość początkowa każdego z wymienionych obiektów – zarówno biura, hali magazynowej na Nieruchomości 1, jak i ogrodzenia oraz utwardzonego placu na Nieruchomości 2 – przekraczała 15 000 zł. Wszystkie te obiekty zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. W odniesieniu do wszystkich wymienionych obiektów – biura i hali magazynowej na Nieruchomości 1 oraz ogrodzenia i utwardzonego placu na Nieruchomości 2 – 10-letni okres korekty, o którym mowa w art. 91 ust. 2 ustawy, zakończył się przed planowaną darowizną do Fundacji rodzinnej.

W związku z powyższym, dla obiektów znajdujących się na wnoszonych do Fundacji rodzinnej Nieruchomościach, po Pana stronie nie wystąpi obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego w związku z planowaną dostawą, bowiem – jak Pan wskazał – w odniesieniu do Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2, mających być przedmiotem nieodpłatnego wniesienia do Fundacji rodzinnej, zakończył się (na moment wniesienia do Fundacji rodzinnej) 10-letni okres korekty, o której mowa w art. 91 ust. 2 ustawy.

W konsekwencji, nie będzie Pan miał obowiązku dokonania korekty podatku VAT naliczonego, o którym mowa w przepisie art. 91 ustawy, w związku z nieodpłatnym wniesieniem do Fundacji rodzinnej Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za prawidłowe.

Pana wątpliwości dotyczą także ustalenia, czy czynność nieodpłatnego wniesienia Mienia do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) będzie dla Pana stanowiła czynność wykonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, która to czynność jednak podlegać będzie zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W pewnych, ściśle określonych przypadkach, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

I tak zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:

Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Opodatkowaniu – zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy – podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zysk, wizerunek czy odbiór przez kontrahentów. Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć te nieodpłatne usługi, które są wykonywane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. Jeśli podejmowane przez podmiot działania mają na celu przyniesienie korzyści prowadzonej działalności gospodarczej, to tym samym są związane z jej prowadzeniem, a więc, jak to określa art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem, za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą w rozumieniu cytowanego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 Polysar Investments Netherlands BV z 20 czerwca 1991 r. i C-155/94 Wellcome Trust Ltd z 20 czerwca 1996 r. oraz w sprawie C-80/95 Harnas & Helm CV z 6 lutego 1997 r., TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika. Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem, należy stwierdzić, że co do zasady, powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Dotyczy to sytuacji, gdy:

·      posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada;

·      sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej;

·      posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10, interpretując wskazany w orzecznictwie wyjątek od omawianej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, stwierdził, że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki.

Wskazania zatem wymaga, że nie każde uczestnictwo w zarządzie przedsiębiorstwa pozwala na uznanie zarządzania za działalność gospodarczą, lecz tylko takie, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji opodatkowanych.

Z opisu sprawy wynika, że planuje Pan wnieść do Fundacji rodzinnej w formie darowizny (nieodpłatnie), bez zwiększania funduszu założycielskiego lub zapasowego, udziały Spółki B oraz ogół praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A. Darowizna nie będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej polegającej na działalności maklerskiej lub brokerskiej, czy też związanej z obrotem udziałami, akcjami lub przechowywaniem udziałów i zarządzaniem nimi.

W tym miejscu należy przytoczyć wyrok z 29 października 2009 r., sygn. C-29/08. Trybunał stwierdził, że czynności samego nabywania, posiadania i sprzedaży akcji nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu szóstej dyrektywy VAT. TSUE rozróżnił jednak sytuację, w której udziałowi finansowemu w innym przedsiębiorstwie towarzyszy pośrednia lub bezpośrednia ingerencja w zarządzanie spółką, w której udział został nabyty, bez uszczerbku dla praw właściciela udziału jako akcjonariusza lub wspólnika, jeżeli taka ingerencja skutkuje dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT takich jak np. świadczenie usług administracyjnych, księgowych i informatycznych. Ponadto, według Trybunału transakcje dotyczące akcji lub udziałów w spółce objęte są zakresem opodatkowania podatkiem VAT, gdy są one dokonywane w ramach działalności handlowej polegającej na obrocie papierami wartościowymi w celu pośredniej lub bezpośredniej ingerencji w zarządzanie spółkami, w których udział został nabyty albo, gdy transakcje te stanowią bezpośrednią, stałą i niezbędną kontynuację działalności podlegającej opodatkowaniu.

W analizowanej sprawie uznać należy, że nieodpłatne wniesienie przez Pana Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego nie będzie stanowić czynności wykonywanej przez Pana w ramach działalności gospodarczej.

Jak wynika z opisu sprawy, sprawuje Pan realną kontrolę zarówno nad Spółką B. Jako członek zarządu Spółki B, ma Pan bezpośredni wpływ na podejmowanie decyzji strategicznych, operacyjnych oraz finansowych tej spółki – uczestniczy w wyznaczaniu kierunków rozwoju, zatwierdzaniu inwestycji, podejmowaniu decyzji kadrowych oraz zarządzaniu bieżącą działalnością. Nie ogranicza się Pan jedynie do biernego posiadania udziałów czy praw wspólnika, lecz aktywnie uczestniczy w zarządzaniu obiema spółkami, podejmując decyzje dotyczące ich rozwoju, inwestycji, polityki finansowej oraz bieżącego funkcjonowania. Nie prowadzi Pan działalności zarobkowej w rozumieniu ustawy wyłącznie w oparciu o posiadane udziały w Spółce B. Nabycie udziałów w Spółce B nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej prowadzonej dla celów VAT, a ich posiadanie nie jest związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT na rzecz tej Spółki. Nie świadczy Pan na rzecz Spółki B innych usług, takich jak usługi administracyjne, rachunkowe, informatyczne, finansowe, handlowe czy techniczne, które podlegałyby opodatkowaniu VAT. Pana działalność gospodarcza nie obejmuje świadczenia takich usług na rzecz spółek, w których posiada udziały lub prawa wspólnika. W przypadku Spółki B, posiadanie udziałów przez Pana nie stanowiło i nie stanowi bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana. Udziały w Spółce B zostały nabyte poza działalnością gospodarczą prowadzoną dla celów VAT, a ich posiadanie nie było związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT na rzecz tego podmiotu. Dochody z tytułu posiadania udziałów w Spółce B mają charakter pasywny i nie są efektem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. W Spółce B pełni Pan funkcję członka zarządu, co wiąże się z podejmowaniem decyzji strategicznych dotyczących działalności tego podmiotu, w tym w zakresie inwestycji, polityki finansowej, rozwoju oraz bieżącego zarządzania. Jako członek zarządu uczestniczy Pan w wyznaczaniu kierunków rozwoju Spółki, zatwierdzaniu inwestycji, podejmowaniu decyzji kadrowych oraz zarządzaniu bieżącą działalnością.

Mając na uwadze opis sprawy, należy wskazać, że samo pełnienie przez Pana funkcji członka zarządu Spółki B, powiązane z posiadaniem udziałów i ich planowanym wniesieniem do Fundacji rodzinnej, nie czyni z Pana podatnika, gdyż w opisanym zdarzeniu brak jest podstaw do stwierdzenia, by zarządzanie Spółką B wynikające z członkostwa w jej zarządzie miało związek ze sprzedażą udziałów. Uczestniczy Pan wprawdzie w zarządzaniu Spółką B, lecz nie prowadzi Pan działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonywał i nie wykonuje Pan w ramach działalności gospodarczej usług na rzecz Spółki B, w której udziały Pan posiada.

Zatem, czynność nieodpłatnego wniesienia przez Pana Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. A tym samym, z tytułu ww. transakcji nie będzie Pan działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, ponieważ ww. czynność będzie czynnością zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Tym samym, czynność nieodpłatnego wniesienia przez Pana Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego nie będzie stanowiła ani dostawy towarów, ani świadczenia usług w rozumieniu odpowiednio art. 7 i art. 8 ustawy, w związku z czym ww. czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W związku z powyższym, nie znajduje uzasadnienia rozstrzygnięcie kwestii korzystania ze zwolnienia od podatku VAT ww. czynności nieodpłatnego wniesienia przez Pana Mienia w postaci udziałów w Spółce B do Fundacji rodzinnej na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznałem za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) Mienia w postaci udziałów w Spółce B.

Natomiast nieodpłatne wniesienie przez Pana Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego będzie stanowić czynność wykonywaną przez Pana w ramach działalności gospodarczej.

Z opisu sprawy wynika, że sprawuje Pan realną kontrolę nad Spółką A. Kontrola ta wynika z pełnienia przez Pana funkcji członka zarządu w Spółce B, która jest jednocześnie komplementariuszem w Spółce A. Poprzez sprawowanie funkcji zarządczej w Spółce B, która jako komplementariusz prowadzi sprawy Spółki A i reprezentuje ją na zewnątrz, ma Pan również realny wpływ na działalność Spółki A. Nie ogranicza się Pan jedynie do biernego posiadania udziałów czy praw wspólnika, lecz aktywnie uczestniczy w zarządzaniu obiema spółkami, podejmując decyzje dotyczące ich rozwoju, inwestycji, polityki finansowej oraz bieżącego funkcjonowania. Nie prowadzi Pan działalności zarobkowej w rozumieniu ustawy wyłącznie w oparciu o ogół praw i obowiązków wspólnika w Spółce A. Posiadanie ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce A nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem Pana działalności gospodarczej – prawa te wynikają z uczestnictwa w spółce osobowej i nie są związane z wykonywaniem przez Pana czynności opodatkowanych VAT na rzecz tej Spółki, poza wynajmem nieruchomości, który jest odrębną czynnością gospodarczą.

Jednakże – jak Pan wskazał w opisie sprawy – w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje Pan na rzecz Spółki A czynność polegającą na wynajmie nieruchomości. Wynajem ten jest czynnością opodatkowaną na gruncie VAT i jest dokumentowany fakturami VAT wystawianymi na Spółkę A.

Zatem, biorąc pod uwagę opis sprawy i powołane orzeczenia TSUE należy wskazać, że nieodpłatne wniesienie przez Pana Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego, w sytuacji, kiedy dokonywał Pan na rzecz Spółki A transakcji podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, prowadzone będzie w ramach działalności gospodarczej, ze względu na właśnie wykonywanie ww. transakcji na rzecz Spółki A. W konsekwencji, dokonując nieodpłatnego zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A będzie Pan działał w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy dokonującego ww. czynności w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Tym samym, z tytułu wniesienia przez Pana Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego będzie Pan działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, ponieważ ww. czynność nie będzie czynnością zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, a przejawem prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Należy wskazać, że dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy przepisu art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Opodatkowaniu – zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy – podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zysk, wizerunek czy odbiór przez kontrahentów. Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć te nieodpłatne usługi, które są wykonywane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. Jeśli podejmowane przez podmiot działania mają na celu przyniesienie korzyści prowadzonej działalności gospodarczej, to tym samym są związane z jej prowadzeniem, a więc, jak to określa art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Z wniosku wynika, że do Fundacji rodzinnej zamierza Pan wnieść Mienie w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A, dla której to Spółki świadczy Pan czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, i z tytułu których – jak wykazano wyżej – jest Pan podatnikiem podatku VAT. Przeniesienie Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A na rzecz Fundacji rodzinnej nastąpi nieodpłatnie.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w analizowanej sprawie nie można uznać, że wniesienie przez Pana Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej będzie miało wpływ na przyszłą sprzedaż w Pana działalności gospodarczej, jej wizerunek, generowane zyski czy odbiór przez kontrahentów. Tym samym trudno jest uznać, że czynność ta jest dokonywana na cele związane z Pana działalnością gospodarczą.

Zatem, skoro czynność nieodpłatnego wniesienia przez Pana Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A nie nastąpi w związku z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą, to czynność ta wypełni warunki nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy. W związku z tym, ww. czynność będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy:

W świetle art. 43 ust. 15 ustawy:

Według art. 43 ust. 16 ustawy:

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na przepis art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie zaś do art. 43 ust. 23 ustawy:

Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku, w tym m.in. właśnie usług, których przedmiotem są udziały czy akcje w spółkach, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i ust. 23 ustawy.

Analiza przedstawionego opisu sprawy i treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że wniesienie Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego, jak wyżej wskazano, będzie wykonywane w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z okoliczności sprawy wynika, że darowizna nie będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej polegającej na działalności maklerskiej lub brokerskiej, czy też związanej z obrotem udziałami, akcjami lub przechowywaniem udziałów i zarządzaniem nimi. Ponadto – jak Pan wskazał – nie wykonuje Pan usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy. W szczególności nie świadczy Pan usług ściągania długów (w tym factoringu), usług doradztwa ani usług w zakresie leasingu. Prowadzi Pan działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości, która nie mieści się w katalogu usług wyłączonych ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy. Wszelkie czynności wykonywane przez Pana w ramach działalności gospodarczej, w szczególności wynajem nieruchomości, nie są usługami doradztwa, ściągania długów ani leasingu, a tym samym nie podlegają wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie powołanego przepisu.

Zatem należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie spełni Pan warunki określone w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.

Tym samym, nieodpłatne wniesienie Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A do Fundacji rodzinnej bez zwiększenia funduszu założycielskiego lub zapasowego będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznałem za prawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy nieodpłatnego wniesienia do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) Mienia w postaci ogółu praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w Spółce A.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W myśl art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym ich przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do Pana stanowiska w odpowiedzi na pytanie nr 4, w którym wskazał Pan, że: „Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Zgodnie z CEIDG prowadzi ją w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wnioskodawca wykonuje usługi opodatkowane VAT w postaci wynajmu nieruchomości na rzecz Spółek”, należy zauważyć, że z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje Pan na rzecz Spółki A czynność polegającą na wynajmie nieruchomości. Wynajem ten jest czynnością opodatkowaną na gruncie VAT i jest dokumentowany fakturami VAT wystawianymi na Spółkę A. Tym samym, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na powyższej informacji wynikającej z opisu sprawy, że świadczy Pan usługi najmu tylko na rzecz Spółki A.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.