Interpretacja 0112-KDIL3.4012.76.2026.1.MC

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 30 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

·      ustalenia, czy przekazanie lokalu użytkowego żonie, w wyniku sądowego podziału majątku wspólnego, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT,

·      ustalenia, czy przekazanie lokalu żonie w wyniku podziału majątku wspólnego powoduje obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego zgodnie z art. 91 ustawy.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 18 marca 2021 r. nabył Pan lokal użytkowy o wartości (…) zł brutto do majątku wspólnego małżeńskiego.

Lokal został wprowadzony przez Pana do ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej i jest w trakcie amortyzacji.

Przy nabyciu odliczył Pan podatek VAT.

Obecnie planowany jest sądowy podział majątku wspólnego, w wyniku którego prawo własności lokalu przypadnie Pana żonie. Przekazanie lokalu nastąpi wyłącznie w ramach podziału majątku wspólnego i nie będzie darowizną, sprzedażą, wycofaniem środka trwałego na cele osobiste ani inną czynnością cywilnoprawną.

1.  Status podatnika VAT

Jest Pan czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT od 1996 r., z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.

2.  Okres wykorzystania lokalu i status środka trwałego

Lokal użytkowy został nabyty w dniu (…) marca 2021 r. i od tego dnia został wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej.

3.  Sposób wykorzystywania lokalu

Lokal był wykorzystywany wyłącznie jako składnik majątku związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, bez oddawania go w najem, dzierżawę ani inne formy odpłatnego udostępnienia osobom trzecim.

4.  Rodzaj czynności

Lokal był wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Nie był wykorzystywany do czynności zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu VAT.

5.  Działalność zwolniona

Lokal nie był i nie jest wykorzystywany wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT.

6.  Pierwsze zasiedlenie

Pierwsze zasiedlenie lokalu nastąpiło w dniu (…) marca 2021 r., tj. w dniu nabycia i rozpoczęcia użytkowania lokalu na potrzeby własnej działalności gospodarczej.

7.  Okres od pierwszego zasiedlenia

Na dzień planowanego podziału majątku wspólnego upłynie okres dłuższy niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia lokalu.

8.  Ulepszenia

Nie ponosił Pan i nie będzie Pan ponosił wydatków na ulepszenie lokalu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, przekraczających 30% jego wartości początkowej.

9.  Udostępnianie osobom trzecim

Lokal nie był udostępniany innym osobom na podstawie umów cywilnoprawnych.

10. Spłaty i dopłaty

Podział majątku wspólnego nastąpi bez spłat i dopłat, a strony nie będą miały wobec siebie dalszych roszczeń z tego tytułu.

11. Przyczyna przyznania lokalu żonie

Przyznanie lokalu żonie wynika wyłącznie z ustaleń dotyczących sądowego podziału majątku wspólnego i całościowego rozliczenia składników majątku małżeńskiego. Okoliczność wcześniejszego wykorzystywania lokalu w działalności gospodarczej nie ma wpływu na sposób podziału majątku.

12. Status żony

Pana żona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest czynnym podatnikiem VAT. Po podziale majątku lokal nie będzie wykorzystywany przez Nią w działalności gospodarczej.

Pytania

1.  Czy przekazanie lokalu użytkowego Pana żonie w wyniku sądowego podziału majątku wspólnego stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT?

2.  Czy przekazanie lokalu żonie w wyniku podziału majątku wspólnego powoduje obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego zgodnie z art. 91 ustawy o VAT?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, przekazanie lokalu użytkowego żonie w wyniku sądowego podziału majątku wspólnego małżeńskiego nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy.

Podział majątku wspólnego jest czynnością wynikającą z przepisów prawa rodzinnego, a nie czynnością podatnika wykonywaną w ramach działalności gospodarczej.

W konsekwencji, przekazanie lokalu żonie w wyniku podziału majątku nie powoduje obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

W świetle art. 7 ust. 1 ustawy:

Ustawa o podatku od towarów i usług posługuje się w odniesieniu do dostawy towarów sformułowaniem „przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel” (art. 7 ust. 1 ustawy), a towarami w świetle tej ustawy – co do zasady – są rzeczy oraz ich części (art. 2 pkt 6 ustawy).

Takie zdefiniowanie konstytutywnego aspektu dostawy towarów, odwołując się do ekonomicznego władztwa nad rzeczą sprawia, że przedmiotem opodatkowania może być nie tylko sprzedaż czy zamiana rzeczy jako fizycznie wyodrębnionych dóbr materialnych, ale również inne transakcje wywierające, z ekonomicznego punktu widzenia, podobne skutki.

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel”, określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdził, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Idąc dalej należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy.

Należy więc uznać, że dostawa towarów powinna podlegać ocenie przede wszystkim z punktu widzenia swoich aspektów ekonomicznych, mniejsze zaś znaczenie mają jej skutki o charakterze cywilnoprawnym, występujące na gruncie prawa cywilnego.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów w art. 7 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:

Jak wynika z powyższych uregulowań, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie (w tym także darowizna) tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

Analizując treść art. 7 ust. 2 ustawy, warto odwołać się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wielokrotnie wypowiadał się w kwestii opodatkowania nieodpłatnych świadczeń. W wyroku z 27 czerwca 1989 r. w sprawie C‑50/88 (Heinz Küchne) Trybunał stwierdził, że ze wspólnym systemem podatku od wartości dodanej spójne jest nieopodatkowanie amortyzacji aktywów przedsiębiorstwa w odniesieniu do ich prywatnego użytku w przypadku, gdy VAT od tych towarów nie podlegał odliczeniu, przy jednoczesnym opodatkowaniu wydatków ponoszonych na utrzymanie i używanie towarów, w odniesieniu do których podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku. Rozwiązanie to pozwala zarówno uniknąć podwójnego opodatkowania samych towarów, jak i braku opodatkowania ostatecznej konsumpcji. Również w orzeczeniu z 25 maja 1993 r. w sprawie C-193/91 (Gerhard Mohsche) oraz w orzeczeniu z 17 maja 2001 r. w połączonych sprawach C-193/91 (Hans- Georg Fisher) i C-323/99 (Klaus Brandenstein) Trybunał wskazał, że nieodpłatne świadczenia mogą być opodatkowane wyłącznie w takim zakresie, w jakim podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku naliczonego.

Nie każda jednak czynność, która stanowi dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określona czynność będzie opodatkowana VAT, jeśli zostanie wykonana przez podatnika, a więc osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

W świetle powyższego stwierdzić należy, że każdy, kto dokonuje czynności dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, powinien być uznany, co do zasady, za podatnika podatku od towarów i usług.

Należy wyjaśnić, że prawo dopuszcza, aby własność tej samej rzeczy przysługiwała niepodzielnie kilku osobom. Na tym polega współwłasność, w świetle art. 195 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.). Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.

Zgodnie z art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:

Natomiast, ustrój majątkowy małżeński, definiowany jako sytuacja prawna małżonka wobec majątku drugiego małżonka, regulują przepisy ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

W świetle art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Stosownie do art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Jak stanowi art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

Ponadto, w myśl art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT od 1996 r., z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. W 2021 r. nabył Pan lokal użytkowy do majątku wspólnego małżeńskiego. Od momentu zakupu lokal został wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej i jest w trakcie amortyzacji. Przy nabyciu odliczył Pan podatek VAT. Lokal był wykorzystywany wyłącznie jako składnik majątku, związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, bez oddawania go w najem, dzierżawę ani inne formy odpłatnego udostępnienia osobom trzecim. Lokal był wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Ponadto, nie był wykorzystywany do czynności zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu VAT. Lokal nie był i nie jest wykorzystywany także wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT. Pierwsze zasiedlenie lokalu nastąpiło w dniu nabycia i rozpoczęcia użytkowania lokalu na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Nie ponosił Pan i nie będzie Pan ponosił wydatków na ulepszenie lokalu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, przekraczających 30% jego wartości początkowej. Lokal nie był udostępniany innym osobom na podstawie umów cywilnoprawnych. Obecnie planowany jest sądowy podział majątku wspólnego, w wyniku którego prawo własności lokalu przypadnie Pana żonie. Przekazanie lokalu nastąpi wyłącznie w ramach podziału majątku wspólnego i nie będzie darowizną, sprzedażą, wycofaniem środka trwałego na cele osobiste ani inną czynnością cywilnoprawną. Przyznanie lokalu żonie wynika wyłącznie z ustaleń dotyczących sądowego podziału majątku wspólnego i całościowego rozliczenia składników majątku małżeńskiego. Okoliczność wcześniejszego wykorzystywania lokalu w działalności gospodarczej nie ma wpływu na sposób podziału majątku. Na dzień planowanego podziału majątku wspólnego upłynie okres dłuższy niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia lokalu. Podział majątku wspólnego nastąpi bez spłat i dopłat, a strony nie będą miały wobec siebie dalszych roszczeń z tego tytułu. Pana żona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest czynnym podatnikiem VAT. Po podziale majątku lokal nie będzie wykorzystywany przez Nią w działalności gospodarczej.

Pana wątpliwości, w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy przekazanie lokalu użytkowego Pana żonie, w wyniku sądowego podziału majątku wspólnego bez spłat i dopłat, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dokonując analizy powołanych wyżej regulacji prawnych w odniesieniu do przedstawionych przez Pana okoliczności sprawy, należy podkreślić, że powołane wyżej przepisy art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy nie definiują małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Tym samym, na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, małżonkowie nie są uznawani za jeden podmiot podatkowy, bowiem każdy z nich, wykonując samodzielnie czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest odrębnym podatnikiem tego podatku. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Niezależnie więc od istniejących stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami, w transakcjach zawieranych pomiędzy nimi mamy do czynienia z wykonywaniem czynności opodatkowanych pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami. Zatem, transakcje dokonywane pomiędzy nimi, stanowią dostawę towarów lub świadczenie usług, które to czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy wyjaśnić, że na gruncie przepisów podatkowych, zarówno Pan, jak i Pana małżonka, traktowani są jako odrębne, niezależne podmioty (podatnicy). Pan, jako podatnik VAT, w oparciu o składniki majątku wspólnego wykorzystywane w Pana działalności gospodarczej, posiada odrębne przedsiębiorstwo (odrębną własność ekonomiczną), natomiast w ramach małżeństwa współwłasność łączną z małżonką. Czyli prowadząc swoje przedsiębiorstwo w oparciu o składniki majątku wspólnego ma Pan nad tym majątkiem kontrolę ekonomiczną. Zatem, pomimo tego, że prowadzi Pan działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątku wspólnego, to jest Pan w sensie ekonomicznym właścicielem tej części majątku wspólnego. Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość takiej interpretacji jego przepisów, która zakładałaby, że wspólność majątkowa istniejąca między małżonkami na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ma wpływ na zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Dopuszczalne jest dokonywanie czynności między małżonkami pozostającymi w małżeńskiej wspólności majątkowej, jeżeli czynności te dotyczą sfery objętej zakresem ich działalności gospodarczej.

Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 czerwca 2023 r. I FSK 440/19:

Zatem, pomimo nabycia ww. lokalu, wykorzystywanego do Pana w działalności gospodarczej, w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej, nieruchomość ta – jak wynika z wniosku – była przeznaczona i wykorzystywana wyłącznie do Pana działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym, będzie Pan działał, z tytułu przekazania małżonce w wyniku podziału majątku wspólnego ww. nieruchomości, jak podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w przypadku nieodpłatnego przekazania Pana małżonce w wyniku podziału majątku wspólnego, przedmiotowego lokalu wykorzystywanego przez Pana w prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, czynność ta – wbrew stanowisku przedstawionemu we wniosku – będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy.

Należy w tym miejscu podkreślić, że dyspozycją art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy zostało objęte przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia. Przekazanie nieruchomości na rzecz Pana żony nie zostało objęte tym przepisem, gdyż nieodpłatne przekazanie lokalu na rzecz Pana żony, nie mieści się więc w dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zatem, nieodpłatne przekazanie towaru (lokalu) należącego do Pana przedsiębiorstwa na rzecz małżonki należy rozpatrywać przez pryzmat art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy, a więc jako wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

W przepisie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy, ustawodawca nie rozróżnia sposobu opodatkowania darowizny przez pryzmat celów jej dokonania, zatem niezależnie, na jakie cele dokona Pan przekazania na rzecz małżonki w wyniku podziału majątku wspólnego, czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu, ze względu na fakt, że przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku VAT w odniesieniu do przekazywanej nieruchomości (lokalu użytkowego).

Wobec powyższego, dla czynności nieodpłatnego przekazania lokalu użytkowego na rzecz Pana małżonki, w drodze podziału majątku wspólnego, od którego miał Pan prawo do odliczenia podatku naliczonego przy jego nabyciu, zostaną spełnione przesłanki warunkujące zrównanie nieodpłatnego przekazania towarów z odpłatną dostawą towarów na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy, co w konsekwencji oznacza, że czynność ta podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W celu ustalenia, czy przekazanie nieruchomości (lokalu) małżonce w drodze umowy podziału majątku wspólnego, będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług, należy ustalić, czy transakcja ta będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT.

Wyjaśnić należy, że dla dostawy budynków, budowli lub ich części ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10, art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.

I tak, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Z przepisu tego wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.

Przy czym, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy:

W myśl art. 43 ust. 11 ustawy:

Tak więc ustawodawca daje podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – możliwość zrezygnowania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki, aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do stwierdzenia, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego, każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Bowiem, stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W opisie sprawy wskazał Pan, że pierwsze zasiedlenie lokalu nastąpiło w dniu jego nabycia i rozpoczęcia użytkowania lokalu na potrzeby własnej działalności gospodarczej, tj. w roku 2021. Lokal użytkowy, o którym mowa we wniosku, nie był wykorzystywany do czynności zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu VAT. Lokal nie był i nie jest wykorzystywany także wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT. Nie ponosił Pan i nie będzie Pan ponosił wydatków na ulepszenie lokalu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, przekraczających 30% jego wartości początkowej. Na dzień planowanego podziału majątku wspólnego upłynie okres dłuższy niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia lokalu.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne oraz przedstawiony opis sprawy, stwierdzić należy, że dla czynności nieodpłatnego przekazania na rzecz małżonki w drodze podziału majątku wspólnego ww. nieruchomości (lokalu użytkowego), stanowiącej dostawę towarów, zostanie spełniona przesłanka do zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż ww. czynność nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, jak również pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą minie okres dłuższy niż dwa lata. Ponadto, z opisu sprawy wynika, że nie ponosił Pan nakładów na ulepszenie przedmiotowego lokalu użytkowego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, stanowiących co najmniej 30% jego wartości początkowej.

Podsumowując stwierdzam, że przekazanie nieruchomości (lokalu użytkowego) Pana małżonce w wyniku sądowego podziału majątku wspólnego, stanowić będzie nieodpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Czynność ta, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Zatem, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

Odnosząc się z kolei do Pana wątpliwości dotyczących obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego, należy wskazać, że w myśl art. 86 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego zostały określone w art. 91 ustawy.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 91 ust. 2 ustawy:

Stosownie do art. 91 ust. 3 ustawy:

Zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy:

Na podstawie art. 91 ust. 5 ustawy:

W myśl art. 91 ust. 6 ustawy:

Stosownie do art. 91 ust. 7 ustawy:

Zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy:

W oparciu o art. 91 ust. 7b ustawy:

Jak stanowi art. 91 ust. 7c ustawy:

Według art. 91 ust. 7d ustawy:

Jak stanowi art. 91 ust. 8 ustawy:

Przepisy art. 91 wprowadzają konstrukcję korekty podatku naliczonego dokonywaną z uwagi na zmianę struktury sprzedaży albo na zmianę pierwotnego przeznaczenia towaru lub usługi (z którą związany jest podatek naliczony).

Wprowadzenie procedury korekty związane jest z faktem, że we wspólnym systemie VAT obowiązuje zasada odliczenia niezwłocznego, tzn. w momencie nabycia. W tym momencie czasowym związek towaru z danym rodzajem czynności (opodatkowane, zwolnione, mieszane) ma zazwyczaj charakter planowany. Do czasu faktycznego wykorzystania nabytego towaru lub usługi faktyczny związek z danym rodzajem czynności może się zmienić, przekreślając prawo do odliczenia albo uzasadniając dokonanie odliczenia. Jednocześnie, przepisy wprowadzają szczególny tryb korekty do wybranych składników majątku.

Z uwagi na zazwyczaj wieloletni okres wykorzystania składników majątku zaliczanych do środków trwałych oraz nieruchomości ustawa przyjmuje zasadę dokonywania cząstkowej i równomiernej korekty w dłuższym czasie (dla nieruchomości przez 10 lat, a dla pozostałych składników majątku przez 5 lat). Regulacje te mają na celu urealnienie odliczenia podatku naliczonego. Ustawa zakłada bowiem, że środki trwałe (jako dobra o charakterze trwałym) zużywają się w określonym czasie, a nie jednorazowo. W tym też czasie stopniowo konsumowane jest prawo do odliczenia i należy je oceniać w dłuższej perspektywie czasu, a nie jednorazowo.

W przypadku, w którym podatnik zmienia przeznaczenie składnika majątku nabytego (wytworzonego) dla celów działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług i zaczyna go używać wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych od podatku lub czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, ma on zasadniczo obowiązek skorygować odliczony podatek od towarów i usług, jeżeli taki został odliczony. Analogicznie powinien postąpić podatnik w sytuacji zbycia takiego składnika majątku, jeżeli przy jego nabyciu (wytworzeniu) odliczył podatek naliczony, a przy zbyciu zastosuje zwolnienie z tego podatku lub zbycie takiego składnika majątku nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Przy czym należy wskazać, że przepis art. 91 ust. 5 ustawy, wprowadza szczególny przypadek dokonywania korekt w sytuacji, gdy podatnik w okresie trwania korekty cząstkowej zbywa dany środek trwały. W takich sytuacjach – zbycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych – przyjmuje się fikcję prawną, że zbyte składniki majątku służą nadal działalności opodatkowanej lub nadal działalności zwolnionej, aż do końca okresu korekty. Korekty za wszystkie pozostałe okresy dokonuje się w deklaracji za miesiąc, w którym dokonano sprzedaży.

W analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której przy zakupie nieruchomości, (tj. lokalu użytkowego) będącej przedmiotem nieodpłatnego przekazania na rzecz małżonki, przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Wskazał Pan, że przy nabyciu przedmiotowego lokalu odliczył Pan podatek naliczony, bowiem zakupiony lokal był przeznaczony do wykonywania czynności opodatkowanych w prowadzonej wyłącznie przez Pana działalności gospodarczej.

Jak rozstrzygnięto powyżej, czynność nieodpłatnego przekazania na rzecz małżonki ww. nieruchomości (lokalu użytkowego), będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy, korzystającą ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Jak wskazano w opisie sprawy, od momentu zakupu w 2021 r. lokal użytkowy, będący przedmiotem wniosku, został wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej i jest w trakcie amortyzacji. Przy jego nabyciu odliczył Pan podatek VAT. Lokal był wykorzystywany wyłącznie jako składnik majątku, związany z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą. Pana żona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest czynnym podatnikiem VAT. Po podziale majątku przedmiotowy lokal nie będzie wykorzystywany przez Nią w działalności gospodarczej.

Zatem, będzie Pan zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego na zasadach wynikających z art. 91 ustawy. Z tytułu zmiany przeznaczenia przekazywanego lokalu użytkowego, będzie Pan zobligowany do skorygowania podatku naliczonego w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpi przekazanie na cele osobiste Pana małżonce lokalu użytkowego w ramach sądowego podziału majątku.

Korekty tej należy dokonać jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu (art. 91 ust. 4 ustawy).

Podsumowując, stwierdzić należy, że przekazanie lokalu użytkowego żonie, w wyniku podziału majątku wspólnego, spowoduje obowiązek dokonania przez Pana korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ustawy.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.