Interpretacja 0112-KDIL3.4012.829.2025.2.MS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 30 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów, dotyczący kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz braku obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo pismem z 15 lutego 2026 r. (wpływ 15 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (ostatecznie sformułowana w uzupełnieniu do wniosku)

Wnioskodawca jest spółką cywilną będąca podatnikiem podatku od towarów i usług, obecnie od dnia (…), wykreślonym z rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: uVAT), na skutek zgłoszenia w CEIDG zawieszenia działalności gospodarczej od dnia (…).

Spółka została utworzona (…) i prowadziła działalność gospodarczą w przeważającym zakresie klasyfikowaną jako (…).

Wspólnikami Wnioskodawcy są wyłącznie osoby fizyczne: (…) oraz (…).

W dniu (…) Wspólnicy Wnioskodawcy, w ramach działalności Wnioskodawcy, zawarli jako wykonawcy ze Zleceniodawcą umowę na wykonanie prac projektowych w postaci dokumentacji projektowej dla inwestycji budowlanej realizowanej przez pozwanego pod nazwą: (…) – w częściach i terminach określonych w załącznikach do umowy i zgodnie z ustalonym harmonogramem, czyli umowę o dzieło (dalej: Umowa).

W trakcie realizacji Umowy wystąpiły opóźnienia niezależne od Wnioskodawcy.

Przedmiot umowy został wykonany w części wobec braku wymaganej aktywności po stronie Zleceniodawcy. W (…) Wnioskodawca przekazał Zleceniodawcy płytę CD z wykonaną częścią projektu.

Brak współpracy Zleceniodawcy spowodował, że Wnioskodawca (…) złożył oświadczenie o odstąpieniu od Umowy, w którym wyliczył wynagrodzenie za wykonane prace i wezwał do jego zapłaty Zleceniodawcę. Zleceniodawca nie uregulował wynagrodzenia, kary umownej i odsetek za zwłokę, której zapłaty domagał się Wnioskodawca i wkrótce sam złożył oświadczenie o odstąpieniu od Umowy.

Ponieważ nie doszło do rozliczeń pomiędzy stronami Umowy, Wnioskodawca złożył w sądzie zawezwanie do próby ugodowej w dniu (…) Do zawarcia ugody nie doszło. (…) przed Sądem Okręgowym w (…) zawisła sprawa pomiędzy Wnioskodawcą (Wspólnikami spółki cywilnej) a Zleceniodawcą, na skutek pozwu Wnioskodawcy.

(…) Sąd Okręgowy powództwo oddalił, podając jako powód przedawnienie roszczenia. (…) Sąd Apelacyjny w (…) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

(…) Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zasądził na rzecz Wnioskodawcy (Wspólników spółki cywilnej) od Zleceniodawcy odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia (…) oraz kosztami udziału w sprawie.

(…) w wyniku kolejnej apelacji, Sąd Apelacyjny w (…) zmienił wyrok sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził na rzecz Wnioskodawcy (Wspólników spółki cywilnej) od Zleceniodawcy tę samą sumę pieniężną z odsetkami za zwłokę i odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami udziału w sprawie. Sąd Apelacyjny w ustnych motywach orzeczenia wygłoszonych po ogłoszeniu wyroku wyjaśnił, iż odmiennie od Sądu Okręgowego, uznaje przyznaną Wnioskodawcy (Wspólnikom spółki cywilnej) kwotę roszczenia głównego za wynagrodzenie z tytułu zawartej Umowy. Sąd uznał, że żadna ze stron nie rozwiązała Umowy skutecznie, a biegły potwierdził, iż Wnioskodawca wykonał zlecenie w zakresie, w jakim domagał się zapłaty. Sąd potwierdził przy tym, że efekty wykonanego zlecenia zostały Zleceniodawcy wydane w (…) A nawet gdyby nie zostały wydane wówczas, to wydanie nastąpiło powtórnie przy korespondencji wymienianej pomiędzy stronami w (…). Ogłoszenie wyroku i wygłoszone przez sąd ustnie motywy rozstrzygnięcia zostały zarejestrowane w formie nagrania przez sąd. Nagranie w formie dźwiękowej Wnioskodawca zabezpieczył i je posiada. Jest też przechowywane przez sąd i udostępnione stronom na portalu informacyjnym sądów powszechnych.

(…) Wnioskodawca otrzymał od Zleceniodawcy zapłatę należności obejmującą wynagrodzenie za wykonanie dzieła, odsetki za zwłokę oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, zwrot kosztów procesu na podstawie Umowy o dzieło z dnia (…) oraz wyroku sądowego z dnia (…). Wpłata nastąpiła przelewem na wspólny rachunek bankowy Wspólników Wnioskodawcy.

Wnioskodawca jest małym podatnikiem w rozumieniu przepisów uVAT. Wnioskodawca w roku (…) rozliczał się z podatku od towarów i usług za okresy kwartalne. Wnioskodawca nie wybierał w przeszłości rozliczenia podatku od towarów i usług metodą kasową i nie korzysta z metody kasowej obecnie.

Wnioskodawca nie wystawił faktury dokumentującej wykonanie usługi opisanej we wniosku, ponieważ nie było ze strony Zamawiającego zgody na odebranie efektów pracy i przyjęcie takiej faktury. Zamawiający obstawał przy tym, że zlecenie nie zostało wykonane i z tego powodu twierdził, że odstąpił od Umowy.

Obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usługi będącej przedmiotem wniosku powstał w (…). Podanie dokładnej daty nie jest możliwe, albowiem nie został sporządzony protokół. Data (…) wynika z ustaleń sądu. Na użytek interpretacji Wnioskodawca przyjmuje, że było w to w (…), w dniu najbardziej niekorzystnym dla skutków podatkowych, tj. (…).

W okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usługi, Wnioskodawca był czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca nie odprowadził, z tytułu wykonania przedmiotowej usługi, należnego podatku do urzędu skarbowego. Wnioskodawca nie skorzystał z tzw. ulgi na złe długi, tj. nie dokonał korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w trybie art. 89a ust. 1 i nast. ustawy o podatku od towarów i usług.

Zleceniodawca nigdy nie potwierdził odbioru wykonanych prac. Wykonane prace miały być potwierdzane protokołami odbiorów po ich wykonaniu. Taki protokół nigdy nie został sporządzony.

W związku z nieotrzymaniem zapłaty od Zleceniodawcy, Wnioskodawca nie wystawił faktury korygującej.

W odniesieniu do usługi opisanej we wniosku, nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art.70 § 2-7 Ordynacji podatkowej, zawieszająca lub przerywająca bieg przedawnienia zobowiązania.

Pytania

1)  Czy zobowiązanie podatkowe Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług należnego z tytułu wynagrodzenia za wykonanie dzieła przekazanego Zleceniodawcy w (…)., zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu w dniu (…)., uległo przedawnieniu?

2)  Czy w związku z otrzymaniem przez Wnioskodawcę, po zapadnięciu wyroku z dnia (…), przysługującej mu na podstawie Umowy o dzieło z dnia (…) oraz wyroku sądowego z dnia (…) należności obejmującej: wynagrodzenie za wykonanie dzieła, odsetki za zwłokę oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, zwrot kosztów procesu Wnioskodawca ma obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług w rozliczeniu za okres bieżący lub za jakikolwiek inny okres rozliczeniowy?

Państwa stanowisko w sprawie

Wnioskodawca uważa, że zobowiązanie podatkowe Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług, należnego z tytułu wynagrodzenia za wykonanie dzieła przekazanego Zleceniodawcy w (…) zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu w dniu (…)., uległo przedawnieniu oraz, że w związku z otrzymaniem przez Wnioskodawcę po zapadnięciu wyroku z dnia (…), przysługującej mu na podstawie Umowy o dzieło z dnia (…) oraz wyroku sądowego z dnia (…)., należności obejmującej: wynagrodzenie za wykonanie dzieła, odsetki za zwłokę oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, zwrot kosztów procesu, Wnioskodawca nie ma obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług w rozliczeniu za okres bieżący lub za jakikolwiek inny okres rozliczeniowy.

Zgodnie z art. 19a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: uVAT), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi, a w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług – również w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. W omawianym stanie faktycznym doszło do częściowego wykonania usługi, co miało miejsce w (…) a należna za nią zapłata została określona przez Wnioskodawcę wstępnie w wezwaniu z (…). a ostatecznie w wyroku z dnia (…). W ustawie o podatku od towarów i usług brak jest przepisów powodujących przesunięcie daty powstania obowiązku podatkowego ze względu na nieporozumienia stron co do wykonania bądź niewykonania usługi czy też ze względu na wszczęcie postępowania sądowego lub też zapadły w nim wyrok.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej (dalej: Op) zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

Art. 70 § 1 Op stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podatnicy podatku od towarów i usług są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu (art. 99 ust. 1 uVAT), lub za okresy kwartalne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale (art. 99 ust. 2 i 3 uVAT). W tych samych terminach, podatnicy są obowiązani wpłacać na rachunek urzędu skarbowego podatek. Termin złożenia deklaracji przez Wnioskodawcę za okres rozliczeniowy obejmujący (…) upłynął (…), gdyż Wnioskodawca, zgodnie z Jego wyborem, rozliczał się za okresy kwartalne. Licząc zatem od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. od dnia (…), termin 5-cio letni upłynął (…), a więc zobowiązanie uległo przedawnieniu.

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest dostawa towarów i świadczenie usług. Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje ani jednego ani drugiego pojęcia, choć zawiera wiele definicji zawężających te pojęcia. Brak jednak podstaw, by uznać zapłatę odsetek za niechciane przez Wierzyciela, w tym wypadku Wnioskodawcę, opóźnienie w płatności za usługę, podobnie jak i koniecznego do obrony swoich praw przed sądem zatrudnienie adwokata, czy radcy prawnego za świadczenie usługi na rzecz dłużnika.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 powołanej ustawy:

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi – co do zasady – usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

-     w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;

-     świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Podkreślenia wymaga, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało – jako usługa – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby dana czynność (dostawa towarów czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

A zatem, pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego, należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:

Analiza przywołanych wyżej przepisów wskazuje, że przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje tego momentu ani w żaden sposób nie precyzuje, jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Wskazać jednak należy, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą faktycznego jej dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy określają wprost ten moment. W konsekwencji postanowienia umów cywilnoprawnych o uznaniu dostawy towarów za dokonaną lub usługi za wykonaną np. przyjęcie jej wykonania dopiero z chwilą podpisania dokumentu potwierdzającego odbiór usługi pozostają bez znaczenia dla ww. celów, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości.

W myśl art. 19a ust. 2 ustawy:

Dodatkowo, na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy:

Zgodnie z art. 99 ust. 1 i 2 ustawy:

Stosownie do art. 99 ust. 3 pkt 1 ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo spółką cywilną będącą podatnikiem podatku od towarów i usług. Obecnie od dnia (…) są Państwo wykreśleni z rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, na skutek zgłoszenia w CEIDG zawieszenia działalności gospodarczej od dnia (…). W dniu (…) w ramach działalności zawarli Państwo jako wykonawcy ze Zleceniodawcą Umowę na wykonanie prac projektowych w postaci dokumentacji projektowej dla inwestycji budowlanej realizowanej przez pozwanego pod nazwą: (…) – w częściach i terminach określonych w załącznikach do umowy i zgodnie z ustalonym harmonogramem, czyli Umowę o dzieło. W trakcie realizacji Umowy wystąpiły opóźnienia niezależne od Państwa. Przedmiot Umowy został wykonany w części wobec braku wymaganej aktywności po stronie Zleceniodawcy. W (…) przekazali Państwo Zleceniodawcy płytę CD z wykonaną częścią projektu. Brak współpracy Zleceniodawcy spowodował, że (…) złożyli Państwo oświadczenie o odstąpieniu od Umowy, w którym wyliczyli wynagrodzenie za wykonane prace i wezwali do jego zapłaty Zleceniodawcę. Zleceniodawca nie uregulował wynagrodzenia, kary umownej i odsetek za zwłokę, której zapłaty się Państwo domagali i wkrótce sam złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Ponieważ nie doszło do rozliczeń pomiędzy stronami Umowy, złożyli Państwo w sądzie zawezwanie do próby ugodowej w dniu (…). Do zawarcia ugody nie doszło. (…) przed Sądem Okręgowym w (…) zawisła sprawa pomiędzy Państwem a Zleceniodawcą, na skutek Państwa pozwu. (…) Sąd Okręgowy powództwo oddalił, podając jako powód przedawnienie roszczenia. (…). Sąd Apelacyjny w (…) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. (…) Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zasądził na rzecz Państwa od Zleceniodawcy, odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia (…) oraz kosztami udziału w sprawie. (…) w wyniku kolejnej apelacji Sąd Apelacyjny w (…) zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, w ten sposób, że zasądził na rzecz Państwa od Zleceniodawcy tę samą sumę pieniężną z odsetkami za zwłokę i odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami udziału w sprawie. Sąd Apelacyjny w ustnych motywach orzeczenia wygłoszonych po ogłoszeniu wyroku wyjaśnił, iż odmiennie od Sądu Okręgowego, uznaje przyznaną Państwu kwotę roszczenia głównego za wynagrodzenie z tytułu zawartej Umowy. Sąd uznał, że żadna ze stron nie rozwiązała Umowy skutecznie, a biegły potwierdził, iż Zleceniodawca wykonał zlecenie w zakresie w jakim domagał się zapłaty. Sąd potwierdził przy tym, że efekty wykonanego zlecenia zostały Zleceniodawcy wydane w (…) A nawet gdyby nie zostały wydane wówczas, to wydanie nastąpiło powtórnie przy korespondencji wymienianej pomiędzy stronami w (…). Są Państwo małym podatnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku VAT. W (…) rozliczali się Państwo z podatku od towarów i usług za okresy kwartalne. Nie wybierali Państwo w przeszłości rozliczenia podatku od towarów i usług metodą kasową i nie korzystają z metody kasowej obecnie. Nie wystawili Państwo faktury dokumentującej wykonanie usługi opisanej we wniosku, ponieważ nie było ze strony zamawiającego zgody na odebranie efektów pracy i przyjęcie takiej faktury. Obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usługi będącej przedmiotem wniosku powstał w (…). W okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usługi, byli Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Nie odprowadzili Państwo, z tytułu wykonania przedmiotowej usługi, należnego podatku do urzędu skarbowego. W odniesieniu do usługi opisanej we wniosku, nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 70 § 2-7 Ordynacji podatkowej, zawieszająca lub przerywająca bieg przedawnienia zobowiązania.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy Państwa zobowiązanie podatkowe w zakresie należnego podatku od towarów i usług z tytułu wynagrodzenia za wykonanie dzieła przekazanego Zleceniodawcy w (…), zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu w dniu (…), uległo przedawnieniu.

Z uwagi na przedstawiony we wniosku zakres oraz Państwa wątpliwości należy wskazać również na przepisy ustawy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Na podstawie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

Wskazać należy, że w Ordynacji podatkowej wymieniono również okoliczności, które zawieszają, bądź też przerywają bieg terminu przedawnienia.

Zgodnie z art. 70 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa:

W myśl art. 70 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Stosownie do art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa:

Art. 70 § 6 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że:

Zgodnie z § 8 ustawy Ordynacja podatkowa:

Istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 Ordynacji podatkowej jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa, zobowiązanie podatkowe bowiem przestaje istnieć.

Przedawnienie zobowiązań podatkowych dotyczy wszystkich zobowiązań, bez względu na sposób ich powstania. Przedawnieniu podlegają zarówno zobowiązania powstałe po doręczeniu decyzji ustalającej, jak i zobowiązania powstające z mocy prawa.

W komentowanym przepisie określony jest jeden termin przedawnienia - wynoszący 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin ten nie może być ani odroczony (art. 48 Ordynacji podatkowej) przez organ podatkowy, ani też przedłużony przez Ministra Finansów (art. 50 Ordynacji podatkowej).

W związku z powyższym należy przyjąć tezę, że jeżeli przedawnia się zobowiązanie podatkowe, to wraz z nim przedawnieniu ulegają także inne elementy danego stosunku prawno-podatkowego.

W kwestii przedawnienia wypowiedział się również Trybunał Sprawiedliwości UE w orzeczeniu z dnia 21 stycznia 2010 r. w sprawie C-472/08. W orzeczeniu tym TSUE orzekł, że artykuł 18 ust. 4 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie przepisom państwa członkowskiego, wyznaczającym trzyletni termin przedawnienia na wystąpienie z wnioskiem o zwrot nadpłaty VAT nienależnie pobranej przez organy administracji skarbowej tego państwa.

Termin taki sam w sobie nie jest w stanie praktycznie uniemożliwić lub nadmiernie utrudnić wykonywania prawa do odliczenia, ponieważ trzyletni termin przedawnienia może w zasadzie umożliwić każdemu przeciętnie uważnemu podatnikowi skuteczne dochodzenie uprawnień przysługujących mu w porządku prawnym Unii.

Skoro TSUE za zgodny z zasadami uznał 3-letni okres przedawnienia, to tym bardziej za taki należy uznać termin 5-letni przewidziany w polskich przepisach podatkowych.

Upływ terminu przedawnienia wywołuje szereg skutków zarówno ze sfery prawa materialnego jak i prawa procesowego. Skutkiem materialnoprawnym przedawnienia zobowiązania podatkowego jest jego wygaśnięcie, o czym stanowi art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Zatem, instytucja przedawnienia powoduje, że w odniesieniu do okresu, który uległ przedawnieniu nie mogą być dokonywane żadne czynności ani zwiększające zobowiązanie podatkowe, ani zmniejszające zobowiązanie podatkowe.

Konsekwencją przedawnienia zobowiązania podatkowego jest to, że zarówno podatnik jak organ podatkowy nie może ingerować w treść takiego zobowiązania podatkowego. Tego stosunku prawnego nie można bowiem reaktywować i odtworzyć.

Należy wskazać, że konsekwencje wpływają na obie strony stosunku zobowiązaniowego.

Instytucja przedawnienia ma na celu stabilizację stosunków prawnych, przy czym owa stabilizacja działa w obie strony, a więc również na niekorzyść podatnika.

We wniosku wskazali Państwo, że w (…). przekazali Państwo Zleceniodawcy płytę CD z wykonaną częścią projektu. Również Sąd Apelacyjny (...) potwierdził, że efekty wykonanego zlecenia zostały Zleceniodawcy wydane w (…).. W (…) rozliczali się Państwo z podatku od towarów i usług za okresy kwartalne. Nie wybierali Państwo w przeszłości rozliczenia podatku od towarów i usług metodą kasową. Obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usługi będącej przedmiotem wniosku – jak Państwo sami wskazali – powstał w (…). W okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usługi, byli Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Nie wystawili Państwo faktury dokumentującej wykonanie usługi opisanej we wniosku, ponieważ nie było ze strony zamawiającego zgody na odebranie efektów pracy i przyjęcie takiej faktury. Nie odprowadzili Państwo, z tytułu wykonania przedmiotowej usługi, należnego podatku do urzędu skarbowego. Wskazali Państwo również, że w odniesieniu do usługi opisanej we wniosku, nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 70 § 2-7 Ordynacji podatkowej zawieszająca lub przerywająca bieg przedawnienia zobowiązania, nie ma również zastosowania § 8.

Mając zatem na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis sprawy należy wyjaśnić, iż w odniesieniu do okresu, który uległ przedawnieniu – a tak jest w przedmiotowej sprawie – nie mogą być dokonywane żadne czynności ani zwiększające zobowiązanie podatkowe, ani zmniejszające zobowiązanie podatkowe.

Zatem, należy stwierdzić, że Państwa zobowiązanie podatkowe w zakresie należnego podatku od towarów i usług, z tytułu wynagrodzenia za wykonanie dzieła przekazanego Zleceniodawcy w (…), zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu w dniu (…), uległo, przedawnieniu.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, zgodnie z którym w stanie faktycznym opisanym we wniosku zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu należnego wynagrodzenia od wykonanej usługi uległo przedawnieniu – jest prawidłowe.

Z wniosku wynika, że (…), w wyniku kolejnej apelacji Sąd Apelacyjny (...) zmienił wyrok sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził na rzecz Wnioskodawcy (Wspólników spółki cywilnej) od Zleceniodawcy tę samą sumę pieniężną z odsetkami za zwłokę i odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami udziału w sprawie. Sąd Apelacyjny w ustnych motywach orzeczenia wygłoszonych po ogłoszeniu wyroku wyjaśnił, iż odmiennie od Sądu Okręgowego uznaje przyznaną Wnioskodawcy (Wspólnikom spółki cywilnej) kwotę roszczenia głównego za wynagrodzenie z tytułu zawartej Umowy. (…) Wnioskodawca otrzymał od Zleceniodawcy zapłatę należności obejmującą wynagrodzenie za wykonanie dzieła, odsetki za zwłokę oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, zwrot kosztów procesu na podstawie Umowy dzieło z dnia (…) oraz wyroku sądowego.

Państwa wątpliwości dotyczą również obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług w rozliczeniu za okres bieżący lub za jakikolwiek inny okres rozliczeniowy z tytułu otrzymanego od Zleceniodawcy wynagrodzenia za wykonanie dzieła, odsetek za zwłokę, odsetek ustawowych za opóźnienie oraz zwrot kosztów procesu.

Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że Państwa zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku VAT z tytułu wykonania usługi opisanej we wniosku na podstawie Umowy zawartej (…) ze Zleceniodawcą, uległo przedawnieniu na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Jak już wyżej zaznaczono, przedawnienie oznacza, że po upływie określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego – zobowiązanie to wygasa, a organ podatkowy, po upływie terminu przedawnienia, nie może domagać się uregulowania (nie ma możliwości wyegzekwowania) należnego świadczenia.

Oznacza to, że nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od towarów i usług od kwoty stanowiącej wynagrodzenie za wykonanie dzieła, otrzymanej od Zleceniodawcy na podstawie wyroku z (…).

Przechodząc do kwestii zapłaty podatku od zasądzonych na Państwa rzecz odsetek, należy zauważyć, że jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, że dostawa towaru lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Jak wskazano wyżej, ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną, jednakże kwestia ta była niejednokrotnie przedmiotem rozpatrywania przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Poza powołanymi wyżej wyrokami TSUE C-102/86 Apple and Pear Development Council v. Commissioners of Customs and Excise oraz C-16/93 pomiędzy R.J Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, należy zwrócić również uwagę na orzeczenie z 5 lutego 1981 r., C-154/80 Staatssecretaris van Financien v. Stowarzyszenie spółdzielcze „Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA”, gdzie Trybunał stwierdził, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w przypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

W orzeczeniu C-222/81 z 1 lipca 1972 r. między BAZ Bausystem AG a Finanzamt Munchen fur Korperschaften, Trybunał stwierdził, że odsetki karne z tytułu nieterminowej płatności nie mogą zostać uznane za wynagrodzenie w rozumieniu przepisów o VAT i tym samym nie mogą stanowić podstawy opodatkowania tym podatkiem. TSUE uznał bowiem, że wypłata odsetek karnych nie ma żadnego związku ze świadczeniem i konsumowaniem usługi, a kwota odsetek karnych nie stanowi wynagrodzenia świadczącego usługę, lecz rekompensatę za opóźnioną płatność/poniesioną szkodę. W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie mają bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania, jako podlegającego bądź nie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.

W kontekście okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku należy zauważyć, że otrzymane przez Państwa odsetki nie są związane z konkretnym świadczeniem usług, lecz poniesieniem w imieniu usługobiorcy przez usługodawcę pewnych kosztów (zwrot kosztów) lub uzyskaniem zadośćuczynienia przez usługodawcę (odszkodowanie). Zdarzenia takie nie podlegają co do zasady podatkowi od towarów i usług, gdyż zapłata kwot na ich podstawie nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną usługę lub dostawę towarów.

Zatem, należy uznać, że ustawowe odsetki za opóźnienie nie są częścią kwoty należnej z tytułu dostawy towarów, czy świadczenia usług, ani też nie mają wpływu na cenę dostarczanych towarów bądź świadczonych usług, w związku z czym nie można uznać, że stanowią podstawę opodatkowania VAT. Powyższe płatności mają wyłącznie charakter rekompensaty za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, zaś podmiot dokonujący płatności nie uzyskuje jakiegokolwiek świadczenia ekwiwalentnego do tej płatności.

W konsekwencji należy stwierdzić, że zasądzone wyrokiem kwoty z tytułu odsetek, nie należą do wymienionego w art. 5 ust. 1 ustawy katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią odpłatności ani za świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT z tytułu wykonanych przez Państwa usług na rzecz Zleceniodawcy.

Natomiast odnosząc się do zwrotu kosztów procesu, należy wskazać, że zgodnie z art. 98 § 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.),

Powołany przepis art. 98 statuuje dwie podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu:

a)  zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca (merytorycznie albo formalnie i niezależnie od tego, czy ponosi winę w prowadzeniu procesu), zobowiązana jest zwrócić swemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu oraz

b)  zasadę kosztów niezbędnych i celowych zobowiązującą stronę przegrywającą do zwrotu przeciwnikowi procesowemu tylko tych poniesionych faktycznie kosztów procesu, jakie były niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (uznaniowa ocena sądu w tym względzie uzależniona jest od okoliczności sprawy, a zarazem ograniczona dyspozycjami art. 98 § 2 i § 3) – (Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Oficyna 2008, wyd. III, komentarz do art. 98, publikacja elektroniczna LEX).

Jak wynika z powyższego, obydwie obowiązujące w postępowaniu cywilnym zasady zwrotu kosztów procesu przesądzają o konieczności zwrotu kosztów przez stronę przegrywającą. Istotą różnicy w przedstawionych zasadach jest sposób ustalenia poszczególnych składników takich kosztów.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy w kontekście przedstawionego stanu sprawy należy stwierdzić, że nie świadczą Państwo żadnej usługi na rzecz strony przegranej, związanej z zasądzonym zwrotem kosztów procesu (zastępstwa procesowego), gdyż w tym zakresie pomiędzy Państwem a stroną przegraną nie istnieje żaden stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane byłyby świadczenia wzajemne.

A zatem, kwota zwrotu kosztów procesu zasądzona wyrokiem sądu nie jest w żaden sposób związana z uzyskaniem świadczenia wzajemnego przez stronę wypłacającą tę kwotę. Tym samym należy uznać, że w tym konkretnym przypadku, Państwo otrzymując od strony przegranej kwotę zwrotu kosztów procesu nie świadczą na rzecz strony przegranej (Zleceniodawcy), usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, tak więc czynność ta nie podlega opodatkowaniu.

Zatem, otrzymany przez Państwa od strony przegranej (od Zleceniodawcy), a zasądzony przez sąd, zwrot kosztów procesu, również nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, należy wskazać, że w opisanej sprawie, nie mają Państwo obowiązku za okres bieżący, ani za jakikolwiek inny okres rozliczeniowy, zapłaty podatku od towarów i usług z tytułu otrzymanego od Zleceniodawcy wynagrodzenia za wykonanie dzieła, odsetek za zwłokę i odsetek ustawowych za opóźnienie oraz od zwrotu kosztów procesu.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem również jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, w szczególności Państwa stwierdzenia, że „W odniesieniu do usługi opisanej we wniosku, nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art.70 § 2-7 Ordynacji podatkowej zawieszająca lub przerywająca bieg przedawnienia zobowiązania”. Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.