Gmina planuje wnieść aportem pięć nieruchomości gruntowych do spółki z o.o., w której jest 100% udziałowcem. Działki są częściowo zabudowane obiektami wybudowanymi przez spółkę, są dzierżawione przez spółkę i nie są wykorzystywane wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT. Nieruchomości zostały nabyte…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT wniesienia aportem do Spółki nieruchomości nr A, B, C , D oraz nr E jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 31 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT wniesienia aportem do Spółki nieruchomości nr A, B, C, D oraz E.
Uzupełnili go Państwo pismem z 4 lutego 2026 r. (wpływ 4 lutego 2026 r.), pismem z 6 marca 2026 r. (wpływ 9 marca 2026 r.) oraz pismami z 10 marca 2026 r. (wpływ 10 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina i Miasto (...) planuje przekazanie do Spółki gminnej (...) Sp. z o. o. wkładu niepieniężnego (aportu) w postaci prawa własności 5-ciu niezabudowanych nieruchomości gruntowych. Łączna wartość wnoszonego wkładu niepieniężnego wynosi (…) zł ((…)złotych). Gmina i Miasto (...) jest 100-procentowym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, powołanej w celu zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę, energię, odbiór i przeróbkę ścieków komunalnych, wywóz nieczystości, konserwacji i eksploatacji wewnętrznych instalacji wodociągowych, sanitarnych i ciepłowniczych. Podstawowym celem Spółki jest realizacja zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego. Gmina zamierza wnieść aportem do spółki pięć niezabudowanych działek, na których znajduje się tłocznia ścieków, ujęcie wody, fragment terenu oczyszczalni ścieków oraz budynek byłej stacji podnoszenia ciśnienia. Spółka otrzymałaby działki w celu realizacji zadań własnych Gminy. Przekazanie tych nieruchomości będzie zwiększać kapitał zakładowy Spółki.
Zarówno Wnioskodawca, jak i Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.
W piśmie z 4 lutego 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy odpowiadając na poniższe pytania:
1. W związku z informacją zawartą w opisie sprawy:
Gmina zamierza wnieść aportem do spółki pięć niezabudowanych działek, na których znajduje się tłocznia ścieków, ujęcie wody, fragment terenu oczyszczalni ścieków oraz budynek byłej stacji podnoszenia ciśnienia.
Proszę wskazać numerację działek, które będą przedmiotem aportu.
Odpowiedź: Nr działek: A, B, C, D i E.
2. W jaki sposób działki objęte zakresem postawionego pytania były/są/będą wykorzystywane przez Państwa od momentu ich nabycia do momentu ich wniesienia do Spółki w drodze aportu?
Odpowiedź: Wyżej wymienione działki są przedmiotem dzierżawy dla Spółki.
3. Do jakich czynności były/są/będą wykorzystywane działki, będące przedmiotem aportu, przez cały okres ich posiadania przez Państwa (opodatkowanych VAT, zwolnionych od podatku VAT, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT)?
Odpowiedź: Wszystkie umowy dzierżawy są odpłatne i opodatkowane VAT.
4. Czy działki będące przedmiotem aportu, wykorzystywali/będą Państwo wykorzystywali wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, należy wskazać, jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT wykonywali/będą Państwo wykonywali – należy podać podstawę prawną zwolnienia?
Odpowiedź: Nie. Nie są wykorzystywane wyłącznie do działalności zwolnionej.
5. W ramach jakiej czynności nabyli Państwo ww. działki, tj.:
- opodatkowanej podatkiem od towarów i usług,
- zwolnionej od podatku od towarów i usług,
- niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Odpowiedź: Działki zostały Państwa własnością na podstawie decyzji komunalizacyjnych.
6. Czy nabycie ww. działek było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?
Odpowiedź: Żadne z nabycia działek nie było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT.
7. Czy przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia działek będących przedmiotem aportu?
Odpowiedź: Nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia działek będących przedmiotem aportu.
8. Jakie działki będą przedmiotem aportu, zabudowane czy niezabudowane? Wskazać proszę konkretnie co będzie posadowione na poszczególnej działce, będącej przedmiotem aportu.
Odpowiedź:
Dz. nr A zabudowana tłocznią ścieków sanitarnych;
Dz. nr B zabudowana studnią nr 2, ujęciem wody;
Dz. nr C zabudowana instalacją paneli fotowoltaicznych;
Dz. nr D niezabudowana, fragment terenu oczyszczalni ścieków w (...);
Dz. nr E zabudowana budynkiem byłej kontenerowej stacji podnoszenia ciśnienia.
9. Jeżeli działki będące przedmiotem aportu, na moment wniesienia ich aportem do Spółki, będą zabudowane, należy wskazać:
a) jakie naniesienia budowlane znajdują się na poszczególnych działkach i kto jest ich właścicielem?
Odpowiedź:
Dz. nr A zabudowana tłocznią ścieków sanitarnych – właściciel (...) Sp. z o. o.
Dz. nr B zabudowana studnią nr 2, ujęciem wody – właściciel (...) Sp. z o. o.
Dz. nr C zabudowana instalacją paneli fotowoltaicznych – właściciel (...) Sp. z o. o.
Dz. nr D niezabudowana, fragment terenu oczyszczalni ścieków w (...) – właściciel (...) Sp. z o. o.
Dz. nr E zabudowana budynkiem byłej kontenerowej stacji podnoszenia ciśnienia – właściciel (...) Sp. z o. o.
b) czy naniesienia budowlane znajdujące się na działkach stanowią budynki, w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 ww. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.)?
Odpowiedź: Tylko na dz. nr E stoi budynek byłej kontenerowej stacji podnoszenia ciśnienia.
c) czy naniesienia budowlane znajdujące się na ww. działkach stanowią budowle, w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane?
Odpowiedź: Naniesienia budowlane znajdujące się na ww. działkach nie stanowią budowli.
d) czy naniesienia budowlane znajdujące się na działkach stanowią urządzenia budowalne, o których mowa w art. 3 pkt 9 ww. ustawy Prawo budowlane? Jeśli tak, to należy wskazać, jakie oraz z którym budynkiem/budowlą są one powiązane?
Odpowiedź: Naniesienia budowlane na dz. nr A, B i C stanowią urządzenia budowlane.
e) czy poszczególne budynki/budowle są/będą trwale związane z gruntem?
Odpowiedź: Budynek byłej stacji kontenerowej podnoszenia ciśnienia znajdujący się na działce nr E jest trwale związany z gruntem.
f) czy poszczególne budynki/budowle/urządzenia budowalne zostały nabyte, czy wybudowane przez Państwa? Należy wskazać datę nabycia lub wybudowania poszczególnych obiektów.
Odpowiedź: Ww. budynki i urządzenia budowlane nie zostały nabyte ani wybudowane przez Państwa. Zostały wybudowane przez Spółkę.
g) w przypadku, gdy budynki/budowle zostały nabyte przez Państwa, to czy nabycie budynków/budowli nastąpiło w ramach transakcji opodatkowanych, zwolnionych czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT oraz czy ww. transakcje zostały udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
h) czy z tytułu nabycia poszczególnych budynków/budowli/urządzeń budowlanych przysługiwało Państwu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.
Odpowiedź: Nie dotyczy.
i) czy z tytułu wytworzenia/wybudowania budynków/budowli/urządzeń budowlanych przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.
Odpowiedź: Nie dotyczy.
j) czy budynki/budowle były/są/będą udostępniane osobom trzecim, np. na podstawie umów najmu, dzierżawy, użyczenia? Jeżeli tak, to należy wskazać, kiedy budynki/budowle lub ich części zostały oddane w najem/dzierżawę/użyczenie oraz czy udostępnianie to miało charakter odpłatny, czy nieodpłatny?
Odpowiedź: Nie są i nie będą udostępniane osobom trzecim.
k) czy i kiedy doszło do rozpoczęcia użytkowania danego budynku/budowli od momentu jego wybudowania/nabycia przez Państwa?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
l) czy od rozpoczęcia użytkowania danego budynku/budowli, do momentu wniesienia ich aportem, upłynie okres co najmniej 2 lat?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
m)czy w stosunku do danego budynku/budowli Państwo/Najemca ponosili wydatki na ulepszenia, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiące co najmniej 30% jego wartości początkowej? Jeśli tak, to proszę o wskazanie:
· kiedy miały miejsce te ulepszenia?
· czy Państwu/Najemcy przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z ponoszonymi wydatkami na ulepszenie?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
n) czy nakłady ponoszone na ulepszenie ww. budynków/budowli stanowiły „przebudowę” rozumianą jako dokonanie istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany wykorzystania ww. budynków lub w celu znaczącej zmiany warunków zasiedlenia?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
o) czy po oddaniu do użytkowania ulepszonych budynków/budowli miało miejsce ich pierwsze zasiedlenie? Jeżeli tak, to należy wskazać dzień, miesiąc i rok, kiedy nastąpiło „pierwsze zasiedlenie”.
Odpowiedź: Nie dotyczy.
p) czy od rozpoczęcia wykorzystywania/użytkowania każdego z budynków/budowli, po dokonanych ulepszeniach stanowiących co najmniej 30% wartości początkowej budynku/budowli/urządzeń budowlanych do dnia licytacji minie okres co najmniej 2 lat?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
q) w jaki sposób, do jakich czynności, wykorzystywali Państwo ulepszone budynki/budowle po oddaniu ich do użytkowania?
Odpowiedź: Nie dotyczy.
r) czy ulepszone budynki/budowle były wykorzystywane przez Państwa wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT?
Odpowiedzi na ww. pytania należy udzielić osobno w odniesieniu do każdego budynku/budowli/urządzenia budowlanego znajdującego się na działkach mających być przedmiotem aportu oraz odrębnie do każdej działki.
Odpowiedź: Nie dotyczy.
Jeżeli działki na dzień wniesienia ich aportem do Spółki będą niezabudowane, proszę wskazać:
10. Czy dla działek na moment wniesienia ich aportem do Spółki będzie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jeśli tak, proszę wskazać, jakie przeznaczenie z ww. działek będzie wynikać z ww. planu (czy plan ten będzie dopuszczał zabudowę ww. działek budynkami lub budowlami).
Informacji należy udzielić dla każdej działki odrębnie.
Odpowiedź: Działka nr D na dzień wniesienia aportu do Spółki będzie niezabudowana. Do momentu wniesienia jej aportem do Spółki nie będzie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
11. Czy dla działek jest wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo taka decyzja będzie wydana do momentu aportu?
Informacji należy udzielić dla każdej działki odrębnie.
Odpowiedź: Dla żadnej z działek nie jest i nie będzie wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W piśmie z 6 marca 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy odpowiadając na poniższe pytania:
1. W uzupełnieniu do wniosku wskazali Państwo, że:
Wyżej wymienione działki są przedmiotem dzierżawy dla Spółki.
Proszę wskazać, czy Spółka, o której mowa wyżej, to (...) Sp. z o. o.?
Odpowiedź: Tak, wskazana Spółka, to (…) Sp. z o. o.
2. W uzupełnieniu do wniosku, w odpowiedzi na pytanie nr 9 pkt a, wskazali Państwo także:
(…) dz. nr D niezabudowana, fragment terenu oczyszczalni ścieków w (...) – właściciel (...) Sp. z o. o.
Proszę wskazać:
a) Czy działka nr D jest zabudowana, czy niezabudowana, bowiem wskazali Państwo, że znajduje się na niej fragment terenu oczyszczalni ścieków?
Odpowiedź: Działka nr D jest zabudowana fragmentem terenu oczyszczalni ścieków. Zgodnie z ewidencją gruntów oznaczona jest symbolem B.
b) Czym jest, według ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.), wskazany przez Państwa fragment terenu oczyszczalni ścieków? Proszę konkretnie wskazać.
Odpowiedź: Na tej działce zlokalizowana jest sieć kanalizacji sanitarnej.
c) Kto jest właścicielem działki nr D, bowiem wskazali Państwo wyżej, że właścicielem jest (...) Sp. z o. o. Natomiast z powyższej odpowiedzi nie wynika, właścicielem czego jest Spółka, działki nr D, czy fragmentu terenu oczyszczalni ścieków, który znajduje się na tej działce?
Odpowiedź: Gmina i Miasto (...) jest obecnie właścicielem działki nr D. Natomiast Spółka jest właścicielem fragmentu oczyszczalni ścieków, który znajduje się na tej działce.
3. Czy dla działek (A, B, C i E) na moment wniesienia ich aportem do Spółki będzie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jeśli tak, proszę wskazać, jakie przeznaczenie z ww. działek będzie wynikać z ww. planu (czy plan ten będzie dopuszczał zabudowę ww. działek budynkami lub budowlami). Informacji należy udzielić dla każdej działki odrębnie.
Odpowiedź:
Działka nr A – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów.
Działka nr B – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny wodociągów.
Działka nr C – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny wodociągów.
Działka nr E – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny wodociągów.
4. Czy przedmiotem aportu będą same działki, czy również nakłady poniesione przez Spółkę na budowę naniesień na działkach?
Odpowiedź: Przedmiotem aportu będą same działki.
5. Czy przed wniesieniem aportem do Spółki działek, nastąpi rozliczenie nakładów poniesionych przez Spółkę, na budowę naniesień znajdujących się na ww. działkach? Jeżeli tak, to w jaki sposób nastąpi rozliczenie ww. nakładów? Jeśli nie, to dlaczego?
Odpowiedź: Przed wniesieniem aportem działek do Spółki nie nastąpi rozliczenie nakładów poniesionych przez Spółkę ponieważ rozliczenie nastąpi automatycznie w zamian za przyznane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym.
Ponadto, w pismach z 10 marca 2026 r. (wpływ 10 marca 2026 r.) doprecyzowali Państwo, że:
ad. 2b. Sieć kanalizacji sanitarnej to według Prawa budowlanego system zewnętrznych przewodów i urządzeń przeznaczonych do odprowadzania ścieków bytowych lub przemysłowych z nieruchomości do miejsc ich oczyszczania lub odbiorników. Stanowi ona infrastrukturę techniczną (często o charakterze publicznym). Jest to budowla, według Prawa budowlanego.
ad. 3. Dla działek nr A , B , C i E plan zagospodarowania będzie dopuszczał zabudowę działek budynkami i budowlami.
Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z 4 lutego 2026 r.)
Czy Gmina w sytuacji przekazania Spółce gminnej aportu 5-ciu działek (o nr A, , C , D i E) będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT czy opodatkowana podatkiem VAT?
Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu z 4 lutego 2026 r.)
Gmina i Miasto (...) w przypadku przekazania Spółce gminnej:
−działki nr A zabudowanej tłocznią ścieków sanitarnych,
−działki nr B zabudowanej studnią, ujęciem wody,
−działki nr C zabudowanej instalacją paneli fotowoltaicznych,
−działki nr D niezabudowanej, fragment terenu oczyszczalni ścieków,
− działki nr E zabudowanej budynkiem byłej kontenerowej stacji podnoszenia ciśnienia powinna być zwolniona z podatku VAT.
Do czasu wniesienia aportu nakłady nie będą rozliczane pomiędzy Gminą a Spółką.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży − rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym, jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Nie każda jednak czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny.
Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. (…)
Z opisu sprawy wynika, że planują Państwo przekazać do Spółki gminnej (…) Sp. z o. o. wkładu niepieniężnego (aportu) w postaci prawa własności 5-ciu nieruchomości gruntowych. Są Państwo 100-procentowym udziałowcem Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, powołanej w celu zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę, energię, odbiór i przeróbkę ścieków komunalnych, wywóz nieczystości, konserwacji i eksploatacji wewnętrznych instalacji wodociągowych, sanitarnych i ciepłowniczych. Podstawowym celem Spółki jest realizacja zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego. Gmina zamierza wnieść aportem do spółki pięć działek, na których znajduje się tłocznia ścieków, ujęcie wody, fragment terenu oczyszczalni ścieków oraz budynek byłej stacji podnoszenia ciśnienia. Spółka otrzymałaby działki w celu realizacji zadań własnych Gminy. Naniesienia budowlane na dz. nr A, B i C stanowią urządzenia budowlane. Budynek byłej stacji kontenerowej podnoszenia ciśnienia znajdujący się na działce nr E jest trwale związany z gruntem. Ww. budynki i urządzenia budowlane nie zostały nabyte, ani wybudowane przez Państwa. Zostały wybudowane przez Spółkę.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy przekazanie przez Państwa w formie aportu do Spółki nieruchomości nr A, B, C, D oraz E będzie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT.
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe. W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:
§ wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,
§ w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.
Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.
Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Tym samym, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, uznawane jest za sprzedaż, ponieważ odbywa się za wynagrodzeniem: istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem w formie wyrażonych pieniężnie udziałów.
W sytuacji zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji, wniesienie aportem nieruchomości (gruntów zabudowanych i niezabudowanych) w zamian za udziały należy uznać za odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju.
Tym samym, wnosząc do Spółki aport w postaci nieruchomości (działek nr A, B, C, D oraz E), nie będą Państwo działali jako organ władzy publicznej. Zatem, nie będą Państwo mogli skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. W analizowanym przypadku, wystąpią Państwo w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a ww. czynność – zdefiniowana jako dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy − będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W art. 43 ust. 1 ustawy, dla dostawy nieruchomości niezabudowanych (pkt 9 przepisu) oraz nieruchomości stanowiących budynki, budowle lub ich części (pkt 10 i pkt 10a) spełniających określone w tych przepisach warunki, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT. Zwolnienie od podatku dla sprzedaży towarów jest również możliwe w oparciu o normę art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem, ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.
Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.):
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
W związku z powyższym, ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.
W przypadku dostawy budynków lub budowli zwolnienie od podatku przysługuje na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz 10a ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Według art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków lub budowli, jeżeli w stosunku do nich nastąpiło pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.
Jednocześnie wspomnieć należy, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym stanowi art. 43 ust. 1 pkt 10 i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
− zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części − w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
Tak więc ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Z powołanego przepisu wynika, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
§ towary muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
§ brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Zauważenia wymaga, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle bądź ich części, rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli bądź ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowana jest również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” lub „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).
W myśl art. 3 pkt 2, 3, 3a, 4 i 9 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
2) budynku – należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
3) budowli − należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;
3a) obiekcie liniowym − należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego,
4) obiekcie małej architektury − należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;
9) urządzeniach budowlanych − należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Zauważyć należy, że urządzenia budowlane stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, nie są to samodzielne budowle zdefiniowane w art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane, które uznaje się za towar na gruncie podatku od towarów i usług. Jednakże urządzenia te należy traktować, jako elementy przynależne do budynku/budowli i opodatkować łącznie z budynkiem/budowlą, z którym są powiązane, a tym samym należy przypisać zwolnienie dla sprzedawanego obiektu budowlanego znajdującego się na tej samej działce, co urządzenie techniczne. Brak podstaw do stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów w zakresie zwolnienia od podatku VAT dla ww. urządzeń w oderwaniu od budynków/budowli, do których przynależą, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie mają one samodzielnego bytu.
Natomiast w odniesieniu do obiektów małej architektury należy stwierdzić, że nie stanowią budowli czy też budynku zdefiniowanych w ustawie Prawo budowlane. Tym samym, do obiektów małej architektury nie mają zastosowania przepisy art. 2 pkt 14 ustawy oraz zwolnienia wynikające z ww. art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że zamierzają Państwo przekazać aportem do Spółki nieruchomości nr A, B, C, D oraz E.
W celu wyjaśnienia Państwa wątpliwości dotyczących skutków podatkowych wniesienia aportem ww. działek, w pierwszej kolejności należy ustalić, co będzie przedmiotem sprzedaży.
Art. 46 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Art. 47 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
1. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności (…).
2. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Powyższy przepis łączy się z art. 191 Kodeksu cywilnego, wyrażającym klasyczną zasadę superficies solo cedit:
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
Wzniesienie budynku w całości na cudzym gruncie ma miejsce z zachowaniem zasady superficies solo cedit.
Z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel gruntu, na którym podmiot korzystający z tego gruntu wybudował naniesienia, jest również właścicielem tych naniesień. Sposób rozliczenia się przez strony umowy, na podstawie której został udostępniony grunt, w związku z ulepszeniami poczynionymi przez użytkownika na nieruchomość, pozostawiony jest, w ramach swobody zawierania umów, woli stron, chyba że treść lub cel umów w tym przedmiocie sprzeciwiałyby się właściwości (naturze) stosunku łączącego strony, ustawie lub zasadom współżycia społecznego, co wynika z treści art. 3531 Kodeksu cywilnego.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, definiujący pojęcie „dostawa towarów” nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności, stąd też nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. W celu właściwego zinterpretowania pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy mieć na uwadze, że dotyczy ono tego rodzaju czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”.
Czynności przejęcia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejęcie własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. W konsekwencji, pojęcie „dostawa towarów” oraz ekonomiczne aspekty transakcji nie muszą wiązać się ze skutkami powstającymi na gruncie cywilistycznego prawa własności.
Powyższe tezy znajdują potwierdzenie zarówno w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12), jak również w orzecznictwie europejskim (orzeczenie C-320/88 Shipping and Forwarding Safe B.V. v. Staatsecretaris van Financiën), w którym to orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że:
„Wyrażenie „dostawa towarów” w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1),
jednak jednocześnie zastrzegł, że:
„Zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).
Dla uznania, że miała miejsce dostawa towarów wystarczy, że podmiot nabędzie, tzw. własność ekonomiczną, tzn. będzie miał możliwość dowolnego rozporządzania i dysponowania uzyskanym towarem. Przykładowo dostawą towarów będzie faktyczne rozporządzanie nieruchomością nawet bez zachowania formy aktu notarialnego, sprzedaż rzeczy znalezionej, której własności znalazca jeszcze nie nabył.
W sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest grunt, na którym posadowiony jest budynek/budowla, niestanowiący własności zbywcy, to mimo, że ten obiekt budowlany stanowi w świetle prawa cywilnego część składową nieruchomości – w świetle ustawy o podatku od towarów i usług nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tym obiektem jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym), a zatem przedmiotem dostawy jest w takim przypadku tylko sam grunt.
Ponadto, wskazali Państwo, że przedmiotem aportu będą same działki. Przed wniesieniem aportem działek do Spółki nie nastąpi rozliczenie nakładów poniesionych przez Spółkę.
Tym samym, w analizowanej sprawie nie wystąpi dostawa towarów, jakim są budynek, posadowiony na działce nr E, budowla w postaci sieci kanalizacji sanitarnej, posadowiona na działce nr D i urządzenia budowlane znajdujące się na działkach nr A, B i C, ponieważ to Spółka może nimi dysponować jak właściciel. Przed dokonaniem aportu działek nie będą Państwo w ekonomicznym posiadaniu tych naniesień.
Skoro więc nie będą Państwo posiadać władztwa ekonomicznego w odniesieniu do naniesień posadowionych na działkach będących przedmiotem aportu, których właścicielem jest Spółka, to nie można przyjąć, że dokonają Państwo dostawy tych naniesień.
Zatem, przedmiotem aportu do Spółki działek nr A, B, C, D oraz E będzie sam grunt, bowiem posadowione na nich budynek, budowla oraz urządzenia budowlane nie są Państwa własnością i nadal pozostaną one we władaniu Spółki. Ponadto, z tak przedstawionego opisu sprawy jednoznacznie wynika, że nie dojdzie do rozliczenia ww. nakładów „przed” planowaną transakcją.
Powtórzyć należy, że skoro znajdujące się na tych działkach naniesienia w postaci budynku, budowli i urządzeń budowlanych, które nie są Państwa własnością, to nie dokonają Państwo dostawy gruntu wraz ze znajdującymi się na nim naniesieniami. Zatem, dla tej dostawy (aportu) przepisy art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy nie znajdą zastosowania.
Należy zatem przeanalizować zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że aport działki nr E i działki nr D nie będzie korzystał także ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, gdyż przepis ten stosuje się tylko do dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, a taka sytuacja nie będzie mieć miejsca w opisanej sprawie, ponieważ grunt działki nr E zabudowany jest budynkiem byłej kontenerowej stacji podnoszenia ciśnienia, a działka nr D zabudowana jest – jak Państwo wskazali – budowlą, w postaci sieci kanalizacji sanitarnej. Zatem art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, nie będzie miał zastosowania do ww. działek bowiem nie stanowią one gruntów niezabudowanych.
Natomiast, w odniesieniu do działek nr A, B, C – jak Państwo wskazali w uzupełnieniu – znajdują się na nich urządzenia budowlane.
Wobec powyższego, skoro znajdujące się na działkach naniesienia stanowią urządzenia budowlane, a nie samodzielne budowle, to w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie wystąpi dostawa budynków ani budowli, do których można by „przypisać” grunt. Zatem działki nr A, B, C – jak wynika z opisu sprawy – są terenem niezabudowanym.
Z treści wniosku wynika, że:
· Działka nr A – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...) – tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów;
· Działka nr B – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...) – tereny wodociągów;
· Działka nr C – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...) – tereny wodociągów.
Ponadto, jak wskazano w uzupełnieniu do wniosku plan zagospodarowania będzie dopuszczał zabudowę działek budynkami i budowlami.
Mając zatem na względzie opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że działki nr A, B, C stanowią teren budowlany, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, ponieważ zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działki przeznaczone są pod zabudowę. Tym samym, aport działek nr A, B, C nie będzie mógł korzystać także ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do działek nr A, B, C, D i E nie zaistnieją przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz 10a ustawy, ani z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, należy rozpatrzyć warunki do zastosowania zwolnienia dla dostawy (aportu) ww. nieruchomości wynikające z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zatem, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
1) towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
2) przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przy czym, jak wskazał NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12:
Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok TSUE z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z uzupełnienia do wniosku, wszystkie działki zostały nabyte w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (na podstawie decyzji komunalizacyjnych). Przedmiotowe działki nie są wykorzystywane wyłącznie do działalności zwolnionej.
W omawianej sytuacji, aport działek nr A, B, C, D i E, nie będzie zatem korzystał ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż nie zostaną spełnione warunki zawarte w tym przepisie.
W rezultacie, w związku z brakiem możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT, w odniesieniu do wniesienia aportem działek nr A, B, C, D i E, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy należy stwierdzić, że wniesienie aportem do Spółki działek nr A, B, C, D i E będzie opodatkowane podatkiem VAT.
Zatem, Państwa stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. A zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na informacjach, że:
· „Przedmiotem aportu będą same działki”.
· „Przed wniesieniem aportem działek do Spółki nie nastąpi rozliczenie nakładów poniesionych przez Spółkę”.
· „Naniesienia budowlane na dz. nr A, B i C stanowią urządzenia budowlane”.
· „Budynek byłej stacji kontenerowej podnoszenia ciśnienia znajdujący się na działce nr E jest trwale związany z gruntem”.
· „Ww. budynki i urządzenia budowlane nie zostały nabyte ani wybudowane przez Państwa. Zostały wybudowane przez Spółkę”.
· „Działka nr A – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów.
Działka nr B – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny wodociągów.
Działka nr C – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny wodociągów.
Działka nr E – oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) – tereny wodociągów”.
· „Sieć kanalizacji sanitarnej to według Prawa budowlanego system zewnętrznych przewodów i urządzeń przeznaczonych do odprowadzania ścieków bytowych lub przemysłowych z nieruchomości do miejsc ich oczyszczania lub odbiorników. Stanowi ona infrastrukturę techniczną (często o charakterze publicznym). Jest to budowla, według Prawa budowlanego”.
· „Dla działek nr A, B, C i E plan zagospodarowania będzie dopuszczał zabudowę działek budynkami i budowlami”.
· „Do czasu wniesienia aportu nakłady nie będą rozliczane pomiędzy Gminą a Spółką”.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo