Nadleśnictwo, jednostka Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT (sprzedaż drewna i usług) oraz działalność statutową niepodlegającą VAT (pozaprodukcyjne funkcje lasu). W ramach unijnego projektu buduje trzy zastawki hydrotechniczne i przepust drogowy. Zastawki służą celom środowiskowym,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 4 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług, który dotyczy braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od towarów i usług nabytych w ramach realizacji projektu pn.: „(...)”.
Uzupełnili go Państwo pismem z 2 marca 2026 r. (wpływ 2 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (dalej jako PGL LP) działa na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 576), zwanej dalej „UL” oraz nadanego z delegacji art. 44 tej ustawy Statutu. PGL LP zarządza lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i w ramach sprawowanego zarządu prowadzi gospodarkę leśną, gospodaruje gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzi ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustala jego wartość (art. 4 ust. 1 i 3 UL).
W myśl art. 32 ust. 1 UL, PGL LP jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Zgodnie z art. 50 ust. 1 UL, PGL LP prowadzi działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywa koszty działalności z własnych przychodów.
Stosownie do art. 32 ust. 2 UL, w skład PGL LP wchodzą następujące jednostki organizacyjne:
1. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych;
2. regionalne dyrekcje Lasów Państwowych;
3. nadleśnictwa;
4. inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (w tym: Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych, które koordynuje projekty środowiskowe, wdraża programy dla Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko”, analizuje możliwości pozyskania środków pomocowych dla sektora leśno-drzewnego).
W ramach struktury PGL LP, nadleśnictwa (w tym Nadleśnictwo (...), zwane dalej „Nadleśnictwem” lub „Wnioskodawcą”) powadzą samodzielną gospodarkę leśną, opartą na planie urządzenia lasu (art. 35 UL). Gospodarka leśna została zdefiniowana w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, zgodnie z którym jest to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania − z wyjątkiem skupu − drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu.
Z legalnej definicji gospodarki leśnej wynika, że obejmuje ona sferę działalności gospodarczej − przynoszącej przychody oraz sferę działalności nieprodukcyjnej (realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu).
W świetle § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (Dz. U. z 1994 r. nr 134, poz. 692, dalej jako rozporządzenie), w Lasach Państwowych, w ramach sprawowanego zarządu, jest prowadzona działalność gospodarcza, w zakresie gospodarki leśnej w nadleśnictwach, w której wyróżnia się działalność podstawową obejmującą m.in. urządzanie, ochronę i zagospodarowanie lasu oraz utrzymanie i powiększenie zasobów i upraw leśnych. Zgodnie natomiast z § 3 rozporządzenia działalność Nadleśnictwa będącego jednostką organizacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP) jest prowadzona na podstawie rachunku ekonomicznego.
W ramach działalności gospodarczej, w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 685, ze zm.), zwanej dalej „UVAT”, Nadleśnictwa wykonują m.in. następujące czynności:
− sprzedaż drewna i innych produktów gospodarki leśnej, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 UL;
− sprzedaż nieruchomości innych niż grunty, na podstawie art. 38 UL;
− dzierżawa i wynajem nieruchomości (art. 39 UL);
− ustanowienie służebności drogowej i służebności przesyłu (art. 39a UL);
− przekazanie w użytkowanie lasów, gruntów oraz innych nieruchomości (art. 40 UL);
− sprzedaż nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi i samodzielnych lokali mieszkalnych oraz ze sprzedaży gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie, nieprzydatne Lasom Państwowym (art. 40a UL).
Na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (instytucja wdrażająca) w dniu (...) marca 2025 r., PGL LP otrzymało dofinansowanie ze środków unijnych na realizację projektu pod nazwą: „(...)”, dalej jako „Projekt”, w ramach działania: (...); priorytetu (...), Typ projektu: (...), programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
Głównym beneficjentem z ramienia Państwowego Gospodarstwa Leśne Lasy Państwowe jest Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych (dalej jako „CKPŚ”), będące jednostką organizacyjną LP o zasięgu ogólnokrajowym. Zadanie to zostało zlecone przez DGLP na podstawie Porozumienia nr (…) w sprawie zlecenia CKPŚ zadań związanych z aplikowaniem oraz realizacją projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych, w szczególności ze środków Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS). Projekt obejmuje dużą liczbę działań inwestycyjnych na terenie całego kraju, które realizowane będą przez (...) nadleśnictw z terenu (...) Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych. Stanowi on kontynuację sprawdzonych i skutecznych działań podejmowanych w celu zatrzymania wody w lesie poprzez gromadzenie wody, spowalnianie jej odpływu oraz zabezpieczanie infrastruktury leśnej, prowadzonych przez Lasy Państwowe w ramach wcześniejszych programów operacyjnych na lata 2007-2013 oraz 2014-2020.
Podmiotami upoważnionymi do ponoszenia wydatków są nadleśnictwa jako bezpośrednio odpowiedzialne za realizację obiektów i zadań w terenie. Podstawę do ponoszenia przez nadleśnictwa wydatków związanych z Projektem, stanowią porozumienia zawarte pomiędzy poszczególnymi nadleśnictwami a CKPŚ.
Nadleśnictwa prowadzą działalność na zasadach samodzielności finansowej, czyli same ponoszą wydatki kwalifikowalne oraz niekwalifikowalne związane z realizacją zadań. Podatek od towarów i usług (VAT) jest według porozumienia wydatkiem niekwalifikowalnym. Nadleśnictwo może ponosić wydatki kwalifikowalne w ramach Projektu, wynikające ze zgłoszonego i zaakceptowanego zakresu rzeczowego do Projektu.
Na etapie rozliczania wydatków, nadleśnictwa przedstawiają do refundacji za pośrednictwem CKPŚ dokumenty księgowe. CKPŚ weryfikuje ostatecznie dokumentację przygotowaną przez nadleśnictwa oraz sporządza okresowo i przedkłada do Instytucji Wdrażającej (IW) zbiorcze wnioski o płatność. Po zatwierdzeniu i zrefundowaniu przez IW wydatków kwalifikowalnych przedstawionych w zbiorczym wniosku o płatność, CKPŚ dokonuje przekazania środków na podstawie dokumentów objętych wnioskiem, w części, w której zostały poniesione przez nadleśnictwo, w wysokości wskazanej przez IW po autoryzacji przez CKPŚ.
Zasadniczym celem Projektu realizowanego w okresie 2024-2028 jest wzmocnienie odporności nizinnych ekosystemów leśnych na zagrożenia związane ze zmianami klimatu. Podjęcie kompleksowych działań retencyjnych i przeciwerozyjnych ukierunkowane jest na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków naturalnych zjawisk i procesów klimatycznych, takich jak susze i pożary, powodzie i podtopienia, intensywne lub długotrwałe opady atmosferyczne, ekstremalne przepływy wód w korytach, spływy powierzchniowe, niszczące działanie wód wezbraniowych. Odpowiednio wczesna adaptacja lasów do zmian klimatu jest konieczna, aby zmniejszyć w przyszłości ryzyko wzrostu katastrof i związanych z nimi zakłóceń funkcjonowania ekosystemów.
Na Projekt składa się wiele jednostkowych rozproszonych inwestycji w różnych lokalizacjach, bowiem tylko kompleksowe działania mogą przynieść efekt w postaci skutecznej adaptacji ekosystemów leśnych do prognozowanych zmian klimatu. Tempo i skala tych zmian niosą realne zagrożenie dla zdolności adaptacyjnej lasów, dlatego podejmowane działania koncentrują się w obszarach, w których ryzyko wystąpienia niekorzystnych zmian jest największe oraz tam gdzie możliwe jest uzyskanie optymalnych efektów w zakresie retencji wody. Realizacja inwestycji uwzględnia różne funkcje spełniane przez lasy, takie jak ochrona różnorodności biologicznej, funkcje społeczne, edukacyjne, a także produkcja drewna. Wybudowane w ramach Projektu obiekty, poza podstawowym zadaniem zwiększenia retencji wodnej, służyć mają celom takim jak: ochrona przeciwpożarowa, minimalizacja suszy, zapobieganie stepowieniu, ochrona przed erozją, zwiększenie akumulacji CO2, zwiększenie różnorodności biologicznej, poprawa jakości wody, zwiększenie zasobów wód podziemnych, stworzenie warunków do rekreacji i edukacji przyrodniczo − leśnej, wsparcie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej.
W ramach Projektu wykonany zostanie szeroki zakres działań łączących techniczne i biotechniczne metody przyjazne środowisku. Planowana jest budowa, rozbudowa, przebudowa i odbudowa zbiorników małej retencji oraz suchych zbiorników, które magazynują wodę i pomagają łagodzić skutki susz oraz powodzi. Ponadto, na inwestycję składa się budowa i modernizacja małych urządzeń piętrzących, takich jak zastawki, progi, przetamowania koryt czy przepusty z piętrzeniem. Te urządzenia spowalniają odpływ wód powierzchniowych, tworząc retencję korytową oraz rozlewiska, co stabilizuje poziom wód w ekosystemach leśnych. Przewidziane jest przeprowadzenie renaturyzacji siedlisk podmokłych, co podniesie i ustabilizuje poziom wód, sprzyjając zachowaniu bioróżnorodności tych terenów. Planowana jest przebudowa, rozbudowa albo rozbiórka obiektów, które są niedostosowane do warunków wód wezbraniowych. Dodatkowo, Projekt zakłada budowę nowych mostów, przepustów oraz brodów, które chronią koryta cieków oraz jakość wód. W celu zabezpieczenia infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej z intensywnych opadów, stosowane będą takie rozwiązania jak kaszyce, narzut kamienny czy umocnienia skarp. W ramach zadań Projektu zaplanowano także przywrócenie naturalnej geometrii koryt rzecznych poprzez remeandrowanie cieków, meandrowanie rowów i tworzenie zróżnicowanych siedlisk, np. układ bystrze-ploso, a także odzyskiwanie terenów zalewowych, co wspiera retencję wody i różnorodność biologiczną.
Do końca Projektu ma być wykonanych około (...) obiektów i kompleksowych zadań, co pozwoli zwiększyć pojemność zbiorników małej retencji do ponad (...) milionów metrów sześciennych i objętość retencji do około (...) miliona metrów sześciennych.
W Projekcie wyznaczono również dodatkowe cele związane z działaniami edukacyjnymi oraz monitoringiem, tj.:
1. Wzrost wiedzy na temat wpływu małej retencji wodnej na środowisko poprzez opracowanie metodologii oceny wpływu na podstawie monitoringu środowiska wybranych zadań do 2028 r.
2. Zwiększenie efektywności działań w zakresie adaptacji do zmian klimatu poprzez opracowanie dobrych praktyk realizacji działań retencyjnych do końca roku 2028.
3. Podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez realizację wydarzeń edukacyjnych dla minimum (...) uczestników do końca 2028 r.
Realizowane obiekty (z pewnymi wyjątkami) będą zlokalizowane na gruntach w zarządzie PGL LP i stanowić będą własnością Skarbu Państwa. Na etapie eksploatacji, będą zarządzane przez nadleśnictwa, zobowiązane do utrzymania trwałości technicznej (zapewnienie konserwacji, remontów, utrzymania pełnej funkcjonalności − również po upływie okresu gwarancji oraz pokrycie kosztów utrzymania pogwarancyjnego obiektów) oraz prowadzenia monitoringu obiektów. Nadleśnictwa będą m.in. prowadziły okresowe przeglądy techniczne i prewencyjnie, umożliwiające wczesne wychwycenie zmian nie tylko w obiektach, ale i w otoczeniu.
Planowana ogólna wartość projektu przedstawia się następująco:
§ Całkowity koszt realizacji projektu: (…) zł,
§ Kwota wydatków kwalifikowalnych: (…) zł,
§ Kwota dofinansowania z UE: (…) zł.
Analiza ekonomiczna założeń Projektu (...) w poprzednich edycjach, wskazuje na wymierne korzyści finansowe, które PGL LP może osiągnąć w obszarze wzrostu ochronnej funkcji lasu oraz wynikające z ograniczenia strat wywołanych suszą, pożarami, powodziami.
Według założeń Projektu, inwestycje przełożą się na wymierne efekty ekonomiczne dla PGL LP. Analiza ekonomiczna została oparta o metodę zdyskontowanych przepływów finansowych i w odniesieniu dla okresu 30 kolejnych lat (2015-2044) przewiduje osiągnięcie wartości na poziomie (…) PLN, w tym korzyści wynikające ze wzrostu ochronnej funkcji lasu wyniosą 91,19% założonej kwoty ((…) PLN). Natomiast przewidywane w Projekcie przychody z tytułu ograniczenia strat spowodowanych klęskami żywiołowymi wyniosą odpowiednio:
§ w zakresie pożarów − (…) % ((…) PLN),
§ w zakresie suszy − (…)% ((…) PLN),
§ w zakresie spowodowanym przez powodzie − (…)% ((…) PLN).
Przechodząc do części Projektu, która realizowana będzie przez Wnioskodawcę, w ramach Porozumienia z CKPŚ, dofinansowane zostanie zadanie polegające na budowie urządzeń hydrotechnicznych w postaci zastawek na rowach melioracyjnych, w tym zastawki z przepustem:
a) w Leśnictwie (...) − budowa zastawki,
b) w Leśnictwie (...) − budowa zastawki wraz z przepustem drogowym,
c) Leśnictwo (...) − budowa zastawki; lokalizacja w rezerwacie przyrody „(...)”.
Zastawki stanowią budowle hydrotechniczne, które zatrzymują wodę, kontrolują poziom wody oraz przepływu, czyli służą do regulowania poziomu wody. Zmiana (regulacja) poziomu wody odbywa się przez ujmowanie lub dokładanie szandorów albo za pomocą urządzenia mechanicznego (zasuwy). Próg zastawki często jest wykonywany na poziomie dna cieku, aby okresowo, kiedy jest to wymagane, urządzenie nie piętrzyło wody. Zastawki mają zastosowanie do niskich piętrzeń w celu okresowego odwodnienia lub nawodnienia gruntów. Powodują zwiększenie retencji glebowej. Przeciwdziałają trwałemu obniżaniu się wody w przyległym terenie co skutkuje renaturyzacją torfowisk. Następuje blokowanie odpływu wody na rowach odwadniających (inicjowanie zarastania i zamulania się rowów).
W stanie faktycznym sprawy, Nadleśnictwo wytypowało lokalizację inwestycji kierując się potrzebą zatrzymywania i magazynowania wód opadowych i roztopowych w miejscu ich powstawania. W Planie Urządzenia Lasu na lata 2022-2031, tereny sąsiadujące z inwestycją oznaczone są jako D − stan, Sukcesja − rodzaj użytku Ls. W gospodarce leśnej sukcesja oznacza natomiast następowanie po sobie zbiorowisk, nieuchronny proces zmiany roślinności, zwykle polegający na naturalnym powolnym zwiększaniu wysokości roślin w zbiorowisku i gromadzeniu gleby. Zmiany te dotyczą również wytworzenia lasu i mogą wynikać z tego, że w drzewostanie pojawią się inne gatunki, ale też z powolnych przemian w glebie, polegających na gromadzeniu się ściółki leśnej, tworzeniu większych warstw humusu albo ubożeniu wierzchnich warstw gleby. Na tym obszarze nie ma upraw gospodarczych, nie planuje się zatem wykonywania żadnych zabiegów gospodarczych, ani nie przewiduje się pozyskania drewna. Tym samym, inwestycja nie wpłynie na zwiększenie produkcyjności drzewostanów, a co za tym idzie na generowanie obrotów opodatkowanych VAT z tytułu pozyskania większej ilości lub lepszej jakości surowca drzewnego. System melioracji potrzebny jest do stabilnego nawodnienia terenów sąsiadujących z inwestycją oraz do poprawy ich stanu dla celów środowiskowych, co może przełożyć się na efekty gospodarcze, ale dopiero w odległej perspektywie. Z uwagi na niewielki zakres inwestycji, a tym samym ograniczony zasięg oddziaływania, zretencjonowanie wody w tym obszarze nie wpłynie istotnie na kondycję zdrowotną oraz produktywność dalej położonych drzewostanów, z których Wnioskodawca pozyskuje drewno. Tereny przyległe do obiektów hydrotechnicznych mogą być narażone na niedobór wody, co zawsze jest czynnikiem wpływającym negatywnie na otoczenie przyrodnicze, natomiast nie są one zagrożone okresowymi podtopieniami. Projektowane urządzenia, to jest zastawki, w tym zastawka z przepustem drogowym nie są zlokalizowane na jednym rowie melioracyjnym, ale zostaną umiejscowione w różnych lokalizacjach oddalonych od siebie, przez co budowle te będą miały jedynie lokalny zasięg oddziaływania. Zadaniem wykonanych obiektów będzie nie tyle zwiększenie retencji powierzchniowej w środowisku leśnym, co uregulowanie i ustabilizowanie stosunków wodnych poprzez lokalne spowolnienie spływu wody powierzchniowej i uwilgotnienie siedlisk leśnych.
Aktualnie droga leśna, na której zbudowany będzie przepust drogowy, nie jest narażona na podtopienia lub uszkodzenia spowodowane spływami wód powierzchniowych przy gwałtownych opadach. Chociaż ten obiekt wraz z zastawką służy kontrolowanemu przepływowi wody w rowie melioracyjnym pod drogą, to stanowi on jednocześnie element infrastruktury drogowej − korpusu drogi, a nie urządzenie wodne. Realizacja tej części inwestycji zapewnia zatem ciągłość drogi nad rowem melioracyjnym, umożliwiając jej wykorzystanie do działalności leśnej Nadleśnictwa, w tym jako dojazd do drzewostanów, w których wykonywane są zabiegi gospodarcze, ochronne, czy też dla przejazdu w celu pozyskania i sprzedaży drewna. Obiekt ten jest w zasadzie niezbędny dla prawidłowego użytkowania drogi leśnej i zapewnienia właściwej komunikacji drogowej. Budowa przepustu drogowego ma zatem znaczenie dla utrzymania znajdującej się we władaniu podatnika infrastruktury drogowej wykorzystywanej do działalności opodatkowanej VAT.
Projektowane urządzenia umożliwiają stabilizację wód oraz ich retencjonowanie w celu zwiększenia zasobności w wodę obszarów leśnych oraz spowolnienia odpływu i przeciwdziałanie erozji wodnej na obszarze oddziaływania inwestycji, co służyć będzie zapobiegniu degradacji i przesuszaniu gleby. Obiekty hydrotechniczne mogą pełnić wielorakie funkcje, przykładowo takie jak:
− zabezpieczenie lasów przed zagrożeniami wynikającymi ze zmian klimatycznych, zwiększanie retencji wodnej,
− ograniczanie spływu powierzchniowego wód,
− zwiększenie wilgotności w obszarze oddziaływania obiektów,
− poprawa bilansu wodnego i uwilgotnienia siedlisk leśnych,
− zwiększanie naturalnego oporu środowiska przed szkodliwym działaniem czynników biotycznych i abiotycznych, mających negatywny wpływ na wzrost drzewostanów.
Tereny przyległe i sąsiadujące z inwestycją, jak i znajdująca się na nich infrastruktura drogowa nie są narażone na podtopienia związane ze spływem i wezbraniami wody w okresach intensywniejszych opadów. Nie występują także ograniczenia w dostępności drzewostanów celem wykonania zabiegów pielęgnacyjnych lub pozyskania drewna. Ustabilizowanie stosunków wodnych nie będzie miało znaczenia dla poprawy lub utrzymania stanu dróg nadleśnictwa i szlaków zrywkowych.
Retencjonowania wody w lesie ma znaczenie w kontekście ochrony przed zagrożeniem pożarowym, bowiem zwiększenie retencji wodnej ogranicza ryzyko występowania pożarów, a co za tym idzie wiąże się ze zmniejszeniem strat gospodarczych jakie może ponosić Nadleśnictwo z tego powodu. Jednak w przypadku tej inwestycji która obejmuje niewielkie obiekty regulujące stan wód, wzrost retencji glebowej nie wpłynie znacząco na ochronę przeciwpożarową.
Nadleśnictwo jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, rozliczającym się za miesięczne okresy rozliczeniowe i prowadzi działalność gospodarczą zdefiniowaną w art. 15 ust. 2 UVAT.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowanej podatkiem od towarów i usług (dalej VAT), Nadleśnictwo prowadzi sprzedaż produktów z gospodarki leśnej (głównie drewna, ale również sadzonek, nasion, choinek), co stanowi główne źródło sprzedaży wykonywanej przez Nadleśnictwo. Ponadto, Nadleśnictwo odpłatnie świadczy usługi opodatkowane podatkiem VAT, takie jak: dzierżawa gruntów, odpłatna służebność przesyłu, wynajem mieszkań, dzierżawa środków trwałych, udostępnianie gruntów.
Przychody uzyskane przez Nadleśnictwo ze sprzedaży opodatkowanej wyniosły za 2024 r. kwotę (...) (podstawa opodatkowania).
Nadleśnictwo w zakresie realizowanych zadań wykonuje również działalność inną niż gospodarcza, tj. wykonuje czynności, które są wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT, czyli czynności, które nie zostały wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (tzw. cele „statutowe”). Cele działalności statutowej zostały zdefiniowane w zacytowanym wyżej art. 6 i 7 ustawy o lasach. Chodzi tutaj przykładowo o:
1) zachowanie lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą;
2) ochronę lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na:
a) zachowanie różnorodności przyrodniczej,
b) zachowanie leśnych zasobów genetycznych,
c) walory krajobrazowe,
d) potrzeby nauki.
Nadleśnictwo wskazuje, że w przypadku dokonywania zakupów towarów i usług związanych zarówno z działalnością gospodarczą jak również działalnością inną niż gospodarcza (statutową), odlicza podatek VAT zgodnie z przepisem art. 86 ust. 2a UVAT, który stanowi, że w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. tej ustawy oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 − w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego do odliczenia oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji” (zwanym dalej prewspółczynnikiem).
Stosowany przez Nadleśnictwo sposób określenia proporcji (prewspółczynnik) odpowiada specyfice wykonywanej przez Nadleśnictwo działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Prewspółczynnik, zdaniem Nadleśnictwa, spełnia kryteria określone w art. 86 ust. 2b UVAT, tj. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 − w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
W odniesieniu do towarów i usług nabytych w ramach wykonanych dotychczas działań inwestycyjnych Projektu, Nadleśnictwo nie dokonało odliczenia naliczonego podatku VAT.
Uzupełnili Państwo opis sprawy o poniższe informacje i odpowiadając na wskazane pytania:
Prawidłowa nazwa projektu brzmi: „(...)” realizowany w ramach działania: (...); priorytetu (...), Typ projektu: (...), programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021−2027.
1. Do wykonywania jakich czynności wykorzystywane są przez Państwa nabywane towary i usługi w związku z realizacją projektu będącego przedmiotem wniosku, tj.:
a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakich),
b) zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakich),
c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakich)?
Informacji dla nabywanych towarów i usług związanych z budową trzech zastawek należy udzielić odrębnie od nabywanych towarów i usług związanych z budową przepustu drogowego.
Odp.:
1) W części Projektu obejmującego budowę trzech zastawek:
a) Towary i usługi nabywane w związku z realizacją zadania nie będą wykorzystywane do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych VAT, jak też efekty zrealizowanego Projektu nie będą służyły działalności gospodarczej Nadleśnictwa, opodatkowanej VAT, z zastrzeżeniem pkt 5.
b) Nabywane w ramach Projektu usługi i towary nie służą wykonywaniu czynności zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług,
c) Nabywane w związku z realizacją Projektu towary i usługi nie są wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu, takich jak transakcja zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, lub takich, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, bądź do czynności nieodpłatnych. Natomiast, nabywane w związku z realizacją Projektu towary i usługi służyć będą działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, polegającej na realizacji przez Wnioskodawcę pozaprodukcyjnych funkcji lasu w zakresie osiągnięcia założonych efektów przyrodniczych poprzez retencjonowanie wody w lesie.
2) W części Projektu obejmującego budowę przepustu drogowego:
a) Nabywane towary i usługi w związku z realizacją Projektu w tej części, wykorzystywane będą do czynności opodatkowanych VAT w zakresie pozyskiwania i sprzedaży drewna (odpłatna dostawa towarów),
b) Nabywane w ramach Projektu usługi i towary nie służą wykonywaniu czynności zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług,
c) Nabywane w związku z realizacją Projektu towary i usługi nie są wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu, takich jak transakcja zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, lub takich, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, bądź do czynności nieodpłatnych. Natomiast nabywane w związku z realizacją Projektu towary i usługi służą działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, polegającej na realizacji przez Wnioskodawcę pozaprodukcyjnych funkcji lasu w zakresie osiągnięcia założonych efektów przyrodniczych poprzez retencjonowanie wody w lesie.
2. Czy nabywane towary i usługi w związku z realizacją projektu będącego przedmiotem wniosku są wykorzystywane przez Państwa do działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?
Informacji dla nabywanych towarów i usług związanych z budową trzech zastawek należy udzielić odrębnie od nabywanych towarów i usług związanych z budową przepustu drogowego.
Odp.:
1) Nabywane w związku z realizacją Projektu w części obejmującej budowę trzech zastawek towary i usługi nie będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę do działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Będą one służyły wyłącznie celom prowadzenia przez Wnioskodawcę gospodarki leśnej (w zakresie innym niż działalność gospodarcza), w obszarze realizacji przez Wnioskodawcę pozaprodukcyjnych funkcji lasu związanych z osiągnięciem efektu przyrodniczego, jakim jest renaturyzacja obszarów mokradłowych, z zastrzeżeniem pkt 5.
2) Towary i usługi nabywane w związku z budową przepustu drogowego, będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę do działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to jest do realizacji gospodarki leśnej w zakresie pozaprodukcyjnych funkcji lasu, a związanych z osiągnięciem celów środowiskowych polegających na ustabilizowaniu stosunków wodnych na tym terenie, podniesieniu stanu wód i zwiększeniu retencji wody w lesie.
3. W sytuacji, gdy nabywane towary i usługi, w związku z realizacją projektu objętego wnioskiem, są wykorzystywane przez Państwa zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?
Informacji dla nabywanych towarów i usług związanych z budową trzech zastawek należy udzielić odrębnie od nabywanych towarów i usług związanych z budową przepustu drogowego.
Odp.:
1) Towary i usługi związane z budową trzech zastawek służą wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza.
2) Nadleśnictwo nie ma obiektywnej możliwości przyporządkowania w całości nabywanych towarów i usług związanych z realizacją Projektu w części obejmującej budowę przepustu, do działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
4. W przypadku, gdy w ramach działalności gospodarczej nabywane towary i usługi w związku z realizacją projektu, o którym mowa we wniosku, są wykorzystywane przez Państwa zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać, czy mają Państwo obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?
Informacji dla nabywanych towarów i usług związanych z budową trzech zastawek należy udzielić odrębnie od nabywanych towarów i usług związanych z budową przepustu drogowego.
Odp.: Jak wskazano w odpowiedziach do pkt II.1, nabywane towary i usługi w ramach Projektu (zarówno co do budowy zastawek jak i przepustu drogowego) nie są wykorzystywane do czynności zwolnionych z podatku od towarów i usług.
5. Czy będzie możliwe jednoznaczne przypisanie zakupionych przez Państwa na potrzeby realizacji przedmiotowego projektu towarów i usług odrębnie do części tego projektu, który będzie realizowany w zakresie budowy trzech zastawek i odrębnie do budowy przepustu drogowego?
Odp.: Istnieje możliwość jednoznacznego przypisania towarów i usług zakupionych na potrzeby realizacji dwóch spośród trzech zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)”.
Natomiast nie będzie możliwe odrębne przyporządkowanie towarów i usług nabytych w celu budowy zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...), bowiem stanowi on integralną część całej budowy i wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie dla tej części inwestycji.
6. Czy wydatki, które będą ponoszone przez Państwo w związku z realizacją projektu będącego przedmiotem wniosku są dokumentowane fakturami wystawionymi na Państwa Nadleśnictwo? Jeżeli nie, to na kogo.
Odp.: Tak, wydatki ponoszone przez Nadleśnictwo w związku z realizacją projektu są dokumentowane fakturami wystawionymi na Nadleśnictwo (...).
Pytania
1. Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług nabytych w ramach realizacji inwestycji objętych Projektem pn.: „(...)”, w części tego Projektu realizowanej przez Nadleśnictwo, w zakresie zadania obejmującego budowę trzech zastawek, w oparciu o przepis art. 86 ust. 2a UVAT, to jest o podatek naliczony obliczony „prewspółczynnikiem”?
2. Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług nabytych w ramach realizacji inwestycji objętych Projektem pn.: „(...)”, w części tego Projektu realizowanej przez Nadleśnictwo, w zakresie zadania obejmującego budowę przepustu drogowego, w oparciu o przepis art. 86 ust. 2a UVAT, to jest o podatek naliczony obliczony „prewspółczynnikiem”?
Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 2 marca 2026 r.)
Ad. 1
W ocenie Wnioskodawcy, nie przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z wydatków, które zostaną poniesione w związku z realizacją Projektu na budowę dwóch zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)”. Natomiast Wnioskodawca może skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zgodnie z art. 86 ust. 2a UVAT, czyli przy zastosowaniu prewspółczynnika w odniesieniu do VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług związanych z budową zastawki w Leśnictwie (...).
Zmiana stanowiska Wnioskodawcy wynika z tego, że jedynie co do budowy dwóch spośród trzech zastawek objętych inwestycją, będzie istniała jednoznaczna możliwość przypisania towarów i usług zakupionych w ramach Projektu w celu realizacji tych zadań. Zatem, skoro jak wskazano w uzasadnieniu stanowiska oraz w uzupełnieniu wniosku budowa zastawek nie będzie służyła Wnioskodawcy do działalności opodatkowanej podatkiem VAT, to w konsekwencji nie będzie mu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług nabytych na potrzeby wykonania zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...).
Natomiast uzasadnieniem dla możliwości skorzystania przez Wnioskodawcę z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zgodnie z art. 86 ust. 2a UVAT, czyli przy zastosowaniu prewspółczynnika w odniesieniu do VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług związanych z budową zastawki w Leśnictwie (...), jest okoliczność, że zastawka wraz z przepustem drogowym stanowi integralną całość i jest realizowana jako jedno zadanie inwestycyjne, objęte jednym kosztorysem wykonawczym. Dla tego zadania brak będzie możliwości odrębnego przyporządkowanie nabytych towarów i usług do zastawki oraz do przepustu, czyli wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie.
Wnioskodawca w stanowisku do pytania nr 2 wskazał, że odnośnie do towarów i usług zakupionych w celu budowy przepustu, będzie mu przysługiwało prawo do odliczenia VAT na zasadach przewidzianych w art. 86 ust. 2a UVAT, ponieważ przepust drogowy będzie pośrednio służył Nadleśnictwu do wykonywania działalności gospodarczej generującej obroty ze sprzedaży surowca drzewnego, a także do działalności pozostającej poza opodatkowaniem VAT w zakresie realizacji pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Stanowiska co do obniżenia VAT naliczonego przy uwzględnieniu prewspółczynnika nie zmienia fakt, że budowa przepustu realizowana jest łącznie z zastawką, która jako taka nie będzie wykorzystywana do działalności opodatkowanej VAT. Nie da się w tej sytuacji jednoznacznie przypisać towarów i usług zakupionych w ramach tego zadania odrębnie do budowy zastawki i przepustu, ani też podzielić tych zakupów według innego klucza. Dlatego też, prawo do obniżenia podatku należnego zgodnie z art. 86 ust. 2a UVAT, dotyczyć będzie podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług służących łącznie budowie zastawki i przepustu w Leśnictwie (...). W konsekwencji powyższego, konieczna była zmiana stanowiska Wnioskodawcy w zakresie wskazanym w pkt 1 złożonego wniosku.
Ad. 2
W ocenie Wnioskodawcy, nie przysługuje mu prawo do obniżenia w stu procentach kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z wydatków, które zostaną poniesione w związku z realizacją Projektu, może natomiast skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zgodnie z art. 86 ust. 2a UVAT, czyli przy zastosowaniu prewspółczynnika w odniesieniu do tej części inwestycji, która wiąże się z budową przepustu drogowego.
Odrębnie ocenić trzeba natomiast skutki budowy przepustu drogowego. Chociaż ten obiekt wraz z zastawką służy kontrolowanemu przepływowi wody w rowie melioracyjnym pod drogą, innymi słowy ma znaczenie dla uregulowania stosunków wodnych, jest funkcjonalnie powiązany z systemem melioracji wodnej, to jednocześnie stanowi element infrastruktury drogowej - korpusu drogi, a nie urządzenie wodne. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, realizacja tej części inwestycji zapewnia ciągłość drogi nad rowem melioracyjnym, umożliwiając jej wykorzystanie do działalności leśnej Nadleśnictwa. Droga ta służy jako dojazd do drzewostanów, w których wykonywane są zabiegi gospodarcze, ochronne, jak też dla przejazdu w celu pozyskania i sprzedaży drewna. Obiekt w postaci przepustu drogowego zlokalizowanego na rowie melioracyjnym jest zatem niezbędny dla prawidłowego użytkowania drogi leśnej i zapewnienia właściwej komunikacji w lesie. Wykonanie zastawki bez odpowiedniego zabezpieczenia ciągu komunikacyjnego w miejscu krzyżowania się drogi z ciekiem wodnym, mogłoby prowadzić do jej niezdatności do użytku. Budowa przepustu drogowego ma w konsekwencji znaczenie dla utrzymania znajdującej się we władaniu podatnika infrastruktury drogowej wykorzystywanej do działalności opodatkowanej VAT.
Biorąc powyższe pod uwagę, wydatki poniesione na tę część inwestycji, służyć mają zarówno realizacji ogólnych celów Projektu, związanych z ustabilizowaniem stosunków wodnych na tym terenie, podniesieniem stanu wód i zwiększenia retencji wody w lesie w omówionym aspekcie środowiskowym, ale również uzyskaniu wymiernych korzyści w zakresie prowadzonych przez Nadleśnictwo działań gospodarczych, do którego to celu pośrednio służy droga leśna, której dotyczy wykonanie przepustu. Zakupy towarów i usług poczynione na zrealizowanie tego zadania przełożą się zatem na uzyskanie przychodów przez Wnioskodawcę, a tym samym wykorzystanie inwestycji do wykonywania czynności opodatkowanych, uprawniać będzie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę naliczonego podatku VAT.
Do fundamentalnych zasad podatku VAT należy jego neutralny charakter. Zgodnie z tą regułą, podmiot niebędący konsumentem danego towaru lub usługi, nie ponosi ciężaru podatku VAT. Innymi słowy, podatkiem tym obciążany jest jedynie końcowy konsument. Zasada ta realizowana jest poprzez mechanizm odliczenia podatku VAT. Zgodnie z UVAT, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia tego podatku w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do działalności opodatkowanej. Ta konstrukcja jest wypracowana przez prawo wspólnotowe.
Potrącalność podatku VAT, a tym samym neutralność podatku, zapewnia właśnie art. 86 ust. 1 UVAT. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że nabyte towary i usługi muszą mieć związek ze sprzedażą opodatkowaną. Nie precyzuje on jednak charakteru tego związku. Dokonując zatem wykładni powołanego przepisu, należy nadać mu taki sens, który pozwoli na zachowanie podstawowej i najistotniejszej cechy tego podatku, jaką jest właśnie jego neutralność dla podatnika. W praktyce oznacza to, że brak jest podstaw do różnicowania prawa do odliczenia w przypadku nabytych towarów/usług, które w sposób pośredni wpływają na działalność gospodarczą. Wobec tego przyjąć należy, że każdy związek, zarówno bezpośredni, jak i pośredni − ze sprzedażą opodatkowaną, wykonywaną obecnie, uprzednio lub w przyszłości, winien być uwzględniony przy ocenie istnienia uprawnienia podatnika do obniżenia podatku należnego o naliczony przy nabyciu towarów i usług − tylko wówczas bowiem będzie możliwa realizacja tego postulatu (neutralności podatku VAT). Stanowisko w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków, które nie pozostawały w bezpośrednim związku ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, przykładowo:
§ w wyroku z 14 października 2010 r. sygn. I FSK 1834/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:
„Co do zasady − niezbędnym warunkiem odliczenia podatku VAT jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy zakupami (wydatkami) a konkretną transakcją opodatkowaną. Wydatki te powinny stanowić część składową kosztów świadczenia, uwzględnioną w cenie. Jednak brak takiej konkretnej transakcji opodatkowanej nie musi zawsze prowadzić do utraty prawa do odliczenia VAT. W przypadku bowiem wydatków zaliczanych do tzw. kosztów ogólnych, wprawdzie nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy zakupem tych towarów i usług a sprzedażą opodatkowaną, lecz w sytuacji gdy stanowią one element cenotwórczy produktów podatnika, pozostając w ten sposób w bezpośrednim związku z jego opodatkowaną działalnością gospodarczą − prawo do odliczenia z tytułu tych zakupów (wydatków) powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim ogólna działalność daje prawo do odliczenia VAT”.
§ w uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1576/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał:
„(...) wydatki poniesione na badanie śródrocznych i rocznych sprawozdań finansowych, przeprowadzone w celu zwiększenia kapitału spółki w wyniku wprowadzenia akcji na Giełdę Papierów Wartościowych, należy uznać za wydatki stanowiące część ogólnych kosztów spółki, które spełniają tym samym wymogi określone w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Występuje tutaj związek pośredni polegający na tym, że środki pozyskane poprzez emisję akcji posłużą do zwiększenia w przyszłości sprzedaży podlegającej opodatkowaniu”.
§ w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2011 r. sygn. akt I FSK 359/10, gdzie Sąd ten uznał nawet odliczenie podatku naliczonego w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego, gdzie związek ten jest ewidentnie pośredni.
Ponadto, pojęcie związku podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi było przedmiotem rozstrzygnięć TSUE. W orzeczeniu w sprawie C-465/03 Kretztechnik, Trybunał uznał, że środki zgromadzone przez spółkę w wyniku podniesienia kapitału miały niewątpliwie służyć prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z czym, wydatki związane z emisją akcji powinny stanowić część ogólnych kosztów działalności i jako takie są uwzględnione w cenie dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Zdaniem TSUE, spółce jako podatnikowi, powinno w takim przypadku przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT związanego z tą czynnością.
Z kolei w orzeczeniu z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 Abbey National, TSUE stwierdził, że brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu, nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działalności. Koszty te mogą bowiem być przypisane do działalności podatnika (podwyższają wartość sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT), a zatem powinny być uwzględniane dla potrzeb podatku VAT.
Skoro Wnioskodawca wykazał, że istnieje związek zadania Projektu polegającego na budowie przepustu drogowego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT (vide argumenty wyżej), to niewątpliwie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków z tym związanych. Spełniona jest bowiem przesłanka do odliczenia podatku naliczonego, wynikająca z art. 86 ust. 1 UVAT.
Zachodzi tutaj klasyczny związek przyczynowo-skutkowy wymagany dla odliczenia podatku naliczonego, tj.:
1) przyczyna − wydatki Nadleśnictwa na Projekt, gdzie występuje podatek naliczony;
2) skutek − w wyniku realizacji Projektu zwiększy się (czasami w ogóle pojawi) sprzedaż drewna opodatkowana podatkiem VAT, czyli pojawi się podatek należny.
W wyroku C-437/06 w sprawie Securenta, TSUE wskazał, że w przypadku wykonywania działalności gospodarczej oraz działalności o innym charakterze, odliczenie podatku VAT od wydatków związanych z obydwoma rodzajami czynności powinno zostać ustalone w odpowiedniej proporcji. Dlatego wyliczanie podatku naliczonego do odliczenia od wydatków związanych z realizacją Projektu, jako związanych jednocześnie z działalnością gospodarczą Nadleśnictwa (w opisany wyżej sposób), jak i z działalnością statutową Nadleśnictwa wynikającą z UL, będącą poza zakresem podatku od towarów i usług (niewątpliwie Projekt posłuży także sensu largo ochronie lasów, jako celowi samemu w sobie narzuconemu Nadleśnictwu przez UL, ale niebędącemu działalnością gospodarczą), musi nastąpić przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a UVAT. Takie działanie zapewni realizację podstawowego postulatu związanego z odliczaniem podatku naliczonego − zostanie odliczone tyle podatku naliczonego, ile będzie go związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Nadleśnictwo.
Podkreślić należy, iż powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.323.2020.2.MK; 13 lipca 2020 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.247.2020.1.MK oraz z 25 listopada 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.725.2020.1.MWJ, w których organ ten uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych przez nadleśnictwo w zakresie realizacji inwestycji objętych Projektem „(…)”.
W przywołanych interpretacjach podatkowych organ stwierdził, że prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługujące w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, nie jest przywilejem podatkowym, ale elementem konstrukcyjnym podatku od towarów i usług. Wobec powyższego organ zgodził się z wnioskodawcą, że nadleśnictwu − w świetle powołanego art. 86 ust. 1 ustawy w związku z realizacją Projektu − nie będzie przysługiwać pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (tu: o całą kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji), ponieważ realizowane zadanie nie będzie służyć wyłącznie i w bezpośredni sposób czynnościom opodatkowanym.
Niemniej jednak, według organu interpretującego „Nadleśnictwu przysługiwać będzie stosowne prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi (na warunkach wskazanych w art. 86 ust. 1 ustawy), z uwzględnieniem przepisu art. 86 ust. 2a ustawy, o ile nie wystąpią okoliczności wymienione w art. 88 ustawy. Tym samym, prawo do odliczenia determinowane będzie »sposobem określenia proporcji«, co wymaga uwzględnienia również postanowień powołanych przepisów art. 86 ust. 2b i nast. ustawy.
Zatem, w przypadku wydatków wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe − Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu pn. »(...)« z uwzględnieniem sposobu określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy”.
Analogiczne stanowisko przyjął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych z dnia 22 maja 2019 r., sygn. 0114-KDIP4.4012.182.2019.1.AS; z 14 lutego 2020 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.555.2019.2.TKU; z 2 sierpnia 2021 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.181.2021.1.AK; z 21 września 2021 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.442.2021.1.MAT, oraz z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. 0112-KDIL1-2.4012.549.2022.1.DS dotyczących wydatków inwestycyjnych objętych Projektem „(...)”.
Przywołać w tym miejscu można uzasadnienie interpretacji z 22 maja 2019 r., w której organ stwierdził: „(...) wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji, polegającej na odbudowie i budowie zbiorników retencyjnych oraz budowie obiektów małej retencji będą związane zarówno ze sferą nieprodukcyjną Wnioskodawcy (tj. z działalnością statutową dotyczącą ochrony i zagospodarowania lasu), ale także będą służyły działalności opodatkowanej podatkiem VAT prowadzonej przez Nadleśnictwo w zakresie sprzedaży drewna. Jak wskazał bowiem Wnioskodawca w opisie sprawy, przedmiotowe inwestycje będą »przekładały się« na obszar opodatkowania podatkiem VAT, mają wpływ na kształtowanie drzewostanu (jego ilości i jakości), z którego jest pozyskiwane drewno do sprzedaży. Cel i charakter podejmowanych w ramach tych inwestycji działań wskazuje na możliwość wykorzystania w przyszłości efektów tych inwestycji również do opodatkowanej działalności gospodarczej Nadleśnictwa. Tym samym w przedmiotowej sprawie istnieje związek między wydatkami poniesionymi na realizację zadań w ramach opisanego Projektu a czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT wykonywanymi przez Nadleśnictwo, polegającymi na dostawie pozyskanych w ramach prowadzonej gospodarki leśnej produktów w postaci drewna.
Mając zatem na uwadze powołane wyżej przepisy prawa, należy stwierdzić, że w odniesieniu do wydatków wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, Wnioskodawca obowiązany jest w pierwszej kolejności bezpośrednio alokować wydatki odpowiednio do każdego z ww. rodzajów działalności.
W przypadku wydatków poniesionych w ramach realizacji inwestycji objętych Projektem pn. »(...)« w części tego Projektu realizowanej przez Nadleśnictwo, służących jednocześnie działalności gospodarczej − podlegającej opodatkowaniu oraz działalności innej niż gospodarcza, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z uwzględnieniem sposobu określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, o ile nie wystąpią okoliczności wymienione w art. 88 ustawy. Tym samym, prawo do odliczenia determinowane będzie »sposobem określenia proporcji«, co wymaga uwzględnienia postanowień powołanych przepisów art. 86 ust. 2b i nast. Ustawy”.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, towary i usługi niezbędne do budowy przepustu drogowego, są wykorzystywane do wykonywania przez Nadleśnictwo czynności opodatkowanych VAT w zakresie pozyskania i sprzedaży drewna, dlatego też podatnik może skorzystać tutaj z prawa do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 UVAT. Odliczeniu podlegać będzie podatek naliczony wyłącznie od zakupów związanych z tym konkretnym obiektem, ponoszonych w ramach inwestycji, to jest w szczególności: z tytułu wykonania dokumentacji projektowej, robót budowlanych oraz nadzoru nad robotami budowlanymi. Ponieważ jednak, dokonane zakupy na poczet tego działania, wykorzystywane będą zarówno do celów wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej (opodatkowanej podatkiem VAT), jak i do innych celów, związanych z prowadzeniem przez Nadleśnictwo szeroko rozumianej gospodarki leśnej, odliczenie podatku VAT powinno nastąpić z uwzględnieniem przepisów o prewspółczynniku, to jest na zasadach określonych w art. 86 ust. 2a − 2h UVAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
§ spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
§ nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne oraz art. 90 ustawy.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Jak wskazano w art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
Aby odliczyć podatek naliczony podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności:
§ opodatkowanej podatkiem VAT,
§ niepodlegającej opodatkowaniu.
W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik).
Prawidłowa wykładnia art. 86 ust. 2a ustawy wymaga zdefiniowania pojęć: „cele wykonywanej działalności gospodarczej” oraz „cele inne niż działalność gospodarcza”.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy.
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. Towarzyszą one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, ale ich występowanie nie oznacza, że podatnik wykonuje czynności poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, następuje obowiązek naliczenia VAT w przypadkach określonych w tych przepisach.
Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy – przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy, czy nieodpłatną działalność statutową.
Art. 86 ust 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje). Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.
Aby czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na gruncie podatku od towarów i usług działalność gospodarcza posiada samoistną i odrębną definicję od definicji tego pojęcia stosowanego na potrzeby innych regulacji.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny i pozwala na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Status podatnika podatku od towarów i usług wynika również z okoliczności dokonania czynności, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Z art. 86. ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
Bezpośredni związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika występuje wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy pojawia się, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Wówczas mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości. Najczęściej do wydatków mających pośredni wpływ na wykonywanie czynności opodatkowanych zalicza się koszty reprezentacji i reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego, itp.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 567 ze zm.):
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) gospodarka leśna – działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu – drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu;
1a) trwale zrównoważona gospodarka leśna – działalność zmierzającą do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o lasach stanowi, że:
Trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów:
1) zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą;
2) ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na:
a) zachowanie różnorodności przyrodniczej,
b) zachowanie leśnych zasobów genetycznych,
c) walory krajobrazowe,
d) potrzeby nauki;
3) ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym;
4) ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych;
5) produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu.
Jak wynika z art. 13 ust. 1 ustawy o lasach:
Właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:
1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk;
2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu;
3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej;
4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3;
5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez:
a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu,
b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. W ramach działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT prowadzą Państwo sprzedaż produktów z gospodarki leśnej (głównie drewna, ale również sadzonek, nasion, choinek), ponadto świadczą Państwo usługi takie jak: dzierżawa gruntów, odpłatna służebność przesyłu, wynajem mieszkań, dzierżawa środków trwałych, udostępnianie gruntów.
W zakresie realizowanych zadań wykonują Państwo również działalność inną niż gospodarcza, tj. wykonują Państwo czynności, które są wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT, tzw. cele „statutowe”. Wynikają one z art. 6 i 7 ustawy o lasach.
W ramach Projektu pn. „(...)”, w ramach porozumienia z CKPŚ, wybudowane zostaną urządzenia hydrotechniczne w postaci zastawek na rowach melioracyjnych, w tym zastawki z przepustem:
a) w Leśnictwie (...) − budowa zastawki,
b) w Leśnictwie (...) − budowa zastawki wraz z przepustem drogowym,
c) Leśnictwo (...) − budowa zastawki; lokalizacja w rezerwacie przyrody „(...)”.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w odniesieniu do towarów i usług nabytych przez Państwa w ramach realizacji inwestycji objętych Projektem, w części tego Projektu realizowanej przez Państwa, w zakresie zadania obejmującego budowę trzech zastawek oraz budowę przepustu drogowego, w oparciu o przepis art. 86 ust. 2a ustawy.
Z przepisów wynika, że aby odliczyć podatek naliczony, podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem).
We wniosku wskazali Państwo, że towary i usługi nabywane w związku z realizacją zadania w zakresie budowy trzech zastawek nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, jak też efekty zrealizowanego Projektu nie będą służyły działalności gospodarczej Nadleśnictwa, opodatkowanej podatkiem VAT. Nabywane w ramach Projektu usługi i towary nie służą wykonywaniu czynności zwolnionych od podatku. Nabywane w związku z realizacją Projektu towary i usługi służyć będą działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, polegającej na realizacji przez Państwa pozaprodukcyjnych funkcji lasu w zakresie osiągnięcia założonych efektów przyrodniczych poprzez retencjonowanie wody w lesie. Istnieje możliwość jednoznacznego przypisania towarów i usług zakupionych na potrzeby realizacji dwóch spośród trzech zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)”. Natomiast nie będzie możliwe odrębne przyporządkowanie towarów i usług nabytych w celu budowy zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...), bowiem stanowi on integralną część całej budowy i wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie dla tej części inwestycji.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie w przypadku budowy dwóch zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)” związek taki nie wystąpi. Jak bowiem Państwo wskazali w opisie sprawy, w tym wypadku towary i usługi nabywane w związku z realizacją zadania w zakresie budowy tych dwóch zastawek nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, jak też efekty zrealizowanego Projektu w tym zakresie nie będą służyły działalności gospodarczej Nadleśnictwa, opodatkowanej podatkiem VAT. Są Państwo również w stanie przyporządkować towary i usługi zakupione na potrzeby realizacji dwóch ww. zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)”.
W konsekwencji, nie zostanie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy. Zatem, nie przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją ww. projektu w zakresie budowy zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)”.
Wskazali Państwo, że towary i usługi związane z budową trzech zastawek służą wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza. Jednakże, w przypadku trzeciej zastawki, zlokalizowanej w Leśnictwie (...), z wniosku wynika, że nie będzie możliwe odrębne przyporządkowanie towarów i usług nabytych w celu budowy zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...), bowiem stanowi on integralną część całej budowy i wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie dla tej części inwestycji.
Natomiast w części Projektu obejmującego budowę przepustu drogowego wskazali Państwo, że towary i usługi nabywane w związku z budową przepustu drogowego, będą wykorzystywane przez Państwa do działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to jest do realizacji gospodarki leśnej w zakresie pozaprodukcyjnych funkcji lasu, a związanych z osiągnięciem celów środowiskowych polegających na ustabilizowaniu stosunków wodnych na tym terenie, podniesieniu stanu wód i zwiększeniu retencji wody w lesie. Nabywane towary i usługi wykorzystywane będą do czynności opodatkowanych VAT w zakresie pozyskiwania i sprzedaży drewna (odpłatna dostawa towarów), jak i działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, polegającej na realizacji przez Państwa pozaprodukcyjnych funkcji lasu w zakresie osiągnięcia założonych efektów przyrodniczych poprzez retencjonowanie wody w lesie. Towary i usługi, które zostaną zakupione w związku z realizacją Projektu w zakresie budowy przepustu drogowego nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku. Nie mają Państwo obiektywnej możliwości przyporządkowania w całości nabywanych towarów i usług związanych z realizacją Projektu w części obejmującej budowę przepustu, do działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz nie będzie możliwe odrębne przyporządkowanie towarów i usług nabytych w celu budowy zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...), bowiem stanowi on integralną część całej budowy i wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie dla tej części inwestycji.
Jak wcześniej wskazano, w przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik).
W związku z powyższym, w takiej sytuacji, jeśli nie mają Państwo możliwości przyporządkowania wydatków odrębnie do czynności opodatkowanych oraz niepodlegających opodatkowaniu oraz nie będzie możliwe odrębne przyporządkowanie towarów i usług nabytych w celu budowy zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...), bowiem stanowi on integralną część całej budowy i wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie dla tej części inwestycji, do wyliczenia podatku naliczonego znajdzie zastosowanie art. 86 ust. 2a i nast. ustawy.
Podsumowując, stwierdzam, że nie przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług nabytych w ramach realizacji inwestycji objętych Projektem „(...)”, w części tego Projektu realizowanej przez Państwa w zakresie zadania obejmującego budowę dwóch zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)” na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy. Zatem, nie przysługuje Państwu również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług nabytych w ramach realizacji inwestycji objętych ww. Projektem w ww. zakresie przy zastosowaniu prewspółczynnika (sposobu określenia proporcji) w oparciu o art. 86 ust. 2a ustawy.
Przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w odniesieniu do towarów i usług nabytych w ramach realizacji inwestycji objętych Projektem „(...)”, w części tego Projektu realizowanej przez Państwa w zakresie zadania obejmującego budowę zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...) przy zastosowaniu prewspółczynnika (sposobu określenia proporcji) w oparciu o art. 86 ust. 2a ustawy. Prawo to przysługuje Państwu pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i pytania nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego, tj.:
Istnieje możliwość jednoznacznego przypisania towarów i usług zakupionych na potrzeby realizacji dwóch spośród trzech zastawek zlokalizowanych w Leśnictwie (...) oraz Leśnictwie (...) w rezerwacie przyrody „(...)”.
Natomiast nie będzie możliwe odrębne przyporządkowanie towarów i usług nabytych w celu budowy zastawki oraz przepustu drogowego w Leśnictwie (...), bowiem stanowi on integralną część całej budowy i wszystkie wydatki rozliczane będą wspólnie dla tej części inwestycji.
W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Wskazać należy, że przedmiotowa interpretacja nie rozstrzyga prawidłowości zakwalifikowania przez Państwa świadczonych usług do działalności opodatkowanej, gdyż nie sformułowali Państwo w tym zakresie pytania. Wskazanie, że:
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowanej podatkiem od towarów i usług (dalej VAT), Nadleśnictwo prowadzi sprzedaż produktów z gospodarki leśnej (głównie drewna, ale również sadzonek, nasion, choinek), co stanowi główne źródło sprzedaży wykonywanej przez Nadleśnictwo. Ponadto, Nadleśnictwo odpłatnie świadczy usługi opodatkowane podatkiem VAT, takie jak: dzierżawa gruntów, odpłatna służebność przesyłu, wynajem mieszkań, dzierżawa środków trwałych, udostępnianie gruntów.
− przyjęto jako element opisu stanu faktycznego i nie było to przedmiotem oceny.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo