Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, montuje instalacje fotowoltaiczne na swoich budynkach użyteczności publicznej. Wytworzona energia jest zużywana na potrzeby tych budynków, a jej nadwyżki wprowadzane są do sieci dystrybucyjnej przedsiębiorstwa energetycznego. Rozliczenia z tym przedsiębiorstwem odbywają się w systemie net-billingu przewidzianym w ustawie o odnawialnych źródłach energii, polegającym na potrącaniu wartości wprowadzonej energii (zapisanej jako depozyt prosumencki) z zobowiązań…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
· prawidłowe – w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej;
· nieprawidłowe – w części dotyczącej określenia terminu wystawienia faktury oraz momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej;
· nieprawidłowe – w części dotyczącej określenia podstawy opodatkowania dla wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 4 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie:
· opodatkowania podatkiem od towarów i usług wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej;
· określenia terminu wystawienia faktury oraz momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej;
· określenia podstawy opodatkowania dla wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina (dalej: „JST”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.
Gmina realizuje inwestycje polegające na montażu instalacji fotowoltaicznych na należących do Gminy budynkach użyteczności publicznej (dalej: „Instalacje” lub „Instalacje na BUP”). Przykładowo, Gmina zrealizowała inwestycję polegającą na zakupie i montażu Instalacji na dachu hali magazynowej Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (dalej: „PSZOK”). Na moment złożenia wniosku, Gmina jest w trakcie realizacji inwestycji w zakresie montażu Instalacji na oczyszczalni ścieków. Gmina nie wyklucza również, że będzie realizowała analogiczne inwestycje w przyszłości.
W związku z uruchomieniem Instalacji na BUP (w tym PSZOK) i wytwarzaniem z ich udziałem energii elektrycznej, która jest/będzie wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, Gmina jest/będzie, w jej ocenie, prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm., dalej: „ustawa o OZE”), a montowane Instalacje stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ww. ustawy.
Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna będzie służyć zasileniu w energię budynków, na których te Instalacje się znajdują. Przykładowo, względem Instalacji na PSZOK, Instalacje zasilają w energię PSZOK wraz infrastrukturą, która się na nim znajduje (tj. dwie hale magazynowe, oświetlenie terenu, monitoring, waga itp.). W przypadku niedoborów niezbędna energia pobierana będzie przez Gminę z sieci energetycznej należącej do przedsiębiorstwa energetycznego (dalej: „Przedsiębiorstwo energetyczne”). W przypadku nadmiarów (Instalacje wytworzą więcej energii niż będzie to potrzebne w danym budynku), nadwyżki energii będą wprowadzane do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa energetycznego.
Okoliczność ta znajduje/będzie znajdowała odzwierciedlenie w zawartym z Przedsiębiorstwem energetycznym aneksie prosumenckim do umowy (w przypadku Instalacji OZE na PSZOK) lub, w przyszłości, w umowach prosumenckich, które będą zawierane z Przedsiębiorstwem energetycznym. Przedmiotem zawartego z Przedsiębiorstwem energetycznym aneksu prosumenckiego/zawartych umów prosumenckich jest/będzie świadczenie przez Przedsiębiorstwo energetyczne na rzecz Gminy usługi kompleksowej, polegającej na:
a) sprzedaży energii elektrycznej wraz z zapewnieniem świadczenia usługi jej dystrybucji,
b) rozliczaniu energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta (tj. Gminę) do sieci energetycznej, wytworzonej w ww. mikroinstalacji wraz z zapewnieniem usługi odbioru i przesyłania tej energii elektrycznej
- (dalej łącznie jako: „Umowy”).
Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna, która następnie jest/będzie wprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest/będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Sposób działania tego systemu jest ściśle uregulowany w ustawie o OZE i znajduje/znajdzie swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Gminę Umowach.
Model ten przewiduje, że wyprodukowana przez Instalacje i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest/będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Gminy i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Gminę na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu przez dany budynek użyteczności publicznej (Gminę), np. PSZOK.
Na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, w modelu net-billingu Przedsiębiorstwo energetyczne dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez Gminę, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Powyższe rozliczenie, w myśl art. 4 ust. 2b ww. ustawy, jest prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie, według wzoru stanowiącego różnicę pomiędzy ilością energii pobranej z sieci energetycznej oraz ilości energii wprowadzonej do sieci energetycznej. W efekcie, zgodnie z podstawowymi zasadami matematyki, gdy Gmina w danej godzinie wprowadzi więcej energii niż pobierze (nadwyżka ilości energii wprowadzonej do sieci) powstaje wartość ujemna (dalej: „Saldo ujemne”). Gdy Gmina w danej godzinie pobierze więcej energii niż wprowadzi powstaje wartość dodatnia (dalej „Saldo dodatnie”).
Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE, Przedsiębiorstwo energetyczne dokonuje rozliczenia w modelu net-billing (rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2) na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z art. 4 ust. 2b, jednakże ilość ta następnie jest przeliczana na wartość i samo rozliczenie dokonywane jest jako różnica pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3 tej ustawy.
W myśl art. 4b ust. 1 i 2 ustawy o OZE, wartość energii elektrycznej wprowadzanej przez Gminę do sieci jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi – w zależności od daty pierwszego wprowadzenia – albo iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Gminę w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (Salda ujemne) w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej albo ustaloną dla danego miesiąca sumę iloczynów ilości energii (Saldo ujemne) i rynkowej ceny energii wyznaczanych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania.
Z kolei zgodnie z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE, wartość energii pobranej z sieci określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania w tym okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci przez Gminę (Saldo dodatnie) oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne (cena brutto), stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
Zgodnie z art. 4c ust. 1 ustawy o OZE, Przedsiębiorstwo energetyczne, w celu prowadzenia rozliczeń systemu net-billing (systemu, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2), prowadzi konto dla Gminy, zwane „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną Gminie za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną „depozytem prosumenckim”.
W myśl ust. 2 ww. artykułu, depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej od Przedsiębiorstwa energetycznego prowadzącego konto prosumenta, tzn. środki zgromadzone na depozycie prosumenckim prowadzonym dla Gminy służą zapłacie zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii od Przedsiębiorstwa energetycznego.
Zgodnie z art. 4c ust. 4 ustawy o OZE, wartość depozytu prosumenckiego ustalana jest w każdym miesiącu kalendarzowym. Wartość dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
Podsumowując, wyprodukowana przez Instalacje energia, która nie zostanie na bieżąco zużyta w budynkach użyteczności publicznej (np. w PSZOK), zostaje wprowadzona przez Gminę do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa energetycznego. Przedsiębiorstwo energetyczne ustala ilość wprowadzonej do jego sieci w danym miesiącu kalendarzowym energii oraz odpowiadającą jej wartość (pieniężną), która to wartość jest dopisywana do depozytu prosumenckiego Gminy – ale dopiero w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Jednocześnie, rozliczając płatność Gminy z tytułu energii pobranej przez Gminę za dany okres rozliczeniowy, Przedsiębiorstwo potrąca z niej kwotę dostępną na depozycie prosumenckim w danym miesiącu (czyli kwotę stanowiącą sumę wartości zgromadzonych za poprzednie miesiące pomniejszoną o wcześniejsze potrącenia).
W praktyce może zatem zdarzyć się tak, że w danym okresie rozliczeniowym płatność Gminy na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego zostanie zmniejszona o całą dostępną kwotę depozytu (wartość zobowiązania przekracza lub jest równa wartości depozytu), o część dostępnej kwoty depozytu (wartość zobowiązania mniejsza niż wartość depozytu) lub też w ogóle nie zostanie potrącona (wartość depozytu w momencie rozliczenia wynosi zero).
Jeśli kwota (lub jej część) zgromadzona w danym miesiącu kalendarzowym na depozycie prosumenckim nie zostanie wykorzystana przez rok, to niewykorzystane środki będą stanowiły nadpłatę zwracaną Gminie przez Przedsiębiorstwo energetyczne. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 11 pkt 2 ustawy o OZE, w przypadku, gdy Gmina w ramach rozliczenia, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana Gminie przez Przedsiębiorstwo energetyczne, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Powyższe uregulowania ustawy o OZE znajdują/będą znajdowały swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Gminę Umowach z Przedsiębiorstwem energetycznym. Przykładowo, w umowie dot. Instalacji na PSZOK:
· Strony przyjęły w Umowie miesięczny okres rozliczeniowy dla zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii elektrycznej;
· Przedsiębiorstwo energetyczne dokumentuje potrącenie zobowiązań Gminy i kwot dostępnych w depozycie prosumenckim na fakturach wystawianych na Gminę po zakończeniu każdego ustalonego przez strony w Umowie miesięcznego okresu rozliczeniowego;
· Gmina realizuje płatności na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu jej zobowiązań po potrąceniach z depozytem prosumenckim na rachunek bankowy wskazany na fakturach VAT otrzymanych od Przedsiębiorstwa energetycznego. Faktury takie są wystawiane przez Przedsiębiorstwo w miesiącu kolejnym po zamknięciu miesięcznego okresu rozliczeniowego i wskazują odpowiedni termin płatności dla Gminy z tytułu jej zobowiązań po potrąceniu z depozytem prosumenckim (np. za okres wrzesień 2025 r. faktura została wystawiona (…) października 2025 r. i wskazywała termin płatności (…) listopada 2025 r.);
· Umowa ani faktury Przedsiębiorstwa energetycznego nie wskazują żadnego terminu płatności dla Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Gminy z tytułu wprowadzonej przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa. Jak wskazano wyżej, płatności takie nie występują – zastępuje je potrącenie wynikające z mechanizmu przewidzianego ustawą o OZE, a wartość takiego potrącenia jest wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych na Gminę.
Gmina zakłada, że względem Instalacji montowanych na BUP w przyszłości, będzie zawierała analogiczne Umowy z Przedsiębiorstwem.
W celach ilustracyjnych Gmina wskazuje przykładowy sposób rozliczenia:
Gmina otrzymała w listopadzie 2025 r. fakturę dot. rozliczenia energii elektrycznej w PSZOK. Faktura została wystawiona (…) października 2025 r. i wskazywała termin płatności (…) listopada 2025 r. Rozliczenie dotyczyło okresu od (…) września do (…) września 2025 r. Wystawiona na Gminę faktura opiewała na kwotę (…) PLN brutto, z czego wartość zakupionej energii elektrycznej wyniosła (…) PLN brutto (tj. bez uwzględnienia dodatkowych opłat np. opłaty handlowej, sieciowej stałej, sieciowej zmiennej całodobowej itp.) – wartość ta stanowi maksymalną kwotę możliwą do wzajemnego potrącenia ze środkami zgromadzonymi w przeszłych okresach na depozycie prosumenckim (wzajemne rozliczenie obejmuje wyłącznie wartość energii elektrycznej, bez uwzględniania dodatkowych opłat).
Na depozycie prosumenckim do września 2025 r. włącznie zgromadzone i nierozliczone zostały środki w łącznej kwocie (…) PLN brutto.
Tym samym, z tytułu wzajemnych rozliczeń w tym zakresie Gmina zobowiązana była do zapłaty na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego kwoty (…) PLN, tj. (…) PLN brutto pomniejszone o kwotę rozliczonego depozytu prosumenckiego w wysokości (…) PLN.
Jednocześnie, Gmina we wrześniu 2025 r. – z wykorzystaniem ww. mikroinstalacji – nie wprowadziła do sieci energii elektrycznej i tym samym, w kolejnym okresie rozliczeniowym nie będzie możliwe wzajemne potrącenie ze zobowiązaniami Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej.
Gmina wskazuje, że Instalacje zamontowane na BUP są/będą wykorzystywane tylko przez dany budynek, a wytwarzanie prądu w Instalacjach odbywa się/będzie odbywać się w sposób ciągły. Gmina również wskazuje, iż wytworzony w Instalacjach prąd nie podlega/nie będzie podlegał sprzedaży na rzecz podmiotów trzecich (tzn. nikt poza danym budynkiem i Przedsiębiorstwem energetycznym nie będzie odbiorcą prądu wytworzonego przez Instalacje). Przykładowo, Instalacje zamontowane na PSZOK wykorzystywane są wyłącznie na cele zasilania PSZOK, tj. wchodzącej w jego skład infrastruktury.
Złożonym wnioskiem Gmina obejmuje transakcje wynikające z zakupu i montażu Instalacji na budynkach użyteczności publicznej w ramach inwestycji realizowanych po 1 kwietnia 2022 r., na zasadach analogicznych jak opisane powyżej, a zatem dot. montażu mikroinstalacji wytwarzających energię elektryczną, która następnie będzie wprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego i będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu” na analogicznych zasadach jak opisano powyżej.
Pytania
1. Czy wprowadzenie do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest/będzie produkowana w Instalacjach zamontowanych na BUP (w tym PSZOK), stanowi/będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku?
2. Czy w odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej za dany okres rozliczeniowy – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany miesięczny okres rozliczeniowy?
3. Czy podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest/będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi/będzie stanowić – odrębnie dla każdego miesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego za zobowiązania Gminy za ten miesięczny okres rozliczeniowy?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który jest/będzie produkowany w Instalacjach zamontowanych na BUP (w tym PSZOK), stanowi/będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
2. W odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej za dany okres rozliczeniowy – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany miesięczny okres rozliczeniowy.
3. Podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest/będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi/będzie stanowić – odrębnie dla każdego miesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego za zobowiązania Gminy za ten miesięczny okres rozliczeniowy.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Ad 1.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jako że JST są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, iż spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez JST, nawet gdy dotyczą one zadań własnych gmin, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT.
Zatem w przypadku, gdy Gmina realizuje należące do niej zadania na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – powinna być ona traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa ona de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. W świetle tego zapisu działalność Gminy polegająca na wprowadzeniu do sieci wyprodukowanego z pomocą Instalacji prądu stanowi/będzie stanowić działalność gospodarczą („wszelka działalność producentów”).
Stosownie natomiast do treści art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, iż wprowadzanie przez Gminę energii elektrycznej wyprodukowanej w Instalacjach do sieci stanowi/będzie stanowić sprzedaż energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego, co wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów.
Zaprezentowane stanowisko znajduje oparcie m.in. w interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS” lub „Organ”) w sprawie o podobnym stanie faktycznym z dnia 14 marca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.1073.2024.1.KS, w której Organ stwierdził, iż „W okolicznościach analizowanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej należy rozpatrywać jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa w związku z tą dostawą należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem dokonują Państwo dostawy energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach fotowoltaicznych na podstawie umowy cywilnoprawnej, która została zawarta z przedsiębiorstwem energetycznym. Wprowadzając wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej energię do sieci energetycznej dokonują Państwo jako prosument i podatnik VAT, na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Dostawa energii elektrycznej nie została przez ustawodawcę wymieniona jako zwolniona od podatku, w konsekwencji stanowi ona czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług”.
Zważywszy natomiast, że ani ustawa o VAT, ani też wydane na jej podstawie rozporządzenia nie przewidują zwolnienia z VAT dla czynności wprowadzania energii elektrycznej do sieci, czynności powyższe nie podlegają/nie będą podlegać takiemu zwolnieniu.
Gmina wskazuje również, że powyższe znajduje potwierdzenie w wydanej na rzecz Gminy interpretacji indywidualnej z dnia 12 marca 2024 r. o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.896.2023.1.KO, w której DKIS wskazał, że: „Reasumując, wprowadzenie przez Państwa do sieci energetycznej prądu, który jest produkowany/zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na terenie PSZOK, stanowi/będzie stanowić po Państwa stronie działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku”.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Gminy, opisane czynności wprowadzania do sieci energetycznej prądu, który jest/będzie produkowany w Instalacjach zamontowanych na BUP (w tym PSZOK) stanowi/będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
Ad 2.
Stosownie do treści art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT, obowiązek podatkowy z tytułu dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego powstaje z chwilą wystawienia faktury.
Z kolei zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4) ustawy o VAT, w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4) ustawy o VAT – czyli m.in. dostawa energii elektrycznej – fakturę wystawia się z upływem terminu płatności.
Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 19a ust. 7 ustawy o VAT w przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku, gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.
Przy tak określonym brzmieniu przepisów – w odniesieniu do Umowy dot. Instalacji na PSZOK, a także w odniesieniu do Umów, które Gmina będzie zawierać w przyszłości, a które będą miały analogiczne zapisy, a zatem, w których strony nie ustaliły/nie ustalą wprost terminu płatności dla zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej – konieczne jest dokonanie przez organ interpretacji sformułowania „upływ terminu płatności” użytego w art. 106i ust. 3 pkt 4) oraz 19a ust. 7 ustawy o VAT, aby możliwe było ustalenie przez podatnika (Gminę) terminu wystawienia faktury oraz momentu powstania obowiązku podatkowego.
W takim przypadku, w ocenie Gminy, termin płatności dla zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy w rozumieniu ww. przypisów upływa w tej samej dacie, co termin płatności ustalony przez strony dla zobowiązania Gminy wobec Przedsiębiorstwa energetycznego, czyli termin płatności wskazany przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych przez nie na Gminę.
Wynika to z istoty rozliczeń stron ukształtowanych przez ustawę o OZE – zgodnie z mechanizmem wprowadzonym tą ustawą Przedsiębiorca zasadniczo nie płaci nic na rzecz Gminy w formie pieniężnej, ale potrąca ze swojej wierzytelności za dany okres rozliczeniowy kwotę wierzytelności Gminy zapisaną na depozycie prosumenckim. Potrącenie to jest/będzie jedyną zapłatą, jaką Gmina otrzymuje/będzie otrzymywać od Przedsiębiorstwa energetycznego w odniesieniu do zamkniętego okresu rozliczeniowego, a moment tego potrącenia następuje/nastąpi ostatecznie wraz rozliczeniem się stron. Jednocześnie terminem takiego rozliczenia jest/będzie właśnie termin płatności wskazany przez Przedsiębiorstwo energetyczne na wystawianych przez nie fakturach na rzecz Gminy.
Według art. 4 ust. 3a ustawy o OZE, sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3. Zgodnie z tym przepisem w modelu net-billing Przedsiębiorstwo energetyczne ustala saldo rozliczeń pomiędzy Gminą i Przedsiębiorstwem energetycznym, odejmując od wartości energii wprowadzonej przez Gminę wartość energii pobranej.
W myśl art. 4b ust. 1 i 2 ustawy o OZE, wartość energii elektrycznej wprowadzanej przez Gminę do sieci jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi – w zależności od daty pierwszego wprowadzenia – albo iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Gminę w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (Salda ujemne) w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej albo ustaloną dla danego miesiąca sumę iloczynów ilości energii (Saldo ujemne) i rynkowej ceny energii wyznaczanych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania. Zgodnie z tym przepisem, Przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wartość energii wprowadzonej przez Gminę dla danego miesiąca kalendarzowego.
Jak wskazuje art. 4c ust. 1 ustawy o OZE, sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej ,,depozytem prosumenckim”. Z kolei stosownie do ust. 2 tego artykułu, depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1. Zgodnie z tymi przepisami, wartość energii wprowadzonej przez Gminę do sieci (ustalona zgodnie z art. 4b) zapisywana jest na prowadzonym dla Gminy przez Przedsiębiorstwo energetyczne koncie („depozycie prosumenckim”) i wprowadzenie takiej energii przez Gminę do sieci nie wiąże się z bezpośrednią zapłatą przez Przedsiębiorstwo, ale daje podstawę do potrącania kwot zgromadzonych na depozycie z zobowiązaniami Gminy wobec Przedsiębiorstwa energetycznego.
Art. 4c ust. 3 ustawy o OZE, stanowi, że zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2 określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez Gminę, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania. Zgodnie z tym przepisem, Przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wartość energii pobranej przez Gminę z sieci energetycznej w danym okresie rozliczeniowym (w przypadku np. Instalacji na PSZOK: 1 miesiąc), czyli zobowiązanie Gminy wobec Przedsiębiorstwa za dany okres i od tej wartości potrąca kwot zgromadzone na depozycie. Potrącenia takiego Przedsiębiorstwo może dokonać dopiero po zamknięciu takiego okresu, bo dopiero wówczas możliwe jest ustalenie wartości zobowiązania Gminy. Jednocześnie potrącenie to ex lege odnosi się do zamkniętego okresu rozliczeniowego.
Jak Gmina wskazała w stanie faktycznym, w zawartej między Gminą a Przedsiębiorstwem energetycznym Umowie dot. Instalacji na PSZOK, w szczególności:
· Strony przyjęły w Umowie miesięczny okres rozliczeniowy dla zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii elektrycznej;
· Przedsiębiorstwo energetyczne dokumentuje potrącenie zobowiązań Gminy i kwot dostępnych w depozycie prosumenckim na fakturach wystawianych na Gminę po zakończeniu każdego ustalonego przez strony w Umowie miesięcznego okresu rozliczeniowego;
· Gmina realizuje płatności na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu jej zobowiązań po potrąceniach z depozytem prosumenckim na rachunek bankowy wskazany na fakturach VAT otrzymanych od Przedsiębiorstwa energetycznego. Faktury takie są wystawiane przez Przedsiębiorstwo w miesiącu kolejnym po zamknięciu miesięcznego okresu rozliczeniowego i wskazują odpowiedni termin płatności dla Gminy z tytułu jej zobowiązań po potrąceniu z depozytem prosumenckim (np. za okres wrzesień 2025 r. faktura została wystawiona (…) października 2025 r. i wskazywała termin płatności (…) listopada 2025 r.);
· Umowa ani faktury Przedsiębiorstwa energetycznego nie wskazują żadnego terminu płatności dla Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Gminy z tytułu wprowadzonej przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa. Płatności takie nie występują – zastępuje je potrącenie wynikające z mechanizmu przewidzianego ustawą o OZE, a wartość takiego potrącenia jest wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych na Gminę.
Jak zostało wspomniane, Gmina zakłada, że względem Instalacji montowanych na BUP w przyszłości, będzie zawierała analogiczne Umowy z Przedsiębiorstwem.
W takim stanie faktycznym należy uznać, że upływ terminu płatności dla zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4) i art. 19a ust. 7 ustawy o VAT następuje wraz z upływem terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez to Przedsiębiorstwo. To właśnie wraz z upływem tego terminu dokonuje się ostateczne potrącenie kwot zgromadzonych przez Gminę na depozycie z jej zobowiązaniem wobec Przedsiębiorstwa, a więc nic innego jak jednoczesna zapłata wzajemnych zobowiązań przez obie ze stron w odniesieniu do zamkniętego okresu rozliczeniowego. Potwierdzają to wprost regulacje ustawy o OZE, zgodnie z którymi to sprzedawca dokonuje rozliczenia stron i to jego działanie skutkuje potrąceniem (nie jest to proces automatyczny). Wcześniej potrącenie takie w ogóle nie jest możliwe, gdyż przed zamknięciem okresu rozliczeniowego Przedsiębiorca nie zna finalnej kwoty, z której dokona potrącenia. Kwota ta ustalana jest przez niego po zamknięciu okresu rozliczeniowego i potwierdzana w wystawionej fakturze wskazującej zarówno zobowiązanie Gminy, jak i zobowiązanie Przedsiębiorstwa energetycznego (kwotę depozytu podlegającą potrąceniu). Z kolei data wskazana przez Przedsiębiorstwo na fakturze jako termin płatności dla Gminy zamyka rozliczenie stron, a zatem jest jednocześnie datą upływu terminu płatności dla Przedsiębiorstwa.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w podobnym stanie faktycznym w interpretacji indywidualnej z dnia 16 września 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.557.2025.1.SR, w której DKIS wskazał, że: „Z opisu sprawy wynika bowiem, że otrzymują Państwo faktury VAT od sprzedawcy energii, które wystawiane są co dwa miesiące. (...) Przedstawiony model rozliczeń między stronami wskazuje na rodzaj kompensaty należności wzajemnych, przy czym należy podkreślić, że kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej przez Państwa energii za okres rozliczeniowy (dwa miesiące) jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od Sprzedawcy za ten sam okres w związku z energią wprowadzoną do sieci.
Wobec powyższego – zgodnie z powołanymi przepisami – zobowiązani są Państwo, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, do udokumentowania fakturą ww. sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego (Sprzedawcy) w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż z upływem terminu płatności.
Obowiązek podatkowy dla ustalonej jak wyżej podstawy opodatkowania, powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże się z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawienie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku, gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności. W konsekwencji winni Państwo wystawić fakturę dokumentującą sprzedaży energii elektrycznej na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego nie później niż z terminem płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci w ww. okresie rozliczeniowym”.
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione przez DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.487.2025.1.ICZ.
W konsekwencji, w odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej w danym okresie rozliczeniowym – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany miesięczny okres rozliczeniowy.
Ad 3.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy. Art. 29a ust. 6 precyzuje z kolei, że kwotę takiej zapłaty dla ustalenia podstawy opodatkowania należy pomniejszyć o VAT.
Jednocześnie należy podkreślić, że podstawa opodatkowania przy świadczeniach okresowych z natury rzeczy musi być ustalana odrębnie dla danego okresu, co w oczywisty sposób sprzężone jest z momentem powstania obowiązku podatkowego, który przy takich świadczeniach także ustalany jest dla konkretnego okresu rozliczeniowego. Innymi słowy – przy świadczeniach okresowych moment powstania obowiązku podatkowego odpowiada na pytanie, kiedy należy rozliczyć VAT za dany okres, a podstawa opodatkowania – od jakiej kwoty za ten okres należy ten podatek rozliczyć.
W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie – gdzie strony ustaliły między sobą miesięczne okresy rozliczeniowe – podstawę opodatkowania dla świadczenia Gminy na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego ustalać należy dla każdego takiego okresu odrębnie. Zgodnie z powyższą definicją z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oznacza to, że podstawą opodatkowania dla danego okresu rozliczeniowego będzie zapłata, jaką Gmina otrzymuje od Przedsiębiorstwa energetycznego za dany okres rozliczeniowy (pomniejszona o VAT).
Jak zostało szeroko wyjaśnione w opisie stanu faktycznego oraz przy okazji uzasadnienia do pytania nr 2, zgodnie z wymogami prawa powszechnego (ustawa o OZE) w przypadku Gminy jedynym wynagrodzeniem, które Gmina otrzymuje za dany okres rozliczeniowy jest kwota, którą Przedsiębiorstwo energetyczne potrąca jej z faktury za ten okres. Kwota tego potrącenia jest każdorazowo wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturze wystawianej po zamknięciu danego okresu rozliczeniowego.
W konsekwencji, to właśnie pomniejszona o VAT kwota tego potrącenia stanowi/będzie stanowić podstawę opodatkowania dla świadczeń Gminy na rzecz Przedsiębiorstwa w danym okresie rozliczeniowym – jako wskazane w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT „wszystko co stanowi zapłatę (...)”.
Stanowisko takie potwierdzają wprost cytowane wyżej przepisy ustawy o OZE precyzujące zasady działania mechanizmu rozliczeniowego net-billing. W szczególności warto tu zwrócić uwagę na art. 4c. ust 2 ustawy o OZE, zgodnie z którym depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1. Zgodnie z tą regulacją potrącenie realizowane przez Przedsiębiorstwo energetyczne z depozytu prosumenckiego jest/będzie jedyną formą wypłacenia Gminie środków pieniężnych zgromadzonych na depozycie i wypłata ta każdorazowo jest/będzie skorelowana z zamkniętym okresem rozliczeniowym.
Innymi słowy – jeśli po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego powstaje obowiązek podatkowy odnoszący się do tego okresu rozliczeniowego, to jedną zapłatą na rzecz Gminy za taki okres jest kwota potrącenia za ten okres.
Należy tu także wyjaśnić, że zgodnie z art. 4c ust 4 ustawy o OZE, wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Oznacza to, że z tytułu wprowadzenia energii przez Gminę do sieci w danym miesiącu kalendarzowym Gmina nie otrzymuje/nie będzie otrzymywać żadnej niezwłocznej zapłaty po zamknięciu takiego miesiąca. Wartość taka jest/będzie dopisywana do jej depozytu dopiero w przyszłym miesiącu i dopiero wówczas może stanowić bazę potrącenia.
Innymi słowy, wartości dopisywane do depozytu prosumenckiego za dany okres nie mogą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, gdyż w żadnej mierze nie są zapłatą na rzecz Gminy. Wartości takie mogą dopiero stać się podstawą do zapłaty w przyszłości jako baza przyszłego potrącenia. Dopiero jednak skonkretyzowana kwota potrącenia może zostać uznana za zapłatę na rzecz Gminy.
W konsekwencji, jedynym wynagrodzeniem Gminy za energię elektryczną wprowadzoną przez nią do sieci jest/będzie w danym miesięcznym okresie rozliczeniowym kwota potrącenia dokonywanego przez Przedsiębiorstwo energetyczne, która materializuje się na fakturze wystawionej przez to przedsiębiorstwo za miesięczny okres rozliczeniowy. Nie można zatem w inny sposób określić podstawy opodatkowania jak tylko przyjmując, że jest to kwota potrącenia za dany okres pomniejszona o VAT. Inne podejście oznaczałoby, że Gmina musiałaby otrzymać tytułem zapłaty za wprowadzoną do sieci energię inną kwotę/kwoty, co byłoby wprost sprzeczne z ustawą o OZE.
Reasumując, podstawą opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT, dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest/będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi/będzie stanowić – odrębnie dla każdego miesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego z zobowiązaniem Gminy za ten miesięczny okres rozliczeniowy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
· prawidłowe – w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej;
· nieprawidłowe – w części dotyczącej określenia terminu wystawienia faktury oraz momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej;
· nieprawidłowe – w części dotyczącej określenia podstawy opodatkowania dla wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosowanie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana odpłatnie.
Czynność jest odpłatna, gdy jest wykonywana za wynagrodzeniem. Oznacza to, że podmiot świadczący usługę jest uprawniony do żądania zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego) od odbiorcy usługi lub osoby trzeciej. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne.
Z przepisów nie wynika, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową – zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszaną – zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Aby uznać czynność za odpłatną wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego.
A zatem, świadczenie jest odpłatne, gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Jeżeli nie istnieje podmiot, który odnosi lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, to świadczenie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednak nie każda dostawa towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
· inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
· mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68), zwanej dalej „ustawą o OZE”.
Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy o OZE:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
19) mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;
27a) prosument energii odnawialnej – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799).
Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:
Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:
1) w mikroinstalacji;
2) w małej instalacji;
3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;
4) wyłącznie z biopłynów.
W myśl art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Jak stanowi art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo -rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o OZE.
Stosownie do art. 4 ust. 2b ustawy o OZE:
Rozliczenia pomiędzy sprzedawcą, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, a prosumentem energii odnawialnej, prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej są prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie. Sumarycznie zbilansowana ilość energii elektrycznej, wprowadzona do i pobrana z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, jest wyznaczana dla danej godziny metodą wektorową według następującego wzoru:
Eb(t) = Ep(t) – Ew(t)
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Eb(t) – ilość energii sumarycznie zbilansowanej w godzinie (t), wyrażoną w kWh, podlegającą rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej w danej godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej w danej godzinie (t) do tej sieci,
Ep(t) – sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej pobranej w godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh,
Ew(t) – sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej wprowadzonej w godzinie (t) do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh, przy czym dla prosumenta wirtualnego energii odnawialnej jako ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przyjmuje się ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii wyznaczoną zgodnie z ust. 2 pkt 3 lit. b.
Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.
Według art. 4 ust. 5 ustawy o OZE:
Rozliczeniu podlega energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed datą wprowadzenia energii do sieci. Jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia została wprowadzona do sieci, z zastrzeżeniem, że niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii do sieci.
Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:
Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie – Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:
W przypadku gdy:
1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;
2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Zgodnie z art. 4 ust. 11a pkt 1 ustawy o OZE:
Wysokość zwracanej nadpłaty, o której mowa w ust. 11 pkt 2, nie może przekroczyć 20 % wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty − w przypadku gdy wartość energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej jest wyznaczana zgodnie z art. 4b ust. 1.
W myśl art. 9 ust. 1 ustawa o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847), dalej jako „ustawa zmieniająca”:
Od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, wyznacza się zgodnie z art. 4b ust. 1 tej ustawy oraz, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej i prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w rozumieniu odpowiednio art. 2 pkt 27a i 27c ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się art. 4 ust. 11a pkt 1 tej ustawy, w przypadku gdy do dnia 30 czerwca 2024 r. prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej korzystał ze sposobu wyznaczania wartości energii elektrycznej, o którym mowa w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1.
W art. 9 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że:
Do prosumenta energii odnawialnej i prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, o których mowa w ust. 1, stosuje się art. 4b ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 31 ustawy zmieniającej stanowi, że:
Przepis art. 4c ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
W art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r. wskazano, że:
W przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:
1) sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;
2) rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 5, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.
W art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r. wskazano, że:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:
1) sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;
2) rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.
Według art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r.:
W przypadku gdy prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
Na podstawie art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
Zgodnie z art. 4b ust. 4 ustawy o OZE:
Rynkowa cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L 158 z 14.6.2019, str. 54), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/943”, jako ważona wolumenem obrotu średnia z cen energii elektrycznej określonych dla polskiego obszaru rynkowego dla wszystkich sesji notowań danej doby w systemie kursu jednolitego na rynkach dnia następnego, prowadzonych:
1) przez giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1119) oraz
2) w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego prowadzonego przez wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej.
Jak stanowi art. 4b ust. 5 ustawy o OZE:
Rynkowa cena energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, jest obliczana według wzoru:
RCE=∑sεsCGs x EGs/∑sεs x EGs
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
CGs – cenę energii elektrycznej określoną w systemie kursu jednolitego na sesji notowań s rynku dnia następnego [zł/MWh],
EGs – ilość energii elektrycznej stanowiącą wolumen obrotu na sesji notowań s rynku dnia następnego z określaniem ceny energii w systemie kursu jednolitego [MWh],
S – zbiór sesji notowań rynku dnia następnego z określaniem ceny energii w systemie kursu jednolitego prowadzonych przez giełdę towarową lub w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego prowadzonych przez wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej.
Stosownie do art. 4b ust. 6 ustawy o OZE:
Rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdego miesiąca kalendarzowego, jako ważona wolumenem energii elektrycznej wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej przez prosumentów energii odnawialnej lub prosumentów zbiorowych energii odnawialnej wytwarzających energię elektryczną w mikroinstalacjach lub małych instalacjach, średnia z rynkowych cen energii elektrycznej, o których mowa w ust. 4.
Zgodnie z art. 4b ust. 7 ustawy o OZE:
Rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, jest obliczana według wzoru:
RCEm = ∑tεT(Et x RCEt) / ∑tεT Et
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Et – sumaryczny wolumen energii elektrycznej wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej w okresie rozliczania niezbilansowania t przez prosumentów energii odnawialnej oraz prosumentów zbiorowych energii odnawialnej wytwarzających energię elektryczną w mikroinstalacjach lub małych instalacjach, przyłączonych do sieci operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych, posiadających bezpośrednie połączenia z siecią przesyłową oraz posiadających zawartą umowę na świadczenie usług dystrybucyjnych z co najmniej 200 000 odbiorcami końcowymi [MWh],
RCEt – rynkową cenę energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, w okresie rozliczania niezbilansowania t, przy czym jeżeli RCEt ma wartość ujemną dla danego okresu t, to dla tego okresu t przyjmuje się RCEt równą zero [zł/MWh],
T – zbiór okresów rozliczania niezbilansowania w miesiącu.
Według art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:
1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. (przepis obowiązujący do 31 stycznia 2025 r.).
Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. (przepis 4c ust. 4 zmieniony ustawą z dnia 27.11.2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1847), która weszła w życie 28.12.2024 r., obowiązujący od 1.02.2025 r.).
5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:
1) ust. 1 – w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust.
2) 1b;ust. 1a pkt 1.
Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:
1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.
- ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:
Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej „sprzedawcą zobowiązanym”, na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy – Prawo energetyczne.
Jak stanowi art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:
Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
W zakresie, w jakim powołane przepisy dotyczą prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, weszły one w życie 2 lipca 2025 r.
Należy zauważyć, że w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii ustawodawca wprowadził m.in. zmiany dotyczące depozytu prosumenckiego. Zmiany obejmują wszystkich prosumentów objętych net-billingiem – niezależnie, czy zaczęli wytwarzać energię do 30 czerwca 2024 r., czy od 1 lipca 2024 r.
Nowelizacja ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii zakłada zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i przyporządkowanie go do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Oznacza to, że za każdą kilowatogodzinę (kWh) energii wprowadzonej do sieci, prosument otrzymuje środki nie tylko za cenę rynkową, ale również powiększone o ten współczynnik.
Wskazane przepisy wyznaczają wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii obowiązujących do 31 stycznia 2025 r. oraz obowiązujących od 1 lutego 2025 r.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Gmina realizuje inwestycje polegające na montażu instalacji fotowoltaicznych na należących do Gminy budynkach użyteczności publicznej. Gmina zrealizowała inwestycję polegającą na zakupie i montażu Instalacji na dachu hali magazynowej Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. W związku z uruchomieniem Instalacji na BUP (w tym PSZOK) i wytwarzaniem z ich udziałem energii elektrycznej, która jest/będzie wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, Gmina jest/będzie prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii, a montowane Instalacje stanowią mikroinstalacje, w rozumieniu art. 2 pkt 19 ww. ustawy. Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna będzie służyć zasileniu w energię budynków, na których te Instalacje się znajdują. W przypadku niedoborów niezbędna energia pobierana będzie przez Gminę z sieci energetycznej należącej do przedsiębiorstwa energetycznego. W przypadku nadmiarów (Instalacje wytworzą więcej energii niż będzie to potrzebne w danym budynku), nadwyżki energii będą wprowadzane do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa energetycznego. Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna, która następnie jest/będzie wprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest/będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Sposób działania tego systemu jest ściśle uregulowany w ustawie o OZE i znajduje/znajdzie swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Gminę Umowach. Model ten przewiduje, że wyprodukowana przez Instalacje i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Gminy i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Gminę na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu przez dany budynek użyteczności publicznej (Gminę), np. PSZOK.
Zaznaczyli Państwo, że Instalacje zamontowane na BUP są/będą wykorzystywane tylko przez dany budynek, a wytwarzanie prądu w Instalacjach odbywa się/będzie odbywać się w sposób ciągły. Gmina również wskazuje, iż wytworzony w Instalacjach prąd nie podlega/nie będzie podlegał sprzedaży na rzecz podmiotów trzecich (tzn. nikt poza danym budynkiem i Przedsiębiorstwem energetycznym nie będzie odbiorcą prądu wytworzonego przez Instalacje).
W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wprowadzenie do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest/będzie produkowana w Instalacjach zamontowanych na BUP (w tym PSZOK) stanowi/będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej, stanowiącej towar (w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii), za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy Prawo przedsiębiorców.
Znajduje to potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C‑219/12 Fuchs, w którym Trybunał uznał, że:
Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.
Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych, będących przedmiotem wniosku, należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą, w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Gminę uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – bowiem dokonują/będą Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która została zawarta z dostawcą energii elektrycznej (Przedsiębiorcą energetycznym).
Jak wynika z opisu sprawy, w związku z instalacjami fotowoltaicznymi, będącymi przedmiotem wniosku, korzystają/będą Państwo korzystali z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, czyli w systemie „net-billingu”.
Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4. Jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.
Wobec tego kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacjach.
Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.
W związku z tym, w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, dokonują Państwo dostawy tej energii, za którą przysługuje Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy.
W konsekwencji Państwo, jako prosument – zarejestrowany, czynny podatnik VAT – poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych, będących przedmiotem wniosku, do sieci energetycznej, dokonują/będą Państwo dokonywali na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym mają/będą Państwo mieli zawarte umowy, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
W związku z powyższym, wprowadzanie do sieci przez Państwa prądu, który jest/będzie wyprodukowany w ww. instalacjach fotowoltaicznych stanowi/będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, a Państwo dla tej czynności działają/będą działać w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Ustawa oraz akty wykonawcze do niej nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy energii elektrycznej. Tym samym, taka transakcja jest/będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług (właściwą stawką podatku) – nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku.
W konsekwencji, wprowadzenie do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest/będzie produkowana w Instalacjach zamontowanych na BUP (w tym PSZOK) stanowi/będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od tego podatku.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Mają Państwo również wątpliwości dotyczące ustalenia, czy w odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej za dany okres rozliczeniowy – upływ terminu płatności, w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany miesięczny okres rozliczeniowy.
Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
Przepis art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy stanowi, że:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego.
Na mocy art. 19a ust. 7 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.
Według art. 2 pkt 31 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze – rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Przepis art. 106b ust. 1 ustawy stanowi, że:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Na podstawie art. 106e ust. 1 pkt 6 ustawy:
Faktura powinna zawierać datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury.
Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy:
Fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4.
Na mocy art. 106i ust. 7 pkt 1 ustawy:
Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi.
Stosownie do treści art. 106i ust. 8 ustawy:
Przepis ust. 7 pkt 1 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.
Z powyższych regulacji wynika, że w przypadku dostaw energii elektrycznej na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, zaś faktura powinna być wystawiona najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności. Gdy podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem – obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawianie, a jeżeli nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.
W analizowanym przypadku przez „termin płatności” rozumie się termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta.
Wskazali Państwo, że strony przyjęły w umowie miesięczny okres rozliczeniowy dla zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii elektrycznej. Umowa ani faktury Przedsiębiorstwa energetycznego nie wskazują żadnego terminu płatności dla Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Gminy z tytułu wprowadzonej przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa. Jak Państwo wskazali, płatności takie nie występują – zastępuje je potrącenie wynikające z mechanizmu przewidzianego ustawą o OZE, a wartość takiego potrącenia jest wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych na Gminę. Z opisu sprawy wynika jednak, że wytworzona w Instalacjach energia elektryczna, która jest/będzie odprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest/będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Model ten przewiduje, że wyprodukowana przez Instalacje i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest/będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Gminy i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Gminę na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu przez dany budynek użyteczności publicznej (Gminę), np. PSZOK.
Przedstawiony model rozliczeń między stronami wskazuje na rodzaj kompensaty należności wzajemnych, gdyż kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej przez Państwa energii za okres rozliczeniowy jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od Przedsiębiorstwa energetycznego za ten sam okres w związku z energią wprowadzoną do sieci.
Tym samym, nie można przyjąć, że nie występuje żaden termin płatności należności ze strony zakładu energetycznego na rzecz Państwa za energię wprowadzoną do sieci, a w konsekwencji, że w otrzymanej przez Państwa Umowie określającej zasady rozliczania Prosumentów nie ma wskazanych terminów płatności odnoszących się do energii wprowadzanej do sieci przez Państwa jako Prosumenta.
Wobec powyższego – zgodnie z powołanymi przepisami – są Państwo zobowiązani, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, do udokumentowania fakturą sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż z upływem terminu płatności.
Obowiązek podatkowy dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa jako prosumenta powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże się/będzie się wiązał z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawianie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności. W tym przypadku przez „termin płatności” rozumie się termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta, którym są Państwo.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za nieprawidłowe z uwagi na Państwa rozstrzygnięcie, że upływ terminu płatności, w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy, dla potrzeb ustalenia po Państwa stronie terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego, w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a) ustawy, przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Państwa za dany miesięczny okres rozliczeniowy.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy podstawę opodatkowania, w rozumieniu art. 29a ustawy, dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest/będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi/będzie stanowić – odrębnie dla każdego miesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego z zobowiązania Gminy za ten miesięczny okres rozliczeniowy.
Odnosząc się do powyższego należy mieć na uwadze art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Natomiast jak stanowi art. 29a ust. 7 ustawy:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Kluczowa dla konstrukcji podstawy opodatkowania jest analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Przepis art. 4b ust. 1 i ust. 2 ustawy o OZE wyznacza wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej. Jak wskazano powyżej, tę kwotę należy uznać za należne Państwu (tj. prosumentowi) wynagrodzenie za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach fotowoltaicznych.
Natomiast depozyt prosumencki, pokazujący wartość środków należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci (ilość energii i wartość tej energii), przeznaczony jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy (Przedsiębiorstwa energetycznego). Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenta w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Depozyt zapisany na koncie prosumenckim służy więc wyłącznie do regulowania zobowiązań, natomiast w żaden sposób nie wpływa na kwestię ustalania podstawy opodatkowania.
Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta nie ma wpływu na określenie wysokości podstawy opodatkowania.
Mając na uwadze konstrukcję normatywną podstawy opodatkowania, wyrażoną w art. 29a ust. 1 ustawy oraz powołane przepisy ustawy o OZE, należy podkreślić, że podstawą opodatkowania jest kwota należna, pomniejszona o należny z tytułu danej dostawy podatek.
W stanie prawnym obowiązującym przed 1 lutym 2025 r. kwotę należną dla Państwa jako prosumenta z tytułu dostawy wytworzonej energii elektrycznej w instalacjach stanowi wartość ustalona jako iloczyn ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez Państwa do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i rynkowej ceny energii elektrycznej. Wskazana wartość (iloczyn energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) jest wartością należną Państwu z tytułu rozliczenia wprowadzonej do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach, obejmującą całość należnego Państwu świadczenia od przedsiębiorstwa energetycznego, którą – w celu określenia podstawy opodatkowania – należy pomniejszyć o kwotę występującego dla tej dostawy podatku należnego. Wskazuje to, że ww. wartość (iloczyn energii wprowadzonej do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) stanowi kwotę brutto z tytułu dostawy wprowadzonej przez Państwa (tj. prosumenta) do sieci energii elektrycznej wytworzonej w Instalacjach, to znaczy kwotę zawierającą w sobie podatek VAT.
Podatek z tytułu tej dostawy należy więc liczyć od sumy wskazanej wartości (iloczynu energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej), tj. metodą „w stu”.
W analizowanej sprawie znajdą zastosowanie także przepisy ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847), zwanej dalej „ustawą zmieniającą”. Weszła ona w życie 28 grudnia 2024 r.
W myśl art. 31 ustawy zmieniającej:
Przepis art. 4c ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Ustawą zmienianą, o której mowa w ww. przepisie, jest ustawa o OZE. Zmiany wprowadzone przez ustawę zmieniającą dotyczą m.in. depozytu prosumenckiego. Zmiany obejmują wszystkich prosumentów objętych net-billingiem – niezależnie, czy zaczęli wytwarzać energię do 30 czerwca 2024 r. czy od 1 lipca 2024 r. Jednym ze skutków nowelizacji ustawy o OZE jest zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i przyporządkowanie go do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Oznacza to, że za każdą kilowatogodzinę (kWh) energii wprowadzonej do sieci, prosument otrzymuje środki nie tylko za cenę rynkową, ale również powiększone o ten współczynnik. Zmienione przepisy ustawy o OZE, w tym art. 4c ust. 4 ustawy o OZE, wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci według zasad obowiązujących od 1 lutego 2025 r.
A zatem, podstawą opodatkowania w stanie prawnym obowiązującym od 1 lutego 2025 r. jest iloczyn sumy ilości energii elektrycznej, którą Państwo wprowadzili do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, przemnożony przez współczynnik 1,23 – co stanowi kwotę brutto, którą – zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy – należy pomniejszyć o kwotę podatku wyliczoną metodą „w stu”.
Wobec powyższego, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy
· stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
· zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Ponadto wskazuję, że rolą Organu jest wyłącznie interpretacja przepisów prawa podatkowego, a nie badanie poprawności dokonanych wyliczeń i podanych kwot, zatem w niniejszej interpretacji Organ nie dokonywał oceny poprawności wskazanych rozliczeń.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo